útlendingar Virðulegur forseti. Hér er verið að ræða nálgun íslenskra stjórnvalda þegar kemur að flóttamönnum sem hingað koma frá Úkraínu. Það hafa orðið nokkrar breytingar á nálguninni, m.a. með norsku nálgunina til fyrirmyndar. Ég minnist þess að hafa spurt hæstv. ráðherra út í slík skref hér í lok síðasta þings þar sem var einmitt verið að ræða hvort menn vildu stíga þau skref sem Norðmenn hafa af einhverjum ástæðum stigið og gefið ákveðið fordæmi um frá því að stríðið hófst, fyrst með því að svæðisskipta Úkraínu tiltölulega snemma í þessu ferli og meta hvaða svæði teljast örugg þar og sömuleiðis með því að verða við ósk úkraínskra stjórnvalda um að ekki sé tekið við flóttamönnum við ákveðnar aðstæður nema að fengnu samþykki úkraínskra stjórnvalda um að menn hafi farið löglega úr landinu. Í Úkraínu ríkja auðvitað mjög ströng lög um að fólk fari ekki úr landi án þess að hafa uppfyllt skyldur sínar gagnvart því stríði sem þar geisar. Ég velti fyrir mér alla vega í þessari umræðu — ég tek fram að mitt mat á þessu frumvarpi er að hér sé, eins og ég hef skilið þetta, bara verið að framlengja núgildandi og ríkjandi ástand. Í stað þess að þessi tímabundna hópvernd eða sameiginlega vernd falli niður, og þau 5.000 eða 6.000 manns sem hér eru endi þá á að sækja um einstaklingsbundna vernd hjá Útlendingastofnun, þá sé þetta framlengt þangað til annað kemur í ljós, þ.e. annaðhvort þegar stríðinu lýkur eða einhverjar aðrar breytingar verða. Ég held hins vegar að útistandandi spurning fyrir íslensk stjórnvöld núna sé með hvaða hætti menn nálgast spurninguna um svæðin í Úkraínu og það eru mjög skýr alþjóðleg fordæmi fyrir því að taka það til skoðunar. Hæstv. ráðherra gaf til kynna að ekkert slíkt væri til skoðunar á vegum ráðuneytisins en ég myndi ekki hika við að hvetja hæstv. ráðherra til að taka slíkt til skoðunar. Við erum auðvitað að hugsa í víðum skilningi hvernig við fetum þetta einstigi á milli þess að við gætum að okkar eigin hagsmunum og hvernig við högum málum hér þannig að sem best gangi að hjálpa Úkraínu út frá okkar bæjardyrum séð. Og svo höfum við líka í huga hvernig úkraínsk stjórnvöld óska hverju sinni eftir því að þau ríki sem eru hliðholl þeim hagi málum. Það er alltaf þetta jafnvægi sem við erum að leita eftir, eins og t.d. að samþykkja ekki vernd þeirra sem ekki hafa uppfyllt herskyldu sína o.s.frv., sem er auðvitað flókin mórölsk spurning sem væri hægt að fara á dýptina í. Ég held nú samt að það séu alveg málefnaleg rök fyrir því að verða við þessum óskum úkraínskra stjórnvalda. Varðandi svæðin þá er það t.d. mat norskra innflytjendamálayfirvalda að það séu stór svæði í Úkraínu sem teljist samkvæmt þeirra mati „örugg“, eins örugg og kalla má svæði í ríki þar sem stríð er háð. En það er alla vega ólíkt mat eftir landsvæðum. Ég tel það einfaldlega verðuga spurningu hvort við eigum að taka tillit til þess og ég held að það megi hvetja hæstv. ráðherra til að taka þetta til skoðunar í sínu ráðuneyti. Ég vil snöggvast nefna annan þátt í þessu. Í sambandi við allt sem heitir tímabundin vernd þá verða íslensk stjórnvöld að gæta þess í hvívetna, þegar við hugsum um verndarkerfi okkar, að það sem á að vera tímabundin vernd sé tímabundin ráðstöfun en ekki að það sé leið fyrir mikinn fjölda fólks inn í landið til að setjast varanlega að þegar það samræmist ekki markmiðum íslenskra stjórnvalda. Ef stjórnvöld hafa þau markmið að taka við miklum fjölda fólks til að flytja hingað til varanlegrar búsetu þá er það bara umræða út af fyrir sig. En hitt er að kerfin okkar verði að forsendu fyrir þróun sem við óskum okkur ekki. Það er einfaldlega alltaf mín ábending að stjórnvöld gæti þess í allri lagasetningu og reglugerðarvinnu að það sem á að vera tímabundið sé tímabundið. Þess vegna vildi ég gera ákveðinn fyrirvara við ákveðna umræðu í þessu frumvarpi þar sem er verið að tala um tilmæli og sjónarmið frá Evrópusambandinu og að ráðherraráðið hafi samþykkt tilmæli, þar sem er verið að leita að svona fyrirsjáanlegri og stöðugri og varanlegri lausn fyrir einstaklinga sem hafa dvalið um einhvern tíma á grundvelli þessarar tímabundnu verndar og séu svo að færa sig yfir í aðra dvalarleyfisflokka. Menn þurfa að vera alveg skýrir með það hvort þeir hafi þá stefnu að eftir að átökum lýkur geti fólk í stórum stíl sest að á Íslandi eða hvort markmið stjórnvalda sé mun heldur að menn fari aftur til síns heima eins og upphaflega hugsunin var með verndarkerfinu. Það hefur verið misbrestur á þessu í gegnum tíðina, enda festir fólk rætur og myndar ákveðin tengsl við samfélagið og hefur náttúrlega í mörgum tilvikum ákveðnar forsendur til að vera hér áfram. En ef það gerist í of stórum stíl, í meira mæli en íslensk stjórnvöld ætla sér, þá erum við ekki að nota kerfin okkar sem skyldi. Það er ákveðinn fyrirvari sem maður gerir við þetta um leið og maður hvetur ráðherra til að taka það til skoðunar hvort ekki eigi líka að fara yfir þessa svæðisskiptingu, t.d. að byrja á því að fá yfirsýn yfir það hvaðan menn hafa verið að koma hingað, frá hvaða svæðum þeir hafa verið. Það er hægt að máta þau svæði við þær lýsingar sem norsk yfirvöld hafa komið sér upp og fara þá í frekari umræðu hér í þingsal um það hvort ekki sé hyggilegt fyrir íslensk stjórnvöld að fara sömu leið og norsk stjórnvöld hafa gert eins og við höfum hvatt til á fyrri stigum. Nú er verið að gera það að þessu marki en ekki hvað svæðisskiptinguna varðar.