sveitarstjórnarlög Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir frumvarpi til nýrra sveitarstjórnarlaga. Megintilgangur frumvarpsins er í senn einfaldur og brýnn: Að styrkja og styðja við sveitarstjórnarstigið á Íslandi. Markmiðið er að tryggja að sveitarfélög um allt land séu öflug, sjálfbær og vel í stakk búin til að takast á við umfangsmikil verkefni og tryggja íbúum faglega og skilvirka grunnþjónustu. Frumvarpið var lagt fram á vorþingi 2026 en náði ekki fram að ganga. Málið var engu að síður tekið til meðferðar hjá umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis og bárust nefndinni 36 umsagnir. Umsagnirnar voru yfirfarnar af innviðaráðuneytinu og hefur frumvarpið tekið lítils háttar breytingum í samræmi við ýmsar ábendingar sem þar komu fram. Frumvarpið er því endurflutt að mestu óbreytt en gerð grein fyrir þeim breytingum sem hafa orðið á því í kafla 5.2.5. í greinargerð frumvarpsins. Frumvarpið á sér langan aðdraganda. Það er m.a. mikilvægur liður í að fylgja eftir áherslum Alþingis í málefnum sveitarfélaga sem fram koma í þingsályktunum um stefnumótandi áætlanir í málefnum sveitarfélaga frá árunum 2020–2024. Í frumvarpinu er brugðist við ábendingum sem borist hafa ráðuneyti mínu, m.a. frá umboðsmanni Alþingis, kjörnum fulltrúum, starfsmönnum sveitarfélaga og íbúum þeirra, um atriði sem betur mega fara við framkvæmd sveitarstjórnarlaga. Vinna við frumvarpsgerðina hefur staðið yfir um alllangt skeið og farið fram í nánu og góðu samráði við Samband íslenskra sveitarfélaga og sveitarfélögin sjálf. Ýmis atriði frumvarpsins byggja til að mynda á vinnu starfs- og vinnuhópa þar sem fulltrúar sveitarfélaga hafa átt sæti. Haldnir hafa verið vinnufundir víðs vegar um landið með landshlutasamtökum og aðildarsveitarfélögum þeirra og farið hefur verið yfir efni frumvarpsins á stærri fundum með öllum sveitarfélögunum. Frumvarpið er viðamikið og breytingar frá núgildandi sveitarstjórnarlögum snerta flesta meginkafla laganna. Helstu breytingarnar lúta að nokkrum lykilþáttum sem allir miða að því að styrkja sveitarstjórnarstigið. Efni frumvarpsins má skipta í nokkra þætti en hér er um að ræða fjóra meginþætti. Í fyrsta lagi fjármálakafla, samvinnu sveitarfélaga, traust almennings til stjórnsýslu sveitarfélaga og svo í fjórða lagi ýmsar úrbætur. Í fyrsta lagi hefur fjármálakafli laganna verið tekinn til heildarendurskoðunar. Markmiðið með endurskoðuninni er að styðja við fjárhagslegan grundvöll sveitarfélaga og auka sjálfbærni þeirra. Með núgildandi sveitarstjórnarlögum sem tóku gildi 1. janúar 2012 voru gerðar talsverðar breytingar á reglum um fjármál sveitarfélaga í kjölfar fjármálahrunsins. Í ljósi þess að um ýmsar nýjungar var að ræða var gert ráð fyrir að kaflinn yrði endurskoðaður fyrir árið 2017 með hliðsjón af framkvæmd hans. Síðan þá hafa nokkrir starfshópar skipaðir fulltrúum ríkis og sveitarfélaga unnið að endurskoðun kaflans. Þrátt fyrir góðan vilja hefur um árabil ekki náðst fullkomin sátt um allar tillögur og útfærslur á köflunum. Í kjölfar niðurstöðu vinnuhóps sem skipaður var fulltrúum innviðaráðuneytisins og Sambands íslenskra sveitarfélaga sem hafði það hlutverk að vinna úr tillögum fyrri starfshópa hefur nú náðst samstaða um megindrætti þeirra breytinga sem lagðar eru til með frumvarpinu. Tillögurnar endurspegla þá þróun sem orðið hefur í opinberri fjármálastjórn á undanförnum árum, m.a. með tilkomu laga um opinber fjármál, nr. 123/2015. Markmið tillagnanna er að styrkja fjárhagslegan grundvöll sveitarfélaga og samræma ákveðna þætti í fjármálastjórn ríkis og sveitarfélaga. Helstu breytingar frá núgildandi lögum snúa að því að sveitarfélögum ber að setja sér fjármálastefnu og fjármálaáætlun til fimm ára í stað fjárhagsáætlunar til fjögurra ára. Þá er lögð til skýrari flokkun á reikningsskilum, m.a. með tilkomu nýs C-hluta. Jafnframt eru gerðar auknar kröfur til fjármálastjórnar sveitarfélaga þar sem lagt er til að meginfjármálareglur laganna, þ.e. jafnvægisregla og skuldaregla, nái nú bæði til A-hluta sérstaklega og til A- og B-hluta samanlagt. Þá er skerpt á öðrum reglum sem snúa að ábyrgri fjármálastjórn sveitarfélaga. Áhrif breytinga á fjármálakafla laganna felast í því að skýrari reglur um reikningsskil og áætlanagerð bæta samanburð á rekstri sveitarfélaga, auka gagnsæi og styrkja aðhald íbúa og lánastofnana sem m.a. getur leitt til hagstæðari lánakjara fyrir sveitarfélög. Þessu til viðbótar er lögð til breyting á 129. gr. núgildandi sveitarstjórnarlaga sem fjallar um fjárhagslegt mat á áhrifum stjórnarfrumvarpa, reglugerða og stefnumótandi ákvarðana stjórnvalda á sveitarfélög. Undanfarin ár hafa sveitarfélög bent á að ferlið hafi ýmsa vankanta og að nauðsynlegt sé að skapa formlegan lagaramma til að leysa úr ágreiningi ríkis og sveitarfélaga um þau áhrif sem frumvörp og stjórnvaldsfyrirmæli hafa á fjárhag þeirra. Í ljósi þessa var settur á laggirnar starfshópur sem í sátu fulltrúar Stjórnarráðsins og Sambands íslenskra sveitarfélaga til að annast endurskoðun á 129. gr. laganna. Starfshópurinn skilaði tillögu að umbótum á verklagi innan Stjórnarráðsins og bættum samskiptum við Samband íslenskra sveitarfélaga um gerð áhrifamata. Jafnframt lagði starfshópurinn til breytingar á 129. gr. til að styðja við hið nýja verklag og er frumvarpið að mestu leyti byggt á tillögum hópsins. Verði breytingarnar sem hér eru lagðar fram lögfestar eru meiri líkur á árangursríkri innleiðingu nýrra laga og reglna sem varða sveitarfélög. Vonir standa jafnframt til þess að þær muni draga úr ágreiningi ríkis og sveitarfélaga um fjárhagsleg málefni og stuðli að skilvirkari fjárhagslegri sjálfsstjórn sveitarfélaga. Í öðru lagi eru gerðar veigamiklar breytingar á þeim reglum sem gilda um samvinnu sveitarfélaga. Eitt af markmiðum frumvarpsins er að skerpa á ákvæðum um samvinnu sveitarfélaga með því að skilgreina betur hlutverk og stöðu landshlutasamtaka og setja skýrari ramma um önnur samvinnuform, þ.e. byggðasamlög og þegar eitt sveitarfélag tekur yfir verkefni annars sveitarfélags. Löng og rík hefð er fyrir samstarfi sveitarfélaga á Íslandi en ljóst er að slík samvinna hefur bæði kosti og galla. Annars vegar geta sveitarfélög leyst verkefni með hagkvæmari hætti og oft er samstarf nauðsynlegt vegna smæðar sveitarfélags. Hins vegar hefur samvinna sveitarfélaga almennt þann galla að á grundvelli hennar er framkvæmd verkefnis tekin úr höndum hinna kjörnu fulltrúa í sveitarstjórnum og færð öðrum aðila. Þannig verður rof á umboðskeðju kjósenda til kjörinna fulltrúa eða verður a.m.k. lengd umfram það sem hefðbundið er þegar hin kjörna sveitarstjórn fer með umsjón verkefnis og tekur með beinum hætti ábyrgð á því gagnvart kjósendum á fjögurra ára fresti. Alþingi ályktaði í stefnumótandi áætlun í málefnum sveitarfélaga 2024–2038 að skerpa ætti á reglum sveitarstjórnarlaga um samvinnu sveitarfélaga og setja skýrari reglur um byggðasamlög, m.a. hvað varðar stjórnskipulag og lýðræðislegt umboð, reglur um framsal á valdi, reikningshald, skipulag og lýðræðislegt umboð, reglur um framsal á valdi og fleira. Ráðuneytið stóð fyrir vinnustofum hjá öllum landshlutasamtökum í samstarfi við Samband íslenskra sveitarfélaga vorið 2025 í því skyni að leita eftir sjónarmiðum kjörinna fulltrúa og annarra sem þekkingu og reynslu hafa af samvinnu sveitarfélaganna. Þátttakendur voru starfsfólk landshlutasamtaka sveitarfélaga, kjörnir fulltrúar í sveitarstjórnum og starfsfólk og stjórnendur samstarfsverkefna sveitarfélaga. Markmið vinnustofanna var að fá þátttakendur til að greina helstu áskoranir í samvinnu sveitarfélaga og leggja fram tillögur að lausnum á þeim áskorunum. Tillögurnar í frumvarpinu byggja m.a. á þeim sjónarmiðum sem komu fram á vinnustofunum. Helstu tillögurnar snúa að því að æðsta vald í byggðasamlagi verði aðalfundur aðildarfélaga sem skal halda árlega. Á þessum aðalfundum byggðasamlaga munu allir kjörnir fulltrúar aðildarsveitarfélaganna hafa að lágmarki málfrelsi og tillögurétt. Þetta tryggir beina aðkomu minni hluta fulltrúa og eykur gagnsæi í stjórnsýslu þeirra. Hin grundvallarbreytingin á reglum um samstarf sveitarfélaga felst í því að kostnaðarskipting sveitarfélaga skuli að meginreglu byggja á raunkostnaði verkefnis í hverju sveitarfélagi fyrir sig. Þessi regla tryggir sanngirni í samvinnu sveitarfélaga og kemur í veg fyrir að eitt sveitarfélag niðurgreiði þjónustu fyrir annað sem getur hamlað eðlilegri þróun sveitarstjórnarstigsins. Í frumvarpinu er jafnframt lagt til að hlutverk landshlutasamtakanna verði skýrt; þau verði skilgreind sem félagasamtök, þ.e. hagsmunaaðilar en ekki stjórnvöld. Því verður meginreglan sú að ekki verði heimilt að framselja til þeirra vald til að taka stjórnvaldsákvarðanir nema í undantekningartilvikum. Í þriðja lagi eru í frumvarpinu ýmsar tillögur sem stuðla að því að efla traust almennings á stjórnsýslu sveitarfélaga. Hér má nefna að sveitarstjórnum verður skylt að setja reglur um skráningu á fjárhagslegum hagsmunum og trúnaðarstörfum kjörinna fulltrúa, framkvæmdastjóra og æðstu stjórnenda. Á sama hátt verður gildissvið siðareglna víkkað þannig að þær taki einnig til æðstu stjórnenda. Lagt er til að sú mikilvæga en óskráða regla sveitarstjórnarréttar verði lögfest að þegar sveitarfélag úthlutar takmörkuðum gæðum eins og lóðum, fasteignum eða styrkjum skuli úthlutunin að jafnaði auglýst opinberlega. Þetta er grundvallaratriði til að auka jafnræði og gagnsæi í stjórnsýslu sveitarfélaga. Skerpt er á upplýsingaskyldu sveitarfélaga til íbúa. Sveitarfélögum ber til að mynda að upplýsa um mál og áætlanir á meðan þau eru til meðferðar en ekki bíða þar til ákvörðun hefur verið tekin og er þetta mikilvægt atriði. Jafnframt eru lagðar til breytingar á almennu eftirliti ráðherra með stjórnsýslu sveitarfélaga. Markmiðið er að tryggja skilvirkara og markvissara eftirlit þar sem þess er þörf. Helsta breytingin verður sú að staðfestingarhlutverk ráðuneytisins með samþykktum og samvinnusamningum sveitarfélaga er fellt niður og öðlast slíkar samþykktir og samningar þess í stað gildi við birtingu þeirra í Stjórnartíðindum. Í staðinn fær ráðherra skýra heimild til að grípa inn í og fella úr gildi einstök ákvæði í samþykktum eða samningum sem augljóslega brjóta í bága við lög. Tilgangurinn með þessari breytingu er að einfalda stjórnsýslu stjórnvalda og efla frumkvæðiseftirlit ráðherra. Almennt stjórnsýslueftirlit ráðherra með sveitarfélögum er skýrt nánar auk þess sem lögð er til sú breyting að hægt verði að koma á framfæri ábendingum til ráðuneytisins sem verða bundnar þagnarskyldu þess. Þá er lagt til það nýmæli að ráðherra fái heimild til að leggja stjórnvaldssekt á sveitarfélag í þeim tilvikum þar sem um er að ræða mjög alvarlega og ítrekaða vanrækslu af hálfu sveitarfélags á lögbundnum skyldum sínum. Ekki er hægt að grípa til neinna annarra úrræða til að tryggja að stjórnsýsla sveitarfélags sé í samræmi við lög. Til að styrkja eftirlit með fjármálum eru reikningsskila- og upplýsingarnefnd og eftirlitsnefnd með fjármálum sameinaðar í eina nefnd: eftirlitsnefnd með fjármálum og reikningsskilum sveitarfélaga. Með því að samþætta verkefnin á einni hendi verður eftirlitið skilvirkara og heildaryfirsýn betri. Í fjórða lagi eru lagðar til ýmsar úrbætur á gildandi sveitarstjórnarlögum um atriði sem betur mættu fara, til að mynda reglur um fundi sveitarstjórna, upplýsingarétt kjörinna fulltrúa og málsmeðferð sveitarfélags þegar til skoðunar kemur hvort kjörinn fulltrúi sé vanhæfur til að taka þátt í meðferð og afgreiðslu máls auk fleiri nauðsynlegra breytinga á lögunum. Virðulegi forseti. Kjarninn í þessu frumvarpi er að skapa betri forsendur fyrir öflug og sjálfbær sveitarfélög. Rannsóknir sem vísað er til í greinargerð frumvarpsins sýna að þjónusta við íbúa er almennt betri og skilvirkari í fjölmennari sveitarfélögum. Stærðarhagkvæmni er óumdeilanleg upp að vissu marki þegar kemur að rekstri grunnþjónustu sveitarfélaga. Framtíð sveitarstjórnarstigsins á Íslandi felst í stærri stjórnsýslueiningum með fleiri en einum byggðakjarna, svokölluðum fjölkjarnasveitarfélögum. Það er engin tilviljun að hagsmunasamtök fatlaðs fólks hafa í umsögnum sínum kallað eftir stærri og sjálfbærari einingum enda er það forsenda þess að sveitarfélögin geti veitt þá sérhæfðu og mikilvægu þjónustu sem þessi hópur þarf á að halda. Þetta rímar við það markmið sem Alþingi hefur þegar samþykkt, að lágmarksíbúafjöldi skuli að jafnaði ekki vera undir 1.000. Ég vil þó árétta að tilgangurinn með þeirri breytingu var ekki að öll sveitarfélög ættu að hafa 1.000 íbúa heldur var horft til þess að sveitarfélögum myndi fækka verulega, helst niður í 30 eða færri. Rannsókn sem unnin var árið 2020 leiddi í ljós að sveitarstjórnarstig með 30 sveitarfélögum fæli í sér hagræðingu 3 til 5 milljarða árlega fyrir sveitarstjórnarstigið í heild sem gæti nýst í betri þjónustu eða lækkun á álögum á íbúa. Hefði frumvarp um það verið samþykkt á þeim tíma má áætla að um 40 milljarðar kr., að teknu tilliti til verðlags, hefðu getað nýst með þessum hætti síðastliðinn fimm ár á sveitarstjórnarstiginu, t.d. í betri þjónustu við íbúa eða lækkun á álögum. Það er því ljóst að um risavaxið hagsmunamál íbúa þessa lands er að ræða og því hljóta allir að fagna sem tala um hagkvæmni í opinberum rekstri. Það eru því sterk rök sem mæla með sameiningu sveitarfélaga og því felur frumvarpið í sér ýmis ákvæði sem stuðla að stærri sveitarfélögum. Markmiðið er skýrt: Að hér á landi starfi öflugt og hagkvæmt sveitarstjórnarstig þar sem lýðræðið er virt. Þótt sveitarfélögum verði áfram heimilt að sinna lögbundnum verkefnum sínum í samvinnu sín á milli á það að vera undantekning fremur en regla því slíku fyrirkomulagi fylgir óhjákvæmilega lýðræðishalli. Frumvarpið gerir því ríkari kröfur til samstarfsverkefna til að tryggja lýðræðislegt aðhald og koma í veg fyrir að stærri sveitarfélög niðurgreiði þjónustu fyrir þau minni. Þá er lagt til að frumkvæði að sameiningum verði fært að einhverju leyti í hendur íbúanna sjálfra. Hér er verið að taka á svokölluðum umboðsvanda sem vel þekktur er í fyrirtækjarétti og hlutafélagarétti, þ.e. umboðsvanda milli kjörs íbúanna, kjósenda og stjórnenda sveitarfélaga og sveitarstjórnarfulltrúa. Þessi umboðsvandi er líka á milli hluthafa, eigenda fyrirtækja og stjórnenda fyrirtækja. Frumvarpið gerir ráð fyrir að 10% kosningarbærra íbúa geti krafist sameiningarviðræðna við annað sveitarfélag. Sveitarstjórn þess sveitarfélags getur hafnað kröfu um sameiningarviðræður en þá geta 10% íbúa þess sveitarfélags krafist þess að gengið verði til sameiningarviðræðna. Þetta gildir einnig um íbúa stærri sveitarfélaga sem geta krafist formlegs álits á stöðu sveitarfélagsins. Í báðum tilvikum lyki ferlinu með almennum sameiningarkosningum. Með þessu er valdið fært frá einstökum sveitarstjórnarmönnum og beint til íbúanna. Virðulegi forseti. Í samræmi við ákvæði gildandi sveitarstjórnarlaga fór innviðaráðuneytið eftir sveitarstjórnarkosningarnar árið 2022 fram á að tíu sveitarfélög með færri en 250 íbúa skiluðu áliti um getu þeirra til að sinna lögbundnum verkefnum og um kosti sameininga. Þar kom fram að ekkert af tíu fámennustu sveitarfélögum á landinu sér um velferðarþjónustu við íbúa upp á eigin spýtur og aðeins þrjú þeirra ráku grunn- og leikskóla. Því er mun algengara að viðkomandi sveitarstjórnir hafi samið við sveitarstjórn annars sveitarfélags um veitingu þjónustunnar eða tekið sig saman með öðrum sveitarstjórnum um veitingu hennar í gegnum byggðasamlag. En hvað er sveitarfélag? Ég lít svo á að það sé stjórnsýslueining sem getur sinnt meiri hluta lögbundinna verkefna sinna sjálft. Sveitarfélag sem framselur öll sín verkefni til nágranna sinna getur vart talist sjálfbært sveitarfélag og um það hljótum við öll að vera sammála. Íbúar sveitarfélaga sem ekki geta sinnt verkefnum sínum sjálf eru í raun sviptir þeim lýðræðislega rétti að hafa áhrif á útfærslu þeirrar þjónustu sem þeim ber að fá samkvæmt lögum. Íbúar eiga að kjósa fulltrúa sem bera raunverulega ábyrgð á þjónustunni en ekki milliliði sem hafa það eina hlutverk að semja við nágrannasveitarfélög um að leysa verkefnin fyrir sig. Ég tel ástæðu til að nefna að skoðaður var ítarlega sá möguleiki að skilgreina í lögunum lágmarkshlutfall sveitarfélags eingöngu út frá veitingu lágmarksþjónustu. Niðurstaðan var sú að slík nálgun hefði getað skapað ranga hvata fyrir sveitarfélög til að halda úti óhagkvæmri þjónustu sem þjónar ekki hagsmunum íbúanna eingöngu til að uppfylla lagaskilyrði um tilvist sína. Skýrasta dæmið um þetta væru hvatar til að starfrækja afar fámenna grunnskóla, jafnvel með einungis einum eða tveimur nemendum, þar sem faglegt og félagslegt umhverfi barnanna væri ekki tryggt í stað þess að leita hagkvæmari og betri lausna með sameiningu. Er sú leið að miða við ákveðinn lágmarksfjölda íbúa með sérstökum undantekningum því skynsamlegri leið til að skilgreina hvaða lágmarksþjónustu sveitarfélag verður að veita. Ég tel því mikilvægt að árétta að markmið laganna um að íbúafjöldi sveitarfélags verði ekki undir 1.000 stendur óbreytt þótt ákvæðið sem kynnt var sem hluti þessa frumvarps haustið 2025 um að lögfesta lágmarksíbúafjölda við 250 sé ekki að finna í frumvarpi þessu. Mér varð ljóst að ákvæðið væri umdeilt og sérstaklega að fara þá leið að veita ráðherra heimild til að koma á sameiningum sveitarfélaga með færri en 250 íbúa. Ég er enn þá þeirrar skoðunar að sveitarstjórnarstigið þarfnist breytinga. Sveitarfélögin þurfa að vera stærri og öflugri til að geta sinnt þeim lögbundnu skyldum sem þeim er falið í lögum. Ég hyggst því skipa þverpólitíska þingmannanefnd til að fjalla um sveitarstjórnarstigið og leiðir til að stuðla að framþróun þess. Komi í ljós vilji þessarar nefndar og þar með þingsins til að stíga slík skref, að mæla fyrir um lágmarksíbúafjölda sveitarfélaga eða grípa til annarra úrræða til að styrkja sveitarstjórnarstigið, vil ég taka fram að ég og ráðuneyti mitt erum reiðubúin að vinna með þinginu að frekari útfærslu á slíku ákvæði eða þá öðrum leiðum sem stuðla að því sameiginlega markmiði okkar að tryggja að sveitarstjórnarstigið haldi áfram að þróast í rétta átt því að hér er til mikils að vinna fyrir íbúa landsins. Í ljósi þeirrar framtíðarsýnar sem ég hef farið hér yfir, um að sveitarfélög verði öflugar einingar með marga byggðakjarna, tel ég grundvallaratriði að tryggja minni byggðarlögum vettvang og rödd innan stærri eininga og innan stærri sveitarfélaga, svokallaðra fjölkjarnasveitarfélaga sem ná yfir víðáttumikið land. Með það í huga óskaði ég eftir því að Rannsóknamiðstöð Háskólans á Akureyri rannsakaði tilraunaverkefni sveitarfélagsins Múlaþings á Austurlandi um heimastjórnir og reynsluna af því. Niðurstöður greiningarinnar voru skýrar: Helstu kostir heimastjórnarkerfisins reyndust vera sú formfesta sem skapast hefur, skilgreind ábyrgð og völd, skýrt umboð fulltrúa og vel afmörkuð verkefni. Byggt á reynslunni töldu viðmælendur rannsóknarinnar rök hníga að því að halda áfram á sömu braut og almennt var mun meiri ánægja með heimastjórnir en t.d. hverfisráð sem eru nefndir fyrir hluta sveitarfélags sem ekki hafa valdheimildir. Frumvarpið tekur mið af þessum sjónarmiðum og er lagt til að hugtakið heimastjórn verði skilgreint í lögum ásamt þeim lágmarksvaldheimildum sem slíkar stjórnir þurfa að hafa, bæði til að einfalda sveitarfélögum að koma á fót heimastjórnum og festa í sessi skýra merkingu hugtaksins. Jafnframt er lagt til nýtt ákvæði sem veitir íbúum í byggðakjörnum rétt til að krefjast þess að skipuð verði nefnd um málefni svæðisins að uppfylltum skilyrðum um 250 íbúa að lágmarki og 10 km fjarlægð frá stærsta kjarna. Það verður þá áfram í höndum sveitarstjórnar að ákveða valdheimildir slíkrar nefndar. Virðulegi forseti. Eins og heyra má er þetta frumvarp afar umfangsmikið. Ég hef stiklað á stóru um efni þess en hvet alla þingmenn til að kynna sér vel þær breytingar sem felast í frumvarpinu. Frumvarpið tekur á grunngerð sveitarstjórnarstigsins, fjármálum þess, samstarfsformum og lýðræðislegu aðhaldi með sveitarfélögunum og það er hið lýðræðislega hlutverk kjörinna sveitarstjórnarfulltrúa. Allar þessar breytingar miða að einu og sama markmiði: Að styrkja sveitarstjórnarstigið. Við erum að búa til öflugri og sjálfbærari einingar, tryggja að fjármálareglur styðji við sjálfbærni sveitarfélaga, tryggja að samvinna þeirra sé lýðræðisleg og auka traust íbúa á stjórnsýslunni. Með þessu frumvarpi stígum við skref að nútímalegra og skilvirkara sveitarstjórnarstigi sem er betur í stakk búið til að takast á við verkefni framtíðarinnar íbúum sínum til hagsbóta. Ég legg til, virðulegi forseti, að frumvarpi þessu verði að lokinni þessari umræðu vísað til 2. umræðu og meðferðar til hv. umhverfis- og samgöngunefndar.