störf þingsins Virðulegur forseti. Norðurslóðir hafa á örfáum árum breyst úr jaðarsvæði í eitt mikilvægasta landfræðilega og öryggispólitíska svæði heims. Loftslagsbreytingar valda hraðri bráðnun hafíss, nýjar siglingaleiðir hafa og munu opnast að svæðinu og aðgengi að auðlindum norðurslóða verður auðveldara. Vegna þessa finnum við fyrir samkeppni ríkja um áhrif á þessu mikilvæga svæði. Bandaríkin, alla vega Bandaríkjaforseti, líta í auknum mæli á norðurslóðir sem mikilvægan þátt í sínum heimsáhrifum. Áhugi Bandaríkjanna á Grænlandi og öðrum ríkjum á svæðinu er verulegur, bæði vegna landfræðilegrar stöðu þeirra en ekki síst vegna náttúruauðlinda og öryggishagsmuna. Rússland er hins vegar það ríki sem hefur stærsta hernaðarlega og efnahagslega fótspor á norðurslóðum, ef svo má segja. Stjórnvöld í Moskvu leggja mikla áherslu á norðurleiðina og auðlindir svæðisins. Þau hafa í þessu samhengi byggt upp umfangsmikla innviði, ekki síst hernaðarlega á þessu svæði. Kanada leggur fyrst og fremst áherslu á fullveldi sitt á norðurslóðum en jafnframt á stöðu frumbyggja og uppbyggingu samfélaga. Ný áætlun kanadískra stjórnvalda frá árinu 2026 felur í sér meira en 40 milljarða dala fjárfestingu í vörnum, innviðum og efnahagsþróun á norðurslóðum í samstarfi við frumbyggja og heimastjórnir. Konungsveldið Danmörk hefur ákveðna sérstöðu á svæðinu vegna Grænlands og Færeyja. Áhersla þeirra er nú að styrkja fullveldi sitt, auka eftirlit og hernaðarlegan viðbúnað, m.a. með nýjum skipum, drónum, ratsjám og aukinni viðveru á Grænlandi. Að mínu mati verður framtíð norðurslóða ekki ákvörðuð með hervaldi heldur getu ríkja til samstarfs þar sem réttur frumbyggja er tryggður. Það á m.a. við þegar kemur að virðingu fyrir sjónarmiðum og sjálfsákvörðunarrétti Grænlendinga. Virðulegi forseti. Þingheimi til upplýsinga þá verða þessi mál m.a. rædd í næstu viku á fundi formanna þingmannanefnda um málefni norðurslóða. Mín skilaboð á fundinum verða skýr: Norðurslóðir verða að vera svæði friðar, sjálfbærrar þróunar og sameiginlegrar ábyrgðar. Það eru hagsmunir allra ríkja á svæðinu, ekki síst Íslands.