verðtrygging.
Virðulegur forseti. Þann 13. maí sl. sagði hæstv. fjármálaráðherra í óundirbúnum fyrirspurnum orðrétt, með leyfi forseta:
„Virðulegi forseti. Það er sjálfsagt að greina frá því hér að ríkisstjórnin skrifaði í fyrra undir sérstaka yfirlýsingu sem tengdist lífskjarasamningunum þar sem fjallað var um verðtryggingu og samsetningu vísitölunnar. Þar var að kröfu launþegahreyfingarinnar gengið út frá því að hingað fyrir þingið kæmi frumvarp þar sem húsnæðisliðurinn færi út úr vísitöluviðmiðinu. Í millitíðinni hefur ýmislegt gerst en á fundi nýlega með þessum sömu aðilum, talsmönnum launþegahreyfingarinnar, kom fram það sjónarmið að fallið væri frá kröfunni um að taka húsnæðisliðinn út vegna þess að menn teldu að það þjónaði ekki, við þær aðstæður sem eru uppi núna, hagsmunum launþega í landinu. Það er staða þess máls í augnablikinu.“
Ég vil spyrja hæstv. fjármálaráðherra: Voru þetta allir verkalýðsleiðtogar og ef ekki, hverjir voru það?
Hin spurningin er um lífskjarasamningana: Mun hæstv. fjármálaráðherra láta þá falla með því að taka ekki á verðtryggingunni? Er það eitthvað sem stendur til?
Í umræðu um fjáraukalög sagði hæstv. fjármálaráðherra orðrétt, með leyfi forseta:
„Við höfum verið með algerlega einstaka þróun á framlögum úr almannatryggingum á undanförnum árum sem hafa því sem næst tvöfaldast að raunvirði í útgreiðslu á fáum árum.“
Eru inni í þessum tölum stórauknar skerðingar sem eru núna orðnar 160 milljarðar? Ef svo er, og þegar var búið að reikna út þessa tvöföldun á framlögum til almannatrygginga, veit hæstv. ráðherra hvað þeir sem eru á lægstu örorkubótum fá að meðaltali útborgað eftir skatt og hvað eldri borgarar sem eru á lægstu greiðslum frá almannatryggingum fá að meðaltali útborgað eftir skatt?
Virðulegi forseti. Spurt er hvar þessi sjónarmið hafi komið fram. Vinnuhópar hafa verið að störfum þar sem menn vilja ganga úr skugga um að til staðar sé sameiginlegur skilningur á því hvernig framþróun einstakra verkefna er. Þegar rætt var um verðtrygginguna og það sem tengist samsetningu vísitölunnar kom það fram á fundi, sem ég hygg að hafi verið með ASÍ og fulltrúum einstakra stéttarfélaga innan ASÍ, að ekki væri áhersla á húsnæðisliðinn lengur. Þetta sagði ég opinberlega úr þessum ræðustól og ég kannast ekki við að nokkur hafi gert athugasemdir við það.
Spurt er hvort ég láti mér í léttu rúmi liggja að kjarasamningar fari í uppnám vegna verðtryggingarmála. Ég segi bara: Það er engin ástæða til þess að það verði þannig. Ég held að við höfum haft einhverja jákvæðustu þróun, bæði vaxta og verðbólgu, sem við höfum lengi búið við og er engin ástæða til þess að verðtryggingarmál verði eitthvert aðalatriði.
Ég hef lagt fyrir stjórnarflokkana, og það er komið í gegnum ríkisstjórn, frumvarp sem áður hefur birst hér á þinginu. Ég veit að það eru einhverjar athugasemdir við það, en þar er ég að fylgja eftir loforði um að þrengja að 40 ára jafngreiðslulánum, verðtryggðum með skilyrðum. Það er síðan alltaf álitamál hversu langt eigi að ganga í þessum skilyrðum. Að öðru leyti, varðandi kaupmáttarþróunina, verð ég að koma í síðara andsvar. En ég bendi sérstaklega á tekjusöguna þar sem hægt er að skoða þetta mjög vel.
Virðulegur forseti. Ég þakka hæstv. fjármálaráðherra svarið. Ég get alveg upplýst hann um það að ég veit að leiðtogi stærstu verkalýðshreyfingarinnar, VR, telur verðtrygginguna vera hluta af lífskjarasamningunum. Og hafi ekki verið tekið á því hefur lífskjarasamningurinn verið brotinn. En ég vil upplýsa hann um að þessi tvöföldun á raunvirði útgreiðslna úr almannatryggingum á undanförnum árum hefur ekki skilað sér neitt rosalega vel. Eins og ég kom að áðan eru skerðingarnar 60 milljarðar og við vitum að lífeyrissjóðsgreiðslur skerðast um 70% að meðaltali eftir skatta og skerðingar og laun þeirra sem verst hafa það hjá öryrkjum eru 220.000 kr. útborgaðar og 250.000 kr. hjá eldri borgurum. Við sögðum þetta rosalega flott eftir tvöföldunina.
Virðulegi forseti. Tekjusagan dregur fram kaupmáttarþróunina yfir tíma. Það er hægt að skoða það frá ýmsum hliðum; einstaka hópa, koma með dæmi um sambúðaraðila, einstaklinga og það sem við sjáum er að eldri borgarar sérstaklega hafa notið mikillar kaupmáttaraukningar undanfarin ár, umfram eiginlega alla aðra hópa. Þetta er hægt að sjá. Þetta byggir á raungögnum. Það er hins vegar rétt hjá hv. þingmanni að kannski skila sér ekki allar krónur beint í vasa hvers og eins vegna þess að það er að fjölga í hópnum. Hóparnir eru að verða stærri sem taka þetta til sín en heildarfjárhæðirnar hafa u.þ.b. verið að tvöfaldast á undanförnum árum, sama hvort við horfum til ellilífeyrisþega eða örorkulífeyrisþega.
Ég er sammála hv. þingmanni um það að við eigum að horfa sérstaklega til þeirra sem minnst hafa þegar við erum að gera umbætur á kerfinu.