skýrsla Alþjóðamálastofnunar um ESB.
Virðulegu forseti. Ég vil gera að umtalsefni nýja skýrslu Alþjóðamálastofnunar Háskóla Íslands sem kynnt var í morgun um aðildarviðræður að Evrópusambandinu. Hún vekur mikla athygli því að í henni kemur fram með skýrum hætti að viðræður um aðild að Evrópusambandinu voru í ágætisgangi og fengist hafði ágætisárangur í ferlinu sama við hvað er miðað. Ljóst er að sérlausnir höfðu verið viðurkenndar í ferlinu og því ekki hægt að halda því fram að útilokað sé að fá sérlausnir í aðildarumsóknarferlinu. Það kemur líka skýrt fram að hægt er að fá fullnægjandi lausnir fyrir sjávarútvegshagsmuni Íslands.
En efnahagskaflinn hlýtur að vekja mesta athygli þar sem rakinn er sá mikli velferðarábati sem við mundum njóta með upptöku evrunnar sem alþjóðlega viðurkennds gjaldmiðils sem hægt er að eiga viðskipti með hér sem annars staðar. Því fylgja lægri vextir fyrir fólk og fyrirtæki og gríðarlegur ávinningur að fastgengi í áranna rás. Dregið er fram með skýrum hætti að okkur hefur best vegnað í efnahagsmálum þegar við höfum afneitað gengisfellingarleiðinni og kosið að horfa til efnahagslegs stöðugleika í gegnum fast gengi. (Gripið fram í.)
Hæstv. fjármálaráðherra sagði um helgina allt aðra hluti á flokksfundi sínum, hann talaði um að valkostirnir væru bara tveir og að taka yrði kreppu út í gegnum gjaldmiðilinn og í gegnum vinnumarkaðinn. Hæstv. ráðherra mælti eiginlega fyrir gengisfellingum sem skynsamlegu stjórntæki okkar í framhaldinu.
Ég vil spyrja hæstv. ráðherra: Er ekki ljóst af þeirri skýrslu sem nú liggur fyrir að það er eftir miklu að slægjast fyrir Ísland í stöðugu gengi, í því að láta sömu viðmið (Forseti hringir.) gilda um íslenskt atvinnulíf og atvinnulíf annarra þjóða og að þá farnist okkur best?
Herra forseti. Ég vil byrja á því að segja að ég hef nú rétt lesið fyrirsagnirnar um þá skýrslu sem hér er getið um og ekki kynnt mér efni hennar enn, en ég tek eftir því að það eru nokkrar meginniðurstöður komnar í umræðuna, að það hafi verið ágætisgangur í viðræðunum. Gott og vel. Það gengur samt mun hægar en að var stefnt. Í öðru lagi segir víst einhvers staðar í skýrslunni að ósamstaða í ríkisstjórninni, ósamstaða um hvernig vinna ætti að framgangi mála í einstökum málaflokkum hafi valdið töfum, (ÁPÁ: Því er ekki til að dreifa nú.) (Gripið fram í: Nei.) sem er athyglisvert, ekki síst í ljósi þeirrar umræðu sem átt hefur sér stað að undanförnu um hvort það sé yfir höfuð mikilvægt að ríkur stuðningur sé í ríkisstjórn við málið eða ekki. Sumir vilja halda því fram að það skipti bara engu máli.
Varðandi sérlausnirnar grunar mig nú að þær séu óskaplega léttvægar og í engum mæli líkar því sem við höfum rætt um að þurfi að eiga sér stað á grundvelli þess sem meiri hluti utanríkismálanefndar komst að á sínum tíma og eru nefnilega varanlegar undanþágur frá sambandslögunum. Ég kannast ekki við að fengist hafi neinar varanlegar undanþágur frá sambandslöggjöfinni í viðræðunum fram til þessa. Það er grundvallarmunur á einhverjum aðlögunum, tímafrestum og slíkum hlutum og því sem ég nefni hér.
Varðandi efnahagslegu þættina sem ég nefndi kemst ég ekki hjá því að spyrja: Hvers vegna mælti hv. þingmaður ekki með því á sínum tíma að við mundum fara í fjöldauppsagnir í opinbera geiranum? Til þess að verja gengið. Hvers vegna mælti hann ekki fyrir því að við segðum upp nokkur þúsund íslenskum opinberum starfsmönnum? Til þess að verja gengið, vegna þess að hann segir að það sé miklu betra að leggja áherslu á fast gengi en vinnumarkaðinn.
Við létum gengið lækka vegna þess að það var óumflýjanlegt (Forseti hringir.) til þess að auka samkeppnishæfni íslensks efnahagslífs (Forseti hringir.) og þar með voru störf varin í opinbera geiranum. (Forseti hringir.) Ef hv. þingmaður hefði viljað fara hina leiðina þá vantar svar við þessari spurningu: Hvers vegna (Forseti hringir.) var ekki þúsundum opinberra starfsmanna sagt upp störfum?
Virðulegi forseti. Ég vil frekar halda áfram með spurninguna og spyrja hæstv. fjármálaráðherra fyrst hann er svona hrifinn af aðlögunarhæfni íslensku krónunnar: Hvers vegna ætlar hann að flytja hér frumvarp á eftir sem felur í sér að létta kostnaði heimilanna af gengisfellingu krónunnar? Skuldavandinn er bein afleiðing þessarar marglofuðu aðlögunarhæfni hinnar íslensku krónu og hæstv. ráðherra ætti frekar að taka leiðsögn frá ungum hugrökkum þingmanni sem skrifaði árið 2008:
„Með upptöku nýs gjaldmiðils verða ekki öll hagstjórnarvandamál okkar leyst, langur vegur er þar í frá. Það er sanni nær að í slíkri ákvörðun felist að setja stöðugleikann í forgang og sætta sig við að geta ekki mætt sveiflum í hagkerfinu með aðlögun gengisins.“
Þetta sagði hv. þingmaður 2008 og hann bætti reyndar við þá og þá var það ekki vandamál að ríkisstjórn þyrfti ekki endilega að vilja aðild að Evrópusambandinu þá bætti hann því við að jafnvel þó Sjálfstæðisflokkurinn sem þá sat í ríkisstjórn mundi komast að þeirri niðurstöðu að hagsmunum Íslands væri best borgið utan Evrópusambandsins væri það í samræmi við ríka lýðræðishefð Sjálfstæðisflokksins að leggja málið að loknum viðræðum í dóm þjóðarinnar. (Forseti hringir.) Þá var hann tilbúinn til þess. Hvað hefur breyst?
Virðulegi forseti. Það er ekkert svart og hvítt í þessum heimi. Það er ekki þannig að öll mál séu leyst með því að hafa krónuna eða að öll mál verði leyst með því að taka upp evruna eða einhvern annan gjaldmiðli. Það verður að vera hægt að taka þessa umræðu af einhverri yfirvegun og vega og meta kostina og gallana við hvora leið fyrir sig. Það er nákvæmlega það sem ég hef verið að vekja athygli á, m.a. í þeirri grein sem hv. þingmanni þykir gaman að lesa upp úr og gerir reglulega hér í þinginu. Ég er núna að benda á það, og ég benti líka á það um helgina, að atvinnuleysi á Íslandi var lægra í febrúar en í hverju einasta Evrópusambandsríki. Ég hef líka vakið athygli á því að þau ríki sem hafa ákveðið að taka þátt í sameiginlegu myntinni en eru með háar ríkisskuldir eiga enga aðra leið en þá að segja upp fólki í þúsundatali. Hv. þingmaður hljóp frá því að svara þeirri spurningu hvers vegna hann mælti ekki fyrir þeirri leið fyrst hann leggur svona mikla áherslu á fasta gengið. (ÁPÁ: Ég skal …) Honum er þá í raun sama um hvað gerist á vinnumarkaði.
En við á Íslandi höfum valið þá leið í gegnum tíðina að okkur hefur ekki staðið það til boða undanfarin ár að taka upp aðra (Forseti hringir.) mynt. Verið hefur umræða um það í meira en hálfa öld á Íslandi (ÁPÁ: … taka umræðuna …) hvort það væri skynsamlegt. Við höfum valið að verja rétt manna (Forseti hringir.) til að vinna og framfleyta sjálfum sér.