Virðulegi forseti. Það er ljóst af þessari upptalningu hv. þm. Magnúsar Orra Schrams að evran er komin inn bakdyramegin sem annar gjaldmiðill þjóðarinnar. Um það þarf ekki að hafa mörg orð. Stór og vel rekin fyrirtæki telja hagsmunum sínum betur borgið í að gera upp í öðrum gjaldmiðli en íslensku krónunni. Það þarf að skoða. Við ræðum líka gjaldeyrishöft á þessu þingi og menn velta fyrir sér hvort fyrirtæki sem eru með yfir 70% í erlendum tekjum muni færa höfuðstöðvar sínar úr landi.

Við stöndum frammi fyrir vandamáli sem er íslensk króna með núverandi peningastefnu. Frammi fyrir því vandamáli standa stjórnmálamenn á Íslandi. Hvernig ætla þeir að bregðast við?

Kostur krónunnar er þau hagstjórnartæki sem bæði Seðlabankinn og stjórnvöld Íslands geta nýtt sér og stendur til boða en það er líka ljóst að hagstjórnartækin hafa oftar en ekki í för með sér gengissveiflur sem bitna á rekstri fyrirtækja og markaðsstöðu í útlöndum og vernda fákeppnisstöðu innlendra fyrirtækja.

Niðurstaða mín, frú forseti, er einföld. Við getum ekki búið við krónuna og óbreytta peningastefnu en við stöndum líka frammi fyrir því að annar gjaldmiðill er ekki á leiðinni inn á næstu missirum. Hvað ætla íslensk stjórnvöld að gera í því máli á þessari stundu og í náinni framtíð?

Virðulegi forseti. Ég kveð mér hljóðs undir þessum lið til að ræða málefni Kvikmyndaskólans sem hafa verið mikið í umræðunni að undanförnu en þau hafa nú tekið nýja stefnu. Niðurstaða Ríkisendurskoðunar sem fjallað hefur um fjárhag skólans, sú sem birt var í síðustu viku, er að ekki verði annað séð en að ríkisframlög til skólans hafi verið nýtt með eðlilegum og umsömdum hætti. Þetta skiptir mjög miklu máli og skapar forsendur að mínu mati til að leysa málið með samningum núna í kjölfarið.

Það hefur lengi legið fyrir að skólinn ætti í rekstrar- og skuldavanda og vel má gagnrýna forsvarsmenn skólans fyrir að hafa ekki dregið saman seglin í rekstrinum þegar fyrir lá að stefndi í óefni. Hins vegar verður líka, til að allrar sanngirni sé gætt, að viðurkenna að skólinn hefur ekki notið jafnræðis gagnvart öðrum einkaskólum á framhaldsskólastigi og nægir þar að nefna Menntaskólann Hraðbraut sem hefur notið allt að fjórfalt hærri framlaga úr ríkissjóði en Kvikmyndaskóli Íslands sem þó er eini kvikmyndaskólinn í landinu.

En þetta er fortíðin. Nú er sameiginlegt verkefni forsvarsmanna skólans og stjórnvalda að tryggja hag þeirra nemenda sem hafa fjárfest í þessu námi og valið þennan skóla umfram aðra kosti sem í boði eru í menntakerfinu. Þeir hafa í margar vikur verið í óvissu um hvort þeir fengju að ljúka námi sínu. Höfum í huga að nemendur eru í reynd stærsti fjárhagslegi bakhjarl þessa skóla því að 80% af rekstrartekjum skólans koma frá nemendum í formi skólagjalda. Ég tel því að nemendur eigi skýlausan rétt á því að fá viðunandi lausn sinna mála og ábyrgð stjórnenda skólans gagnvart þeim er mjög mikil. Ég tel eðlilegt að stjórnvöld stefni að því að gera samning til bráðabirgða út þetta skólaár en nýti jafnframt næstu mánuði til stefnumótunar um kvikmyndanám í framtíðinni þar sem fyrsta verkefni verði að láta vinna úttekt á faglegu starfi Kvikmyndaskóla Íslands. Jafnframt er mikilvægt að leita allra leiða til að fá fleiri aðila að þessum rekstri.

Virðulegi forseti. Nú er lag að semja í þágu þeirra nemenda sem hafa valið þennan skóla og fjárfest í honum upp á stórar fjárhæðir.

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þm. Skúla Helgasyni fyrir orð hans um Kvikmyndaskóla Íslands. Það er mjög mikilvægt að það verði núna strax, ekki á morgun eða hinn heldur núna strax, farið í að horfa til framtíðar og hvernig á að tryggja að þetta nám fari fram. Það kemur fram hjá hv. þingmanni, sem við þekkjum sem höfum fylgst með, að Ríkisendurskoðun gerði ekki athugasemdir við það hvernig fjármununum var varið. Skólinn þarf hins vegar sannarlega að njóta jafnræðis og sanngirni á við aðra skóla. Vitanlega á það líka við um stjórnendur skólans að þeir þurfa að aðgæta hvað þeir gera með skólann. Það sem þarf að gera núna er að stjórnvöld stígi fram og segi hvernig þau ætla að tryggja þetta nám til framtíðar. Það getur vel verið að það þurfi að leysa það tímabundið eins og hv. þingmaður nefndi og tek ég þá undir með honum að það skuli gert, en á sama tíma þarf að vinna með hagsmunaaðilum að því hvernig best verður tryggt að kvikmyndanám á Íslandi verði áfram í fremstu röð, eins og búið er að margviðurkenna, m.a. með þeim stuðningsyfirlýsingum sem hafa borist erlendis frá.

Ég vona sannarlega, frú forseti, að það verði tryggt að í viðræðum sem vonandi fara fram, ég óska eftir að þær fari fram í dag, að gætt verði sanngirni og að ráðuneytið og framkvæmdarvaldið passi sig á því að ganga ekki það nærri nemendum, kennurum og þeim sem geta komið að því að reka þennan skóla áfram að upp úr sjóði aftur, að upp úr slitni. Það á ekki heldur að þvinga neinn til að taka á sig eitthvað sem er vafasamt að hann ráði við. Þá er betra heima setið en af stað farið. Þetta segi ég vegna þess að maður ber smáótta í brjósti um að það sem muni koma út úr þeim viðræðum sem væntanlega fara af stað verði ekki nógu gott, verði til að setja smáplástur á svöðusár. (Forseti hringir.) Það er ekki hægt að búa við þetta lengur.

Virðulegi forseti. Ég þakka formanni menntamálanefndar, hv. þm. Skúla Helgasyni, fyrir góða og drengilega ræðu um málefni Kvikmyndaskólans. Það vakti mikla athygli mína þegar formaður menntamálanefndar lét af einbeittum stuðningi sínum við Kvikmyndaskóla Íslands og að sanngjörn lausn fyndist á málefnum hans. Það gerðist í sömu andrá og sá orðrómur komst á kreik að ekki væri í lagi með fjármál Kvikmyndaskólans og að Ríkisendurskoðun hefði hann á borði sínu til að reyna að finna út úr svínaríinu.

Hvaðan skyldi sá orðrómur hafa komið? Ég hef frá upphafi reynt að styðja við bakið á Kvikmyndaskóla Íslands vegna þess að mér hefur verið ljóst sem kvikmyndagerðarmanni hvílíkt afrek þessi skóli er. Þessi kvikmyndaskóli hefur fengið vottorð frá CILECT, samtökum kvikmyndaskóla, um að hann sé í fremstu röð kvikmyndaskóla í heiminum. Þessi skóli útskrifar nemendur með lægri tilkostnaði fyrir ríkið en má segja allir, eða örugglega flestir, aðrir sambærilegir skólar.

Ég lít svo á og ætla að endurtaka þau ummæli mín að það væri klúður á heimsmælikvarða að eyðileggja þennan skóla. Það segi ég vegna þess að við eigum ekki marga skóla í íslensku menntakerfi sem hafa hlotið vottun upp á að vera á heimsmælikvarða en það er íslenski draumurinn í hnotskurn.

Ég hef aldrei farið fram á sérstaka meðferð fyrir Kvikmyndaskóla Íslands. Allt sem ég hef farið fram á er sanngirni. Nú hefur verið farið illa með þennan skóla á ósanngjarnan hátt. (Forseti hringir.) Mál er að linni og tímabært að kvikmyndaskólinn okkar, þessi glæsilegi skóli, fái að taka til starfa.

Frú forseti. Allt frá því að ríki og sveitarfélög seldu yfirráð sín yfir Hitaveitu Suðurnesja sem svo hét, nú HS Orka, og misstu þannig forræði yfir fyrirætlunum félagsins á raforkusölu sinni til einstakra verkefna hefur deilan um samninga HS Orku og Norðuráls verið í hörðum hnút. Ekki tókst í sumar að leysa hana með samningum og nú er hún því fyrir gerðardómi í Svíþjóð sem frestaði ákvörðun sinni frá júlí þangað til í september, heimild sem hann hafði en getur ekki frestað lengur. Því mun gerðardómur væntanlega ganga í máli HS Orku og Norðuráls á næstu dögum. Þá skýrist vonandi og væntanlega hvernig fer með þá orku sem HS Orka var búin að heita Norðuráli til fyrsta áfanga álversins í Helguvík og deilan þannig verið leyst.

Því vildi ég beina þeirri spurningu til hv. formanns iðnaðarnefndar hvort nefndin hafi einhverjar upplýsingar um það hversu afdráttarlaus búist er við að dómurinn verði. Munum við sjá með gerðardómnum hoggið á Helguvíkurhnútinn og munu menn vita hvernig þetta verkefni stendur, hver framtíð þess verður og hvernig verður öðrum fyrirætlunum HS Orku um raforkusölu háttað? Það er mjög mikilvægt að dómurinn verði endapunkturinn á þessari langvinnu og hörðu deilu, en þegar sveitarfélögin og ríkið seldu félagið misstu þau yfirráðin yfir einstökum fyrirætlunum. Deilan hefur komið í veg fyrir mikilvæga orkunýtingu á Reykjanesinu og suðvesturhorninu, hvort sem litið er til álversins í Helguvík eða annarra stórra framkvæmda. Meðan hún er í hnút er ekki ráðist í önnur verkefni sem gætu komið inn í staðinn fyrir álver ef af því yrði ekki. Vonir standa að sjálfsögðu til að af því verði. Mun það væntanlega skýrast með gerðardómi og því vildi ég spyrja hv. formann iðnaðarnefndar um mat hans á stöðu (Forseti hringir.) þessa samnings.

Hæstv. forseti. Á fundi iðnaðarnefndar sem við héldum nýverið með eiginlega öllum aðilum þessa máls þarna suður frá kom fram að menn reikna með því, og það er lokadagsetning, að gerðardómur felli sinn dóm eigi síðar en í lok september. Aðrar upplýsingar höfum við ekki um það né hvað verður í þessum gerðardómi en ég á enga ósk heitari en þá að dómurinn verði skýr og afdráttarlaus og að þá ljúki þessari deilu milli aðila, orkusöluaðila og orkukaupanda, og að verkið sem þarna er talað um komist þá í gang.

Við skulum hafa það í huga, virðulegi forseti, að það verk sem þarna er hafið og er búið að eyða einum 25–30 milljörðum í er með öll tilskilin leyfi sem þarf fyrir slíka atvinnustarfsemi og slíka atvinnuuppbyggingu. Ég hef áður sagt það og skal segja það einu sinni enn að þetta er fljótvirkasta leiðin sem við höfum í dag til að minnka atvinnuleysið og koma hjólum atvinnulífsins í gang.

Þess má líka geta að það hefur komið fram á fundunum að verkefnið er svo gott sem fullfjármagnað. Þetta er svæðið sem býr við mikið atvinnuleysi eins og við höfum séð í fréttum nýlega. Það jákvæða er hins vegar að kísilverkefnið svokallaða sem þarna er verið að ræða um er að fara á fulla ferð, að mér skilst, og þar mun draga til tíðinda eigi síðar en 15. október. Það er mjög ánægjulegt, það mun skapa 200–300 störf á byggingartíma og fjölmörg störf til framtíðar.

Sömuleiðis eru mjög jákvæð skilaboð að koma núna, kannski loksins, um uppbyggingu netþjónabúsins á Keflavíkurflugvelli, að það sé líka að fara í gang. Út frá því sem við heyrðum líka í iðnaðarnefnd nýlega á fundum okkar með þeim aðilum getum við borið væntingar til þess að það verkefni fari líka í gang. Við skulum vona, virðulegi forseti, að þau atriði sem við höfum hér gert að umtalsefni séu öll að fara í gang. Þau munu hafa jákvæð skilaboð inn í atvinnulífið, (Forseti hringir.) minnka atvinnuleysið á svæðinu og auka hagvöxt um leið og það fyllir aðra bjartsýni til annarra verka, bæði á þessu svæði og annars staðar.

Virðulegi forseti. Ég vil byrja á því í upphafi máls míns að taka undir með hv. þm. Kristjáni L. Möller og endurtaka það sem ég hef margoft sagt í þessum ræðustól, að við verðum að koma þessu álveri í Helguvík af stað, við verðum að ljúka við þessi verkefni sem eru í pípunum. Þessi staða er óboðleg og það er tilefni þess að ég kveð mér hljóðs undir liðnum um störf þingsins.

Í gær var í ríkissjónvarpinu frétt þess efnis að velferðarvaktin hefði skilað af sér áfangaskýrslu samstarfshóps á Suðurnesjum. Niðurstöðurnar komu svo sem ekki á óvart, að mesta atvinnuleysið væri á Suðurnesjum, Íbúðalánasjóður ætti flestar eignir á Suðurnesjum — 25% eigna Íbúðalánasjóðs eru á Suðurnesjum — lágt menntunarstig atvinnuleitenda, hlutfall barna sem eiga atvinnulausa foreldra er hæst, 22% — og það er mikið áhyggjuefni.

Ástæðurnar fyrir þessu voru líka gamalkunnar. Í skýrslunni var tiltekið að Suðurnesjamenn hefðu orðið fyrir áfalli þegar varnarliðið fór. Þetta vissum við. Sjávarútvegur hefur dregist saman í gegnum tíðina, þetta vissum við, og kreppan kom verst niður á Suðurnesjum. Þetta vissum við líka. Þessari skýrslu var skilað í júní til hæstv. velferðarráðherra og er að komast í fréttir núna. Þess vegna vakti það áhuga minn, ég hélt að þarna væri eitthvað nýtt á ferð.

Ég ætla að beina spurningu minni til hv. þm. Oddnýjar G. Harðardóttur, formanns fjárlaganefndar og þingmanns frá Suðurnesjum: Hvað á að gera við þessa skýrslu? Á að skrifa fleiri skýrslur? Hér er bara vitnað í gömul verkefni og yfirlýsingar sem við þekkjum og getum rakið hér og þulið upp úr yfirlýsingu ríkisstjórnar úr Víkingaheimum sem ég gef faktískt ekkert fyrir vegna þess að við vitum að ekkert hefur orðið úr því.

Spurningin er þessi: (Forseti hringir.) Hvert er næsta skref? Hvað ætla stjórnvöld að gera við þessa skýrslu? Hvernig á að leysa þessi vandamál öðruvísi en að skapa atvinnu fyrir fleiri skýrsluhöfunda?

Virðulegi forseti. Oft eru skýrslur nauðsynlegar til að kortleggja ástandið en við Suðurnesjamenn hefðum ekki þurft að setja saman skýrslu. Við sem reynum þetta, ef ég leyfi mér að segja, á okkar eigin kroppi á degi hverjum vitum hvernig ástandið er þar.

Hv. þm. Ragnheiður Elín Árnadóttir sem og hv. þingmenn Björgvin G. Sigurðsson og Kristján L. Möller töluðu um atvinnumál og hv. þm. Ragnheiður Elín Árnadóttir um velferðarmál. Mér finnst mikilvægt að við hugsum um þessi mál í samhengi vegna þess hversu nátengd þau eru. Það þarf að vinna að þeim báðum, ekki síst á Suðurnesjum þar sem ástandið er slæmt. Þar fer ástandið í atvinnumálum hægt batnandi sem betur fer. Atvinnuleysið var í ágústmánuði 10,4% en var á sama tíma í fyrra 11,4%. Það munar um þetta eina prósentustig en Suðurnesjamenn eru óþreyjufullir og það þurfa allir að leggja sitt af mörkum til að styðja við þau stóru verkefni sem eru nú langt komin á undirbúningsstigi, stjórnvöld með því að skapa umgjörð og starfsumhverfi fyrir fyrirtækin og sveitarfélögin með ýmsum hætti, m.a. með skipulagsmálum. Þrír fjárfestingarsamningar hafa verið gerðir sem nýtast stórum verkefnum á Suðurnesjum og hafa stjórnvöld þannig stuðlað að því sem ég tala um, sem sagt starfsumhverfi fyrir fyrirtækin.

Langtímaatvinnuleysi er staðreynd hér á landi og það þarf að vinna að þeim slæmu aukaverkunum sem því fylgja og tryggja virkni ungs fólks. Þess vegna er verkefnið sem nú er í gangi í menntamálaráðuneytinu og eins hjá aðilum atvinnulífsins mikilvægt en það gengur út á að fjárfesta (Forseti hringir.) í menntun, auka virkni unga fólksins og stuðla þannig að hagvexti til framtíðar.

Virðulegi forseti. Hv. þm. Björn Valur Gíslason veltir upp deilu forsetans við ríkisstjórnina á bloggsíðu sinni í dag á smugan.is. Þar kemur fram að forseti Íslands ætli ekki að sitja undir aðför fjármálaráðherra að sér og veltir þingmaðurinn upp nokkrum spurningum í þessu sambandi, m.a. hvort forseti muni krefjast afsagnar fjármálaráðherra. Hann veltir fyrir sér hvort forseti muni svipta ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur umboði til áframhaldandi starfa. Mun forsetinn rjúfa þing og boða til kosninga eða fela stjórnarandstöðunni að mynda nýja ríkisstjórn? Svo veltir þingmaðurinn því fyrir sér hvort forsetinn muni skipa utanþingsstjórn.

Þarna er hv. þm. Björn Valur Gíslason að gefa í skyn að forseti Íslands ætli í fyrsta sinn í lýðveldissögunni að grípa til 24. gr. stjórnarskrárinnar sem lýtur að því að forseti lýðveldisins geti rofið Alþingi og boðað tafarlaust til kosninga. Mig langar til að spyrja þingmanninn hvort þetta séu vangaveltur hans og hvort hann trúi því að forseti Íslands muni grípa til þessara úrræða þar sem forseti Íslands sér, eins og allir aðrir landsmenn, að hér starfar verklaus ríkisstjórn.

Í öðru lagi langar mig til gagnspyrja þingmanninn hvort hann sjálfur eða ríkisstjórnin í heild sinni hafi hugsað þá hugsun til enda að grípa sjálf til 3. mgr. 11. gr. stjórnarskrárinnar og lýsa yfir vantrausti á forsetann. Samkvæmt þeirri grein stjórnarskrárinnar þarf þrjá fjórðu hluta þingmanna til að lýsa yfir vantrausti á forsetann. Samþykki þingið það skal slíkt fara í þjóðaratkvæðagreiðslu. Eru deilurnar á milli forsetans og (Forseti hringir.) ríkisstjórnarinnar orðnar svo harðar að þessar tvær greinar stjórnarskrárinnar séu raunverulega til athugunar hjá báðum aðilum?

Virðulegur forseti. Hv. þingmaður spyr mig hvort þetta séu mínar vangaveltur. Já, þetta eru mínar vangaveltur. Ég er ekki að hnýta í forsetaræfilinn með neinum hætti eða beina orðum mínum til hans. Mér finnst þetta spurningar sem við eigum að velta fyrir okkur ef forseti lýðveldisins gerir athugasemdir við störf okkar á þingi. Ég get ímyndað mér það vel og auðveldlega að forsetinn gæti haft ýmislegt við málflutning hv. þm. Vigdísar Hauksdóttur að athuga af og til. Hvernig ætlum við að bregðast við því ef (Gripið fram í.) forsetinn hnýtir í skoðun þingmanns á tilteknum málum og telur sig ekki geta setið undir því? (REÁ: Hvað ætlar ríkisstjórnin að gera?) Hvað ætlar forsetinn þá að gera?

Mér finnst að auðvitað þurfi að svara því ef forseti ætlar ekki að sitja undir ummælum kjörinna fulltrúa á þingi. Hvernig í ósköpunum ætlar hann þá að bregðast við? Það er alveg óháð málunum sem slíkum, hvort sem við erum er að ræða Icesave-málið, fjárlög, gjaldeyrishöft eða til dæmis vegagerð eins og forsetinn hefur haft skoðanir á. Mér finnst það ekki skipta nokkru máli í þessu sambandi. Mér finnst það skipta máli að forsetinn segist ekki ætla að sitja undir ummælum kjörinna fulltrúa á þinginu, hvort sem það eru ráðherrar eða þingmenn. Ef hann ætlar ekki að gera það og ætlar ekkert að bregðast við — hann ætlar kannski bara að standa undir þeim, ég veit það ekki, en hann verður þá að sýna okkur hvernig hann ætlar að bregðast við. Við sem hér erum og hingað vorum kosin hljótum að eiga rétt á að fá að vita hver viðbrögð forsetans verða við því sem við segjum í þessum sal eða í krafti stöðu okkar. Það er ekkert ósanngjarnt við það. (Gripið fram í.) Forseti verður bara að svara því hvernig hann ætlar að bregðast við ummælum og pólitískum átökum á þingi. Þetta eru bara möguleikar sem ég velti upp í stöðunni. Ég hef ekki hugmynd um hvort ríkisstjórn eða þing hefur hugsað sér að bera upp vantraust á forseta Íslands. Það er líka ein hugmynd (Forseti hringir.) í sarpinn.

Frú forseti. Rétt í byrjun út af Kvikmyndaskólanum, ég fagna því að það er komið annað hljóð í strokkinn hjá stjórnarþingmönnum í þessu máli. Málið fær núna vonandi farsæla lausn því að það er mikilvægt að halda uppi kennslu í kvikmyndagerð eins og Kvikmyndaskólinn hefur sýnt svo sannarlega á umliðnum missirum. Ég vona að þetta mál sé komið í farsælan farveg en að sjálfsögðu mun þingið fylgjast með því hvernig fram vindur.

Aðeins út af evrunni og peningamálastefnunni, ég held að það sé alveg rétt og það hefur margoft verið sagt að við getum ekki búið okkur til valkost fyrr en við erum búin að ná tökum á ríkisfjármálum. Og það er enn svolítið langt í að við uppfyllum til að mynda skilyrði Maastricht-samkomulagsins þannig að við þurfum að vinna í því. Það er ekki þar með sagt að á meðan við vinnum í því megi ekki ræða peningamálastefnuna. Ég held að það sé alveg ljóst að það er ekki lengur hægt að bjóða upp á gjaldmiðil sem býður upp á kollsteypur á fimm til tíu ára fresti fyrir fjölskyldur, heimilin og fyrirtækin í landinu. Þá verðum við, stjórnmálamenn allra flokka, að tala opinskátt og tæpitungulaust um það hvert við viljum fara. Við þurfum að móta stefnu. Þess vegna ítreka ég tillögur okkar sjálfstæðismanna sem við lögðum fram á árinu 2009 um að skipa hóp til að fara yfir það hver peningamálastefna okkar til lengri tíma á að vera.

Það sem skiptir mestu máli er að við í þinginu sköpum valkosti, hvort sem er í menntakerfinu, heilbrigðiskerfinu og ekki síst í efnahagsmálum þjóðarinnar. Við þurfum að búa til valkosti fyrir þjóðina til að hún geti áttað sig á því hvaða gjaldmiðil við tökum upp til lengri tíma og hvaða peningamálastefnu við viljum rækta til lengri tíma litið. Það er okkar skylda og þess vegna held ég að við eigum að sameinast um að skipa hóp með fulltrúum allra flokka sem móti peningamálastefnu til lengri tíma. Það er ekki hægt að líta fram hjá því að við verðum að fara að setja niður hvert við stefnum, ekki bara til næstu tveggja ára heldur til lengri tíma litið.

Frú forseti. Þótt ótrúlegt megi virðast vil ég byrja á að taka undir orð hv. þm. Þorgerðar Katrínar þegar kemur að þessari umræðu um peningamálastefnuna og (Forseti hringir.) hvetja til þess —

(Forseti (ÁRJ): Forseti hvetur hv. þingmann til að fara að reglum og kalla hv. þingmenn fullu nafni.)

Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur, ég biðst afsökunar, frú forseti, og hvetja til þess að fram fari opin umræða um hvert við stefnum í peningamálum, gjaldmiðilsmálum og öðru slíku. Það veitir ekki af opinni umræðu um þessi mál, ekki hvað síst núna þegar við horfum á ástandið á evrusvæðinu og þann vanda sem þar blasir við. Ég veit að margir eru tilbúnir að taka þátt í þessari opnu umræðu og hvet til þess að hún fari í gang hið fyrsta.

Það sem mig langar til að ræða eru orðaskipti sem eiga sér nú stað milli ríkisstjórnarinnar og forseta Íslands á Bessastöðum. Ég ætla ekki að fara út í það hér hvort embættið er að breytast, í hvaða átt það er að þróast og hvort forsetinn sé að undirbúa framboð á nýjan leik en ég held að ef við skoðum síðustu tvö ár — hvað er það þá sem við getum horft til í því embætti og lært af því? Hvað er það sem við eigum að hafa áhyggjur af hér? Við eigum að hafa áhyggjur af því að hér hafi ítrekað farið í gegn Icesave-samningar, og það á jafnt við þann sem hér stendur og aðra, þvert gegn þjóðarvilja og þingið hafi ekki stöðvað þá. Þeir fóru í gegnum ríkisstjórn, þingflokka og Alþingi og jafnvel án þess að þingið hafi átt að fá að sjá þá eða þeir birtir opinberlega. Það þurfti síðan forseta Íslands til að stoppa þessa samninga og koma þeim til þjóðaratkvæðagreiðslu. Það er stóra áhyggjuefnið fyrir okkur sem hér erum og við eigum öll að taka það til okkar. (VigH: Heyr, heyr.)

Frú forseti. Mig langar að gera að umtalsefni þær umræður sem hafa verið um Stjórnarráðið undanfarna daga og hafa gengið undir nafninu málþóf. Ég þekki málið vel og mér finnst málflutningur þeirra sem hafa talað hér fram á rauðanætur hvorki sérstaklega sannfærandi né undirbyggðar af sérstakri hugmyndafræði þeirra stjórnmálaflokka sem hafa staðið í púltinu. (PHB: Ég mótmæli þessu.)

Nú hefur komið fram breytingartillaga frá fjórum þingmönnum við þá grein sem mest hefur verið karpað um, 2. gr., þar af tveimur þingmönnum Framsóknarflokksins. Hugmyndin að þeirri tillögu var rædd strax um hádegisbilið í gær en samt heldur málþófið áfram. Ef þessi grein verður afgreidd er hægt að afgreiða þetta mál með sóma úr þinginu. Að öðrum kosti er einfaldlega um að ræða málþóf málþófsins vegna.

Hvað varðar gjaldeyrishöftin hafa þær umsagnir sem beðið var um komið inn til efnahags- og skattanefndar. Þar liggur fyrir tillaga um að skipuð verði sérfræðinganefnd um valkosti í peningamálastefnu og valkosti í gjaldmiðilsmálum. Það er ekkert vit í því að aflétta gjaldeyrishöftum fyrr en valkostirnir liggja fyrir. Þar af leiðandi er áframhaldandi málþóf um gjaldeyrishöftin á þeim forsendum út í hött en svo fremi sem það verður unnið að því að vinna peningamálastefnu og möguleika í gjaldmiðilsmálum er engin ástæða til annars en að hægt sé að afgreiða það frumvarp líka. Þingið er að gera sig að algjöru athlægi úti í samfélaginu með þessu málþófi og ég skora á þingmenn að velta þessum málum fyrir sér upp á nýtt og láta af þessu bulli. (Gripið fram í: Heyr, heyr.)

Frú forseti. Sá sem hér stendur hefur engan áhuga á að munnhöggvast við forseta Íslands en það er sjálfsagt mál að svara honum fullum hálsi ef hann beinir orðum sínum til þingsins. Vitna ég þar til tjáningarfrelsis sem er við lýði á Íslandi.

Mig langar miklu fremur að tala um möguleika ferðaþjónustunnar sem eru gríðarlegir hér á landi og velta fyrir mér þeim hugleiðingum sem stjórnmálaflokkar hér á landi hafa í þeim efnum. Sá sem hér stendur man eftir því þegar hann byrjaði í blaðamennsku fyrir margt löngu að hann beið lengi eftir því að 100.000. erlendi ferðamaður ársins stigi fæti á íslenska storð og það gerðist 1985. Um aldamótin voru þeir orðnir 300 þús. árlega, í ár eru þeir 600 þús. og ef fram heldur sem horfir verða þeir orðnir vel yfir eina og hálfa milljón þegar þessi áratugur er á enda.

Hvernig ætlum við að taka á móti þessu fólki? Hvernig ætlum við að byggja upp ferðaþjónustuna? Hvernig ætlum við að koma í veg fyrir að mörg okkar merkustu náttúrusvæði verði oftroðningi að bráð? Það gerum við með því að dreifa ferðafólki æ betur yfir landið og æ betur yfir árið. Hvernig byggjum við upp ferðaþjónustuna án þess að fá aukið fé inn í landið? Það gerum við með því að taka með opnum og jákvæðum huga þeim mönnum sem vilja taka þátt í þessari uppbyggingu með okkur. Þess vegna kalla ég eftir skýrum svörum frá forustu allra flokka innan dyra á Alþingi um hvernig þeir vilja taka á móti þessari erlendu fjárfestingu. Er hún hættuleg sakir þess eins að hún kemur frá Kína? Er hún hættuleg sakir þess eins að hún kemur utan Evrópska efnahagssvæðisins?

Ég kalla sérstaklega eftir skýrum og afdráttarlausum skoðunum forustu Sjálfstæðisflokksins í þessum efnum vegna þess að mér hefur fundist hún óskýr. Eru sjálfstæðismenn núna árið 2011 orðnir hræddir við erlenda fjárfestingu eða vilja þeir eins og (Forseti hringir.) margir skoða hana með opnum og jákvæðum huga?