breyting á ýmsum lögum vegna fjárlaga 2027 Virðulegi forseti. Ég ætla að ræða hér um þennan svokallaða bandorm, en hann gengur út á það að gera ýmsar breytingar á fjárlögum fyrir árið 2027. Oft eru þetta ýmsar lagfæringar og skattahækkanir, við höfum vanist því í gegnum árin, en að þessu sinni ber það hæst með þetta fjárlagafrumvarp og þennan bandorm að núverandi ríkisstjórn hyggst reka ríkissjóð á næsta ári, 2027, með afgangi. Lítum aðeins á það, frú forseti, hvernig þetta hefur gengið undanfarin ár. Við skulum aðeins fara yfir það. Fjárlög 2024, ef við förum nokkur ár aftur í tímann, gerðu t.d. ráð fyrir 46 milljarða halla. Raunveruleikinn var reyndar sá að hallinn var 70 milljarðar, þ.e. 24 milljörðum meiri en frumvarpið gerði ráð fyrir. Árið 2025 var gert ráð fyrir 41 milljarða halla. Raunin var sú að það var 67 milljarða halli. Þarna skeikaði 26 milljörðum. Árið 2026, fyrsta heila starfsár núverandi ríkisstjórnar, var gert ráð fyrir 15 milljarða halla. Áætlanir gera ráð fyrir núna í haust að þessi halli verði nær því að vera 68 milljarðar, þ.e. 53 milljörðum meiri en gert var ráð fyrir í fjárlagafrumvarpi fyrir það ár. Nú gera áætlanir og ríkisstjórnin ráð fyrir að það verði 5 milljarða kr. halli. Miðað við forsendur og greiningar, t.d. greiningar ACRO sem gefur sig út fyrir að greina fram í tímann, er gert ráð fyrir að þetta muni ekki standa heldur að ýmsar forsendur séu þannig að þessi halli verði meiri en ríkisstjórnin gerir ráð fyrir, þ.e. að hallinn verði 43 milljarðar. Er það mikið eða lítið? Það er minna en áætlað er á þessu ári. Það er minna en á þessu ári. Niðurstaðan er sú að mér þykir gæta mikillar bjartsýni í þessu frumvarpi. Menn gera ráð fyrir, alveg eins og í fyrra, að hlutirnir gangi mun betur og skattahækkanir og efnahagsástandið sé og verði með miklu betri hætti heldur en raunin er og allar líkur benda til að verði. Þannig að menn eru bjartsýnir. Það er góður eiginleiki að vera bjartsýnn en ég tel hann ekki eiga við þegar menn eru að áætla fram í tímann heldur verða menn að hafa raunsæja, eðlilega fyrirvara á slíkum áætlunum. Það þýðir ekki að ganga bara með bjartsýnina eina að vopni. Forsendur fyrir því að þetta muni breytast svona á næsta ári, hverjar eru þær að mati ACRO? Þær eru að áhrif vegna kjarasamninga á almennum vinnumarkaði muni breyta þessu um 3 milljarða til lækkunar, þ.e. að þessi viðsnúningur muni hverfa strax bara vegna kjarasamninga sem fram undan eru. Þeir telja að veltuskattar muni skila sér mun verr en ríkisstjórnin gerir ráð fyrir og meta það sem 5 milljarða. Er það varlegt? Já, ég held að það sé mjög varlegt vegna þess að skattar eru nú þeim annmörkum háðir að ef þú skattleggur of mikið, gengur of langt í skattlagningu, þá kippir fólk að sér hendinni, dregur úr umsvifum og alls kyns hlutir gerast í samfélaginu þannig að fólk reynir að koma sér hjá því að borga skatta, veigrar sér við því, vinnur minna og svo framvegis. Það er sem sagt ekki hvetjandi heldur er það letjandi fyrir hagkerfið að hækka skatta ef það er komið fram yfir ákveðin mörk. Í þessu tilviki er ekki óvarlegt að áætla að veltuskattar skili sér í minna magni og þeir gera ráð fyrir 5 milljörðum þar. Nú, þeir gera ráð fyrir 10 milljarða kr. skekkju vegna hægari efnahagsumsvifa. Og á hverju byggja þeir það? Þeir byggja það á ýmsu í hagkerfinu sem er að gerast, þ.e.a.s. eins og allir vita geta ýmsir atburðir úti í heimi haft áhrif á hrávöruverð, olíuverð og fleira. Svo eru, frú forseti, skýr merki hér á landi um minnkandi umsvif. Það er minnkandi einkaneysla og það er aukið atvinnuleysi. Allt hefur þetta áhrif og þeir meta það sem svo að þetta muni valda 10 milljarða kr. viðsnúningi miðað við forsendur ríkisstjórnarinnar. Þeir telja að vaxtagjöld sem ríkisstjórnin áætlar séu vanáætluð og það muni telja upp á 10 milljarða líka. Þeir tala um gjaldahliðina sem er alveg sérkapítuli, frú forseti, og ég mun kannski koma betur að, en þeir tala um gjaldahlið ríkisfjármála þar sem ríkisstjórnin stærir sig af því að ná í 44 milljarða með því að draga úr útgjöldum. En reyndin er sú að hávaðinn af þessum sparnaði ríkisins er auðvitað enginn sparnaður. Það er verið að taka uppsafnaðar fjárheimildir úr ýmsum framkvæmdum sem einhverra hluta vegna eru ekki farnar af stað og telja það sem sparnað, þannig að verið er að fresta framkvæmdum og verið að kaupa kolaeldavél í staðinn fyrir rafmagnseldavél. Það er ýmislegt svona. Ofáætlun á gjaldahliðinni telur þetta greiningarfyrirtæki vera að andvirði 20 milljarða. Niðurstaða þeirra er sú að ríkisstjórnin sé að ofáætla þennan afgang á næsta ári um 48 milljarða þannig að raunveruleg afkoma miðað við þeirra spá verði þá 43 milljarða kr. halli. Það er, frú forseti, reyndar mun minni halli en síðustu ár þannig að það eru kannski góðu fréttirnar. En ég geld varhuga við því að menn séu hér á þingi að dreifa frumvörpum sem byggjast raunverulega svona mikið á bjartsýni, bjartsýninni einni. Eins og fyrri ræðumenn hafa mikið fjallað um, og kannski geri ég það eitthvað líka, eru skattahækkanir ríkisstjórnarinnar. Það er einkenni þessarar ríkisstjórnar. Það er einkenni allra vinstri stjórna, frú forseti, allra vinstri ríkisstjórna, að það er hlaupið í það að hækka skatta. Ég hef haldið ófáar ræður hér í þessum ræðustól og bent ríkisstjórninni á ýmsar leiðir til þess að draga úr útgjöldum. Mjög eðlilegar leiðir en ríkisstjórnin hefur ekki kjark eða hugrekki til að fara í slíkt. Það er auðveldara að hækka skatta með þeim afleiðingum sem ég nefndi áðan, með því að efnahagsumsvif í samfélaginu dragast smátt og smátt saman og ekki bætir úr ef efnahagsumhverfið sjálft er frekar á niðurleið heldur en hitt. Það er einkenni vinstri stjórna að hækka skatta. Þeir leita logandi ljósi, frú forseti, logandi ljósi í raun og sanni að einhverri nýrri leið til að hækka skatta. Og ef einhver fær einhverja hugmynd, snilldarhugmynd að þeirra mati, um nýja skatta þá er klappað í salnum. Við sjáum það bara á þessum fjárlögum. Ég er ekki að fara með fleipur um það að það er ekkert undanskilið og ef einhver atvinnugrein sýnir stöðu eitthvað yfir núllinu þá er hún skattlögð. Það var sjávarútvegurinn í fyrra. Það hefur verið ferðaþjónustan og hér eru enn þá lagðar auknar álögur á ferðaþjónustuna. Og nú eru það bankarnir. Hver er ástæðan og hvað hafa stjórnarþingmenn fært inn í þetta mál hér í umræðunni? Að menn séu að græða svo rosalega mikið. Þeir hafi bara gott af því að borga skatta. Bæði skattar á ferðaþjónustu og skattar á bankana munu lenda á, frú forseti, þeim sem skulda, unga fólkinu sem er að kaupa sér íbúðir, með því að þetta mun leiða til hærri vaxta, hærri verðbólgu og hærri gjaldtöku af hálfu bankanna sem lendir auðvitað á herðum unga fólksins sem er að kaupa sér íbúðir og var ekki á það bætandi, frú forseti. Þau trúa því raunverulega að bankarnir, af góðvild sinni einni saman, muni bara ekki hækka gjöldin. Þeir eiga bara ekkert að hækka gjöldin, þeir græða alveg nóg. Þetta er svo barnalegt, frú forseti, þetta viðhorf. Ég ætla aðeins að fjalla um þessar skattahækkanir sem hafa nú komið hér mikið til umræðu. Ég ætla sérstaklega að byrja á einni sem kannski hefur fengið minnsta umfjöllun. Það er þessi skattahækkun sem fer mjög undir radar, þ.e. niðurfelling framleiðniviðmiðs þegar verið er að hækka skattþrep og persónuafslátt. Það hefur viðgengist undanfarin ár að þegar þessir hlutir eru hækkaðir með tilliti til verðlags þá hefur verið bætt inn svokölluðu framleiðniviðmiði og til þess að þessir þættir myndu ekki verða eftir þá hefur verið bætt við einu prósenti. Nú á að fella þetta niður. Þetta eina prósent á að fella niður, þ.e. persónuafsláttur mun ekki hækka um 1% sem hann hefði ella gert. Þetta er skattahækkun. Öll skattþrepin þrjú munu ekki hækka um þetta eina prósent sem þau ella hefðu gert. Hvað er þetta, frú forseti? Þetta er auðvitað skattahækkun. Og hvað metur ríkisstjórnin þetta framleiðniviðmið, sem er nú illskiljanlegt, til aukinna skatttekna? 3,1 milljarður, 3,1 milljarða skattahækkun. Á hverjum lendir þetta? Þetta lendir á öllu fólki, öllu vinnandi fólki sem hefur tekjur yfir þessum mörkum. Persónuafslátturinn lækkar eða hækkar ekki eins mikið, eigum við ekki að orða það þannig, og skattþrepin öll einnig. 3,1 milljarður á vinnandi fólk. Þeir ætla að lækka endurgreiðslu virðisauka vegna viðgerða og endurbóta á íbúðum. Á hverjum lendir það? Það lendir á íbúðareigendum, unga fólkinu sem er að kaupa sér íbúð, kannski að gera hana upp. Duglegt fólk hérna áður fyrr keypti sér íbúðir sem voru kannski aðeins með afslætti vegna þess að það þurfti að gera þær upp. Fólk nýtti sér þetta og gerði þessar íbúðir upp og þessi virðisauki sem það fékk endurgreiddan var auðvitað hvetjandi en nú á að lækka það, úr 35% í 20%. Á hverjum lendir þetta? Vinnandi fólki, frú forseti. Aðgangur að baðlónum kemur auðvitað niður á ferðaþjónustunni og gæti hugsanlega orðið til þess að Ísland kæmist í þann flokk að fólk færi að minnka komur hingað en þetta er nú ein af grunnstoðum okkar hér á landi. Nú, þeir ætla einnig að taka upp innviðagjöld af ferðamannastöðum í eigu ríkisins. Fyrir utan það, frú forseti, eru þeir að hækka og gera ráð fyrir stórfelldri hækkun á gjaldtöku á þá staði sem eru í umsjá Þingvalla og Náttúruverndarstofnunar. Þar er gert ráð fyrir að það hækki úr 1.000 millj. kr. á síðasta ári í 1.850 millj. kr. á þessu ári og 2.218 millj. kr. á næsta ári. Þannig að þetta er ekki bara innviðagjaldið, það er líka þetta. Það á alls staðar að ná í pening. Það á að fara ofan í alla vasa; rassvasa, brjóstvasa, alla vasa á fólkinu í landinu. Hefur þetta engin áhrif? Auðvitað hefur þetta áhrif, frú forseti.