Hęgt er aš sękja Word Perfect śtgįfu af skjalinu, sjį upplżsingar um uppsetningu į Netscape fyrir Word Perfect skjöl.

1991. -- 1061 įr frį stofnun Alžingis.
115. löggjafaržing. -- 125 . mįl.
130. Frumvarp til laga


um fullvinnslu botnfiskafla um borš ķ veišiskipum.

(Lagt fyrir Alžingi į 115. löggjafaržingi 1991.)


1. gr.

    Sjįvarśtvegsrįšuneytiš veitir leyfi til fullvinnslu botnfiskafla um borš ķ veišiskipi aš uppfylltum skilyršum laga žessara og reglugerša settra samkvęmt žeim.
     Žaš telst fullvinnsla ķ žessu sambandi ef flökun eša flatning botnfisks er žįttur ķ vinnslunni.

2. gr.

    Skipum, sem leyfi hafa til fullvinnslu afla um borš, er óheimilt aš fleygja fiski, fiskhlutum eša fiskśrgangi fyrir borš. Er skylt aš koma meš aš landi allan afla žessara skipa,

žar į mešal žaš sem til fellur viš vinnsluna, svo sem hryggi, afskurš, hausa og innyfli eša afuršir unnar śr žeim. Er óheimilt aš veita skipum vinnsluleyfi nema ašstaša sé um borš til aš fullnęgja žessum kröfum og nżta aflann meš fullnęgjandi hętti. Rįšherra getur žó meš reglugerš til eins įrs ķ senn heimilaš aš ekki sé nżttur tiltekinn fiskśrgangur enda verši žaš ekki gert meš aršbęrum hętti mišaš viš vinnslutękni og markašsašstęšur.

3. gr.

    Um borš ķ vinnsluskipi skal vera ašstaša fyrir móttöku, geymslu, vinnslu og frįgang aflans žannig aš gęši framleišslunnar séu tryggš. Setja skal meš reglugerš nįnari įkvęši um naušsynlegan bśnaš ķ žessu skyni og önnur atriši um framkvęmd laga žessara.

4. gr.

    Žaš er skilyrši fyrir leyfisveitingu, sbr. 1. gr., aš fjöldi ķ įhöfn sé nęgilegur til aš vinna afla į fullnęgjandi hįtt mišaš viš veišar, vinnslu og gerš skips, aš teknu tilliti til įskilins hvķldartķma og aš fyrir hendi sé tilskilin ašstaša fyrir žį įhöfn og eftirlitsmenn, sbr. 6. gr.
     Ķ įhöfn skal vera sérstakur matsmašur sem hafa skal umsjón meš allri vinnslu įsamt naušsynlegu gęšaeftirliti. Meš reglugerš skal kveša į um menntunarkröfur og starfssviš matsmanns.

5. gr.

    Įšur en fullvinnsluleyfi er veitt skal liggja fyrir įlit Rķkismats sjįvarafurša į žvķ hvort bśnašur sé fullnęgjandi meš hlišsjón af įkvęšum laga žessara og reglugerša settra meš stoš ķ žeim. Žį skal liggja fyrir mat Siglingamįlastofnunar rķkisins į žvķ hvort reglum um öryggisbśnaš varšandi fiskvinnslu og ašbśnaš įhafnar sé fullnęgt.

6. gr.

    Eftirlitsmašur eša eftirlitsmenn skulu vera um borš ķ fiskiskipi sem leyfi hefur til fullvinnslu botnfisks fyrstu sex mįnušina eftir aš leyfi er veitt ķ fyrsta sinn. Eftir žann tķma skal eftirlitsmašur vera um borš eftir žvķ sem įstęša er talin til hverju sinni af veišieftirliti sjįvarśtvegsrįšuneytisins. Skal śtgerš sjį eftirlitsmönnum fyrir fęši og ašstöšu mešan žeir eru viš eftirlitsstörf um borš. Žį skal śtgerš skips greiša allan kostnaš sem hlżst af veru eftirlitsmanna um borš.

7. gr.

    Lög žessi öšlast žegar gildi.

Įkvęši til brįšabirgša.

     Skipum, sem hafiš hafa fullvinnslu botnfiskafla fyrir gildistöku laga žessara, skal veittur frestur til aš fullnęgja kröfum laganna eša reglugerša settra samkvęmt žeim. Er fresturinn viš žaš mišašur aš innan hans sé heimilt aš halda įfram fullvinnslu botnfisks meš svipušum hętti og hafin var fyrir gildistöku laganna. Skal fresturinn vera til 1. september 1996 en rįšherra getur meš reglugerš įkvešiš aš tilteknum kröfum um nżtingu skuli fullnęgt fyrr. Žetta įkvęši tekur einnig til nżrra fullvinnsluskipa hafi veriš samiš um smķši eša kaup į žeim meš bindandi hętti fyrir 10. nóvember 1991, enda sé smķšin žaš langt komin aš breytingum til samręmis viš kröfur laganna verši ekki viš komiš įn verulegrar röskunar og kostnašarauka.

Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.

    Į undanförnum įrum hefur sś žróun oršiš aš vinnsla į sjįvarafuršum hefur ķ vaxandi męli flust um borš ķ veišiskip. Af hįlfu hins opinbera hafa ekki veriš lagšar beinar hömlur į fjölgun žeirra fiskiskipa sem vinna afla um borš en gripiš hefur veriš til żmissa ašgerša til aš stušla aš aukinni aflanżtingu žessara skipa. Mį ķ žvķ sambandi nefna störf aflanżtingarnefndar sem hóf störf į įrinu 1989. Nefndin hefur einkum unniš aš tveimur višamiklum verkefnum. Ķ fyrsta lagi aš bęta flakanżtingu um borš ķ frystiskipum. Ķ öšru lagi kom nefndin į fót aflakaupabanka sem kaupir fisktegundir af fiskiskipum sem lķtt hafa veriš nżttar ķ žvķ skyni aš kanna og žróa markaš fyrir žennan afla. Žrįtt fyrir žessar ašgeršir og žótt margt hafi įunnist į sķšustu įrum hefur žvķ veriš haldiš fram aš ekki séu af opinberri hįlfu geršar nęgar kröfur til nżtingar hrįefnis og vinnsluašstöšu um borš ķ žessum skipum.
     Nśna eru 29 fiskiskip sem flaka og frysta botnfiskafuršir um borš auk žess sem hafin er vinnsla į saltfiski um borš ķ nokkrum fiskiskipum. Į įrinu 1990 voru rśmlega 108 žśsund lestir af botnfiski frystar um borš ķ veišiskipum. Žar af voru tęplega 42 žśs. lestir af žorski eša rśmlega 12% af heildaržorskaflanum žaš įr. Samkvęmt nżlegri athugun Žjóšhagsstofnunar į afkomu botnfiskveiša og -vinnslu kemur fram aš frystiskip voru rekin meš um 15% hagnaši af tekjum mišaš viš rekstrarskilyrši ķ september 1991 en į sama tķma var śtgeršin ķ heild rekin meš um 8% hagnaši. Innlend fiskvinnsla var į sama tķma rekin meš um 7,5% halla. Meš hlišsjón af framansögšu er ljóst aš mikils misręmis gętir į afkomu einstakra greina botnfiskveiša og -vinnslu. Žessi góša afkoma frystiskipanna leišir til žess aš fleiri kjósa aš breyta fiskiskipum žannig aš žau geti unniš aflann um borš. Vitaš er aš margar śtgeršir eru aš kanna möguleika į aš breyta tiltölulega litlum skipum ķ vinnsluskip sem telja veršur aš smęšar sinnar vegna séu varla fallin til slķkrar vinnslu. Ķ sjįvarśtvegsrįšuneytinu hafa lengi veriš uppi hugmyndir um aš gera auknar kröfur til žeirra fiskiskipa sem vinna botnfiskafla um borš til aš tryggja betri nżtingu žess afla sem um borš kemur og auka gęši afuršanna. Slķkar ašgeršir eru mikilvęgar nś žegar naušsynlegt hefur reynst aš minnka žann afla sem leyfilegt er aš veiša. Žį hafa menn jafnframt žęr įhyggjur aš lakari afkoma fiskvinnslunnar muni leiša til versnandi atvinnuįstands ķ landi ef hlutfall žess afla, sem unninn er śti į sjó, eykst frekar en oršiš er.
     Meš frumvarpi žessu er lagt til aš fullvinnsla afla um borš ķ fiskiskipum verši hįš sérstöku leyfi sem rįšuneytiš veiti. Er tilgangurinn fyrst og fremst aš tryggja aš ķ hóp žeirra skipa, sem stunda fullvinnslu um borš, bętist ekki önnur skip en žau sem eru fęr um aš fullnęgja ešlilegum kröfum til nżtingar, vörugęša og vinnuašstöšu. Fullvinnsluleyfiš veršur hins vegar gefiš śt til allra žeirra skipa sem fullnęgja almennum skilyršum. Meš frumvarpinu er žvķ ekki veriš aš leggja til opinbera takmörkun į śtgįfu slķkra vinnsluleyfa. Engu aš sķšur er lķklegt aš auknar kröfur muni hęgja į žeirri žróun aš fiskvinnslan flytjist śt į sjó.
     Meš fullvinnslu er ķ frumvarpi žessu įtt viš aš flökun eša flatning sé žįttur ķ vinnslunni. Lögin taka žvķ ekki til annarra vinnsluskipa sem t.d. heilfrysta botnfisk eša vinna rękju um borš. Um žessi skip gilda žvķ įfram fyrirmęli nśgildandi laga og reglugerša og žurfa žau eftir sem įšur aš fį tilskilin leyfi frį Rķkismati sjįvarafurša.
     Gert er rįš fyrir aš óheimilt verši aš fleygja fiski, fiskhlutum eša fiskśrgangi fyrir borš į fullvinnsluskipum og ekki verši veitt fullvinnsluleyfi nema ašstaša sé til aš fullnęgja kröfum um fullnęgjandi nżtingu aflans. Rįšherra verši žó heimilt meš setningu reglugeršar til eins įrs ķ senn aš heimila aš ekki sé nżttur tiltekinn fiskśrgangur enda sé alls ekki, aš mati sérfręšinga, unnt aš nżta hann meš aršbęrum hętti mišaš viš vinnslutękni og markašsašstęšur. Er gert rįš fyrir aš byggt verši į mati sérfręšinga Rannsóknastofnunar fiskišnašarins er teknar verša įkvaršanir varšandi veitingu fullvinnsluleyfis.
     Į sķšustu įrum hafa oršiš stórstķgar framfarir ķ allri fiskvinnslutękni og ekki sķst um borš ķ fiskiskipum. Į sama tķma hafa opnast żmsir nżir möguleikar til nżtingar żmissa aukaafurša og er ljóst aš slķkir möguleikar eru ekki fullkannašir ennžį. Geta žvķ bošist żmsir nżir kostir sem ekki eru fyrir hendi ķ dag. Kröfur til fullvinnsluskipa geta žvķ tekiš breytingum mišaš viš žį žróun sem veršur ķ vinnslutękni og breytingar sem verša į möguleikum til markašssetningar żmissa tegunda afurša.
     Žį eru ķ frumvarpinu geršar kröfur um aš ašstaša ķ móttöku, vinnslurįsum og afuršageymslum fullvinnsluskipa sé meš žeim hętti aš gęši afuršanna séu tryggš. Um žetta verša sett nįnari įkvęši meš reglugerš, t.d. um aš ķ fiskmóttöku žurfi aš vera nęgilegur fjöldi blóšgunarkara til aš flokka aflann eftir tegundum. Žį er gert rįš fyrir aš gerš verši krafa um kęlda fiskmóttöku.
     Til aš tryggja umsjón og eftirlit meš gęšum um borš ķ fullvinnsluskipum er lagt til aš sérstakur matsmašur verši um borš ķ öllum veišiskipum sem leyfi fį til fullvinnslu botnfiskafla um borš. Geršar verša tilteknar menntunarkröfur til matsmanna og kvešiš veršur į um starfssviš žeirra ķ reglugerš. Verša geršar sömu kröfur til matsmanna um borš ķ fullvinnsluskipum og matsmanna ķ frystihśsum. Įkvęši 10. gr. laga nr. 53/1984, um Rķkismat sjįvarafurša, kvešur į um aš sjįvarśtvegsrįšuneytiš löggildi žessa menn aš fenginni umsögn fiskmatsstjóra. Žeir skulu hafa sótt nįmskeiš fyrir fiskmatsmenn, en žeir sem lokiš hafa prófi fiskišnašarmanna skulu aš öšru jöfnu njóta forgangs til löggildingar. Ķ frystihśsum eru nęr undantekningarlaust lęršir fiskišnašarmenn ķ žessum störfum. Svo hefur ekki veriš til žessa um matsmenn um borš ķ vinnsluskipum. Hafa veriš haldin stutt nįmskeiš fyrir žį og žeim veitt tķmabundin löggilding žar sem śtgeršum hefur ekki reynst kleift aš fį matsmenn sem lokiš hafa tilskildu nįmskeiši.
     Sjįvarśtvegsrįšuneytiš tekur afstöšu til veitingar leyfis til fullvinnslu botnfiskafla um borš ķ veišiskipi eftir aš Rķkismat sjįvarafurša hefur lagt faglegt mat į žaš hvort öllum skilyršum til fullvinnslu sé fullnęgt. Auk žess skal liggja fyrir mat Siglingamįlastofnunar rķkisins į žvķ hvort reglum um öryggisbśnaš varšandi fiskvinnslu og ašbśnaš įhafnar sé fylgt įšur en rįšuneytiš tekur afstöšu til veitingar vinnsluleyfis.
     Meš frumvarpinu er lagt til aš eftirlit um borš ķ fullvinnsluskipum verši mjög aukiš frį žvķ sem veriš hefur. Ķ fyrsta lagi er kvešiš į um aš eftirlitsmašur verši um borš fyrstu sex mįnušina eftir aš fullvinnsluleyfi hefur veriš veitt ķ fyrsta sinn. Ķ öšru lagi er stefnt aš žvķ aš auka almennt eftirlit um borš ķ skipum sem leyfi fį til fullvinnslu um borš og er lagt til aš śtgerš viškomandi skips greiši allan kostnaš sem hlżst af veru eftirlitsmanna um borš, žar meš talin laun žeirra.
     Ķ gildandi lögum eru żmis įkvęši sem heimila rįšuneytinu aš kveša į um mešferš og nżtingu afla. Mį ķ žessu sambandi einkum nefna lög nr. 81 31. maķ 1976, um veišar ķ fiskveišilandhelgi Ķslands, og lög nr. 53 30. maķ 1984, um Rķkismat sjįvarafurša. Jafnframt er ķ 16. gr. laga nr. 38 15. maķ 1990, um stjórn fiskveiša, įkvęši sem lśta aš sérstökum vinnsluskżrslum um borš ķ skipum sem vinna afla um borš og eru žęr skżrslur undirstaša viš mat į žvķ hvernig aflakvóti er nżttur um borš ķ žeim skipum. Į grundvelli ofangreindra laga hafa veriš gefnar śt tvęr reglugeršir sem m.a. lśta aš vinnslu afla

um borš. Reglugerš nr. 48 10. desember 1990 tekur til męlinga į vinnslunżtingu um borš ķ vinnsluskipum og ķ reglugerš nr. 205 29. aprķl 1991 um nżtingu aukaafurša segir aš fullvinnsluskip skuli hirša allan afskurš sem til fellur viš snyrtingu žorsk-, żsu- og ufsaafla um borš ķ frystiskipum. Žessar lagaheimildir eru śt af fyrir sig fullgildar til žess aš setja frekari almennar reglur um mešferš og nżtingu afla, žar į mešal varšandi fullvinnsluskipin. Meš frumvarpi žessu er engu aš sķšur lagt til aš sett verši sérstök löggjöf um fullvinnsluskip. Meš žvķ fyrirkomulagi nęst heildaryfirsżn yfir alla žętti sem mįli skipta įšur en įkvöršun er tekin um veitingu fullvinnsluleyfis. Žannig liggur fyrir mat į nżtingarferli vinnsluskips, mat į ašstöšu meš tilliti til gęša afurša, mat į rżmi og ašstöšu fyrir įhöfn og mat į öryggisbśnaši.
     Į undanförnum įrum hefur veriš unniš mikiš starf viš aš auka nżtingu um borš ķ frystitogurum. Aflanżtingarnefnd hefur lagt grunninn aš žessu starfi en samkvęmt tillögum nefndarinnar voru um sķšustu įramót teknir upp einstaklingsbundnir nżtingarstušlar fyrir frystiskip. Į įrinu 1990 stóš nefndin fyrir nįmskeišum fyrir śtgeršarstjóra og skipstjórnarmenn frystitogara. Nįmskeišiš fékk góšar vištökur og sendu flestar śtgeršir fulltrśa į nįmskeišiš. Ķ tengslum viš nįmskeišiš var fariš um borš ķ alla frystitogara og fariš yfir męliašferšir. Batnaši nżting verulega į mešan męlingar stóšu yfir og eftir aš fiskvinnsluvélar höfšu veriš stilltar. Ķ kjölfar žessara męlinga var žróaš eftirlitskerfi sem veišieftirlit sjįvarśtvegsrįšuneytisins annast. Tališ er aš unnt sé aš bęta nżtingu um borš ķ vinnsluskipum enn frekar meš žvķ aš taka ķ notkun nżjar og fullkomnari fiskvinnsluvélar sem nżlega eru komnar į markašinn.
     Vinnsla į saltfiski um borš ķ veišiskipum hófst fyrir fjórum įrum sķšan. Mun erfišara er aš meta nżtingu um borš ķ saltfiskskipum žar sem žyngd er mjög hįš verkunarstigi og saltmagni bęši ķ kerum og ķ afuršinni. Um žessar mundir er veriš aš kanna nżtingarferli ķ žessari vinnslu og ķ framhaldi af žvķ mun verša skipulagt hvernig best veršur stašiš aš nżtingarmati. Er stefnt aš žvķ aš taka upp einstaklingsbundna nżtingarstušla fyrir fiskiskip sem verka saltfisk um borš meš svipušum hętti og fyrir frystiskipin.
    Aflakaupabankinn hefur tekiš į móti öllum aukaafla sem borist hefur til hans og greitt lįgmarksverš fyrir fiskinn. Ef einstaklingar og fyrirtęki hafa bošiš hęrra verš fyrir hrįefniš hęttir bankinn aš kaupa žęr tegundir sem markašur hefur veriš fundinn fyrir. Žetta hefur gerst meš allar žęr flatfisktegundir sem bankinn keypti įšur og žvķ mį segja aš starfsemi bankans hafi skilaš žeim įrangri sem aš var stefnt ķ upphafi. Ašrar tegundir, sem hafin er vinnsla į m.a. fyrir tilstušlan aflanżtingarnefndar, eru gulllax og tindabikkja.
     Afskuršur er nżttur af frystitogurum og er hann frystur um borš. Er afskuršurinn żmist fluttur śt įn frekari vinnslu eša settur ķ marning. Afuršin er enn nokkuš misjöfn aš gęšum og er naušsynlegt aš bęta žessa vinnslu enn frekar til aš auka gęšin.
     Eitt af žeim verkefnum, sem aflanżtingarnefnd hefur unniš aš, er aš auka nżtingu į fésum. Hafa veriš geršar tilraunir meš aš salta og frysta fés og viršist slķk vinnsla geta skilaš arši. Žaš er hins vegar įlitaefni hvort markašur sé fyrir allt žaš magn sem fellur til hjį žeim skipum sem vinna botnfiskafla um borš. Žį hefur markašurinn ekki viljaš taka viš fésum af smįum hausum og žess vegna er į vegum aflanżtingarnefndar unniš aš athugun į žvķ aš framleiša marning śr žeim ķ landi.
     Tilraunaframleišsla į marningi śr hryggjum lofar góšu og eru hryggirnir teknir heilir, grófhakkašir, žvegnir, maršir og pressašir. Gott verš hefur fengist fyrir žurrkaša hausa og hryggi ķ Nigerķu en kostnašurinn viš frystingu og flutning til žurrkstöšva hefur veriš of mikill til aš standa undir tilkostnaši. Nżting į hrognum um borš ķ frystiskipum hefur gefist vel og fęst gott verš fyrir afuršina bęši frysta og saltaša. Nokkur skip hafa hirt hrogn meš góšum įrangri įn žess aš žaš komi mikiš nišur į afköstum ķ vinnslunni um borš.
     Žegar bśiš er aš nżta hrįefniš eins og hęgt er ķ afuršir til manneldis eru fyrst og fremst eftir innyfli, bein og roš. Helst kemur til greina aš nżta innyflin ķ meltu sem sķšan yrši brędd ķ fiskimjölsverksmišjum ķ landi. Kostur meltuvinnslu er tiltölulega lķtill stofnkostnašur og lķtil sem engin višbótarvinna um borš. Nokkur fiskiskip hafa ašstöšu til meltuvinnslu um borš en eigendur žeirra hafa ekki séš sér hag ķ žvķ aš nżta hana. Mun žaš fyrst og fremst stafa af žvķ aš dżrt mun vera aš flytja meltuna frį fiskiskipi til verksmišju. Žaš hlżtur hins vegar aš vera markmiš aš engum śrgangi verši hent ķ sjóinn hvorki frį skipum eša vinnslustöšvum ķ landi. Hér er žvķ ekki um vanda aš ręša sem er einskoršašur viš vinnsluskip. Til aš nżta žennan śrgang žarf fyrst og fremst aš lękka žann kostnaš sem er žvķ samfara aš flytja meltuna til lošnuverksmišja.
     Samkvęmt ofansögšu er ljóst aš żmsir möguleikar til frekari nżtingar aukaafurša og vannżttra fisktegunda eru fyrir hendi. Žvķ mun aflanżtingarnefnd starfa įfram viš athuganir į žessu sviši ķ samvinnu viš rįšuneytiš og Rannsóknastofnun fiskišnašarins.

Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

    Hér er kvešiš į um aš sjįvarśtvegsrįšuneytiš gefi śt leyfi til aš fullvinna botnfiskafla um borš ķ veišiskipum. Meš fullvinnslu botnfiskafla er įtt viš aš flökun eša flatning sé žįttur ķ vinnslunni. Ekki er gerš krafa um aš sérstök fullvinnsluleyfi žurfi til aš stunda heilfrystingu į botnfiski og öšru sjįvarfangi um borš. Hins vegar žurfa žeir ašilar, sem slķka vinnslu stunda, eftir sem įšur aš fį tilskilin vinnsluleyfi frį Rķkismati sjįvarafurša meš sama hętti og veriš hefur. Rökin fyrir žvķ aš skilja į milli fullvinnslu og annarrar vinnslu um borš ķ veišiskipum eru žau aš viš fullvinnslu fellur meira til af fiskhlutum og fiskśrgangi auk žess sem naušsynlegt er aš setja reglur sem tryggja mešferš og gęši veršmestu afuršanna.


Um 2. gr.

    Ķ žessari grein er kvešiš į um aš óheimilt sé aš fleygja fiski, fiskhlutum eša fiskśrgangi fyrir borš į skipum sem leyfi hafa til fullvinnslu botnfiskafla um borš. Skilyrši fyrir śtgįfu leyfis er aš ašstaša sé um borš til aš fullnęgja žessum skilyršum. Rįšherra er žó heimilt meš reglugerš til eins įrs ķ senn aš kveša į um aš óheimilt sé aš hafa tiltekinn fiskśrgang enda sé ekki sżnt fram į aš unnt sé aš nżta hann meš aršbęrum hętti. Viš setningu reglugeršar um žetta atriši mun verša stušst viš įlit Rannsóknastofnunar fiskišnašarins į hverjum tķma um žaš hve langt eigi aš ganga varšandi nżtingu žess fiskśrgangs sem fellur til um borš ķ vinnsluskipum. Veršur viš žaš mišaš aš vinnsla į žeim fiskśrgangi, sem ekki veršur nżttur, sé ótvķrętt óaršbęr. Um žessar mundir eru žaš fyrst og fremst innyfli og hluti af fiskhausum sem vafi kann aš leika į um hvort vinna megi į aršbęran hįtt. Stöšugt er žó unniš aš żmsum athugunum til aš nżta žennan fiskśrgang og ljóst aš żmsir möguleikar eru ekki fullkannašir enn žį. Geta žvķ bošist żmsir nżir kostir sem ekki eru fyrir hendi ķ dag.
     Žį er gerš krafa um aš ašstaša sé um borš til aš vinna aflann meš fullnęgjandi hętti. Meš žessu er įtt viš aš nżting aflans sé eins góš og tękni į hverjum tķma gerir mögulegt. Ķ žvķ sambandi mį benda į aš nś er aš koma į markašinn nż gerš flökunarvéla sem

getur bętt flakanżtingu og žar meš minnkaš śrgang. Er įętlaš aš meš žessari nżju tękni, sem ekki er fyrir hendi ķ neinu ķslensku fiskiskipi ķ dag, megi auka framleišsluveršmęti um borš ķ vinnsluskipum um allt aš 10--15%. Aš auki sker žessi nżja gerš flökunarvéla klumbur frį žunnildum. Meš žvķ aš safna klumbum, fésum og hryggjum til marningsvinnslu ķ landi er tališ aš hęgt sé aš auka framleišsluveršmęti vinnsluskipa um 2--4%. Viš žessa rįšstöfun mun śrkast frį vinnsluskipum minnka um 35% mišaš viš slęgšan fisk.
     Žótt krafa um fullnżtingu samkvęmt frumvarpi žessu nįi einungis til fullvinnsluskipa er stefnt aš žvķ aš sambęrilegar reglur verši ķ framtķšinni geršar til allra fiskiskipa um nżtingu aukaafurša.

Um 3. gr.

    Ķ žessari grein er kvešiš į um žį ašstöšu og bśnaš sem gerš veršur krafa um aš verši um borš ķ vinnsluskipum. Gert er rįš fyrir aš nįnari kröfur ķ žessu efni verši mótašar ķ reglugerš. Į grundvelli žessara įkvęša fari sķšan fram mat į bśnaši og ašstöšu ķ einstökum skipum įšur en afstaša er tekin til beišni um fullvinnsluleyfi. Sem dęmi um hvaša kröfur verša geršar ķ žessu sambandi mį nefna aš fiskur verši kęldur mešan hann er geymdur ķ blóšgunarkörum. Kęling seinkar daušastiršnun og skilar sér ķ aukinni nżtingu, meiri afköstum og bęttum gęšum afuršanna.
     Jafnframt veršur gerš krafa um aš kęling verši ķ fiskmóttöku og hśn verši ašskilin frį öšrum hlutum vinnslunnar og einangruš frį vélarrśmi. Žį žarf aš vera nęgjanlegt rżmi fyrir žann fjölda kara sem er naušsynlegur til aš geyma afla til vinnslu ķ einn sólarhring. Frystigeta um borš ķ vinnsluskipum žarf aš mišast viš ešlileg afköst vinnslulķnunnar og um borš žarf a.m.k. einn lóšréttan plötufrysti fyrir aukaafuršir og aukaafla. Žį veršur frystilest aš vera nęgjanlega stór til aš anna vinnslunni um borš og auk žess verši rżmi ķ frystilest til aš geyma aukaafuršir.

Um 4. gr.

    Ķ žessari grein er kvešiš į um aš kröfur verši settar um fjölda ķ įhöfn og ašstöšu manna um borš ķ vinnsluskipum. Bśast mį viš aš kröfur um aukna nżtingu afla geti leitt til fjölgunar ķ įhöfn fullvinnsluskipa. Hins vegar geta meiri sjįlfvirkni og fullkomnari fiskvinnsluvélar haft žaš ķ för meš sér aš fękka megi ķ įhöfn.
     Samkvęmt 2. mgr. žessarar greinar er lagt til aš sérstakur matsmašur verši um borš ķ fullvinnsluskipum. Er žaš ķ samręmi viš žaš fyrirkomulag sem nś er varšandi flakavinnsluskip. Rįšuneytiš hefur į undanförnum įrum löggilt matsmenn um borš ķ vinnsluskipum sem fullnęgt hafa menntunarkröfum. Allmargar undanžįgur hafa žó veriš veittar og sżnist full įstęša aš fękka žeim meš žvķ aš auka hęfni žessara manna til starfans meš nįmskeišum. Hlutverk matsmanns veršur aš hafa umsjón meš allri vinnslu įsamt žvķ aš annast naušsynlegt gęšaeftirlit. Er rįšherra fališ aš setja nįnari reglur um menntunarkröfur og starfssviš hans.

Um 5. gr.

    Įšur en rįšuneytiš tekur afstöšu til veitingar fullvinnsluleyfis til einstakra fiskiskipa skal liggja fyrir įlit Rķkismats sjįvarafurša į žvķ hvort skip og bśnašur fullnęgi žeim kröfum sem settar eru fram ķ žessum lögum og reglugerš settri meš stoš ķ žeim. Jafnframt skal, įšur en įkvöršun um veitingu leyfis er tekin, liggja fyrir mat Siglingamįlastofnunar rķkisins į žvķ hvort reglum um öryggisbśnaš varšandi fiskvinnslu og ašbśnaš įhafnar sé fylgt. Meš žessu móti er tryggt aš heildarmat į hęfni skips liggi fyrir įšur en afstaša er tekin til veitingar fullvinnsluleyfis.

Um 6. gr.

    Hér er lagt til aš eftirlitsmašur, einn eša fleiri, skuli vera um borš ķ fiskiskipi sem leyfi hefur fengiš til fullvinnslu botnfisks fyrstu sex mįnušina eftir aš leyfi er veitt. Žessi rįšstöfun er ešlileg žar sem fullvinnsluleyfiš er veitt gegn tilteknum skilyršum um nżtingu afla. Žvķ er naušsynlegt aš fylgjast nįkvęmlega meš žvķ hvernig stašiš er aš vinnslu aflans um borš og vera įhöfn til leišbeiningar mešan störf hennar eru aš mótast. Žį er aš žvķ stefnt aš auka allt eftirlit meš skipum sem fullvinna botnfiskafla um borš. Er žaš ķ fullu samręmi viš žį žróun sem įtt hefur sér staš hjį öšrum žjóšum. Žį er lagt til aš śtgerš skipsins greiši allan kostnaš af veru eftirlitsmanna um borš, žar meš talin laun, en samkvęmt gildandi lögum skal śtgeršin sjį eftirlitsmönnum fyrir fęši og ašstöšu mešan žeir sinna eftirlitsstörfum um borš ķ fiskiskipi.

Um 7. gr.

    Žessi grein žarfnast ekki skżringa.

Um įkvęši til brįšabirgša.

     Žaš liggur fyrir aš skip žau, sem nś stunda fullvinnslu, eru mjög misvel ķ stakk bśin
til žess aš męta auknum kröfum um nżtingu afla. Eru fįein žeirra žegar aš mestu hęf til aš męta žeim kröfum, önnur žurfa aftur į móti aš gangast undir verulegar breytingar og jafnvel stękkun. Vęri žvķ ešlilegt aš athugaš yrši hvort rżmka žyrfti reglur um stękkun skipa ef ķ ljós kęmi aš ekki vęri hęgt aš męta auknum kröfum um nżtingu įn žess aš skip vęru stękkuš.
     Hér er lagt til aš sömu kröfur verši geršar til nżtingar afla hjį öllum žeim skipum, sem ašlögunarfrest fį til 1. september 1996 og er fresturinn įkvešinn svo langur vegna žeirra skipa sem mest žarf aš breyta.
     Jafnframt er lagt til aš eftir 1. september 1996 verši geršar sömu kröfur um nżtingu afla til allra fiskiskipa sem leyfi fį til fullvinnslu afla um borš.
Fylgiskjal.



Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga

um fullvinnslu botnfiskafla um borš ķ veišiskipum.

     Meš frumvarpinu eru sett sérstök lög um fullvinnslu botnfiskafla um borš ķ veišiskipum og hśn gerš hįš sérstöku leyfi sjįvarśtvegsrįšuneytis. Kostnašaržęttir frumvarpsins eru tveir.
     Samkvęmt 5. gr. frumvarpsins skal Rķkismat sjįvarafurša gera śttekt į bśnaši viškomandi skipa og Siglingamįlastofnun rķkisins gera śttekt į öryggisbśnaši um borš įšur en kemur aš leyfisveitingu sjįvarśtvegsrįšuneytis. Óljóst er hvort hér sé um aš ręša višbótarśtgjöld fyrir viškomandi stofnanir eša hvort žęr sinni žessu starfi nś žegar. Fjįrmįlarįšuneytiš telur aš viškomandi śtgeršir eigi aš standa straum af öllum žeim kostnaši sem hlżst vegna žessa įkvęšis.
     Samkvęmt 6. gr. frumvarpsins skal eftirlitsmašur eša eftirlitsmenn vera um borš ķ

fiskiskipi sem leyfi hefur til fullvinnslu botnfisks fyrstu sex mįnušina eftir aš vinnsluleyfi er veitt ķ fyrsta sinn og svo eftir žvķ sem įstęša er talin til hverju sinni. Žį kemur fram aš allur kostnašur sem hlżst af veru eftirlitsmanna um borš, žar meš talin laun žeirra, greišist af viškomandi śtgerš.
     Aš teknu tilliti til ofangreinds telur fjįrmįlarįšuneytiš aš frumvarpiš hafi ekki ķ för meš sér teljanlegan kostnašarauka fyrir rķkissjóš.