Virðulegi forseti. Strax og Alþingi fór að vinna með frumvarp um endurútreikning lána hafði ég áhyggjur og þegar það var komið í lokaumræðu hafði ég margítrekað lýst yfir þeim áhyggjum mínum að lagatextinn væri alls ekki nógu skýr. Það kom fram í vinnu nefndarinnar að þingmenn sem sátu í viðkomandi nefnd höfðu mismunandi skilning á því nákvæmlega hvernig ætti að reikna þessi lán.
Í framhaldi af því óskaði ég sérstaklega eftir fundi með hæstv. efnahags- og viðskiptaráðherra þar sem ég lagði mikla áherslu á að það kæmu skýr fyrirmæli frá ráðuneytinu í samræmi við þá reglugerðarheimild sem var í lögunum um það hvernig ætti að reikna þessi lán. Síðan leið og beið og það liðu tveir mánuðir þar til sett var reglugerð um að umboðsmaður skuldara hefði ákveðið eftirlitshlutverk með þessum endurútreikningum. Nú berast hins vegar svör við fyrirspurn eftir ábendingar utan úr bæ um að það sé töluverður munur á niðurstöðum milli fjármálafyrirtækja. Umboðsmaður skuldara hafði fyrst sagt að svo væri ekki en eftir að hafa kallað eftir sambærilegum dæmum frá fjármálafyrirtækjunum hefur nú komið í ljós að það er töluverður munur á milli niðurstaðna fjármálafyrirtækjanna. Í framhaldinu hafa verið sendar fleiri spurningar um það hvernig þessi lán séu meðhöndluð.
Því spyr ég hæstv. ráðherra hvort hann sé sáttur við vinnubrögð sín í þessu máli. Hver er ástæðan fyrir því að ekki var sett reglugerð strax með aðferðafræðinni um það hvernig ætti að reikna þessi mál? Hvað hyggst ráðherrann nú gera til að bæta úr? Þetta er stórmál fyrir íslensk heimili og við getum ekki staðið svona að (Forseti hringir.) þessum hlutum.
Virðulegi forseti. Með lögunum sem sett voru í desember sl. var kveðið á um endurgreiðslu til handa tugum þúsunda heimila. Það lá alltaf fyrir að það tæki tíma og fjármálafyrirtækjunum var gefinn ákveðinn tími til að vinna þá útreikninga. Mjög mikilvægt er að taka ekki ábyrgðina af fjármálafyrirtækjunum í að standa skil á greiðslunni. Það er þeirra verkefni og óþarfi að ríkisvæða það verkefni að öllu leyti. Í lögunum var sett fram skýr regla um hvernig ætti að reikna. Síðan var umboðsmanni skuldara falið að hafa eftirlit með útreikningunum. Tíminn rann út sem fjármálafyrirtækin höfðu haft, umboðsmaður skuldara hefur verið að kanna stöðuna og telur að það séu einhver brögð að einhverjum mismun en að hann sé ekki mjög verulegur. Umboðsmaður skuldara er enn þá að vinna málið, ræða það við fjármálafyrirtækin og hefur ekki komið með tillögur til okkar um úrbætur en um leið og tillögur berast munum við að sjálfsögðu bregðast við þeim. Aðalatriðið er að við höfum tryggt með þessari löggjöf að tugþúsundir heimila hafa fengið endurreikning á lánum sínum og fengið þann endurreikning fram. Það verður að sjálfsögðu gengið eftir því að sá endurútreikningur sé réttur ef það eru einhver vanhöld á því en eins og málið liggur núna er embætti umboðsmanns skuldara, sem fer auðvitað með eftirlitið í málinu, enn þá að vinna í málinu með fjármálafyrirtækjunum. Það er mikilvægt að það embætti fái tækifæri til að leiða það til lykta og við skulum sjá hverju það skilar okkur.
Virðulegi forseti. Það er sérkapítuli út af fyrir sig að við skulum hafa falið þeim sem brutu á neytendum að endurreikna lánin. Þau svör sem hafa borist frá fjármálafyrirtækjunum gefa til kynna að við höfum ekki bara gert það, heldur líka gefið fjármálafyrirtækjunum nánast heimild til að útfæra sjálf aðferðafræðina við útreikningana. Þetta staðfestir það sem dómurinn í gengistryggingamálinu benti okkur á, að eftirlit með fjármálaafurðum á Íslandi er til háborinnar skammar.
Þetta varðar ekki bara gengistryggð lán. Við höfum fengið mjög alvarlegar ábendingar til efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá Neytendastofu um að þetta gildi líka um aðra lánasamninga. Við erum ekki með lög í landinu um það hvernig skuldabréf eiga að vera sett upp. (Forseti hringir.) Neytendastofa hefur lagt mikla áherslu á að tekið verði á þessu og hér kemur enn á ný í ljós að staðan er óásættanleg.
Virðulegi forseti. Það er samningsfrelsi í landinu. Það sem við gerðum með löggjöfinni í desember var að hlutast til um það á þeirri forsendu að við teldum efnisrök fyrir því að tryggja að lánin yrðu endurreiknuð á forsendum þeirrar niðurstöðu sem Hæstiréttur hafði komist að. Það er ekkert frelsi fjármálafyrirtækjanna um það hvernig þau endurreikna lánið, það er alls ekki þannig. Það er hins vegar ljóst af stöðu málsins að það verður gengið eftir því að rétt verði reiknað en það var enginn valkostur við það að fela fjármálafyrirtækjunum endurreikninginn. (Gripið fram í.) Það var engin leið að ríkið gæti yfirtekið tugþúsundir lána og endurreiknað þau. Fjármálafyrirtækjunum hlaut alltaf að verða falið að endurreikna þetta á forsendum lagaákvæða. Það hefur verið gert. Nú verður gengið eftir því að það sé gert. (Gripið fram í.) Það var gefin út reglugerð, hv. þingmaður, og það er hluti af (Forseti hringir.) furðulegum málflutningi í þessu máli að segja að það hafi ekki verið gert. Það sýnir að þeir þingmenn sem hæst geipa hafa stundum ekki einu sinni fyrir því að fletta upp í reglugerðasafninu og sjá hvort reglugerðir hafi verið settar. Reglugerðin var sett. (Forseti hringir.) Það voru engin vanhöld á því af hálfu ráðuneytisins. Það verður (Forseti hringir.) greitt úr þessu máli ef einhverjar ástæður koma upp. [Kliður í þingsal.]
Forseti biður hv. þingmenn um að vera ekki með samtöl við ræðumenn í ræðustóli Alþingis.