Hægt er að sækja Word Perfect útgáfu af skjalinu, sjá
upplýsingar um uppsetningu á Netscape fyrir Word Perfect skjöl.
1994–95. – 1064 ár frá stofnun Alþingis.
118. löggjafarþing. –
345
. mál.
566. Tillaga til þingsályktunar
um einkanúmer á ökutæki.
Flm.: Árni Johnsen, Sturla Böðvarsson, Egill Jónsson,
Guðjón Guðmundsson, Sigríður A. Þórðardóttir,
Lára Margrét Ragnarsdóttir, Árni R. Árnason,
Guðmundur Hallvarðsson.
Alþingi ályktar að skora á dómsmálaráðherra að gefa nú þegar út reglugerð sem heimilar
einkanúmer á ökutæki og að sérstakt gjald á einkanúmer verði notað sem fjáröflun til að efla og
auka umferðaröryggi.
Greinargerð.
Eftir að fastnúmerakerfi á bílum var tekið upp hefur komið í ljós að mikill áhugi er á að
menn geti valið sér númer á bíla sína. Tillögur á Alþingi hafa líka sýnt að margir sakna gömlu
skráningarmerkjanna sem höfðu fylgt einstaklingum eða fjölskyldum í langan tíma. Einnig hafa
Alþýðusamband Íslands og Vinnuveitendasambandið sýnt málinu áhuga.
Í núverandi fastnúmerakerfi er ekki hægt að koma til móts við þessar óskir vegna þess að bílum er langoftast úthlutað númeri áður en vitað er hver verður eigandinn og síðan fylgir númerið
bílnum þrátt fyrir eigendaskipti. Auk þessa væri óskipulögð númeraúthlutun óheppileg því að
henni fylgir klíkuskapur, tortryggni, brask, öfund og aðkast eins og reynslan sýnir.
Til þess að ráða bót á þessu væri hægt að taka upp svipað kerfi hér yfir einkanúmer og víða
er í nágrannalöndunum, t.d. Svíþjóð, Danmörku og Bandaríkjunum. Í þessu kerfi yrði einstaklingum boðið, gegn sérstöku gjaldi, að hafa sjálfvalið skráningarnúmer á bíl sínum sem er annað
en fastnúmerið. Í fréttabréfi Bifreiðaskoðunar Íslands hafa þeir Karl Ragnars og Högni
Eyjólfsson gert grein fyrir hugmyndum um notkun einkanúmera en til þess að einkanúmer verði
að veruleika þarf dómsmálaráðuneytið að gefa út reglugerð sem heimilar slíka notkun.
Útlit númeranna.
Númerin verði á sams konar spjöldum og fastnúmerin eru nú og eins á litinn. Þau verði 1–6
stafir á lengd, frjáls samsetning bókstafa og tölustafa og eyður einnig leyfðar. Þó verði samsetningin tveir bókstafir — eyða — þrír tölustafir ekki leyfð þar sem hætta væri á ruglingi við fast
númer. Ekki væru heldur leyfð skrásett vörumerki nema með leyfi eigenda þeirra. Einnig
mundu ákveðnar siðareglur gilda um orð á númeraplöturnar. Leyfðir yrðu íslenskir bókstafir
og má gera ráð fyrir að stutt íslensk mannanöfn, eins og Davíð, Jón 4, Gunnar o.s.frv., verði vinsæl á bílum. Á þennan hátt er einnig hægt að mynda sömu skráningarnúmer og menn áttu í
gamla kerfinu, t.d. V 100, R 1234 eða P 500. Þó mætti ekki nota slík númer ef sama skráningarnúmer er enn á bíl í gamla kerfinu sem ekki hefur verið afskráður.
Einkaúmeraspjöldin yrðu frábrugðin fastnúmeraspjöldum að einu leyti. Upphleypti reiturinn, sem er í miðju númeri og ætlaður fyrir skoðunarmiða, yrði ekki á þessum spjöldum. Í stað
hans yrði reiturinn lengst til vinstri notaður fyrir skoðunarmiða og því er ekki hægt að hafa
heimamerki á þessum spjöldum. Verksmiðjunúmer og fastnúmer yrði þrykkt á spjöldin með litl um stöfum hliðstætt því sem gert er á sendiráðsnúmerum.
Umskráningar.
Þegar bíleigandi fengi einkanúmer afhent yrði hann að skila fastnúmeraspjöldum sem
fyrir eru á bílnum, þ.e. ef ekki er um að ræða nýjan bíl. Þegar bíllinn er seldur eru eigendaskipti ekki skráð fyrr en búið er að panta nýjar fastnúmeraplötur eða önnur einkanúmer. Seljandinn getur síðan flutt einkanúmer sín yfir á annan bíl, en áður en það er gert
þarf að þrykkja nýtt verksmiðjunúmer og fastnúmer í litlum stöfum á spjöldin.
Hægt verði að leggja einkanúmer inn til geymslu eins og önnur númer og verða þau
geymd allt að einu ári. Hver einstaklingur má ekki eiga nema eitt númerapar í geymslu
og má þar að auki ekki eiga fleiri einkanúmer en bíla. Þetta er gert til þess að koma í veg
fyrir brask með góð einkanúmer.
Kostnaður.
Gert er ráð fyrir hærra stofngjaldi einkanúmera en fastra númera á bíla. Í sumum löndum, þar sem boðið er upp á einkanúmer, eru þau margfalt dýrari en föstu númerin, allt
að 10–20 sinnum dýrari. Sérstaða Íslands er margvísleg. Samfélagið hér er mun persónulegra en í fjölmennari löndum og stéttaskipting er ekki í eðli Íslendinga eins og svo
margra þjóða sem við þekkjum, jafnvel nágranna- og frændþjóða, og í ljósi þess er ekki
boðlegt að hafa verð á einkanúmerum það hátt að þau verði einhver forréttindi þeirra hæst
launuðu í þjóðfélaginu. Jafnframt má benda á að gamla númerakerfið var mun persónulegra en það nýja, menn fylgdust með bílunum eins og vinum og vandamönnum og á
margan hátt létti það númerakerfi Íslendingum að hafa persónulegt samband sem skiptir þá svo miklu máli. Með einkanúmerakerfi eins og hér er getið um er unnt að koma til
móts við óskir margra Íslendinga í þessum efnum. Lagt er til að gjald fyrir einkanúmer
verði tvisvar til þrisvar sinnum hærra en fyrir fastnúmer eða um 10–15 þús. kr. og jafnframt er lagt til að tekjur af einkanúmerum renni til þess að efla og auka umferðaröryggi.