A­rar ˙tgßfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill mßlsins.
125. l÷ggjafar■ing 1999–2000.
Ůskj. 200  —  173. mßl.




Frumvarp til laga


um mßlefni aldra­ra.

(Lagt fyrir Al■ingi ß 125. l÷ggjafar■ingi 1999–2000.)


I. KAFLI
Markmi­ og skilgreiningar.
Markmi­.
1. gr.
    Markmi­ ■essara laga er a­ aldra­ir eigi v÷l ß ■eirri heilbrig­is- og fÚlagslegu ■jˇnustu sem ■eir ■urfa ß a­ halda og a­ h˙n sÚ veitt ß ■vÝ ■jˇnustustigi sem er e­lilegast mi­a­ vi­ ■÷rf og ßstand hins aldra­a.
    Einnig er markmi­ laganna a­ aldra­ir geti, eins lengi og unnt er, b˙i­ vi­ e­lilegt heimilislÝf en a­ jafnframt sÚ trygg­ nau­synleg stofnana■jˇnusta ■egar hennar er ■÷rf.
    Vi­ framkvŠmd laganna skal ■ess gŠtt a­ aldra­ir njˇti jafnrÚttis ß vi­ a­ra ■jˇ­fÚlags■egna og a­ sjßlfsßkv÷r­unarrÚttur ■eirra sÚ virtur.

Skilgreiningar.

2. gr.

    ═ l÷gum ■essum er merking eftirfarandi hugtaka sem hÚr segir:
    1.      Aldra­ur: Sß sem nß­ hefur 67 ßra aldri.
    2.      Íldrunarmßl: Ůau mßl sem var­a aldra­a og eru undir yfirstjˇrn heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra. Til ■eirra teljast ■eir ■jˇnustu■Šttir sem aldra­ir eiga rÚtt ß samkvŠmt l÷gum ■essum og FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra.
    3.      Vistunarmat aldra­ra: Faglegt, einstaklingsbundi­ mat ß ■÷rf fyrir vistun ß stofnun.
    4.      StarfssvŠ­i ■jˇnustuhˇps aldra­ra: UmdŠmi heilsugŠslust÷­va Ý lŠknishÚru­um landsins samkvŠmt l÷gum um heilbrig­is■jˇnustu.
    
II. KAFLI
Stjˇrn ÷ldrunarmßla og skipulag ÷ldrunar■jˇnustu.
Yfirstjˇrn.
3. gr.
    Heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra fer me­ yfirstjˇrn ÷ldrunarmßla.
    Heilbrig­is- og tryggingamßlarß­uneyti­ skal annast stefnumˇtun og ߊtlanager­ fyrir landi­ Ý heild um mßlefni aldra­ra og hafa eftirlit me­ framkvŠmd laganna og regluger­a sem settar eru ß grundvelli ■eirra. Jafnframt skal rß­uneyti­ beita sÚr fyrir almennri umrŠ­u og kynningu ß st÷­u og valkostum aldra­ra.

Samstarfsnefnd um mßlefni aldra­ra.

4. gr.
    Heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra skipar fimm manna samstarfsnefnd um mßlefni aldra­ra eftir hverjar almennar al■ingiskosningar. Skal einn nefndarma­ur tilnefndur af Landssambandi eldri borgara, einn af Íldrunarrß­i ═slands og einn af Sambandi Ýslenskra sveitarfÚlaga og tveir skulu skipa­ir ßn tilnefningar, ■ar af skal annar hafa faglega ■ekkingu ß mßlefnum aldra­ra. Rß­herra skipar formann ˙r hˇpi nefndarmanna. Varamenn skulu skipa­ir ß sama hßtt og a­almenn.
    SÚrstakur starfsma­ur ÷ldrunarmßla Ý heilbrig­is- og tryggingamßlarß­uneytinu skal vera ritari samstarfsnefndar um mßlefni aldra­ra.

5. gr.

    Samstarfsnefnd um mßlefni aldra­ra skal hafa eftirtalin verkefni:
    1.      A­ vera heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra og rÝkisstjˇrn til rß­uneytis um mßlefni aldra­ra.
    2.      A­ vera tengili­ur milli rß­uneyta, stofnana og samtaka sem starfa a­ mßlefnum aldra­ra.
    3.      A­ stjˇrna FramkvŠmdasjˇ­i aldra­ra og gera till÷gur til rß­herra um ˙thlutun ˙r sjˇ­num, sbr. 9. og 11. gr.

Ůjˇnustuhˇpur aldra­ra.

6. gr.
    ═ hverju heilsugŠsluumdŠmi, sbr. l÷g um heilbrig­is■jˇnustu, skal starfa ■jˇnustuhˇpur aldra­ra. SveitarfÚl÷g geta sameinast um ■jˇnustuhˇp aldra­ra sÚ ■a­ tali­ hagkvŠmt.
    Kostna­ur af starfi ■jˇnustuhˇps aldra­ra grei­ist af sveitarfÚl÷gum ß starfssvŠ­i hans Ý hlutfalli vi­ fj÷lda Ýb˙a Ý hverju sveitarfÚlaganna.

7. gr.
    Sveitarstjˇrnir Ý umdŠmi heilsugŠslust÷­var, sbr. l÷g um heilbrig­is■jˇnustu, skipa fimm fulltr˙a Ý ■jˇnustuhˇp aldra­ra a­ loknum sveitarstjˇrnarkosningum. HÚra­slŠknir tilnefnir lŠkni, me­ sÚrmenntun ß svi­i ÷ldrunar- e­a heimilislŠkninga, og hj˙krunarfrŠ­ing, me­ ■ekkingu ß ÷ldrunar■jˇnustu, samt÷k eldri borgara ß svŠ­inu tilnefna einn fulltr˙a ˙r sÝnum r÷­um og tveir fulltr˙ar eru skipa­ir ßn tilnefningar og skal annar ■eirra sÝ­astt÷ldu vera fÚlagsrß­gjafi ef unnt er.
    Sveitarstjˇrnir velja ■jˇnustuhˇpnum formann ˙r hˇpi nefndarmanna.

8. gr.
    Ůjˇnustuhˇpur aldra­ra skal hafa eftirtalin verkefni ß starfssvŠ­i sÝnu:
    1.      A­ fylgjast me­ heilsufari og fÚlagslegri velfer­ aldra­ra og samhŠfa ■jˇnustu.
    2.      A­ gera till÷gur um ÷ldrunar■jˇnustu.
    3.      A­ leitast vi­ a­ tryggja a­ aldra­ir fßi ■ß ■jˇnustu sem ■eir ■arfnast og kynna ÷ldru­um ■ß kosti sem Ý bo­i eru.
    4.      A­ meta vistunar■÷rf aldra­ra, sbr. 14. og 15. gr.
    Ůjˇnustuhˇpurinn skal Ý st÷rfum sÝnum hafa a­ lei­arljˇsi ■a­ markmi­ laganna a­ aldra­ fˇlk geti sem lengst b˙i­ vi­ e­lilegt heimilislÝf og a­ sjßlfsßkv÷r­unarrÚttur ■ess sÚ virtur.

III. KAFLI
FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra.
9. gr.
    FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra skal stu­la a­ uppbyggingu og efla ÷ldrunar■jˇnustu um land allt.
    Fjßrmagni ˙r FramkvŠmdasjˇ­i aldra­ra skal vari­ til a­ styrkja:
    1.      Byggingu ■jˇnustumi­st÷­va og dagvista, sbr. 13. gr., og byggingu stofnana fyrir aldra­a, sbr. 14. gr.
    2.      Nau­synlegar breytingar og endurbŠtur ß h˙snŠ­i sem nota­ er til ■jˇnustu fyrir aldra­a.
    3.      SveitarfÚl÷g og heilsugŠslust÷­var til a­ ■rˇa skipulag­a heima■jˇnustu fyrir aldra­a.
    4.      Rekstur stofnana■jˇnustu fyrir aldra­a Ý sÚrst÷kum tilvikum, sbr. 14. gr.
    5.      Rannsˇknir, kennslu og kynningu ß ÷ldrunarmßlum.
    6.      Ínnur verkefni sem eru Ý samrŠmi vi­ markmi­ laganna.
    Um framkvŠmdir skv. 2. mgr. fer, eftir ■vÝ sem vi­ ß, samkvŠmt l÷gum um skipan opinberra framkvŠmda.

10. gr.
    Tekjur FramkvŠmdasjˇ­s aldra­ra eru tekjur af sÚrst÷ku gjaldi sem skattstjˇrar leggja ß ■ß sem skattskyldir eru skv. 1. gr. laga nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt. Skal gjaldi­ nema 4.065 kr. ß hvern gjaldanda og kemur til endursko­unar vi­ afgrei­slu fjßrlaga ßr hvert.
    Undan■egin gjaldinu eru b÷rn innan 16 ßra aldurs og ■eir sem eru 70 ßra og eldri Ý lok tekjußrs. Einnig eru ■eir undan■egnir gjaldinu sem hafa tekjuskattsstofn sem nemur 701.594 kr. e­a lŠgri ß tekjußrinu 1997. Tekjuvi­mi­un ■essi skal breytast ßrlega Ý samrŠmi vi­ ■Šr breytingar sem ver­a ß persˇnuafslŠtti skv. A-li­ 68. gr. laga nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, me­ sÝ­ari breytingum, og innheimtuhlutfalli vi­komandi sta­grei­slußrs samkvŠmt ßkvŠ­um 1. mgr. 9. gr. laga nr. 45/1987, um sta­grei­slu opinberra gjalda, me­ sÝ­ari breytingum. Skattstjˇri skal fella gjald ■etta ni­ur af ■eim elli- og ÷rorkulÝfeyris■egum, undir 70 ßra aldri, sem dveljast ß dvalar- og hj˙krunarheimilum.
    Vi­ ßlagningu og innheimtu gjalds ■essa skulu gilda s÷mu reglur og um ßlagningu og innheimtu tekjuskatts samkvŠmt l÷gum nr. 75/1981, me­ sÝ­ari breytingum, eftir ■vÝ sem vi­ ß. ═ sta­ tÝu gjalddaga skal ■ˇ gjalddagi vera einn, 1. ßg˙st ßr hvert. Dragist framlagning ßlagningarskrßr fram yfir 1. ßg˙st fŠrist gjalddagi til 1. dags nŠsta mßna­ar eftir framlagningu ßlagningarskrßr.
    Tekjur FramkvŠmdasjˇ­s aldra­ra skulu einnig vera frjßls framl÷g, a­rar tekjur er til kunna a­ falla og vaxtatekjur.
    ═ mi­mßnu­i hvers ßrsfjˇr­ungs skal fjßrmßlarß­uneyti­ skila FramkvŠmdasjˇ­i aldra­ra fjˇr­ungi tekna sjˇ­sins ß ■vÝ ßri.

11. gr.
    FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra skal vera Ý v÷rslu Tryggingastofnunar rÝkisins. Samstarfsnefnd um mßlefni aldra­ra annast stjˇrn sjˇ­sins, sbr. 3. t÷lul. 5. gr. Ůegar nefndin fjallar um mßlefni FramkvŠmdasjˇ­s aldra­ra skal fulltr˙i tilnefndur af fjßrlaganefnd Al■ingis taka sŠti Ý henni.
    Samstarfsnefnd um mßlefni aldra­ra gerir ßrlega till÷gur til heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra um ˙thlutun.

12. gr.
    Heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra setur me­ regluger­ nßnari ßkvŠ­i um FramkvŠmdasjˇ­ aldra­ra.

IV. KAFLI
Íldrunar■jˇnusta.
Opin ÷ldrunar■jˇnusta.
13. gr.

    Til opinnar ÷ldrunar■jˇnustu samkvŠmt l÷gum ■essum telst:
    1.      Heima■jˇnusta veitt ÷ldru­um sem b˙a heima. Ůjˇnustan skal mi­ast vi­ einstaklingsbundi­ mat ß ■jˇnustu■÷rf og byggjast ß hjßlp til sjßlfshjßlpar. Ůjˇnustan er tvÝ■Štt. Annars vegar er heilbrig­is■ßttur heima■jˇnustu sem er Ý h÷ndum starfsfˇlks heilsugŠslust÷­va, sbr. l÷g um heilbrig­is■jˇnustu. Hins vegar er fÚlagslegur ■ßttur heima■jˇnustu vi­komandi sveitarfÚlaga e­a a­ila sem sveitarfÚl÷g semja vi­, sbr. l÷g um fÚlags■jˇnustu sveitarfÚlaga. Veita skal heima■jˇnustu um kv÷ld, nŠtur og helgar ■egar ■ess er ■÷rf. Leitast skal vi­ a­ skipuleggja og samhŠfa heilbrig­is- og fÚlagslega ■Štti heima■jˇnustunnar me­ velfer­ og ■arfir hins aldra­a og ßrangursmarkmi­ a­ lei­arljˇsi.
    2.      Ůjˇnustumi­st÷­var aldra­ra sem eru starfrŠktar af sveitarfÚl÷gum til a­ tryggja eldri borgurum fÚlagsskap, nŠringu, hreyfingu, tˇmstundai­ju, skemmtun og heilsufarslegt eftirlit. Ůjˇnustumi­st÷­var geta starfa­ sjßlfstŠtt e­a Ý tengslum vi­ a­ra ■jˇnustu sem aldra­ir njˇta.
    3.      Dagvist aldra­ra sem er stu­nings˙rrŠ­i vi­ ■ß sem a­ sta­aldri ■urfa eftirlit og umsjß til a­ geta b˙i­ ßfram heima. ═ dagvist aldra­ra skal veitt hj˙krunar■jˇnusta og vera a­sta­a til ■jßlfunar og lŠknis■jˇnustu. Bo­i­ skal upp ß flutnings■jˇnustu a­ og frß heimili einstaklingsins, mat ß heilsufari, ■jßlfun, tˇmstundai­ju, fÚlagslegan stu­ning, frŠ­slu, rß­gj÷f og a­sto­ vi­ athafnir daglegs lÝfs. Um framkvŠmda- og rekstrarleyfi fyrir dagvist aldra­ra fer skv. 16. og 17. gr.
    4.      ŮjˇnustuÝb˙­ir aldra­ra sem geta veri­ sjßlfseignar-, leigu- og b˙seturÚttarÝb˙­ir. ┴­ur en bygging ■jˇnustuÝb˙­a fyrir aldra­a hefst ber a­ afla framkvŠmdaleyfis hjß heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra, sbr. 16. gr. ═ ■jˇnustuÝb˙­ fyrir aldra­a skal vera ÷ryggiskerfi og v÷l ß fj÷lbreyttri ■jˇnustu, svo sem mat, ■votti og ■rifum, og a­gangur a­ fÚlagsstarfi. Um grei­slu fyrir veitta ■jˇnustu fer skv. 20. gr. ═b˙ar ■jˇnustuÝb˙­a skulu eiga rÚtt ß s÷mu heima- og vakt■jˇnustu og a­rir Ýb˙ar sveitarfÚlagsins.

Stofnanir fyrir aldra­a.
14. gr.
    Stofnanir fyrir aldra­a samkvŠmt l÷gum ■essum eru:
    1.      Dvalarheimili, sambřli og Ýb˙­ir, sÚrhanna­ fyrir ■arfir aldra­ra sem ekki eru fŠrir um a­ annast heimilishald ■rßtt fyrir heima■jˇnustu. ┴ stofnunum ■essum skal vera varsla allan sˇlarhringinn, ÷ryggiskerfi Ý hverri Ýb˙­ og v÷l ß fj÷lbreyttri ■jˇnustu, svo sem mat, ■votti, ■rifum og fÚlags- og tˇmstundastarfi. A­sta­a skal vera fyrir hj˙krun, lŠknishjßlp og endurhŠfingu. Ůjˇnusta skal bygg­ ß einstaklingsbundnu mati ß ■÷rfum hins aldra­a og skal byggjast ß hjßlp til sjßlfshjßlpar.
    2.      Hj˙krunarheimili e­a hj˙krunarrřmi ß ÷ldrunarstofnunum Štlu­ ÷ldru­um einstaklingum sem eru of lasbur­a til a­ dveljast ß dvalarheimilum, sambřlum e­a Ý sÚrh÷nnu­um Ýb˙­um, sbr. 1. t÷lul. Ůar skal veitt hj˙krunar- og lŠknis■jˇnusta og vera endurhŠfing. SÚrst÷k a­sta­a skal vera fyrir aldra­a me­ heilabilunareinkenni. Ůjˇnusta skal bygg­ ß einstaklingsbundnu mati ß heilsufarslegum og fÚlagslegum ■÷rfum hins aldra­a. M÷guleiki skal vera ß a­ einstaklingar geti komi­ ■ar til skammtÝmavistunar, sÚ ■ess ■÷rf. Vi­ h÷nnun skal ■ess sÚrstaklega gŠtt a­ stofnunin sÚ heimilisleg og a­ sem flestir Ýb˙ar hafi eigi­ herbergi.
    Um framkvŠmda- og rekstrarleyfi fyrir stofnanir skv. 1. og 2. t÷lul. 1. mgr. fer skv. 16. og 17. gr.

Vistunarmat.

15. gr.

    Stjˇrn dagvistar, sbr. 3. t÷lul. 13. gr., tekur ßkv÷r­un um dagvistun og stjˇrn stofnunar fyrir aldra­a, sbr. 14. gr., og um vistun fˇlks ß vi­komandi stofnun enda hafi ÷­rum skilyr­um ■essarar greinar veri­ fullnŠgt.
    Engan mß vista til langdvalar ß stofnun fyrir aldra­a skv. 14. gr. nema a­ undangengnu mati ß vistunar■÷rf. Mat ß vistunar■÷rf skal a­ jafna­i vera Ý h÷ndum ■jˇnustuhˇps aldra­ra.
    Hafi aldra­ur einstaklingur veri­ lengur en sex vikur ß sj˙krah˙si ßn sÚrstakrar me­fer­ar skal ■jˇnustuhˇpur aldra­ra meta ■÷rf einstaklingsins fyrir vistun ß ÷ldrunarstofnun e­a fyrir ÷nnur ˙rrŠ­i.
    ═ regluger­ skal setja ßkvŠ­i um vistunarmat og framkvŠmd ■ess.

FramkvŠmdaleyfi.

16. gr.
    ┴­ur en framkvŠmdir hefjast vi­ dagvist fyrir aldra­a skv. 3. t÷lul. 13. gr. e­a stofnun fyrir aldra­a skv. 14. gr. skal afla framkvŠmdaleyfis heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra.
    ┴­ur en bygging ■jˇnustuÝb˙­a fyrir aldra­a hefst skv. 4. t÷lul. 13. gr. ber a­ afla framkvŠmdaleyfis hjß heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra. Sama ß vi­ um eldra h˙snŠ­i sem teki­ er til slÝkra nota. Gildir ■etta jafnt um framkvŠmdir ß vegum sveitarfÚlaga og ß frjßlsum marka­i. Enn fremur skal afla sam■ykkis heilbrig­is- og tryggingamßlarß­uneytisins ß teikningum ß­ur en framkvŠmdir hefjast og skřra rß­uneytinu frß ■vÝ hver muni bera ßbyrg­ ß rekstri sameignar og sameiginlegrar ■jˇnustu Ý h˙snŠ­inu.
    Bei­ni um framkvŠmdaleyfi fyrir dagvist e­a stofnun fyrir aldra­a skulu fylgja upplřsingar um verksvi­ stofnunar og sta­setningu, svo og uppdrŠttir af byggingum, lˇ­ og umhverfi og afst÷­u til nßgrennis ßsamt lřsingu ß h˙sakynnum. Enn fremur skal fylgja greinarger­ um eigendur og fjßrhag ■eirra. Bei­ninni skal og fylgja ums÷gn ■jˇnustuhˇps aldra­ra ß ■vÝ starfssvŠ­i ■ar sem stofnunin mun ver­a.
    Sama gildir um allar meiri hßttar breytingar ß h˙sakynnum og starfsemi stofnunar fyrir aldra­a.
    ┴­ur en rß­herra heimilar framkvŠmdir skal umsˇknin send til umsagnar samstarfsnefndar um mßlefni aldra­ra. Ef um hj˙krunarrřmi er a­ rŠ­a skal umsˇknin einnig send til umsagnar landlŠknis og vi­komandi hÚra­slŠknis.

Rekstrarleyfi.

17. gr.
    ┴­ur en rekstur dagvistar skv. 3. t÷lul. 13. gr. og stofnunar fyrir aldra­a skv. 14. gr. getur hafist skal sŠkja um rekstrarleyfi hjß heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra.
    Umsˇkn um rekstrarleyfi skal fylgja greinarger­ um eigendur stofnunar og fjßrhag ■eirra og skřrsla um starfsߊtlun, stjˇrn, starfsfˇlk, rekstrarfyrirkomulag og hve m÷rgum vistm÷nnum stofnuninni er Štla­ a­ sinna.
    Rß­herra veitir rekstrarleyfi ef stofnunin fullnŠgir heilbrig­iskr÷fum og ßkvŠ­um ■essara laga og Štla mß a­ h˙n geti leyst verkefni sÝn ß vi­unandi hßtt, sbr. og l÷g um heilbrig­is■jˇnustu.

Stjˇrn stofnana.

18. gr.
    Eigendur stofnana fyrir aldra­a, sbr. 14. gr., skipa stjˇrn stofnunarinnar.
    SÚ stofnunin Ý beinum starfstengslum vi­ sj˙krah˙s gilda um stjˇrn stofnunar ßkvŠ­i laga um heilbrig­is■jˇnustu.
    Starfsmannarß­ tilnefnir einn mann af sinni hßlfu til setu ß fundum stjˇrnar stofnunar fyrir aldra­a me­ mßlfrelsi og till÷gurÚtti. Sama gildir um vistmannarß­.

V. KAFLI
Kostna­ur vi­ ÷ldrunar■jˇnustu.
19. gr.
    Ůeir sem ■jˇnustu dagvistar njˇta skulu taka ■ßtt Ý kostna­i af dagvistinni a­ hßmarki sem nemur ˇskertum grunnlÝfeyri einstaklings samkvŠmt almannatryggingal÷gum. A­ ÷­ru leyti grei­ist kostna­ur vegna dagvistar af Tryggingastofnun rÝkisins.
    
20. gr.
    ═b˙ar Ý ■jˇnustuÝb˙­um, sbr. 4. t÷lul. 13. gr., grei­a sjßlfir ■ß ■jˇnustu sem ■ar er veitt, a­ra en heima■jˇnustu, sbr. 24. gr., samkvŠmt ßkv÷r­un rekstrara­ila.

21. gr.
    Dvalarkostna­ur ß stofnunum fyrir aldra­a skv. 14. gr. grei­ist af Tryggingastofnun rÝkisins, sbr. ■ˇ 22. gr.
    Me­ dvalarkostna­i ß stofnun fyrir aldra­a er ßtt vi­ daggjald eins og ■a­ er ßkve­i­ af heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra, sbr. 39. gr. laga nr. 117/1993, um almannatryggingar.

22. gr.
    Vistmenn, sem hafa tekjur umfram 29.217 kr. ß mßnu­i, skulu taka ■ßtt Ý grei­slu dvalarkostna­ar ß stofnunum fyrir aldra­a, sbr. 14. gr.
    Me­ tekjum sÝnum, sem eru umfram 29.217 kr. ß mßnu­i, skal vistma­ur grei­a dvalarkostna­ sinn a­ hluta e­a ÷llu.
    Setja skal regluger­ me­ nßnari ßkvŠ­um um ■ßttt÷ku vistmanna Ý grei­slu dvalarkostna­ar, m.a. um hŠkkun vi­mi­unartekna.

23. gr.
    Vistma­ur ß stofnun fyrir aldra­a, sbr. 14. gr., sem ekki hefur a­rar tekjur en bŠtur almannatrygginga, fŠr rß­st÷funarfÚ frß Tryggingastofnun rÝkisins, sbr. l÷g um almannatryggingar.

24. gr.
    Kostna­ur af rekstri heima■jˇnustu skiptist ■annig a­ sveitarfÚl÷g bera kostna­ af fÚlagslegum ■Štti hennar en rÝkissjˇ­ur af heilbrig­is■Šttinum.
    Sveitarstjˇrnir geta ßkve­i­ grei­slu■ßttt÷ku einstaklinga Ý ■eirri heima■jˇnustu sem ■Šr veita, sbr. l÷g um fÚlags■jˇnustu sveitarfÚlaga.
    Undan■egnir gjaldskyldu vegna heima■jˇnustu skulu ■eir sem ekki hafa a­rar tekjur en ellilÝfeyri og tekjutryggingu samkvŠmt almannatryggingal÷gum.

VI. KAFLI
Ţmis ßkvŠ­i.
25. gr.
    ŮŠr stofnanir fyrir aldra­a, sem starfandi eru vi­ gildist÷ku ■essara laga, skulu Ý hvÝvetna hß­ar ßkvŠ­um ■eirra.

26. gr.
    Heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra setur me­ regluger­ nßnari ßkvŠ­i um framkvŠmd laga ■essara, m.a. um h˙snŠ­i, b˙na­ stofnana fyrir aldra­a og a­b˙na­ og ■jˇnustu fyrir vistmenn, svo og starfsfˇlk stofnana eftir starfsemi ■eirra.

27. gr.
    L÷g ■essi ÷­last ■egar gildi. Frß sama tÝma falla ˙r gildi l÷g nr. 82/1989, um mßlefni aldra­ra.

Athugasemdir vi­ lagafrumvarp ■etta.

    ═ l÷gum um mßlefni aldra­ra nr. 82/1989 er kve­i­ ß um a­ l÷gin skuli endursko­a innan fimm ßra frß gildist÷ku ■eirra. ═ samrŠmi vi­ ßkvŠ­i­ hˇf samstarfsnefnd um mßlefni aldra­ra endursko­un ß l÷gunum og lauk vi­ dr÷g a­ frumvarpi ß ˙tmßnu­um 1997. Dr÷gin voru send řmsum samt÷kum aldra­ra til umsagnar, fagfÚl÷gum og stjˇrnv÷ldum sem fara me­ mßlefni aldra­ra. Bßrust umsagnir frß 19 a­ilum. Heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra skipa­i nefnd til a­ fara yfir umsagnirnar og endursko­a frumvarpsdr÷gin. ═ nefndinni ßttu sŠti Vilborg Ingˇlfsdˇttir, yfirhj˙krunarfrŠ­ingur hjß landlŠknisembŠttinu, sem jafnframt var forma­ur, Hrafn Pßlsson, deildarstjˇri Ý heilbrig­is- og tryggingamßlarß­uneyti, Vilborg Ů. Hauksdˇttir, deildarstjˇri Ý heilbrig­is- og tryggingamßlarß­uneyti, Dagnř Brynjˇlfsdˇttir, deildarstjˇri Ý heilbrig­is- og tryggingamßlarß­uneyti, Benedikt DavÝ­sson, forma­ur Landssambands eldri borgara, og Ůorger­ur Ragnarsdˇttir, hj˙krunarfrŠ­ingur, sem var ritari nefndarinnar. ═ framhaldi af ■vÝ lag­i heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra fram frumvarp ß Al■ingi vori­ 1999 en ■a­ nß­i ekki fram a­ ganga. Frumvarpi­ hefur enn veri­ endursko­a­ og hafa nokkrar breytingar veri­ ger­ar ß textanum. A­albreytingin er a­ ßkvŠ­i 18. gr. frumvarpsins um a­ heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra skuli eiga fulltr˙a Ý stjˇrn stofnana fyrir aldra­a er fellt ˙t og er ßkvŠ­i 18. gr. frumvarpsins ■vÝ ˇbreytt frß n˙gildandi l÷gum. A­rar breytingar eru smßvŠgilegar lagfŠringar ß or­alagi.
    ═ frumvarpinu er gert rß­ fyrir breyttri framsetningu laganna, markmi­ ger­ einf÷ld og skřr og tiltekin hugt÷k skilgreind. Einnig er gert rß­ fyrir a­ ÷ldrunarnefndir og ÷ldrunarmßlarß­ ver­i felld ni­ur og ■jˇnustuhˇpur aldra­ra taki vi­ hlutverki ■eirra. Me­ ■vÝ er veri­ a­ taka mi­ af reynslu og einnig er ■a­ til hagrŠ­is og einf÷ldunar. SlÝkur ■jˇnustuhˇpur ß a­ vera Ý hverju heilsugŠsluumdŠmi og skipa­ur af sveitarstjˇrnum Ý umdŠmi heilsugŠslu st÷­var. Einnig er fulltr˙um Ý ■jˇnustuhˇpi fj÷lga­ ˙r fjˇrum Ý fimm og skulu samt÷k eldri borgara ß svŠ­inu tilnefna ■ann fulltr˙a. L÷g­ er ßhersla ß ■ßttt÷ku aldra­ra Ý ßkv÷r­unum um eigin mßlefni og reynt a­ einfalda ßkvar­anat÷ku og framkvŠmd.
    Frumvarpi­ gerir rß­ fyrir a­ fj÷lga fulltr˙um Ý samstarfsnefnd um mßlefni aldra­ra og a­ skipun nefndarmanna fari fram a­ loknum al■ingiskosningum en ekki sveitarstjˇrnarkosningum. SamkvŠmt n˙gildandi l÷gum sitja ■rÝr fulltr˙ar Ý nefndinni, skipa­ir af heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra samkvŠmt tilnefningum Íldrunarrß­s ═slands og Sambandi Ýslenskra sveitarfÚlaga og einn ßn tilnefningar. Tveir fulltr˙ar munu bŠtast vi­, annar tilnefndur af Landssambandi eldri borgara og hinn ßn tilnefningar. Fulltr˙ar ßn tilnefningar ver­a ■vÝ tveir og skal annar ■eirra hafa fag■ekkingu ß mßlefnum aldra­ra.
    Tali­ var nau­synlegt a­ stŠkka nefndina vegna mikilvŠgis verkefna hennar. Nefndin fer me­ stjˇrn FramkvŠmdasjˇ­s aldra­ra en ßrlegt rß­st÷funarfÚ hans er um hßlfur milljar­ur krˇna. Nefndin ber ■vÝ mikla ßbyrg­ og ■ˇtti rÚtt a­ dreifa henni ß fleiri hendur. Ůa­ er einnig Ý samrŠmi vi­ n˙tÝmastjˇrnsřsluhŠtti a­ hafa fulltr˙a sÚrhˇpa me­ Ý rß­um ■egar hlutast er til um mßl var­andi ■ß og ■vÝ mikilvŠgt a­ tryggja a­ sjˇnarmi­ aldra­ra komi fram Ý st÷rfum nefndarinnar. Jafnframt benda mannfj÷ldaspßr til ■ess a­ ÷ldru­um muni fj÷lga st÷­ugt nŠstu ßrin og ßratugina. Mun mßlaflokkurinn ■vÝ fara vaxandi og er mikil ■÷rf fyrir fˇlk me­ fag■ekkingu ß mßlefnum aldra­ra.
    FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra var stofna­ur me­ l÷gum nr. 49/1981 en l÷gin voru ßri sÝ­ar felld inn Ý l÷g um mßlefni aldra­ra, nr. 91/1982. Upphaflegt markmi­ me­ sjˇ­num var a­ stu­la a­ byggingu h˙snŠ­is og dvalarstofnana fyrir aldra­a. Me­ l÷gum nr. 12/1991 var hlutverki sjˇ­sins breytt ß ■ann veg a­ heimila­ var a­ nřta hluta af fjßrmagni sjˇ­sins til rekstrar stofnana fyrir aldra­a og er gert rß­ fyrir ■vÝ Ý frumvarpinu a­ svo ver­i ßfram. Til a­ afla sjˇ­num tekna var lagt sÚrstakt gjald (nefskattur) ß skattskylda einstaklinga. SamkvŠmt n˙gildandi l÷gum er gjaldi­ endursko­a­ vi­ afgrei­slu fjßrlaga ßr hvert og er ■vÝ ekki breytt me­ frumvarpinu.
    Ůa­ nřmŠli er Ý frumvarpinu a­ FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra skal styrkja rannsˇknir, kennslu og kynningu ß ÷ldrunarmßlum.
    Helstu breytingar me­ frumvarpi ■essu eru:
    1.      Fulltr˙um Ý samstarfsnefnd um mßlefni aldra­ra er fj÷lga­ um tvo vegna mikilvŠgis nefndarinnar. Annar fulltr˙inn er tilnefndur af Landssambandi eldri borgara en hinn er ßn tilnefningar. Fulltr˙ar ßn tilnefningar ver­a ■vÝ tveir og skal annar ■eirra hafa fag■ekkingu ß mßlefnum aldra­ra.
    2.      Ůjˇnustuhˇpur aldra­ra tekur vi­ hlutverki ÷ldrunarnefnda og ÷ldrunarmßlarß­a sem ver­a l÷g­ ni­ur.
    3.      Sveitarstjˇrnir skipa fulltr˙a Ý ■jˇnustuhˇp aldra­ra Ý sta­ ÷ldrunarnefnda og ver­ur hˇpurinn skipa­ur fimm fulltr˙um Ý sta­ fj÷gurra. Hinn nři fulltr˙i skal tilnefndur af samt÷kum eldri borgara ß starfssvŠ­i ■jˇnustuhˇps aldra­ra.
    4.      FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra skal styrkja rannsˇknir, kennslu og kynningu ß ÷ldrunarmßlum.
    5.      Nokkur hugt÷k eru sÚrstaklega skilgreind Ý l÷gunum, t.d. hugtaki­ aldra­ur.

Athugasemdir vi­ einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.    
    ═ greininni eru tilgreind markmi­ me­ l÷gunum og eru ■au lÝtillega breytt frß n˙gildandi l÷gum. Or­i­ hagkvŠmast sem er Ý 1. mgr. 1. gr. n˙gildandi laga er fellt ni­ur ■ar sem slÝkt er tali­ felast Ý ßkvŠ­um laga um heilbrig­is■jˇnustu. Einnig eru ßkvŠ­i 2. mgr. 1. gr. n˙gildandi laga um tilgang me­ l÷gunum ger­ a­ markmi­um laganna.

Um 2. gr.
    ═ greininni eru skilgreiningar ß nokkrum hugt÷kum sem notu­ eru Ý frumvarpinu. RÚtt ■ˇtti a­ mi­a skilgreiningu ß or­inu aldra­ur vi­ einstakling sem or­inn er 67 ßra gamall og er ■ar teki­ mi­ af aldursm÷rkum sem eru Ý 11. gr. laga nr. 117/1993, um almannatryggingar.
    Íldrunarmßl teljast ■au mßl sem var­a aldra­a og heyra undir yfirstjˇrn heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra. Ţmis ÷nnur mßl er var­a aldra­a, svo sem rÚttur til atvinnu■ßttt÷ku, falla ekki undir ßkvŠ­i frumvarpsins.

Um 3. gr.

    ═ 1. mgr. er gert rß­ fyrir a­ yfirstjˇrn ÷ldrunarmßla ver­i ˇbreytt, ■.e. hjß heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra.
    SamkvŠmt 2. mgr. er hlutverk heilbrig­is- og tryggingamßlarß­uneytisins a­ annast stefnumˇtun og ߊtlanager­ fyrir landi­ Ý heild Ý ÷ldrunarmßlum og a­ annast eftirlit me­ framkvŠmd laganna. Er hlutverk rß­uneytisins ˇbreytt a­ ■essu leyti en til vi­bˇtar er gert rß­ fyrir a­ rß­uneyti­ beiti sÚr fyrir almennri umrŠ­u Ý ■jˇ­fÚlaginu og kynningu ß st÷­u og valkostum aldra­ra til a­ lifa sÝnu lÝfi utan e­a innan stofnana. Sem dŠmi um slÝka kynningu gŠti veri­ ßtak til a­ kynna hva­ sÚu ■jˇnustuÝb˙­ir sem hafi framkvŠmdaleyfi frß heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra og hva­a skilyr­i ■Šr ■urfi a­ uppfylla.

Um 4. gr.
    ═ greininni er fjalla­ um skipun samstarfsnefndar um mßlefni aldra­ra. ═ frumvarpinu er ger­ s˙ breyting a­ nefndin ver­ur skipu­ fimm m÷nnum Ý sta­ ■riggja. Ůß er gert rß­ fyrir a­ skipun nefndarinnar fari fram a­ loknum al■ingiskosningum en samkvŠmt n˙gildandi l÷gum fer skipun fram a­ loknum kosningum til sveitarstjˇrna. Ůar sem rß­herra skipar nefndina er tali­ heppilegra a­ hafa ■ann hßttinn ß. Tilnefningar frß Íldrunarrß­i ═slands og Sambandi Ýslenskra sveitarfÚlaga eru ˇbreyttar en gert er rß­ fyrir a­ vi­ bŠtist einn fulltr˙i samkvŠmt tilnefningu Landssambands eldri borgara. Ůß ver­a fulltr˙ar sem rß­herra skipar ßn tilnefningar tveir, Ý sta­ eins ß­ur, og skal annar ■eirra hafa fag■ekkingu ß mßlefnum aldra­ra. Ůar sem margir faghˇpar sinna mßlefnum aldra­ra, svo sem hj˙krunarfrŠ­ingar, lŠknar, fÚlagsrß­gjafar og sj˙kra- og i­ju■jßlfar, ■ˇtti ekki rÚtt a­ binda Ý l÷gum ˙r hva­a heilbrig­isstÚtt vi­komandi faga­ili Štti a­ koma.
    StŠkkun samstarfsnefndar um mßlefni aldra­ra er talin mikilvŠg m.a. af ■eim s÷kum a­ nefndin fer me­ stjˇrn FramkvŠmdasjˇ­s aldra­ra en ßrlegt rß­st÷funarfÚ sjˇ­sins er um ■a­ bil hßlfur milljar­ur krˇna. Nefndin ber ■vÝ mikla ßbyrg­ og ■ˇtti rÚtt a­ dreifa henni ß fleiri hendur. Einnig er ■a­ Ý samrŠmi vi­ n˙tÝmastjˇrnsřsluhŠtti a­ hafa fulltr˙a sÚrhˇpa Ý svo mikilvŠgri nefnd og ■ˇtti ■vÝ nau­synlegt a­ tryggja ■ßttt÷ku aldra­ra Ý henni. Ůß mß jafnframt benda ß a­ mannfj÷ldaspßr benda til ■ess a­ ÷ldru­um muni fj÷lga st÷­ugt nŠstu ßrin og ßratugina. Ůa­ ■ř­ir a­ mßlaflokkurinn sem var­ar mßlefni ■eirra mun vaxa Ý samrŠmi vi­ ■a­.
    ═ 2. mgr. er gert rß­ fyrir a­ sÚrstakur starfsma­ur ÷ldrunarmßla Ý heilbrig­is- og tryggingamßlarß­uneytinu ver­i ritari nefndarinnar. Ekki ■ˇtti nau­synlegt a­ tilgreina st÷­uheiti Ý frumvarpinu.

Um 5. gr.
    ═ greininni eru talin verkefni samstarfsnefndar um mßlefni aldra­ra. Fellt er ni­ur ßkvŠ­i um a­ nefndin skuli ˙rskur­a um ßgreiningsmßl. Samstarfsnefndin hefur aldrei kve­i­ upp ˙rskur­ um ßgreiningsmßl ß gildistÝma laganna. Ekki vir­ist ■vÝ vera ■÷rf ß ■vÝ a­ fela henni slÝkt hlutverk. Einnig er bent ß a­ skipun hennar ■yrfti a­ vera me­ ÷­rum hŠtti ef henni vŠri Štla­ a­ fara me­ ˙rskur­arvald Ý ßgreiningsmßlum. Ůß er ger­ s˙ breyting a­ r÷­ 1. og 2. t÷lul. Ý n˙gildandi l÷gum er vÝxla­. ١tti r÷krÚttara a­ hafa ■a­ verkefni nefndarinnar a­ vera heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra til rß­uneytis um mßlefni aldra­ra ß undan ■vÝ verkefni a­ vera tengili­ur rß­uneyta, stofnana og samtaka sem starfa a­ mßlefnum aldra­ra. A­ ÷­ru leyti er ßkvŠ­i­ ˇbreytt.

Um 6. gr.
    ═ frumvarpinu er gert rß­ fyrir a­ ■jˇnustuhˇpar aldra­ra taki vi­ hlutverki ÷ldrunarnefnda og ÷ldrunarmßlarß­a samkvŠmt n˙gildandi l÷gum. Ůa­ skipulag a­ hafa ÷ldrunarnefndir, ÷ldrunarmßlarß­ og ■jˇnustuhˇpa aldra­ra ß hverju starfssvŠ­i ■ˇtti fremur flˇki­ og ˇljˇst hva­a tilgangi ■a­ ■jˇna­i. Ůjˇnustuhˇpar aldra­ra hafa a­allega sinnt vistunarmati en samkvŠmt frumvarpinu vÝkkar starfssvi­ ■eirra.

Um 7. gr.
    ┴kvŠ­i greinarinnar gera rß­ fyrir a­ ■jˇnustuhˇpar aldra­ra ver­i styrktir frß ■vÝ sem er Ý n˙gildandi l÷gum, sÚrstaklega ■ar sem ■eir taka vi­ hlutverki ÷ldrunarnefnda og ÷ldrunarmßlarß­a. Skipun ■jˇnustuhˇpa ver­ur formlegri og sveitarstjˇrnir skipa fulltr˙a Ý hˇpana ■ar sem sveitarfÚl÷g bera ßbyrg­ ß ÷ldrunar■jˇnustu Ý hverju bygg­arlagi.
    ═ frumvarpinu er gert rß­ fyrir a­ Ý ■jˇnustuhˇpi ver­i fimm fulltr˙ar Ý sta­ fj÷gurra, ■ar af einn ˙r hˇpi aldra­ra, lŠknir, hj˙krunarfrŠ­ingur og fÚlagsrß­gjafi. HÚra­slŠknar hafa umsjˇn me­ heilbrig­isstarfi og sjß um a­ l÷gum og reglum um heilbrig­ismßl sÚ framfylgt Ý ßtta lŠknishÚru­um landsins. Ůa­ ■ˇtti ■vÝ r÷krÚtt a­ hÚra­slŠknir tilnefndi lŠkni me­ sÚrmenntun ß svi­i ÷ldrunar- e­a heimilislŠkninga og hj˙krunarfrŠ­ing me­ ■ekkingu ß ÷ldrunar■jˇnustu, Ý ■jˇnustuhˇp aldra­ra. Ůa­ er nřmŠli Ý frumvarpinu a­ samt÷k eldri borgara ß svŠ­inu tilnefni einn fulltr˙a ˙r sÝnum r÷­um. Tveir fulltr˙ar skulu skipa­ir ßn tilnefningar en annar ■eirra skal vera fÚlagsrß­gjafi sÚ ■ess kostur. Loks er lagt til a­ sveitarstjˇrnir velji ■jˇnustuhˇpnum formann.

Um 8. gr.
    ═ greininni eru talin upp verkefni ■jˇnustuhˇps aldra­ra ß starfssvŠ­i hˇpsins. Ůjˇnustuhˇpurinn heldur ■eim verkefnum sem hann hefur samkvŠmt n˙gildandi l÷gum en vi­ bŠtast verkefni sem ß­ur heyr­u undir ÷ldrunarnefndir og ÷ldrunarmßlarß­, t.d. a­ gera till÷gur um ÷ldrunar■jˇnustu ß starfssvŠ­i ■jˇnustuhˇpsins. Ínnur verkefni sem ÷ldrunarnefndir hafa samkvŠmt n˙gildandi l÷gum heyra undir a­ra a­ila. Eftirlit me­ ßkvŠ­um sta­la e­a regluger­a heyrir undir hÚra­slŠkna samkvŠmt l÷gum um heilbrig­is■jˇnustu. Samningsger­ vi­ einstaklinga e­a fÚlagasamt÷k sem taka a­ sÚr ■jˇnustu fyrir aldra­a er řmist ß hendi heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra e­a sveitarstjˇrna.

Um 9. gr.
    ═ greininni er fjalla­ um hlutverk FramkvŠmdasjˇ­s aldra­ra og er sjˇ­num Štla­ a­ stu­la a­ uppbyggingu og efla ÷ldrunar■jˇnustu um land allt. Er ■a­ hlutverk sjˇ­sins ˇbreytt frß n˙gildandi l÷gum (1. t÷lul. 2. mgr.).
    FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra var stofna­ur me­ l÷gum nr. 49 frß 29. maÝ 1981 og var markmi­ me­ sjˇ­num a­ stu­la a­ byggingu h˙snŠ­is og dvalarstofnana fyrir aldra­a. FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra hefur ßrlega haft til rß­st÷funar um hßlfan milljar­ krˇna og gerir samstarfsnefnd um mßlefni aldra­ra till÷gur til heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra um rß­st÷fun fjßrins, sbr. 11. gr. frumvarpsins. Me­ l÷gum nr. 12/1991, um breytingu ß l÷gum um mßlefni aldra­ra, var hlutverki sjˇ­sins breytt ß ■ann veg a­ heimila­ var a­ nřta hluta af fjßrmagni sjˇ­sins til rekstrar stofnana fyrir aldra­a. Frß ■eim tÝma hefur allt a­ 55% af fjßrmagni sjˇ­sins, hßtt Ý 300 milljˇnir krˇna, veri­ nota­ ßrlega til rekstrar stofnana. ═ frumvarpinu (4. t÷lul. 2. mgr.) er gert rß­ fyrir a­ fjßrmagni skuli ßfram vari­ til a­ styrkja rekstur stofnana■jˇnustu fyrir aldra­a Ý sÚrst÷kum tilvikum.
    ═ 2. t÷lul. 2. mgr. er gert rß­ fyrir a­ FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra fjßrmagni nau­synlegar endurbŠtur og breytingar sem ■arf a­ gera ß h˙snŠ­i til a­ snÝ­a ■a­ a­ ■÷rfum aldra­ra Ýb˙a og er ■a­ ˇbreytt frß n˙gildandi l÷gum. ═ frumvarpinu er fellt brott sÚrstakt ßkvŠ­i um a­ sjˇ­urinn skuli leggja til fÚ Ý vi­hald h˙snŠ­is ■ar sem ■a­ felst Ý rekstri stofnana enda er gert rß­ fyrir a­ vi­ ßkv÷r­un daggjalda ver­i ßkve­nu hlutfalli af daggjaldataxta vari­ til vi­halds og tŠkja (4,8%).
    Ůjˇnusta fyrir aldra­a er Ý ÷rri ■rˇun og ver­ur sÝfellt fj÷lbreyttari. Stefnt er a­ ■vÝ a­ snÝ­a hana sem best a­ ■÷rfum Ýb˙a ß hverjum sta­. Frumvarpi­ gerir rß­ fyrir a­ ■a­ ver­i eitt af hlutverkum FramkvŠmdasjˇ­s aldra­ra a­ styrkja řmis ■rˇunarverkefni (3. t÷lul. 2. mgr.) sem mi­a a­ ■vÝ a­ bŠta ■ß ■jˇnustu sem Ý bo­i er. Sjˇ­urinn hefur styrkt slÝk ■rˇunarverkefni undanfarin ßr ■rßtt fyrir a­ ekki sÚ beinlÝnis kve­i­ ß um ■a­ Ý n˙gildandi l÷gum. Ůekkt ■rˇunarverkefni sem hafa veri­ styrkt eru mat ß heilsufari og a­b˙na­i Ýb˙a ß ÷ldrunarstofnunum og vistunarmat.
    Sum fßmenn sveitarfÚl÷g hafa ekki haft fjßrhagslegt bolmagn til a­ reka heima■jˇnustu eins og ■÷rf hefur veri­ ß. SamkvŠmt n˙gildandi l÷gum hafa styrkir veri­ veittir ˙r FramkvŠmdasjˇ­num til sveitarfÚlaga ■egar ■annig stendur ß til a­ aldra­ir geti ßfram b˙i­ Ý sinni heimabygg­. Er Ý frumvarpinu gert rß­ fyrir a­ ßkvŠ­i ■etta ver­i ˇbreytt (3. t÷lul. 2. mgr.).
    Nau­synlegt er a­ bŠta ■ekkingu ß ÷ldrunarmßlum Ý ■jˇ­fÚlaginu ■ar sem hlutfall aldra­ra ß eftir a­ hŠkka verulega nŠstu ßratugina. Kynna ■arf mßlefni aldra­ra fyrir almenningi til a­ auka skilning ß a­stŠ­um ■eirra og a­b˙na­i. ═ frumvarpinu er ■vÝ gert rß­ fyrir a­ ■a­ ver­i hlutverk FramkvŠmdasjˇ­s aldra­ra a­ veita fjßrmagn til a­ styrkja kennslu og kynningu ß ÷ldrunarmßlum (5. t÷lul. 2. mgr.).
    Undir ÷nnur verkefni sem FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra styrkir (6. t÷lul. 2. mgr.) fellur řmislegt, t.d. ˇfyrirsjßanleg ˙tgj÷ld sem samrřmast hlutverki sjˇ­sins.
    ═ 3. mgr. er kve­i­ ß um a­ um framkvŠmdir skuli fara eftir ■vÝ sem vi­ ß samkvŠmt l÷gum nr. 63/1970, um skipan opinberra framkvŠmda. ┴kvŠ­i­ er samhljˇ­a 13. gr. n˙gildandi laga um mßlefni aldra­ra.

Um 10.–12. gr.
    ┴kvŠ­in eru ˇbreytt frß n˙gildandi l÷gum og ■arfnast ekki skřringa.

Um 13. gr.
    ┴kvŠ­i greinarinnar eru um opna ÷ldrunar■jˇnustu.
    ═ 1. t÷lul. er fjalla­ um heima■jˇnustu og ßkvŠ­inu breytt ß ■ann veg a­ rÝk ßhersla er l÷g­ ß a­ mat ß ■jˇnustu■÷rf sÚ einstaklingsbundi­. Einnig er ■a­ nřmŠli a­ leitast skal vi­ a­ skipuleggja og samhŠfa heilbrig­is- og fÚlagslega ■Štti heima■jˇnustunnar me­ velfer­ og ■arfir hins aldra­a og ßrangursmarkmi­ a­ lei­arljˇsi. Fellt er ˙t ßkvŠ­i um a­ Ý hverju sveitarfÚlagi skuli reka heima■jˇnustu fyrir aldra­a ■ar sem ljˇst er af l÷gum um heilbrig­is■jˇnustu og l÷gum um fÚlags■jˇnustu sveitarfÚlaga a­ Ý hverju sveitarfÚlagi skuli reka heima■jˇnustu.
    ═ 2. t÷lul. er fjalla­ um ■jˇnustumi­st÷­var aldra­ra og er ßkvŠ­inu ÷rlÝti­ breytt efnislega frß n˙gildandi l÷gum. ┴kvŠ­i­ tekur til ■jˇnustumi­st÷­va sem eru starfrŠktar af sveitarfÚl÷gum og er tilgreint hva­a ■jˇnustu ■Šr skulu veita.
    ═ 3. t÷lul. er fjalla­ um dagvist aldra­ra og er ßkvŠ­i­ nokku­ breytt frß n˙gildandi l÷gum. Dagvist aldra­ra er skilgreind sem stu­nings˙rrŠ­i vi­ ■ß sem a­ sta­aldri ■urfa eftirlit og umsjß til a­ geta b˙i­ ßfram heima. SlÝk skilgreining er ekki Ý n˙gildandi l÷gum. Dagvistun felst Ý ■vÝ a­ einstaklingar geta dvali­ daglangt, e­a hluta ˙r degi, ß stofnun ■ar sem ■eir fß řmiss konar ■jˇnustu og stu­ning. Markmi­ me­ dagvist aldra­ra er a­ a­sto­a einstaklinginn vi­ a­ vi­halda og auka hŠfni sÝna til a­ takast ß vi­ breytingar ß heilsufari og fÚlagslegri st÷­u. Dagvistun getur leyst vanda ■eirra sem geta ■vÝ a­eins b˙i­ ßfram heima a­ ■eir sÚu undir st÷­ugu eftirliti. H˙n er mikilvŠgur ■ßttur Ý a­ rj˙fa einsemd, tryggja nŠringu, a­sto­a vi­ persˇnulegt hreinlŠti og almennt a­ sty­ja aldra­a vi­ a­ rß­a fram ˙r vi­fangsefnum daglegs lÝfs. Fˇlk sem ■arf ß dagvist a­ halda getur sˇtt hana daglega e­a ßkve­na daga. Dagvistun hefur reynst vel hÚr ß landi sem mikilvŠgur fyrirbyggjandi ■ßttur me­ tilliti til stofnanadvalar og er ■vÝ tali­ rÚtt a­ renna frekari sto­um undir ßkvŠ­i um dagvist. ═ frumvarpinu er einnig teki­ fram a­ Ý dagvist aldra­ra skuli veitt hj˙krunar■jˇnusta og vera a­sta­a til ■jßlfunar og lŠknis■jˇnustu og er ■a­ breyting frß n˙gildandi l÷gum.
    ═ 4. t÷lul. er fjalla­ um ■jˇnustuÝb˙­ir aldra­ra og er ßkvŠ­i­ efnislega ˇbreytt frß n˙gildandi l÷gum. Tali­ var rÚtt a­ leggja ßherslu ß a­ Ýb˙ar ■jˇnustuÝb˙­a skuli eiga rÚtt ß s÷mu heima- og vakt■jˇnustu og a­rir Ýb˙ar sveitarfÚlagsins. ŮjˇnustuÝb˙­ir fyrir aldra­a ■urfa a­ uppfylla ßkve­nar kr÷fur um ÷ryggiskerfi og ■jˇnustu. Br÷g­ hafa veri­ a­ ■vÝ a­ h˙snŠ­i hafi veri­ selt sem ■jˇnustuh˙snŠ­i fyrir aldra­a ßn ■ess a­ ■essum skilyr­um hafi veri­ fullnŠgt. Ůess eru einnig dŠmi a­ fÚlagslega ■jˇnustu sÚ a­ finna Ý nŠsta nßgrenni vi­ Ýb˙­ir sem aldra­ir b˙a Ý en a­ Ýb˙ar ■ar hafi ekki a­gang a­ ■jˇnustunni. MikilvŠgt er a­ Ýb˙­ir sem fß ■ann gŠ­astimpil a­ vera ■jˇnustuÝb˙­ir fyrir aldra­a standi undir nafni.

Um 14. gr.
    ═ greininni er fjalla­ um stofnanir fyrir aldra­a og er ßkvŠ­i­ nßnast ˇbreytt efnislega ■ˇ a­ or­alagi sÚ breytt nokku­. ═ 2. t÷lul. 1. mgr. er nřmŠli um a­ m÷guleiki skuli vera ß a­ einstaklingar geti komi­ til skammtÝmavistunar sÚ ■ess ■÷rf. HÚr er t.d. um a­ rŠ­a hvÝldarinnl÷gn ■ar sem aldra­ fˇlk Ý heimah˙sum nřtur a­sto­ar a­standenda.

Um 15. gr.
    ┴kvŠ­i­ er efnislega ˇbreytt frß n˙gildandi l÷gum. ١ er gert rß­ fyrir ■vÝ Ý frumvarpinu a­ hafi aldra­ur einstaklingur veri­ lengur en sex vikur ß sj˙krah˙si ßn sÚrstakrar me­fer­ar skuli ■jˇnustuhˇpur aldra­ra meta ■÷rf hans fyrir ÷nnur ˙rrŠ­i, t.d. opna ÷ldrunar■jˇnustu.

Um 16.–18. gr.
    ┴kvŠ­in eru ˇbreytt frß n˙gildandi l÷gum.

Um 19. gr.
    ┴kvŠ­i­ fjallar um ■ßttt÷ku Ý kostna­i af dagvist og er ˇbreytt frß n˙gildandi l÷gum a­ ÷­ru leyti en ■vÝ a­ hßmark ■ßttt÷ku mi­ast vi­ ˇskertan grunnlÝfeyri. Er or­inu ˇskertur bŠtt vi­ ■ar sem grunnlÝfeyrir almannatrygginga sker­ist vi­ a­rar tekjur.

Um 20.–24. gr.
    ┴kvŠ­in eru efnislega ˇbreytt frß n˙gildandi l÷gum.

Um 25. gr.
    ┴kvŠ­i frumvarpsins munu einnig gilda um ■Šr stofnanir sem starfandi eru vi­ gildist÷ku laganna. Ůetta ßkvŠ­i er Ý 23. gr. n˙gildandi laga en Ý frumvarpinu er gert rß­ fyrir a­ sÝ­ari hluti 23. gr. falli brott. ═ ßkvŠ­inu sem er fellt brott segir a­ stefnt sÚ a­ ■vÝ a­ innan ■riggja ßra hafi stofnanir uppfyllt ■Šr kr÷fur um ger­ og b˙na­ er felist Ý 18. gr. n˙gildandi laga enda hafi FramkvŠmdasjˇ­ur aldra­ra bolmagn til a­ styrkja framkvŠmdir af ■essu tagi. SÝ­ari hluti 23. gr. var Ý l÷gum um mßlefni aldra­ra, nr. 91/1982, og var settur til a­ tryggja a­ ■Šr stofnanir sem voru starfandi vi­ gildist÷ku ■eirra laga uppfylltu kr÷fur sem l÷gin kvß­u ß um. Mß reikna me­ a­ stofnanir hafi ■egar uppfyllt ■essar kr÷fur ß ■eim 16 ßrum sem li­in eru frß ■vÝ a­ ßkvŠ­i­ var upphaflega sett.

Um 26. og 27. gr.

    ┴kvŠ­in ■arfnast ekki skřringa.



Fylgiskjal.


Fjßrmßlarß­uneyti,
fjßrlagaskrifstofa:


Ums÷gn um frumvarp til laga um mßlefni aldra­ra.
    ═ l÷gum um mßlefni aldra­ra, nr. 82/1989, er kve­i­ ß um endursko­un ■eirra innan fimm ßra frß gildist÷ku. Vi­ endursko­un laganna hefur framsetningu ■eirra veri­ nokku­ breytt auk ■ess sem gert er rß­ fyrir nokkrum efnislegum breytingum. Breytingar sem frumvarpi­ gerir rß­ fyrir og hafa ßhrif ß ˙tgj÷ld rÝkissjˇ­s eru fyrst og fremst ßkvŠ­i um fj÷lgun fulltr˙a Ý samstarfsnefnd um mßlefni aldra­ra um tvo. Gert er rß­ fyrir a­ kostna­arauki ver­i ˇverulegur ver­i frumvarpi­ ˇbreytt a­ l÷gum.