framkvæmdaáætlun í málefnum innflytjenda fyrir árin 2026--2029 Virðulegur forseti. Ég ætla að fá að nota tækifærið hér til að leggja örfá orð í belg um þessa tillögu til þingsályktunar um framkvæmdaáætlun í málefnum innflytjenda. Ég virði auðvitað hæstv. ráðherra það til vorkunnar kannski að hann er að reyna að mæta þeim miklu áskorunum sem hann metur væntanlega að séu uppi vegna fjölgunar útlendinga hér á Íslandi, ja, ýmist á vinnumarkaði, í atvinnulífinu, en trúlega líka utan atvinnulífs. Það blasir við okkur að við erum með fjölda útlendinga hér í atvinnulífinu en einnig marga sem eru utan atvinnulífsins. Við höfum svo sem verið að mörgu leyti heppin á Íslandi, okkar fámenna þjóð, í gegnum árin þegar kemur að móttöku útlendinga hér. Við höfum gert það með skipulegum hætti lengst framan af, tekið á móti t.d. flóttafólki og það hefur verið fjölgun útlendinga á þeim vettvangi síðustu, hvað á maður að segja, kannski 50 árin, lengur jafnvel, mætti nú segja, 100 árin, en svona með skipulegum hætti á ég við og það hefur gengið kannski að mestu leyti vel þó að ég þekki ekki alla kima þess og þau vandamál sem koma óhjákvæmilega þegar verið er að taka á móti fólki frá t.d. fjarlægum menningarheimum. En það hefur gengið ágætlega. Sjálf man ég eftir því sem krakki þegar við tókum á móti hér stórum hópi, eða sem þótti þá stór hópur, fólks frá Víetnam t.d., fólki sem gekk samt ágætlega að læra íslensku og náði fljótt tökum á a.m.k. mikilvægustu hugtökum í íslensku og náði einhverju valdi á íslensku. Það eru auðvitað dæmi um hið gagnstæða. En varðandi íslenskuna í þessari þingsályktunartillögu velti ég líka samt sem áður fyrir mér að það er verið að leggja til ansi víðtæk verkefni fyrir bæði opinberra aðila og að einhverju leyti kannski einkaaðila líka en aðallega opinberra aðila. Í því sambandi finnst manni — af því mér sýnist kannski þessi tillaga öll telja hátt í 1 milljarð, ég hef ekki séð hvort það er samantekt hérna á því en þetta er auðvitað kostnaður upp á hátt í 1 milljarð sem dreifist í ýmis verkefni. Ég hef hins vegar bent á það að kjósi menn að taka á móti og hafa hér algjörlega opin landamæri eða því sem næst þá verða menn að sætta sig við það að menn taka það súra með því sæta sem því fylgir. Og það er kannski óraunhæft að ætla að allt það fólk sem komi hingað nái tökum á íslensku eða hafi jafnvel ekki áhuga á því, það er óraunhæft að ætla að allir hafi áhuga á því að læra íslensku. Mér hefur virst hins vegar vera ýmsir hvatar nú þegar til staðar sem geri mönnum ansi auðvelt fyrir að læra ekki íslensku. Þetta hefur komið fram í máli einhverra hér á undan mér, m.a. með endalausri áherslu á að þýða upplýsingar opinberra aðila. Ég nefni sem dæmi líka túlkaþjónustu sem mér finnst skjóta skökku við að bjóðist jafnvel enn þá fólki sem hefur verið hér kannski áratugum saman, eða a.m.k. þekkjum við dæmi þess að fólk sem hefur verið hér í yfir tíu ár, 20 ár jafnvel, er enn þá að nýta túlkaþjónustu í samskiptum við opinbera aðila. Það finnst mér skjóta skökku við. Síðan finnst mér líka skjóta svolítið skökku við framsetning í þessari þingsályktunartillögu þar sem lögð er áhersla á að íslenska sé samskiptamál á Íslandi. Mér finnst nú eiginlega ekki þurfa að taka það fram en hér er það sem sérstakt markmið að íslenska verði samskiptamál á Íslandi. Mér finnst það skjóta skökku við að telja að það eigi að vera markmið. Íslenska er samskiptamál á Íslandi. Hér er nefnt líka að tækifærum til að tala íslensku og æfa daglegt mál verði fjölgað í almannarýmum, eins og bókasöfnum, samfélagsmiðstöðvum og söfnum. Þá hlýt ég að spyrja hvort í þessu felist það sem ég var að nefna hérna áðan, að það verði þá kannski dregið úr þessum samskiptum á erlendum tungumálum og látið nægja að nota íslenskuna í þessum almannarýmum. Ég teldi það vera jákvætt að gera það þótt vissulega þurfi kannski upplýsingar um bráða þjónustu að liggja fyrir á a.m.k. ensku og einhverjum öðrum tungumálum. En maður hlýtur að velta fyrir sér hvort þarna sé kannski einhver stefnubreyting sem felist í þessari þingsályktunartillögu að þessu leyti. Svo velti ég líka fyrir mér hvort það sé alveg helst til velfarnaðar fallið að hið opinbera sé að hlutast til um þessi verkefni sem hér er kveðið á um. Ég nefni bara hér verkefni sem á að vera á ábyrgð mennta- og barnamálaráðuneytisins, og kostnaður metinn hátt í 200 millj. kr. á ári í það, með það að markmiði að nám í íslensku sem öðru tungumáli verði fjölbreytt, framsækið og aðgengilegt á landinu öllu. Ég hlýt að velta fyrir mér hvort þetta sé ekki bara hilluvara nú þegar, vara sem boðið er upp á af fyrirtækjum sem bjóða upp á íslenskukennslu. Mér finnst allt of mikið bera á því í umræðu um þessi mál að verkefni á þessu sviði þurfi alltaf að enda hjá opinberum aðilum, hjá ríkinu eða sveitarfélögum, og það sé einhvern veginn skylda opinberra aðila að bjóða upp á þessa þjónustu fyrir alla þá útlendinga sem hingað koma og kjósa að búa hér til lengri eða skemmri tíma líka, í ýmsum tilgangi. Þannig að ég geri a.m.k. smá fyrirvara við þetta og hlakka til að fjalla um þetta mál í — ja, þetta mál kemur kannski ekki í hv. velferðarnefnd en ég hvet a.m.k. viðeigandi nefnd sem fær þetta mál til umfjöllunar til að skoða þetta, hvort ekki megi draga úr kostnaði hins opinbera að þessu leyti vegna þess að eins og fram hefur komið hér í ræðum annarra þingmanna þá þekkjum við það öll sem höfum búið erlendis til lengri eða skemmri tíma að ekki í neinu landi sem ég þekki hefur verið sérstaklega boðið upp á tungumálanám í viðkomandi landi fyrir þá sem flytja til skemmri eða lengri tíma til þessara landa heldur þvert á móti hafa menn þurft að bera þann kostnað sjálfir og þeir sem mestan áhuga hafa á því finna tækifæri til að tala íslensku hér á Íslandi, það hlýtur að blasa við, þannig að ummæli hér í þessari þingsályktunartillögu um að það þurfi að fjölga tækifærum útlendinga til að tala íslensku skjóta skökku við að mínu mati. Ég ber hins vegar virðingu fyrir þessu framtaki hæstv. ráðherra að reyna að koma á þessi mál einhverju skikki sem hann telur að þurfi að koma á og auka einhverja hvata útlendinga til að tala íslensku. Ég bendi hins vegar á það að tungumálanám liggur misvel fyrir fólki, sumum reynist það bara mjög örðugt og jafnvel útlendingum sem hafa verið hér í áratugi, þeir munu aldrei ná tökum á íslensku. Aðrir hafa ekki á því áhuga og það er það sem menn þurfa að hafa í huga þegar menn tala um að laða að útlendinga hér til Íslands.