139. löggjafarþing — 121. fundur.
störf þingsins.

[14:02]
Árni Þór Sigurðsson (Vg):

Frú forseti. Í umræðum í þingsal í síðustu viku var vikið að störfum sameiginlegrar þingmannanefndar Alþingis og Evrópuþingsins. Því miður gafst mér ekki kostur á að taka þátt í þeirri umræðu en ýmislegt sem þar kom fram gefur mér hins vegar tilefni til að koma nokkrum grundvallaratriðum á framfæri og þar með leiðrétta nokkrar rangfærslur sem hafðar voru uppi í umræðunni.

Hin sameiginlega þingmannanefnd Alþingis og Evrópuþingsins var sett á laggirnar í október síðastliðnum í kjölfar þess að formlegar aðildarviðræður hófust á grundvelli ákvörðunar meiri hluta Alþingis. Hlutverk nefndarinnar er að veita stjórnvöldum bæði á Íslandi og í Evrópusambandinu þingræðislegt aðhald, fylgjast með gangi aðildarviðræðna og koma sjónarmiðum á framfæri við stjórnvöld eftir því sem tilefni er til. Fundir nefndarinnar eru opnir þvert á það sem haldið var fram í þingsal í síðustu viku. Þeir eru auglýstir á vef Alþingis og sameiginlega þingmannanefndin er með sérstaka síðu á vef Alþingis þar sem starfsreglur, ályktanir og fundarfrásagnir eru birtar auk almennra upplýsinga um hlutverk, starfshætti og skipan nefndarinnar.

Samkvæmt starfsreglum þingmannanefndarinnar sem forsætisnefnd Alþingis samþykkti getur nefndin samþykkt ályktanir en til þess þarf meiri hluti nefndarmanna frá hvoru þingi um sig að styðja þær. Sérstök ályktun var samþykkt á stórfundi nefndarinnar í október síðastliðnum. Fundur sameiginlegu þingmannanefndarinnar var haldin í apríllok. Í byrjun apríl var hins vegar fundað í Íslandsdeild sameiginlegu þingmannanefndarinnar. Þar voru lögð fram drög að ályktun sem unnin höfðu verið að frumkvæði þingmanna í Evrópuþinginu. Sem formaður Íslandsdeildarinnar gerði ég margvíslegar athugasemdir við þau drög en aðrir fulltrúar í nefndinni voru beðnir að koma athugasemdum og breytingartillögum á framfæri innan tveggja vikna. Engar slíkar komu fram af hálfu íslensku fulltrúanna.

Nokkrum klukkustundum áður en fundurinn hófst bárust mér hins vegar athugasemdir frá tveimur íslenskum fulltrúum í nefndinni en frestur til breytingartillagna var þá löngu útrunninn. Einnig bárust breytingartillögur frá Evrópuþingsfulltrúunum en þær voru á skjön við aðrar fram komnar breytingartillögur. Varð því niðurstaða mín og formanns Evrópuþingshluta nefndarinnar að leggja til að nefndin ályktaði ekki að þessu sinni.

Auðvitað má reyna að gera ferli málsins tortryggilegt en (Forseti hringir.) fyrst og fremst þurfa þingmenn að slípa vinnubrögð sín og bæta. Þinglegt eftirlit með aðildarviðræðum við ESB er mikilvægt tæki sem þingmenn eiga að nota á uppbyggilegan hátt og til frjórra skoðanaskipta.



[14:04]
Gunnar Bragi Sveinsson (F):

Virðulegi forseti. Mig langar að ræða örlítið skoðanir mínar á umræðunni í fjölmiðlum undanfarið um hvernig hv. þingmenn tala hver til annars og um hver annan í fjölmiðlum og jafnvel í þinghúsinu. Ástæðan er held ég öllum kunn. Mjög þung orð hafa fallið nýlega í garð þingmanns og þingmanna og í rauninni finnst mér það setja þingið mikið niður.

Okkur er tíðrætt um virðingu Alþingis og hvernig þingmenn og Alþingi geti bætt ímynd sína. Sú framganga sem við urðum vitni að fyrir skemmstu þegar höfð voru stór orð um aðra þingmenn, þeir kallaðir illum nöfnum, jafnvel mjög niðrandi nöfnum sem bera vott um ákveðna fyrirlitningu, það er okkur ekki til sóma. Ég held að þingmenn sem gera slíkt skuldi félögum sínum afsökunarbeiðni, í það minnsta að þeir skýri mál sitt með einhverjum hætti.

Ég held líka að það sé umhugsunarefni fyrir forustumenn þeirra flokka sem viðkomandi þingmenn sitja í að þeir taki á slíkum málum innan flokksins. Það er óþolandi að verða vitni að þessu. Þetta setur alla þingmenn á sama stall sem er óásættanlegt. Ég vil hvetja virðulegan forseta til að beita þeim ráðum sem hann hefur til að taka á málum sem þessum en vitanlega nær lögsaga forseta lítið út fyrir veggi þingsalarins. Því þurfa forustumenn flokkanna að grípa inn í og til þess vil ég hvetja.



[14:06]
Björn Valur Gíslason (Vg):

Frú forseti. Í aðdraganda kjarasamninganna komu ríkisstjórn og stjórnvöld að lausn þeirra mála og í kjölfar samninganna var tilkynnt um umfangsmiklar aðgerðir af hálfu ríkisstjórnarinnar til að koma til móts við launafólk og almenning í landinu. Ég verð að segja eins og er að mér finnst viðbrögð stjórnarandstöðunnar við þessum aðgerðum, sem eru einar þær víðtækustu sem nokkur ríkisstjórn hefur gripið til hér á landi, vera með eindæmum.

Í Morgunblaðinu 6. maí, með leyfi forseta, var haft eftir formanni Sjálfstæðisflokksins, hv. þm. Bjarna Benediktssyni um þetta mál:

„Bjarni Benediktsson sagðist í gærkvöldi hafa verulegar áhyggjur af því sem hann læsi í yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar um málið. Sér virtist að bæði ríkisstjórnin og aðilar vinnumarkaðarins væru að lofa upp í ermina á sér hlutum sem engin innstæða væri fyrir.“

Í sama streng hefur hv. þm. Þór Saari tekið og segir líklegt að engin innstæða sé fyrir áætlunum ríkisstjórnarinnar og hann hvetur reyndar verkafólk til að fella þá samninga sem nýverið voru gerðir. Annar forustumaður stjórnarandstöðunnar, hv. þm. Birkir Jón Jónsson varaformaður Framsóknarflokksins, telur að ekki sé innstæða fyrir samningunum eða aðkomu ríkisstjórnarinnar að þeim og telur reyndar að aðkoma ríkisstjórnarinnar að lausn samninganna beri vott um að efnahagsstefna stjórnarinnar hafi beðið skipbrot, svo furðulegt sem það nú er.

En hvað vill stjórnarandstaðan? Hvar telur stjórnarandstaðan að ríkisstjórnin og stjórnvöld hafi gengið of langt við að verja hag almennings í landinu? Upp á hvað býður þá stjórnarandstaðan? Vill stjórnarandstaðan ganga skemur í að hækka atvinnuleysisbætur? Vill stjórnarandstaðan ganga skemur í að auka framlög til Fæðingarorlofssjóðs? Vill hún ganga skemur í að auka framlög til menntamála? Vill hún hætta við hækkun almannabótakerfisins? (Forseti hringir.) Hvað vill stjórnarandstaðan? Hvar gengu stjórnvöld of langt í að bæta kjör almennings í landinu, svo rækilega að stjórnarandstaðan fór á taugum?



[14:09]
Jón Gunnarsson (S):

Virðulegi forseti. Enginn þarf að vera undrandi á því þó að stjórnarandstaðan hafi einhverjar efasemdir um þær yfirlýsingar sem stjórnvöld hafa gefið í aðdraganda kjarasamninga og í kjölfar þeirra. Ekki þarf annað en að rifja upp efndir stjórnvalda á stöðugleikasáttmálanum margfræga til að átta sig á því að fullt efni er til að hafa varann á og efast um að stjórnvöld muni standa við sinn hluta.

En ég ætla að ræða sjávarútvegsmálin við hv. þm. Ólínu Þorvarðardóttur, varaformann sjávarútvegsnefndar. Nú hafa strandveiðar farið af stað á þessu vori, þessar ólympísku veiðar sem eru í rauninni ekkert annað en kappveiðar um ákveðið magn af fiski. Í fyrsta lagi ber svo við að fækkað hefur í bátaflotanum sem tekur þátt. Það sýnir okkur að þetta er ekki eins eftirsóknarvert og reiknað var með og sú augljóslega hagkvæmni og arðsemi sem talað var um að ætti að vera af þessu er ekki til staðar.

Það sem gerðist á fiskmörkuðum þá viku sem fullar strandveiðar voru í gangi var að verð á þorski á mörkuðum fór úr 370 kr. kílóið niður í 270 kr. Það eru hreinar afleiðingar þessara ólympísku veiða þar sem kappið er ekki með neinni forsjá og þannig skapaðist kaupendamarkaður. Sjómenn og útgerðarmenn höfðu lítið upp úr krafsinu og þjóðin náttúrlega þar með enn minna líka. Við bentum á þetta, stjórnarandstöðuþingmenn, á sínum tíma að strandveiðifrumvarpið væri sjávarútveginum ekki til framdráttar.

Hv. þm. Ólína Þorvarðardóttir hefur sett fram hugmyndir um að frjálsar strandveiðar skuli vera allt árið og við sjáum þá afleiðingar þess. (Forseti hringir.) Ég vil spyrja hvort hún sitji enn við sinn keip og hvort hún endurmeti ekki afstöðu sína gagnvart þessum þætti sjávarútvegs í ljósi þeirra staðreynda sem nú eru komnar fram.



[14:11]
Ólína Þorvarðardóttir (Sf):

Frú forseti. Ég vil þakka hv. þm. Jóni Gunnarssyni fyrir að vekja máls á þeirri líflegu og ánægjulegu viðbót sem varð við fiskveiðiflóruna fyrir tveimur árum þegar strandveiðar voru teknar upp í einhverjum mæli við Íslandsstrendur. Strandveiðar eru ekki stór atvinnuvegur. Þær eru hins vegar miklu frekar viðurværi. Mér er engin launung á því að ég er stuðningsmaður strandveiða, vil efla þær frekar frá því sem nú er og vil gjarnan að fleiri aflaheimildum verði varið til þeirra. Ég er ekki ein um þá skoðun. Ég vil benda á að nú liggur fyrir Evrópuþinginu ályktunartillaga sem liður í umbótum á sameiginlegri fiskveiði- og sjávarútvegsstefnu Evrópusambandsins, um að beina sérstaklega sjónum að strandveiðum sem vistvænni atvinnugrein og góðum valkosti í sjávarútvegi.

Ég hef ekki snúið frá þeirri stefnu minni að frjálsar handfæraveiðar væru mjög æskilegar ef þær yrðu raunverulega frjálsar. Ég hef raunar ekki talað um allt árið enda held ég að ekki sé hægt að stunda frjálsar handfæraveiðar allan ársins hring en þann hluta ársins sem vel gefur á sjó og litlir bátar geta sótt sjó væri það náttúrlega mjög góður valkostur ef hægt væri að koma því á. En því yrðu auðvitað að fylgja ákveðnir skilmálar og einhvers konar stýring. Það er ekkert til sem heitir taumlaust frelsi, hvorki í þessum efnum né öðrum. Nú vona ég að þetta horfi til bóta. Við erum að fara að breyta fiskveiðistjórnarkerfinu og ég á von á því að hagur strandveiðanna vænkist með þeim breytingum sem fyrirhugaðar eru.



[14:13]
Sigurður Ingi Jóhannsson (F):

Virðulegi forseti. Ég vil fjalla aðeins um fiskveiðistjórnarfrumvarpið sem væntanlegt er til þingsins og vinnubrögð þingsins, hvernig löggjafarvaldið kemur að vinnu við það frumvarp. Það hefur verið lokað inni hjá ríkisstjórnarflokkunum, þ.e. hjá framkvæmdarvaldinu og meiri hluta stjórnarflokkanna, síðan í haust eftir að hafa farið í gegnum opið samráð allra aðila sem taldir voru líklegir til að hafa hagsmuni eða áhuga á því sviði, 15–20 aðilar sem komu þar að í heilt ár.

Eðlilegt hefði verið að í kjölfarið hefði málið komið til þingsins til umfjöllunar, hvort sem tillaga um eitthvert slíkt kerfi hefði komið frá ráðuneytinu eða unnin í nefndum þingsins. Ég vil benda á að auðvitað er ekki gott að fela mál sem snertir mikilvæga atvinnugrein þjóðarinnar með þessum hætti. Ég get bent á að á sama tíma og vinna samráðshópsins hófst, hófst undirbúningsvinna Framsóknarflokksins að nýrri sjávarútvegsstefnu. Hún var unnin í opnu ferli í flokknum, í vinnuhópum og á ráðstefnu sem síðan endaði á flokksþingi Framsóknarflokksins í byrjun apríl. Síðan hefur stefnan legið fyrir á heimasíðu flokksins og sá sem hér stendur birti reyndar grein í Morgunblaðinu þar sem farið er yfir meginatriði hennar. Opið er sem sagt öllum þingmönnum og allri þjóðinni að fylgjast með þeirri stefnumörkun sem við framsóknarmenn leggjum til í þessum mikilvæga málaflokki en hjá ríkisstjórnarflokkunum hvílir leyndin yfir. Það getur ekki verið eðlilegt. Ég vildi því taka þetta upp, frú forseti, undir þessum lið, um störf þingsins, (Forseti hringir.) að við ættum að bæta verklag okkar í þessu, ekki síst hvað varðar mikilvægar atvinnugreinar.



[14:16]
Helgi Hjörvar (Sf):

Virðulegur forseti. Hryllilegar yfirlýsingar formanns LÍÚ í morgun um sjávarútvegsfrumvarp ríkisstjórnarinnar sýna svo ekki verður um villst að sægreifarnir eru ekki í neinum sáttahug í kvótamálinu. Frekja og yfirgangur LÍÚ er svo yfirgengilegur að ekki bara setja þeir kjarasamninga í uppnám heldur skirrast þeir ekki við að hrauna yfir stjórnarfrumvörp sem þeir hafa ekki einu sinni séð. (Gripið fram í.)

Þegar LÍÚ tekur með þessum hætti því hóflega sáttaboði sem ríkisstjórnin hefur unnið að kallar það auðvitað á að þjóðin verði fengin til að setja niður í eitt skipti fyrir öll þessar deilur. Aðeins þannig fáum við bundið endi á þær og ég er sannfærður um að þá muni LÍÚ uppgötva að hjá almenningi er ríkur vilji til róttækra breytinga í sjávarútvegsmálum.

Yfir hverju þykjast nú kvótagreifarnir hafa verið andvaka í nótt? Jú, það er af sögusögnum í fjölmiðlum um það að þeir eigi að borga 5–6 milljarða fyrir aðgang sinn að helstu auðlind Íslendinga. Hver er veruleikinn? Veruleikinn er sá að samkvæmt útreikningum Hagstofu Íslands er hreinn hagnaður í sjávarútvegi 45 milljarðar eftir árgreiðsluaðferð á árinu 2009, 45 milljarðar. Er það þá trúverðugt að jafnvel þó að þessar sögusagnir væru réttar mundi það ríða á slig atvinnugrein sem hefur slíkan stórgróða við núverandi aðstæður í hagkerfinu? Fjarri því. Þess vegna sýna yfirlýsingar formanns LÍÚ fyrst og fremst það að þeir eru enn eina ferðina lagðir af stað í ómerkilegan hræðsluáróður með upphrópunum (Forseti hringir.) um það að allt muni fara á hlið ef þeir þurfi að skila almenningi einhverri minnstu hlutdeild í þeim gríðarlega hagnaði sem sjávarútvegurinn nú nýtur.



[14:18]
Oddný G. Harðardóttir (Sf):

Virðulegi forseti. Við þingmenn Samfylkingarinnar í Suðurkjördæmi fórum í síðustu viku og þessari og héldum fimm af tíu fyrirhuguðum opnum fundum í kjördæminu. Til umræðu á fundunum hafa verið ýmis brýn mál, atvinnu- og menntamál, sjávarútvegsmál, samgöngumál, Evrópumál o.fl. Áherslur á málaflokka eru eðlilega mismiklar eftir því hvar fundirnir voru staðsettir í kjördæminu og þá skiptir máli hvað brennur á fundarmönnum.

Eitt mál öðrum fremur hefur þó komið mjög sterkt fram á öllum fundunum og það er virðing Alþingis og hegðun og talsmáti þingmanna úr ræðustól Alþingis. Menn eru sammála um og þykir mjög miður að virðing fyrir þessari elstu og æðstu stofnun landsins hafi hrakað síðustu tvö árin. Sumir segja að nýju þingmennirnir séu helstu sökudólgarnir hvað þetta varðar en aðrir benda á að í hópnum séu bæði nýir þingmenn og þingmenn með þingreynslu. Hverjum sem er um að kenna er þó ljóst að Alþingi hefur glatað trausti og virðingu þorra landsmanna.

Virðingu og traust er mögulegt að vinna til baka en það krefst þess að við tökum höndum saman. Vandinn, virðulegi forseti, virðist vera sá að nokkrir hv. þingmenn sjá sér hag í að halda málum í átakaferli og ganga of langt í þeirri hagsmunagæslu, svo langt að framkoman skaðar þingið.

Í samfélagi okkar hefur ríkt tortryggni og fjandskapur fengið góða næringu allt frá efnahagshruni, mörgum málum haldið í átakaferli og spilað á neikvæðar tilfinningar sem hefur valdið þjóðarsálinni vanlíðan, auk þess sem virðing Alþingis hefur dalað jafnt og þétt.

Með því að kveðja mér hljóðs undir þessum lið vil ég hvetja hv. þingmenn til að taka höndum saman og sýna yfirvegun og virðingu fyrir skoðunum annarra þegar tekist er á um málefni og vinna um leið smátt og smátt til baka virðingu Alþingis Íslendinga.



[14:20]
Vigdís Hauksdóttir (F):

Virðulegi forseti. Þannig vill til að í utanríkismálanefnd er þingsályktunartillaga frá mér ásamt fleiri alþingismönnum sem gengur út á það að kjósendur landsins fái að greiða nú þegar um það þjóðaratkvæði hvort halda eigi aðlögunarferlinu að Evrópusambandinu áfram eða ekki. Ég hef tvisvar sinnum lagt fram breytingartillögu vegna þess að tillagan er föst í utanríkismálanefnd og nú síðast lagði ég fram breytingartillögu um að þessi þjóðaratkvæðagreiðsla skuli fara fram eigi síðar en 1. september. Því er ljóst að þessa tillögu verður að taka á dagskrá þingsins nú í maí vegna þess tímaramma sem þjóðaratkvæðagreiðslum er settur, að frá samþykkt þeirra á þingi og fram að atkvæðagreiðslunni skuli líða þrír mánuðir.

Ég spyr því hv. þingmann og formann utanríkismálanefndar, hv. þm. Árna Þór Sigurðsson: Hvers vegna er þingsályktunartillagan um þjóðaratkvæðagreiðslu, hvort halda eigi aðlögunarferlinu að ESB áfram eða ekki, föst í utanríkismálanefnd og ekki afgreidd inn í þingsal svo að málið geti fengið almenna og eðlilega þingafgreiðslu til samþykktar eða synjunar, því að um leið og Alþingi hefur greitt atkvæði um það þá er ljóst hvernig málið liggur? Hvað óttast meiri hlutinn? Af hverju er málið ekki afgreitt frá utanríkismálanefnd og hingað inn?



[14:22]
Árni Þór Sigurðsson (Vg):

Virðulegur forseti. Þegar hv. þingmaður spyr hvað meiri hlutinn óttist er hún væntanlega að ræða um meiri hlutann í utanríkismálanefnd. Verð ég þá að segja að til þess að mál séu afgreidd frá utanríkismálanefnd eins og öðrum nefndum er brýnt að menn sæki nefndarfundi og það sé meiri hluti á nefndarfundum til þess yfirleitt að afgreiða mál. Það er eitt vandamál sem við er að glíma og hv. þingmaður ætti að kannast við.

Í annan stað vil ég segja að það kom fram í svari mínu til hv. þingmanns um svipað efni skömmu fyrir páska að ég hygg að tvær þingsályktunartillögur lúta að þessu máli sem við höfum til umfjöllunar í utanríkismálanefnd. Við ákváðum að bíða með afgreiðslu á þeirri tillögu sem hv. þingmaður er 1. flutningsmaður að meðan lyki fyrri umræðu um síðari tillöguna, sem fjallar um að draga aðildarumsókn að ESB til baka, þannig að við tækjum sameiginlega umræðu um þær tvær. Þetta upplýsti ég hv. þingmann um hér í þingsal. Það dróst hins vegar að ljúka fyrri umræðu um síðari tillöguna og henni lauk ekki fyrr en skömmu fyrir páska og þar af leiðandi hefur okkur ekki gefist ráðrúm til að afgreiða málin úr nefndinni eða kanna hvort það sé meiri hluti fyrir því að afgreiða málin úr nefndinni, sem er að sjálfsögðu forsenda fyrir því að málið fari þaðan út, og hvort menn gætu sameinast um einhverja tillögu um afgreiðslu á tillögunum báðum eða hugsanlega annarri ef það yrði niðurstaða nefndarinnar.

Málið er á dagskrá í utanríkismálanefnd eins og fjölmargar aðrar tillögur og þingmál sem við munum taka til umfjöllunar á næstunni.



[14:24]
Lilja Mósesdóttir (U):

Virðulegi forseti. AGS hefur í nýrri skýrslu staðfest að samdrátturinn hér á landi var meiri og hagvaxtarhorfur eru lakari en í öðrum löndum sem sjóðurinn aðstoðaði. Þetta var einmitt ástæðan fyrir því að við þremenningarnir sátum hjá við fjárlög þessa árs. Skilningsleysi stjórnvalda og kröfuhafa á nauðsyn þess að hraða skuldaaðlögun fyrirtækja og heimila er ein meginástæða fyrir slökum árangri efnahagsáætlunar AGS. Nýgerðir kjarasamningar gefa ekki tilefni til bjartsýni um að skilningur á efnahagsvandanum sé að aukast. Ekkert er minnst á aðgerðir til að tryggja að fjármálastofnanir afskrifi lán sín. Síðan á að leysa skuldbindingarvanda lífeyrissjóðanna með framlagi frá ríkinu og hækkun iðgjalda. Heimila á lífeyrissjóðunum að fjárfesta í óskráðum hlutabréfum í orkugeiranum til að leysa fjárfestingarvanda þeirra.

Frú forseti. Stjórnvöld og aðilar vinnumarkaðarins átta sig ekki á að lífeyriskerfið er orðið allt of stórt fyrir íslenskt efnahagslíf. Lífeyrissjóðirnir ná ekki lengur 3,5% raunávöxtun vegna skorts á arðbærum fjárfestingarkostum nema ríki og sveitarfélög selji bréf í orkufyrirtækjunum með góðum afslætti og fari út í rándýrar einkaframkvæmdir. Sjóðsmyndunarkerfi hentar ekki í mjög óstöðugu efnahagslífi því eignir tapast og ávöxtun hrynur oftar við slíkar aðstæður. Verðtryggingin hefur varið eignir lífeyrissjóðanna en er að gera sjóðfélagana sem byggðu upp sjóðina að öreigum.

Frú forseti. Við verðum að minnka stærð lífeyrissjóðanna með afnámi verðtryggingar og skattlagningu á inngreiðslu til að fjármagna velferðina í landinu.



[14:26]
Sigurður Kári Kristjánsson (S):

Virðulegi forseti. Líkt og hv. þm. Gunnar Bragi Sveinsson vil ég taka til umræðu stjórnmálaumræðuna hér á þingi og í landinu og þá orðræðu sem viðhöfð er af hálfu m.a. hv. þingmanna í garð hvers annars. Ég er þeirrar skoðunar að það sé fullkomlega eðlilegt að menn takist hart á í stjórnmálum og þá ekki síst í kjölfar efnahagshruns og við þær aðstæður þegar í landinu er við völd ríkisstjórn sem hefur það að meginmarkmiði að breyta þjóðskipulaginu. En sú umræða og þau átök þurfa að mínu mati að vera málefnaleg og byggjast á rökum en ekki persónulegum svívirðingum. Því miður hefur sú verið raunin upp á síðkastið. Ég verð að segja það fyrir mitt leyti að sá munnsöfnuður sem hefur verið viðhafður í nýlegri umræðu gengur gjörsamlega fram af manni og jafnast á við það versta sem maður sér í nafnlausum skrifum á veraldarvefnum.

Ég verð að segja að þær svívirðingar sem maður hefur horft upp á undanfarið eru þess eðlis að ég man vart eftir því að hv. þingmenn hafi þurft að sitja undir öðru eins, a.m.k. síðan ég settist inn á þing árið 2003. Og þegar hv. þingmenn fá tækifæri til þess að biðjast afsökunar eða draga orð sín til baka gera þeir það með þeim hætti að biðja það kúakyn sem þeir viku að afsökunar og segja að þeir hafi ekki viljað koma óorði á það.

Ég verð að segja, virðulegi forseti, að það á enginn, hvorki þingmaður né einstaklingar í þjóðfélaginu, að þurfa að sæta því sem hv. þingmenn hafa þurft að sæta (Forseti hringir.) á undanförnum dögum í umræðu. Vilji menn efla virðingu Alþingis þarf eitthvað að gerast hér og ég óska eftir því að hæstv. forseti grípi til aðgerða til að stjórnmálaumræðan, bæði á Alþingi og fyrir utan þingið, komist á örlítið hærra plan en það er núna.



[14:29]
Þuríður Backman (Vg):

Hæstv. forseti. Ég vil taka undir orð hv. þm. Oddnýjar Harðardóttur og allt sem hún sagði áðan. Það er nú svo og hefur verið um nokkurn tíma að það er alveg sama hvar við þingmenn komum fram, hvort sem það er á félagsfundum, opnum fundum, í fermingarveislum eða við hittum almenning á götu, að menn biðja okkur lengstra orða að gæta orða okkar, vanda vinnubrögð og hætta þeim orðaleik og þeirri framkomu á Alþingi sem hefur verið að sækja í sig veðrið á skömmum tíma. Við vitum þetta öll, svipur Alþingis hefur breyst. Hér varð rof á mörgum sviðum í hruninu, það varð ákveðið siðrof, það er reiði í þjóðfélaginu og sú reiði og það siðrof endurspeglast hingað í ræðustól Alþingis.

Okkur stjórnmálamönnum ber skylda til að vera sá styrkur og sú fyrirmynd sem þjóðin þarf á að halda í þeim erfiðleikum sem við erum að ganga í gegnum. Því er mikilvægt að við vöndum bæði orðaval og ræðuhefð á Alþingi en brugðið hefur út af því og það er miður.

Hver og einn ber ábyrgð á sínum gjörðum og málflutningi, það getur enginn annar gert það. En við getum öll sem ein heild reynt að vanda okkur og breyta áherslum og það er ekki að ástæðulausu sem þjóðþing annarra landa hafa tekið upp siðareglur. Og nú er að störfum þingskapanefnd sem er að fara yfir þingsköp Alþingis og m.a. mun verða tekið á því (Forseti hringir.) að setja siðareglur hér á Alþingi og ég held að það sé vel og vona að við munum þá í framtíðinni vinna samkvæmt því.



[14:31]
Einar K. Guðfinnsson (S):

Virðulegi forseti. Hér var áðan kallað eftir viðhorfum stjórnarandstöðunnar til kjarasamninga. Við vitum að til að þessir kjarasamningar gangi upp og skili raunverulegri kaupmáttaraukningu þarf ýmislegt að ganga eftir, fyrst og fremst það að hér verði stóraukinn hagvöxtur. Það er gríðarlegt áhyggjuefni fyrir okkur sem þjóð að verða vitni að þeirri þróun sem hefur orðið upp á síðkastið þar sem í hverri hagvaxtarspánni á fætur annarri kemur fram að menn eru að endurskoða þessar spár til lækkunar. Það sem er áhyggjuefni í þessu sambandi er að ef raunveruleg kaupmáttaraukning á að eiga sér stað í kjölfar kjarasamninganna þarf hagvöxturinn að stóraukast og það þarf að verða mikil uppbygging á öllum sviðum. Ríkisstjórnin þvælist fyrir því öllu, ríkisstjórnin stendur í vegi fyrir því að hægt sé að hefja framkvæmdir á ýmsum sviðum. Ríkisstjórnin hefur lagt sína lamandi hönd yfir sjávarútveginn og þess vegna er ekki við góðu að búast. Það er augljóst að til að þessar bætur gangi upp gagnvart almenningi sem ríkisstjórnin heitir núna verður þessi hagvöxtur líka að eiga sér stað til að tekjuforsendur ríkissjóðs standist.

Aðeins út af þeim umræðum sem fóru fram um strandveiðarnar vek ég athygli á einu. Við vitum að strandveiðunum var upphaflega ætlað að auðvelda aðgang að greininni. Í aflamarkskerfinu, kvótakerfinu, er kvótinn fiskveiðiréttur og hefur auðvitað fengið verðgildi. Í strandveiðunum eru bátarnir fiskveiðiréttur og þeir hafa þess vegna fengið aukið verðgildi. Það er það sem við sjáum núna og verður auðvitað til þess að þær eru aðgangstakmarkandi í sjálfu sér. Við sjáum söguna endurtaka sig núna. Þeir sem seldu kvóta í ýmsum tilvikum og fóru inn í strandveiðarnar sjá sér núna leik á borði og selja bátana því að þeir hafa hækkað í verði, m.a. vegna þess sem hefur spurst út og stjórnarliðar hafa (Forseti hringir.) raunverulega staðfest, að ætlunin sé að auka fiskveiðirétt strandveiðanna. Og þá munu bátarnir hækka í verði, þá munu aðgangstakmarkanirnar aukast og þá verður til ný gerð af sægreifum.