breyting á ýmsum lögum vegna fjárlaga 2027 Virðulegur forseti. Við erum hér að ræða 2. mál þingsins á þessum tíma, svokallaðan bandorm ríkisstjórnarinnar sem fylgir gjarnan og á að fylgja fjárlagafrumvarpinu. Á undanförnum vikum höfum við horft upp á hæstv. ráðherra reka í raun ríkisrekinn áróður, áróðursherferð gegn íslensku atvinnulífi. Það hefur verið skotið föstum skotum í allar áttir. Fyrirtæki í landinu eru sökuð um græðgi. Þau eru skömmuð fyrir að hækka vöruverð. Þau eru gerð ábyrg á vissan hátt fyrir verðbólgunni. Hver er tilgangurinn með þessari gagnrýni, virðulegur forseti? Jú, að mínu mati er þetta örvæntingarfull tilraun til að varpa ábyrgðinni af eigin klúðri yfir á aðra. Þessi ríkisstjórn er búin að missa allan trúverðugleika eins og kemur ágætlega fram í skoðanakönnunum þar sem traust borgaranna er horfið gagnvart ríkisstjórninni þegar kemur að lausn efnahagsmála. Eitt megináhyggjuefni okkar á undanförnum, getum við sagt, árum og í dag eru þrálátar verðbólguvæntingar. Við vitum að það þarf þjóðarátak til að snúa þeirri þróun við. Það þurfa allir aðilar samfélagsins að koma að því borði en það virðist stundum vera þannig að ráðherrarnir telji að vinnumarkaðurinn einn eigi að bera þessa byrði á meðan ríkisvaldið skammtar sér ótæpilega í eigin gjaldahækkunum. Með þessu frumvarpi má segja að ríkisstjórnin hagi sér eins og fíll í postulínsbúð. Hún gengur hér á undan með þannig fordæmi að öllum er gefinn puttinn. Þessi bandormur eykur beinlínis verðbólguvæntingar. Hann gefur tóninn fyrir sveitarfélög og aðra opinbera aðila um að feta sömu braut og keyra gjaldskrárnar upp. Stjórnvöld geta ekki einfaldlega mætt með vöndinn og barið á öðrum þegar þau sjálf gefa tóninn með auknum gjalda- og skattahækkunum. Þetta er stóralvarleg staða. Rifjum aðeins upp hvernig þessi vegferð hófst. Hvar eru öll stóru loforðin sem gefin voru fyrir kosningar? Þetta átti allt að vera svo einfalt. Það átti að leysa alla hnúta. Það átti ekki að hækka álögur. Það átti að tryggja stöðugleika á einni nóttu. Nú spyr maður sig, virðulegur forseti: Var hæstv. forsætisráðherra svona illa að sér í efnahagsmálum þegar loforðin voru gefin eða var planið hreinlega allt byggt á kolröngum forsendum og óskhyggju í upphafi? Það hefur nefnilega ekki skort yfirlýsingarnar og stóru orðin eftir að farið var af stað. Við munum öll eftir fleygu orðunum eins og: Ef þarf, þá gerum við hlutina hraðar og við gerum meira. En hver er raunin? Þetta reynist allt vera eitthvert innihaldslaust leikrit og froða þegar á hólminn er komið. Það eina sem gert er hraðar og meira af er að keyra upp álögur á almenning. Ræsum vélarnar eru kunnugleg orð og kunnugleg setning sem hefur glumið í eyrum okkar af hálfu ríkisstjórnarinnar alveg frá því að hún kom til starfa. Ræsum vélarnar. Það var alveg dæmigert þegar var verið að ræsa vindorkuverið í Vaðöldu fyrr í dag að hæstv. fjármálaráðherra notaði einmitt þessi orð þegar hann gaf Landsvirkjun skilaboð í gegnum fjarskipti um að ræsa vélarnar og það gerðist ekkert. Meira að segja þetta gat mistekist hjá ríkisstjórninni. Reyndar voru veðurguðirnir ekki með þeim í liði þarna, ekki frekar en almættið virðist almennt vera með þeim í liði. En þetta er dæmigert fyrir árangursleysi þessarar ríkisstjórnar. Fyrir ári síðan var okkur lofað miklu fjárfestingarhausti. Það átti að vera gríðarlega mikilvægt skref og innspýting í innviði og atvinnulíf. En hvað fengum við? Við fengum enn eitt leikritið af hálfu ríkisstjórnarinnar. Það voru engar forsendur reyndar til staðar til að boða eitthvert fjárfestingarhaust. Það gaf augaleið og allir áttuðu sig á því sem þekkja vel til að grunnforsendurnar til að hefja aukna fjárfestingu, sem auðvitað gerist fyrst og fremst í atvinnulífinu, voru ekki til staðar. Það var búið að draga úr samkeppnishæfni landsins. Það var búið að auka álögur, m.a. á okkar helstu atvinnugrein, með þeim afleiðingum að fjöldamörgum fjárfestingarsamningum sem voru á borðinu eða komnir af stað var slegið á frest eða jafnvel hætt við. Í stað þess að byggja upp þessa samkeppnishæfni var farið í letjandi aðgerðir. Skilaboðin og auknar álögur í þessu frumvarpi virka nefnilega eins og blaut tuska framan í atvinnulífið og eru endurtekinn leikur frá síðustu áramótum, frá síðasta fjárlagafrumvarpi, fyrir þetta ár. Þá var nákvæmlega þetta sama uppi á borðum. Það er í raun alveg ótrúlegt að við skulum vera í þeirri stöðu, virðulegur forseti, að fólk læri ekki af mistökum sínum. Þegar gjaldahækkanir voru svo ótæpilegar um síðustu áramót sem raun ber vitni, og önnur skilaboð frá þessari blessuðu ríkisstjórn, þá voru greiningaraðilar og aðrir sérfræðingar búnir að vara við verðbólguáhrifunum af þessu. Þær létu ekki á sér standa. Það má segja að eftir það hafi ekki verið ráðið við neitt, því miður. Það er nefnilega stöðugt dregið markvisst úr öllum fjárfestingarvilja og fjárfestingargetu fyrirtækja í landinu sem væri í raun lykillinn að því að ná upp hagvexti sem síðar myndi smátt og smátt lækka skuldahlutfall okkar og draga þannig úr vægi vaxtagreiðslna í samfélaginu. Virðulegur forseti. Mig langar að rýna aðeins í staðreyndir um krónutölugjöldin af því að því hefur verið haldið hér á lofti að þetta sé bara eins og alltaf hafi verið. Það er svo sem eitt atriði af mörgum þar sem hæstv. ráðherrar þessarar ríkisstjórnar fara með rangt mál. Skoðum söguna til að sjá muninn á ábyrgri efnahagsstjórn og þeirri sem við horfum upp á í dag. Við tókum við hér, Sjálfstæðisflokkurinn, í ríkisstjórn árið 2013. Þá voru erfiðar aðstæður. Það hafði engum dottið þá í hug að það væri eitthvað að marka þáverandi formann Sjálfstæðisflokksins, Bjarna Benediktsson, þegar hann hélt því ítrekað fram að hann myndi skila hallalausum fjárlögum fyrir árið 2014. Það var hlegið að honum, m.a. hér í þingsal og einmitt af þeim flokkum sem nú skipa ríkisstjórnina. En það gerðist, við skiluðum hallalausum fjárlögum. Þannig var það allar götur síðan þar til áföllin dundu yfir. Flugfélagið WOW fór forgörðum með miklu áfalli. Síðan kom auðvitað stríðið í Úkraínu og eldgosin á Reykjanesskaga. Það varð tekjufall hjá ríkissjóði. Það var fyrst og fremst það sem gerðist. Það var ekki verið að eyða umfram það sem áður hafði verið eytt. Það varð tekjufall. Það hrundu allir tekjustofnar ríkisins og við því varð að bregðast. En munurinn liggur í viðbragðinu hjá okkur og þessari ríkisstjórn. Þær ráðstafanir sem við gerðum þá voru að verja fyrirtæki og heimili í gegnum þessi áföll. Áhrifin af því voru þau að atvinnulífið stóð á löppunum. Það náði að byrja að mynda aftur hagvöxt og við vorum á mjög góðri leið með að ná vopnum okkar, jafna okkur og ná tökum á verðbólgu og vöxtum þegar þessi ríkisstjórn kom til valda. Þetta eru staðreyndir málsins og það er í raun alveg ömurlegt, virðulegur forseti, hversu oft við þurfum að verða vitni að því að það er verið að falsa söguna. Við getum tekist á í pólitík, og eigum að gera það, um stefnur og strauma o.s.frv. en við eigum ekki að vera að halla sannleikanum, halla sögunni stöðugt til að reyna að bæta eigin málstað. Við hækkuðum krónutölugjöldin. Það var hluti af okkar viðbrögðum þegar við vorum í ríkisstjórn árið 2020, 2021 og 2022. Þegar verðbólgan var að láta á sér kræla í kjölfar þessara áfalla þá hækkuðum við þessi svokölluðu krónutölugjöld um 2,5%. Það var ákvörðun um að lækka gjöldin að raungildi eða fyrst og fremst í samræmi við verðbólguviðmið Seðlabankans til að halda verðbólgunni niðri, gefa út í kosmósið skýr skilaboð um það að ríkisstjórnin ætlaði að ganga á undan með góðu fordæmi. Árið 2023 var þessi hækkun leiðrétt að hluta, þó vel innan við verðbólgu, og árið 2024 var þessu stillt mjög í hóf eða 3,5%. Á öllum þessum árum urðu þessar hækkanir ekki til að örva verðbólguna eins og núverandi ríkisstjórn er að gera. Því er ítrekað haldið hér fram af hv. þingmönnum og hæstv. ráðherrum ríkisstjórnarflokkanna að þetta sé bara eins og þetta hafi alltaf verið. Enn ein sögufölsunin. Það dugar ekki fyrir ráðherra að fela sig á bak við einhver skjöl. Þegar ríkið eykur álögur sínar þá smitar það út í allt hagkerfið. Það er segin saga. Kostnaður fyrirtækja hækkar, það veltur út í verðlagið og hringekja verðbólgunnar snýst hraðar fyrir vikið. Ríkið er ekki að beita sínum verkfærum sem skyldi við þessar aðstæður. Að heyra síðan ráðherra skamma hér atvinnulífið fyrir verðhækkanir á sama tíma og þeir leggja fram frumvarp sem hækkar skatta og gjöld á þessi sömu fyrirtæki og heimili er auðvitað hreinasta leikrit. Þetta er tvískinnungur. Það er engin furða þó að verðbólguvæntingar séu fastar og neytendur vantrúaðir. Ef ríkisstjórnin ætlar að kalla eftir samstöðu um að ná niður verðbólgu og verja kaupmátt þá verður hún að ganga á undan með góðu fordæmi. Hún getur ekki boðað þjóðarátak, virðulegur forseti, á mánudögum en mætt með nýjar gjaldahækkanir á miðvikudögum. Nú er verkefni þingsins að glíma við þetta og auðvitað ber maður einhverjar væntingar til þess að hv. þingmenn ríkisstjórnarflokkanna láti sér nú segjast og taki ekki þátt í þessu rugli sem við erum að fara að keyra hér áfram. Ef við ætlum að ná þeim árangri sem talað hefur verið um, að skapa grundvöll fyrir þjóðarátaki þar sem aðilar vinnumarkaðarins koma og fylgja góðu fordæmi, þá verður það fordæmi að gefast hér í skilaboðum frá hinu háa Alþingi. Það er engin önnur leið til þess að koma þessu í þann jákvæða farveg sem við þurfum á að halda. Þannig hefur í gegnum tíðina verið tekið á málum. Þannig hefur þessu verið mætt á hverjum tíma. Það eru mörg dæmi um það hvernig fyrri ríkisstjórnir, sem Sjálfstæðisflokkurinn hefur verið þátttakandi í eða í forystu fyrir, hafa mætt svona áföllum með því að stíga skrefin og gefa góð fordæmi og vera fullur þátttakandi í því að mynda svokallaða þjóðarsátt.