Íslandskynning.
Frú forseti. Við Íslendingar vorum heiðursgestir á viðamestu og stærstu bókakaupstefnu í heimi, sem er í Frankfurt, og ég vil byrja á að óska ráðherra, sem er ábyrgur fyrir þeirri framkvæmd, innilega til hamingju með það. Ég er sannfærð um að það var rétt ákvörðun sem tekin var á sínum tíma og það var líka rétt að fylgja henni eftir, en ég er ekki í vafa um hver hefði fengið gusuna yfir sig ef þessi mál hefðu öll klúðrast.
Ég þakka ráðuneytinu það starf sem það hefur sinnt varðandi bókakaupstefnuna þar sem Ísland var heiðursgestur. Við vitum hverjir hafa helst lagt lóð á vogarskálarnar en þar eru í broddi fylkingar Halldór Guðmundsson og hans starfsfólk. Þau gerðu það að verkum að þetta varð jafndýnamískt og raun bar vitni og fyrir það allt ber að þakka. Ég er hrædd við að byrja á einhverjum lista, ég ætla helst ekki að fara út í það, en nefni að það eru ekki síst rithöfundar og útgefendur sem hafa gert þetta allt mögulegt. Þarna erum við sterkust. Þegar allt er í klúðri er það menningin sem aldrei bregst. Við eigum að líta aðeins inn á við og sýna hvar við erum sterk fyrir en það er einmitt á sviði menningar og ekki síst á sviði bókmennta.
Reynslan var góð. Þetta var vel heppnað, þetta var fallegt, þetta var hógvært. Við vorum ekki með neinn belging en undirstrikuðum hversu sterk við erum á þessu sviði.
Mig langar að spyrja hæstv. ráðherra hvort hún hyggist halda áfram með þetta verkefni í einhverju formi, hvort nýta eigi þá miklu reynslu sem við öðluðumst í Frankfurt við að kynna íslenska menningu, kynna íslenskar bókmenntir og kynna landið okkar. Hefur ráðherra einhver áform um að útfæra þetta konsept? Ég sé líka að í gegnum önnur ráðuneyti fer fram viðamikil kynning á Íslandi, bæði á náttúrunni og ekki síður menningunni. Sér ráðherra þetta verkefni tengjast inn í verkefni annarra ráðuneyta, en mér sýnist að oftar en ekki gegni menningin lykilhlutverki í því að koma Íslandi á kortið á ný?
Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrirspurnina. Hún getur verið stolt af framlagi sínu á fyrri árum þegar hún gegndi embætti menntamálaráðherra og ákveðið var að leggja af stað í þetta verkefni. Vafalaust voru ekki allir trúaðir á að þetta gæti gengið upp þannig að ég held að við getum sameinast um að gleðjast yfir því hve vel gekk.
Svarið við fyrirspurn hv. þingmanns er: Já, tvímælalaust tel ég að við eigum að fylgja þessu eftir og í raun er þegar farið að leggja drög að því hvernig megi gera það.
Þar sem ég var í fæðingarorlofi var ég ekki þátttakandi sjálf á þessari bókakaupstefnu en hef heyrt gríðarlega vel af henni látið. Þátttaka Íslands þótti takast með eindæmum vel. Íslenski skálinn hlaut mikið lof fyrir hönnun og uppsetningu. Fyrir utan alla þá dagskrá sem var í Frankfurt og gekk mjög vel að öllu leyti liggja eftir þýðingar á rúmlega 200 íslenskum bókum, ný þýðing á Íslendingasögunum í fimm bindum, bækur um Ísland á þýska málsvæðinu unnar í samstarfi við hátt í 100 bókaforlög. Bara svo að við áttum okkur á því er um umtalsvert fleiri bækur að ræða en fyrri heiðurslönd á bókamessunni hafa gefið út.
Auk bókakynningar á sjálfri bókamessunni í ár voru svo fjölmargar kynningar með þátttöku íslenskra rithöfunda á þýska málsvæðinu í kringum messuna sjálfa. Það voru ýmsir íslenskir listviðburðir í Frankfurt og víðar í Þýskalandi. Okkur telst til að alls hafi á þriðja hundrað viðburðir verið á vegum verkefnisins sem var kallað Sögueyjan Ísland. Fjárveitingar á fjárlögum voru 300 millj. kr. á árunum 2007–2011. Þetta telst vera umfangsmesta og dýrasta kynning á íslenskri menningu á erlendri grundu. Ég er ekki viss um að þetta þættu miklir peningar almennt þegar við ræðum markaðssetningu þó að þeir hafi verið stórir í heimi menningarinnar.
Ég held við getum verið nokkuð ánægð með hvað hefur fengist fyrir peningana ef horft er á þann árangur sem náðist — umfjöllun um Ísland, um rætur þjóðarinnar, um íslenskt samfélag og íslenska menningu — og allt sem eftir stendur. Þetta er ekki bara auglýsingaherferð sem varir í einhverja daga, þetta er miklu víðfeðmara.
Það liggur líka fyrir að þessari viðamiklu menningarkynningu þarf að fylgja vel eftir, tryggja sambönd og tryggja að sú þekking sem hefur skapast nýtist áfram svo að sú fjárfesting sem lögð var í verkefnið skili sér til framtíðar. Enn fremur þarf að efla umgjörð bókmenntakynningar, stuðning við bókaútgáfu og auka fjárframlög til að styrkja sviðið.
Ég vil greina frá því að til að tryggja lágmarkseftirfylgni í ár og á næsta ári — ljúka uppgjöri og frágangi ýmissa verkefna, halda við heimasíðu verkefnisins, tryggja að erlendir samstarfsaðilar geti haldið áfram að gefa út íslenskar bókmenntir í Þýskalandi og víðar — ákvað ríkisstjórnin á fundi sínum 10. ágúst sl., að tillögu mennta- og menningarmálaráðherra, að leita eftir 20 millj. kr. fjárveitingu á aukafjárlögum 2011 og 25 millj. kr. á fjárlögum 2012. Við vinnum að því að búa í haginn hjá Bókmenntasjóði sem starfar samkvæmt lögum frá 2007 þannig að hann geti tekið við keflinu í síðasta lagi um mitt næsta ár. Ég vona að ég nái að mæla fyrir frumvarpi þess efnis nú fyrir jól sem hægt verði að taka til umræðu í hv. allsherjar- og menntamálanefnd. Ég tel mjög mikilvægt að styrkja lagagrundvöll sjóðsins og byggja á því sem fyrir er í þeim efnum, tryggja framhald á fjárveitingunum eftir 2012. Og ég held að það skipti miklu máli að við látum þetta verkefni lifa áfram.
Við sáum það líka á þessari bókakaupstefnu að hún gerði ekki eingöngu íslenskum bókmenntum gagn heldur íslenskri menningu almennt. Það skiptir miklu að við horfum til þess hvernig við getum látið allar kynningarmiðstöðvar listgreina vinna vel saman. Hv. þingmaður nefndi líka önnur ráðuneyti, væntanlega utanríkisráðuneytið og iðnaðarráðuneytið sem er ráðuneyti ferðamála. Það skiptir miklu að við nýtum tækifærið og látum þetta kerfi vinna vel saman innbyrðis, bæði kynningarmiðstöðvarnar og síðan þvert á ráðuneyti.
Frú forseti. Ég þakka ráðherra greinargóð svör. Ég ætla ekki að fara í einhvern skjallkór en verð, um leið og ég ítreka árnaðaróskir mínar með þriðja drenginn, að segja að það var súrt í broti að hafa hæstv. ráðherra ekki með í för. Það segi ég með fullri virðingu fyrir forverum hennar í embætti, en hún hefði einmitt verið sá ráðherra sem hefði haft dýpstu tengslin við þessa bókakaupstefnu, en það koma aðrar kaupstefnur og aðrar bókmenntakynningar eftir þennan dag — og þetta segi ég líka með fullri virðingu fyrir starfandi menntamálaráðherra en einhvern veginn var þetta mín tilfinning.
Ég er fegin að menn hafa kjark í það að halda áfram með verkefnið. Gerðar voru miklar kröfur til verkefnisins. Eins og hæstv. ráðherra gat réttilega um eru þetta ekki háar fjárhæðir í stóru myndinni varðandi kynningar á landinu en þetta eru háar fjárhæðir fyrir menningarhluta landsins. Við eigum að gera kröfur til okkar og við gerðum það og stóðumst þær. Ef halda á áfram með verkefnið sem slíkt verðum við áfram að gera þessar kröfur til okkar. Við fyrstu sýn virðist Bókmenntasjóðurinn rétta leiðin að fara, og ég fagna þeirri leið, en þá verðum við líka að gera þá kröfu til hans, eins og við höfum í rauninni gert í gegnum tíðina. Ég skora á ráðuneyti, rithöfunda og útgefendur að vinna jafn vel saman og menn eru að gera þessa dagana.
Ég hlakka líka til að fá frumvarpið til allsherjar- og menntamálanefndar þar sem við munum fá þetta til frekari umfjöllunar.
Ég þakka ráðherra fyrir svörin og ítreka að þegar framlög berast áfram í svona verkefni þá gerum við þessar kröfur til okkar sjálfra, að það fari ekki í einhverja hít heldur að við setjum stefnuna á metnaðarfullan hátt eins og gert hefur verið með Frankfurtarverkefninu.
Virðulegi forseti. Það hefði verið gaman að vera í Frankfurt, en ef við setjum stefnuna á að kynna áfram íslenska menningu skapast vafalaust tækifæri seinna meir fyrir þá ráðherra sem á eftir mér koma og mig að sinna því hlutverki.
Mín trú er sú að besta leiðin í framhaldinu sé að byggja á grunni laga um Bókmenntasjóð, skýra betur hlutverk sjóðsins og útvíkka það jafnvel til að styrkja kynningarþáttinn og tryggja honum fjárframlög til að geta sinnt því hlutverki, byggja á þeim grunni sem var lagður með lögunum frá 2007. Þar var skapaður vettvangur þannig að Bókmenntasjóður er í nánum tengslum við útgefendur, höfunda og aðra sem taka þátt í geiranum. Ég held að það sé rétta leiðin í þessu.
Ég tek undir með hv. þingmanni, menningarkynningar af þessu tagi eigum við að byggja á faglegum grunni. Það var kosturinn við þetta verkefni að það byggði á ákveðnu innihaldi. Það var góður efniviður sem verið var að vinna með og fagleg sjónarmið voru höfð að leiðarljósi við kynninguna á því. Ég held að við getum öll leyft okkur smáklapp á bakið fyrir að hafa staðið í þessu verkefni sem hefur upp á síðkastið verið eitt af því jákvæða í fréttum frá Íslandi.