skýrsla um endurreisn bankanna.
Frú forseti. Fyrir fáeinum dögum sá fjármálaráðuneytið ástæðu til að bregðast við blaðaumfjöllun um bankaskýrsluna svokölluðu sem hefur legið hér frammi og verður til umræðu síðar í vikunni. Það má segja að þessi skýrsla, sem hæstv. fjármálaráðherra lagði fram fyrir nokkrum vikum, sé eins konar skýrsla um hina síðari einkavæðingu íslenska bankakerfisins vegna þess að með setningu neyðarlaganna var bankakerfið í heild sinni komið í hendur ríkisstjórnarinnar í raun og veru.
Þrjú mál hafa verið efst á baugi í tengslum við alla bankaumræðu, í fyrsta lagi skuldaúrvinnslan fyrir heimilin og fyrirtækin. Þau mál hafa dregist úr hófi fram. Ég vona að við séum öll sammála um það í þessum sal.
Í öðru lagi hefur það auðvitað vakið mikla athygli hve mikill hagnaður bankanna hefur verið í þessari miklu efnahagslægð sem við erum í, vegna þess að hagnaðurinn er að svona miklu leyti borinn uppi af ofmetinni afskriftaþörf.
Í þriðja lagi, og það er eins og viðbót við það sem við höfum áður rætt hér, liggur það sem segir í þessari skýrslu um kostnað ríkisins og aðdraganda þess að samið var við kröfuhafana nú opinberlega fyrir. Það getum við rætt allt saman síðar í vikunni.
Ég ber það upp við hæstv. fjármálaráðherra hér í dag hvort ekki sé kominn tími til að viðurkenna að þetta er allt saman með allt öðrum hætti en að var stefnt og að málið í heild sinni sé í raun og veru eitt allsherjarklúður. Þegar kostnaðurinn er miklu meiri fyrir ríkið en okkur hefur hingað til verið sagt, þegar allur ávinningurinn af uppsveiflunni lendir hjá kröfuhöfunum, þegar skuldaúrvinnsla fyrirtækja og heimila hefur dregist svo úr hófi sem raun ber vitni og einkavæðingin fór fram án þess að við ræddum hana sérstaklega í þingsal, (Forseti hringir.) er þá ekki kominn tími til fyrir fjármálaráðherrann að horfast í augu við það að þetta í heild sinni er allt (Forseti hringir.) annað en að var stefnt?
Nei, frú forseti, þvert á móti gekk þessi flókna og viðamikla aðgerð vel. Niðurstaðan varð hagstæð fyrir ríkissjóð sem og fyrir íslenskt efnahagslíf.
Í fyrsta lagi vil ég segja um skýrsluna að sú kenning hefur komið upp að henni hafi verið laumað inn á Alþingi. Ég hef varla heyrt annan eins málflutning. Skýrslan var kynnt í ríkisstjórn og lögð fram á Alþingi sama dag og er í höndum þingsins eftir það. Hún fór á vef Alþingis í framhaldinu og glöggir blaðamenn byrjuðu að fjalla um skýrsluna strax, t.d. blaðamenn Viðskiptablaðsins, þannig að þingmenn sem uppgötvuðu hana ekki fyrr en þremur vikum síðar hafa ekki við aðra að sakast en sjálfa sig.
Í öðru lagi byggir sá málflutningur sem upp hefur komið að undanförnu á grundvallarvanþekkingu á eðli þessa máls. Þegar talað er um að stefnubreyting hafi orðið af hálfu ríkisstjórnar er það misskilningur. Hv. þingmenn þurfa ekki annað en að lesa neyðarlögin. Fjármálaeftirlitinu eru þar færð hin víðtæku völd til að ráðstafa eignum bankanna. Stjórnvöld, þ.e. ríkisstjórn, hafa ekki þau völd þannig að allt tal um stefnubreytingu af hálfu ríkisstjórnar eða ríkisstjórna er byggt á grundvallarvanþekkingu og það er hv. þingmönnum ekki til sóma að kynna sér ekki málin áður en þeir fara fram með ásakanir af því tagi sem uppi hafa verið undanfarna daga þótt þá langi mikið í æru og höfuð einstakra manna. [Kliður í þingsal.]
Í þriðja lagi var niðurstaðan bersýnilega mjög hagstæð fyrir ríkissjóð miðað við upphaflegar áætlanir og ef ríkið hefði þurft að leggja fram 385 milljarða í eigið fé hefði vaxtakostnaðurinn orðið 46 milljörðum meiri á árunum 2009 og 2010 (TÞH: 406.) og sannarlega sparar eiginfjárframlag skilanefndanna í Arion og Íslandsbanka yfir 20 milljarða í vaxtakostnað á árunum 2009 og 2010.
Í fjórða og síðasta lagi, frú forseti, verð ég að segja að það er mikill ábyrgðarhlutur af hálfu þingmanna að halda því fram við almenning sem berst við þungar skuldir að eitthvað hafi verið hægt sem ekki var hægt. Það er augljóst mál (Forseti hringir.) að gjörningurinn varð að standast, annaðhvort á grundvelli samkomulags eða fyrir dómi, og það er ekki hægt að færa eignir undan búum með stjórnvaldsákvörðun. (Forseti hringir.) Það mundi aldrei halda vatni fyrir dómstólum. [Kliður í þingsal.]
Frú forseti. Hæstv. fjármálaráðherra verður að fara að horfast í augu við að það blasir við fólkinu í landinu að samningarnir um endurreisn bankanna voru fyrst og fremst hagstæðir fyrir kröfuhafana. Ráðherrann nefnir ríkissjóð sérstaklega. Skýrslan ber það ekki með sér, skýrslan ber það þvert á móti með sér að ríkissjóður hafi þurft að fjármagna bankana upp á tugi, ef ekki hundruð milljarða umfram það sem við höfum áttað okkur á.
Það sem fólkið í landinu var að kalla eftir var að fá nýtt bankakerfi sem mundi standa með því og það er líka það sem fyrirtækin óskuðu eftir. Það er það sem ekki hefur gerst. Þess vegna er óánægjan til staðar, þess vegna er fjármálaráðherrann á algerum villigötum þegar hann tyggur alltaf sömu tugguna um að þetta sé ágætt allt saman fyrir ríkissjóð. Við erum í þessu fyrir fólkið í landinu og fólkið í landinu kýs ekki Fjármálaeftirlitið. Það þýðir ekkert að vísa ábyrgðinni þangað. Fólkið kallar eftir því að ráðherrarnir beri sjálfir ábyrgð á sínum málaflokkum.
Frú forseti. Formaður Sjálfstæðisflokksins ætlast væntanlega til þess að lög í landinu séu virt, m.a. lög sem voru sett af hans eigin ríkisstjórn. Lögin fólu Fjármálaeftirlitinu valdið til að ráðstafa eignum bankanna en ekki ríkisstjórn. Hv. þingmenn verða að átta sig á þessu. (Gripið fram í.)
Ég fagna því sérstaklega að við fáum að ræða þessa skýrslu, og helst ítarlega. Ég hef fullan hug á því að bera til baka og leiðrétta þær ótrúlegu rangfærslur sem vaðið hafa upp í þessari umræðu. Ævintýralegar rangfærslur sem að mínu mati eru ekkert annað en loddaraskapur gagnvart fólki sem glímir við skuldir sínar. (Gripið fram í.) Það sjá allir menn að það heldur ekki vatni að halda því fram að við hefðum getað staðið að tilfærslum fjármuna með einhverjum stjórnvaldsákvörðunum ef þær hefðu ekki verið á grundvelli samkomulags. Það hefði aldrei staðist fyrir dómi. Afleiðingin hefði orðið langvinn málaferli og deilur sem hefðu lamað íslenskt hagkerfi. (Gripið fram í.) Þess vegna var það einmitt mjög mikilvægt að það tókst að ljúka þessari stóru og flóknu aðgerð með samningum. Annars hefði hún tafist (Forseti hringir.) missirum eða árum saman til stórkostlegs tjóns fyrir íslenskt hagkerfi. [Kliður í þingsal.]