Frumvarp til laga
um breytingu á lögum um hlutafélög, nr. 2/1995, með síðari breytingum.
Flm.: Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, Mörður Árnason, Margrét Frímannsdóttir,
Kristján L. Möller, Jóhann Ársælsson, Jóhanna Sigurðardóttir,
Þórunn Sveinbjarnardóttir, Jón Gunnarsson.
1. gr.
Við 2. mgr. 1. gr. laganna bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Opinbert hlutafélag merkir
í lögum þessum félag sem íslenska ríkið eða sveitarfélag hefur sömu tengsl við og
móðurfélag hefur við dótturfélag, sbr. 1. mgr. 2. gr.
2. gr.
Við 1. mgr. 20. gr. laganna bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Þegar um opinbert hlutafélag er að ræða er þó nægjanlegt að hluthafi sé einn.
3. gr.
Á eftir 23. gr. laganna kemur ný grein, 23. gr. a, svohljóðandi:
Hlutur íslenska ríkisins í opinberu hlutafélagi verður ekki seldur nema fyrir liggi samþykki Alþingis.
Hlutur sveitarfélags í opinberu hlutafélagi verður ekki seldur nema fyrir liggi samþykki
sveitarstjórnar.
Heimilt er að setja ákvæði í sérlög eða samþykktir fyrir opinbert hlutafélag þess efnis að
aukinn meiri hluta þurfi á Alþingi eða í sveitarstjórn fyrir samþykki um sölu.
4. gr.
Við 63. gr. laganna bætist ný málsgrein, svohljóðandi:
Í opinberum hlutafélögum þar sem fulltrúar íslenska ríkisins eða sveitarfélaga, eins eða
fleiri, skipa meiri hluta stjórnarmanna skal hlutfall kynja í stjórn vera sem jafnast og hvort
kyn um sig skal ekki vera undir 40% fulltrúa stjórnarmanna.
5. gr.
Á eftir 80. gr. laganna kemur ný grein, 80. gr. a, svohljóðandi:
Í félagi þar sem íslenska ríkið á meiri hluta hlutafjár eiga alþingismenn rétt á að sækja
hluthafafundi og hafa þar málfrelsi. Þeir hafa þó hvorki tillögurétt né atkvæðisrétt á hluthafafundum.
Í félagi þar sem sveitarfélag á meiri hluta hlutafjár eiga sveitarstjórnarmenn rétt á að sækja
hluthafafundi og hafa þar málfrelsi. Þeir hafa þó hvorki tillögurétt né atkvæðisrétt á hluthafafundum.
Þrátt fyrir ákvæði 1. mgr. er heimilt að kveða á um í samþykktum félags þar sem íslenska
ríkið á meiri hluta hlutafjár að í stað setu þessara fulltrúa á hluthafafundum skuli haldinn
sérstakur samráðsfundur þar sem stjórn félagsins gerir alþingismönnum, og öðrum þeim sem stjórn félagsins býður, grein fyrir störfum félagsins og kynnir framtíðaráform þess. Samráðsfundir þessara félaga skulu opnir fulltrúum fjölmiðla.
Þrátt fyrir ákvæði 2. mgr. er heimilt að kveða á um í samþykktum félags þar sem sveitarfélag, eitt eða fleiri, á meiri hluta hlutafjár að í stað setu þessara fulltrúa á hluthafafundum
skuli haldinn sérstakur samráðsfundur þar sem stjórn félagsins gerir sveitarstjórnarmönnum,
og öðrum þeim sem stjórn félagsins býður, grein fyrir störfum félagsins og kynnir framtíðaráform þess. Samráðsfundir þessara félaga skulu opnir fulltrúum fjölmiðla.
6. gr.
Við 84. gr. laganna bætist ný málsgrein, svohljóðandi:
Fulltrúum fjölmiðla skal vera heimilt að sækja aðalfund opinbers hlutafélags.
7. gr.
Á eftir 91. gr. laganna kemur ný grein, 91. gr. a, svohljóðandi:
Í félagi þar sem íslenska ríkið á meiri hluta hlutafjár skal félagsstjórn og framkvæmdastjóri veita alþingismönnum upplýsingar um starfsemi félagsins og ákvarðanir þess verði eftir
því leitað.
Í félagi þar sem sveitarfélag, eitt eða fleiri, á meiri hluta hlutafjár skal félagsstjórn og
framkvæmdastjóri veita sveitarstjórnarmönnum upplýsingar um starfsemi félagsins og
ákvarðanir þess verði eftir því leitað.
Beiðni um upplýsingar skv. 1. og 2. mgr. skal beina til félagsstjórnar og skal hún vera
skrifleg.
Réttur til upplýsinga skv. 1. og 2. mgr. skal vera sambærilegur og kveðið er á um í upplýsingalögum, nr. 50/1996, en undanskilja má upplýsingar sem varða samkeppnisrekstur
félagsins. Telji félagsstjórn að upplýsingar varði samkeppnisrekstur félagsins skal hún beina
fyrirspurn þess efnis til Samkeppniseftirlits. Samkeppniseftirlit skal gefa umsögn um
fyrirspurn innan sjö daga frá því að henni var beint til stofnunarinnar.
Þegar um opinbert hlutafélag er að ræða skal almenningur eiga greiðan aðgang að samþykktum félagsins og öðrum stefnumarkandi gögnum, ársreikningum, árshlutareikningum
og samstæðureikningum.
8. gr.
Við 149. gr. laganna bætist ný málsgrein, svohljóðandi:
Opinber hlutafélög skulu tilkynna viðskiptaráðuneyti um breytingar sem verða á starfsemi
félagsins og kunna að hafa áhrif á framtíð þess, starfsmenn, hluthafa og lánardrottna.
9. gr.
Lög þessi öðlast þegar gildi.
Greinargerð.