Tilkynningar

Útgáfu annars bindis Yfirréttarins á Íslandi fagnað

31.3.2022

Útgáfu annars bindis ritraðarinnar Yfirrétturinn á Íslandi var fagnað í móttöku sem forseti Alþingis, Birgir Ármannsson, bauð til í Skála Alþingis í dag, 31. mars. Alþingi samþykkti með þingsályktun 18. nóvember 2019 að styrkja útgáfuna í tilefni af aldarafmæli Hæstaréttar Íslands 2020 og fela forseta þingsins að ganga til samstarfs við Þjóðskjalasafn Íslands og Sögufélag um útgáfuna. Útgáfuverkefnið er til tíu ára og bindin verða alls tíu með öllum tiltækum dómum og skjölum Yfirréttarins á Íslandi og aukalögþinga. Skjölin verða gefin út hvort tveggja á bók og með rafrænum hætti á vef Þjóðskjalasafns.

Ávörp fluttu Birgir Ármannsson, forseti Alþingis, Hrefna Róbertsdóttir þjóðskjalavörður, Gísli Baldur Róbertsson og Jóhanna Þ. Guðmundsdóttir ritstjórar og Viðar Pálsson sagnfræðingur. Auk þess sungu félagar í sönghópnum Graduale Nobili og og forseti Sögufélags afhenti forseta Íslands, forseta Alþingis og forseta Hæstaréttar eintök af fyrstu bindunum. Brynhildur Ingvarsdóttir, framkvæmdastjóri Sögufélags, stjórnaði dagskrá.

Benedikt Bogason, forseti Hæstaréttar, Birgir Ármannsson, forseti Alþingis, og Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, og Hrefna Róbertsdóttir, forseti Sögufélags og þjóðskjalavörður. Sú síðastnefnda afhenti þremur hinum fyrrnefndu eintök af fyrstu tveimur bindunum af ritröðinni Yfirrétturinn á Íslandi.

Yfirrétturinn á Íslandi starfaði á árunum 1563–1800 á Þingvöllum og var æðsta dómstig innanlands. Skjöl hafa varðveist frá um helmingi þess tíma og stundum aðeins í brotum. Skjöl þessi eru afar merk og grundvallarheimildir um mannlíf og samfélag á Íslandi. Elstu varðveittu dómsskjölin eru frá árinu 1690 og hvergi hefur varðveist heildstætt skjalasafn yfirréttarins. Rannsóknir á réttarfari á Íslandi byggðar á skjölum yfirréttarins hafa af þessum sökum ekki verið miklar. Skjölin hafa verið afar óaðgengileg og ekki yfirlit á einum stað um hvaða gögn sem rekja má til yfirréttarins hafa varðveist. Útgáfa á heildarsafni dóma og skjala yfirréttarins mun ráða bót á þessu.

Fyrsta bindi Yfirréttarins á Íslandi kom út árið 2011 og innihélt dóma og skjöl frá árunum 1690–1710. Bókin seldist upp og hefur því verið endurprentuð samhliða útgáfu annars bindis. Í öðru bindi eru birtir dómar áranna 1711–1715. Stór hluti þeirra skjala tengjast rannsókn Árna Magnússonar og Páls Vídalíns á réttarfari á Íslandi. Í bindinu koma fyrir galdramál, meiðyrðamál, rekamál, deilt er um málsmeðferð, krafist embættismissis Páls Vídalíns, Oddur Sigurðsson varalögmaður er ákærður vegna framkomu hans við biskup í eftirlitsferð hans og dregnir fram athyglisverðir vitnisburðir um framferði Jóns Vídalíns Skálholtsbiskups á Alþingi árið 1713.

Samstarfsnefnd um útgáfuna skipa Hrefna Róbertsdóttir, þjóðskalavörður og forseti Sögufélags, Helgi Skúli Kjartansson, prófessor emeritus, og Jörundur Kristjánsson, forstöðumaður skrifstofu forseta Alþingis.

Forsetar-Is.Alth.Haest.Soguf

Benedikt Bogason, forseti Hæstaréttar, Birgir Ármannsson, forseti Alþingis, og Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, og Hrefna Róbertsdóttir, forseti Sögufélags og þjóðskjalavörður. Sú síðastnefnda afhenti þremur hinum fyrrnefndu eintök af fyrstu tveimur bindunum af ritröðinni Yfirrétturinn á Íslandi.

Forseti-Althingis_1648754322053Birgir Ármannsson, forseti Alþingis, bauð gesti velkomna.

Johanna-GudmundsdottirJóhanna Þ. Guðmundsdóttir ritstjóri flutti ávarp.

Gisli-Baldur-RobertssonGísli Baldur Róbertsson ritstjóri flutti erindi.

Vidar-PalssonViðar Pálsson sagnfræðingur flutti erindi.

Felagar-ur-Graduale-NobiliFélagar úr sönghópnum Graduale Nobili undir stjórn Sunnu Karenar Einarsdóttur sungu tvö lög.

Fundarstjori-Brynhildur-Ingvarsdottir

  Brynhildur Ingvarsdóttir, framkvæmdastjóri Sögufélags, stjórnaði dagskránni.