(Lagt fyrir Alžingi į 132. löggjafaržingi 2005–2006.)
I. KAFLI Gildissviš, markmiš og oršskżringar.
1. gr. Gildissviš.
Lög žessi gilda um atvinnuleysistryggingar launamanna eša sjįlfstętt starfandi einstaklinga į innlendum vinnumarkaši žegar žeir verša atvinnulausir.
2. gr.
Markmiš.
Markmiš laga žessara er aš tryggja launamönnum eša sjįlfstętt starfandi einstaklingum
tķmabundna fjįrhagsašstoš mešan žeir eru aš leita sér aš nżju starfi eftir aš hafa misst fyrra
starf sitt.
3. gr. Oršskżringar.
a.
Launamašur: Hver sį sem vinnur launuš störf ķ annarra žjónustu ķ a.m.k. 25% starfshlutfalli ķ hverjum mįnuši og greitt er tryggingagjald vegna starfsins samkvęmt lögum
um tryggingagjald.
b.
Sjįlfstętt starfandi einstaklingur: Hver sį sem starfar viš eigin atvinnurekstur eša sjįlfstęša starfsemi eša starfar į vegum sameignarfélags, einkahlutafélags eša hlutafélags
eša tengdra félaga, žar sem hann hefur rįšandi stöšu vegna eignar- eša stjórnunarašildar, ķ žvķ umfangi aš honum er gert aš standa mįnašarlega, eša meš öšrum reglulegum hętti samkvęmt reglum fjįrmįlarįšherra, skil į stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjaldi. Sį sem greišir stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjaldi einu sinni į įri telst ekki vera sjįlfstętt starfandi einstaklingur ķ skilningi laga
žessara.
c.
Nįm: 75–100% samfellt nįm, verklegt eša bóklegt, ķ višurkenndri menntastofnun innan
hins almenna menntakerfis į Ķslandi sem stendur yfir ķ a.m.k. sex mįnuši. Enn fremur
er įtt viš 75–100% nįm į hįskólastigi og žaš nįm annaš sem gerir sambęrilegar kröfur
til undirbśningsmenntunar og nįm į hįskólastigi. Einstök nįmskeiš teljast ekki til nįms.
II. KAFLI Stjórnsżsla.
4. gr.
Yfirstjórn.
Félagsmįlarįšherra fer meš yfirstjórn atvinnuleysistrygginga samkvęmt lögum žessum.
5. gr. Atvinnuleysistryggingasjóšur.
Atvinnuleysisbętur skulu greiddar śr Atvinnuleysistryggingasjóši sem fjįrmagnašur er
meš atvinnutryggingagjaldi, sbr. lög um tryggingagjald, auk vaxta af innstęšufé sjóšsins.
Vinnumįlastofnun skal annast fjįrvörslu Atvinnuleysistryggingasjóšs og framkvęmd laga
žessara į grundvelli žjónustusamnings viš stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs. Félagsmįlarįšherra er žó heimilt aš įkveša annaš fyrirkomulag aš fenginni umsögn stjórnar sjóšsins.
Stjórn Vinnumįlastofnunar skal skipa fimm manna śthlutunarnefnd aš fengnum tilnefningum til fjögurra įra ķ senn. Einn nefndarmašur skal tilnefndur af Alžżšusambandi Ķslands,
einn tilnefndur sameiginlega af Bandalagi starfsmanna rķkis og bęja og Bandalagi hįskólamanna, einn tilnefndur af félagsmįlarįšherra, einn tilnefndur sameiginlega af fjįrmįlarįšuneyti og Sambandi ķslenskra sveitarfélaga og einn tilnefndur af Samtökum atvinnulķfsins.
Tilnefna skal jafnmarga fulltrśa til vara. Stjórn Vinnumįlastofnunar skipar formann og varaformann śthlutunarnefndar śr hópi žeirra sem tilnefndir hafa veriš sem ašalmenn. Hlutverk
nefndarinnar er mešal annars aš tryggja samręmi viš įkvaršanir um réttindi og višurlög į
grundvelli laga žessara og annast afgreišslu mįla. Nefndarmönnum er óheimilt aš skżra
óviškomandi ašilum frį persónuupplżsingum sem žeir komast aš ķ starfi sķnu ķ nefndinni og
leynt eiga aš fara. Žagnarskylda helst žótt lįtiš sé af nefndarsetu.
Reikningar Atvinnuleysistryggingasjóšs skulu endurskošašir af Rķkisendurskošun.
Kostnašur af rekstri sjóšsins greišist af tekjum hans.
6. gr. Stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs.
Félagsmįlarįšherra skipar fimm manna stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs aš fengnum
tilnefningum til fjögurra įra ķ senn. Einn stjórnarmašur skal tilnefndur af Alžżšusambandi
Ķslands, einn tilnefndur sameiginlega af Bandalagi starfsmanna rķkis og bęja og Bandalagi
hįskólamanna, einn tilnefndur sameiginlega af fjįrmįlarįšuneyti og Sambandi ķslenskra
sveitarfélaga og einn tilnefndur af Samtökum atvinnulķfsins. Tilnefna skal jafnmarga fulltrśa
til vara. Rįšherra skipar einn stjórnarmann įn tilnefningar og skal hann vera formašur stjórnar sjóšsins. Varamašur formanns stjórnarinnar skal skipašur meš sama hętti og skal hann
vera varaformašur.
Stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs er ętlaš aš hafa eftirlit meš framkvęmd laganna.
Stjórnin skal gęta žess aš sjóšurinn hafi nęgilegt fé til aš standa viš skuldbindingar sķnar.
Hśn skal gera įętlanir um rekstur og greišslur Atvinnuleysistryggingasjóšs aš fengnum tillögum frį stjórn Vinnumįlastofnunar. Enn fremur skal hśn leggja fram tillögur um fjįržörf
sjóšsins til félagsmįlarįšherra ķ janśar įr hvert įsamt skżrslu um reikningshald sjóšsins.
Félagsmįlarįšherra skal taka afstöšu til upplżsinganna og kynna fjįrmįlarįšherra efni žeirra
viš undirbśning fjįrlagageršar. Stjórn sjóšsins skal taka įkvöršun um įvöxtun innstęšufjįr
sjóšsins ķ samrįši viš félagsmįlarįšherra.
Enn fremur gerir stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs žjónustusamning viš Vinnumįlastofnun um umsżslu sjóšsins, sbr. 2. mgr. 5. gr., og stašfestir félagsmįlarįšherra samninginn. Stjórnin hefur reglubundiš eftirlit meš framkvęmd žjónustusamningsins ķ samrįši viš
félagsmįlarįšherra.
Stjórnarmönnum er óheimilt aš skżra óviškomandi ašilum frį persónuupplżsingum sem
žeir komast aš ķ starfi sķnu og leynt eiga aš fara. Žagnarskylda helst žótt lįtiš sé af starfi.
Žóknun stjórnarmanna greišist śr Atvinnuleysistryggingasjóši samkvęmt įkvöršun
félagsmįlarįšherra.
7. gr. Tryggingasjóšur sjįlfstętt starfandi einstaklinga.
Atvinnuleysisbętur til bęnda, smįbįtaeigenda og vörubifreišastjóra skulu greiddar śr
sérstökum sjóši, Tryggingasjóši sjįlfstętt starfandi einstaklinga, sem fjįrmagnašur er meš
atvinnutryggingagjaldi žessara stétta, sbr. lög um tryggingagjald, auk vaxta af innstęšufé
sjóšsins.
Vinnumįlastofnun skal annast fjįrvörslu Tryggingasjóšs sjįlfstętt starfandi einstaklinga
og framkvęmd laga žessara į grundvelli žjónustusamnings viš stjórn Tryggingasjóšs sjįlfstętt starfandi einstaklinga. Félagsmįlarįšherra er žó heimilt aš įkveša annaš fyrirkomulag
aš fenginni umsögn stjórnar sjóšsins.
Śthlutunarnefnd skv. 3. mgr. 5. gr. skal jafnframt tryggja samręmi viš įkvaršanir um
réttindi og višurlög į grundvelli laga žessara og annast afgreišslu mįla er varša
Tryggingasjóš sjįlfstętt starfandi einstaklinga.
Reikningar Tryggingasjóšs sjįlfstętt starfandi einstaklinga skulu endurskošašir af Rķkisendurskošun.
Kostnašur af rekstri sjóšsins greišist af tekjum hans.
8. gr. Stjórn Tryggingasjóšs sjįlfstętt starfandi einstaklinga.
Félagsmįlarįšherra skipar fjögurra manna stjórn Tryggingasjóšs sjįlfstętt starfandi einstaklinga aš fengnum tilnefningum til fjögurra įra ķ senn. Einn stjórnarmašur skal tilnefndur
af Bęndasamtökum Ķslands, einn af Landssambandi smįbįtaeigenda og einn af Landssambandi vörubifreišastjóra. Tilnefna skal jafnmarga fulltrśa til vara. Rįšherra skipar einn
stjórnarmann įn tilnefningar og skal hann vera formašur stjórnar sjóšsins. Varamašur formanns stjórnarinnar skal skipašur meš sama hętti og skal hann vera varaformašur.
Stjórn Tryggingasjóšs sjįlfstętt starfandi einstaklinga skal gęta žess aš sjóšurinn hafi
nęgilegt fé til aš standa viš skuldbindingar sķnar. Hśn skal gera rekstrarįętlanir um rekstur
og greišslur Tryggingasjóšs sjįlfstętt starfandi einstaklinga aš fengnum tillögum frį stjórn
Vinnumįlastofnunar. Enn fremur skal hśn leggja fram tillögur um fjįržörf sjóšsins til félagsmįlarįšherra ķ janśar įr hvert įsamt skżrslu um reikningshald sjóšsins. Félagsmįlarįšherra
skal taka afstöšu til upplżsinganna og kynnir fjįrmįlarįšherra efni žeirra viš undirbśning
fjįrlagageršar. Stjórn sjóšsins skal taka įkvöršun um įvöxtun innstęšufjįr sjóšsins ķ samrįši viš félagsmįlarįšherra.
Enn fremur gerir stjórn Tryggingasjóšs sjįlfstętt starfandi einstaklinga žjónustusamning
viš Vinnumįlastofnun um umsżslu sjóšsins, sbr. 2. mgr. 7. gr., og stašfestir félagsmįlarįšherra samninginn. Stjórnin hefur reglubundiš eftirlit meš framkvęmd žjónustusamningsins
ķ samrįši viš félagsmįlarįšherra.
Stjórnarmönnum er óheimilt aš skżra óviškomandi ašilum frį persónuupplżsingum sem
žeir komast aš ķ starfi sķnu og leynt eiga aš fara. Žagnarskylda helst žótt lįtiš sé af starfi.
Žóknun stjórnarmanna greišist śr Tryggingasjóši sjįlfstętt starfandi einstaklinga samkvęmt įkvöršun félagsmįlarįšherra.
9. gr. Umsókn um atvinnuleysisbętur.
Launamönnum og sjįlfstętt starfandi einstaklingum er heimilt aš sękja um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar žegar žeir verša atvinnulausir. Umsóknin skal vera skrifleg
į žar til geršum eyšublöšum og henni skal mešal annars fylgja vottorš vinnuveitanda,
stašfesting um stöšvun rekstrar og önnur naušsynleg gögn aš mati Vinnumįlastofnunar. Ķ
umsókn skulu koma fram allar žęr upplżsingar er varša vinnufęrni umsękjanda og žęr rökstuddar fullnęgjandi gögnum. Žegar umsękjandi er yngri en 18 įra skal foreldri eša forrįšamašur samžykkja umsóknina meš undirritun sinni.
Umsókn um atvinnuleysisbętur felur jafnframt ķ sér umsókn um žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum, sbr. lög um vinnumarkašsašgeršir.
Skattyfirvöld, Tryggingastofnun rķkisins, Innheimtustofnun sveitarfélaga og hlutašeigandi
lķfeyrissjóšir skulu lįta Vinnumįlastofnun ķ té upplżsingar sem naušsynlegar eru viš framkvęmd laga žessara.
Vinnumįlastofnun er heimilt aš óska eftir umsögn frį öšrum ašilum vegna einstakra umsókna žegar įstęša er til aš mati hennar.
10. gr. Tilkynning um aš atvinnuleit sé hętt.
Sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum skal tilkynna til Vinnumįlastofnunar įn
įstęšulausrar tafar žegar hann hęttir virkri atvinnuleit. Tilkynningin skal gerš meš sannanlegum hętti og skal taka fram įstęšu žess aš atvinnuleit var hętt.
11. gr. Śrskuršarnefnd atvinnuleysistrygginga og vinnumarkašsašgerša.
Félagsmįlarįšherra skipar žriggja manna śrskuršarnefnd atvinnuleysistrygginga og
vinnumarkašsašgerša og jafnmarga til vara. Nefndarmenn skulu skipašir til fjögurra įra ķ
senn og skulu žeir allir vera skipašir įn tilnefningar. Félagsmįlarįšherra įkvešur hver skal
vera formašur nefndarinnar og skal varamašur formanns jafnframt vera varaformašur. Formašur og varamašur hans skulu uppfylla skilyrši til žess aš vera skipašir hérašsdómarar.
Hlutverk śrskuršarnefndarinnar er aš kveša upp śrskurši um įgreiningsefni sem kunna
aš rķsa į grundvelli laganna.
Nefndarmönnum er óheimilt aš skżra óviškomandi ašilum frį persónuupplżsingum sem
žeir komast aš ķ starfi sķnu ķ nefndinni og leynt eiga aš fara. Žagnarskylda helst žótt lįtiš sé
af nefndarsetu.
Śrskuršir śrskuršarnefndarinnar fela ķ sér endanlega stjórnvaldsįkvöršun.
Kostnašur af starfsemi nefndarinnar greišist śr Atvinnuleysistryggingasjóši samkvęmt
įkvöršun félagsmįlarįšherra.
12. gr. Mįlsmešferš fyrir śrskuršarnefnd atvinnuleysistrygginga og vinnumarkašsašgerša.
Stjórnsżslukęra skal berast śrskuršarnefnd atvinnuleysistrygginga og vinnumarkašsašgerša skriflega innan žriggja mįnaša frį žvķ aš ašila mįls var tilkynnt um įkvöršun.
Kęran telst nęgjanlega snemma fram komin ef bréf sem hefur hana aš geyma hefur borist
nefndinni eša veriš afhent pósti įšur en fresturinn er lišinn.
Mįlsmešferš fyrir śrskuršarnefndinni skal aš jafnaši vera skrifleg en žó getur nefndin
kallaš mįlsašila eša fulltrśa žeirra į sinn fund.
Śrskuršarnefndin skal tryggja aš ašili mįls eigi žess kost aš tjį sig įšur en nefndin
śrskuršar ķ žvķ, enda telji nefndin aš hvorki afstaša hans né rök fyrir henni liggi fyrir ķ
gögnum mįlsins.
Stjórnsżslukęra frestar ekki réttarįhrifum įkvöršunar.
Śrskuršarnefndin skal leitast viš aš kveša upp śrskurš innan tveggja mįnaša eftir aš
henni berst mįl.
Aš öšru leyti fer um mįlsmešferš hjį nefndinni samkvęmt įkvęšum stjórnsżslulaga.
III. KAFLI Skilyrši fyrir atvinnuleysistryggingum launamanna.
13. gr. Almenn skilyrši fyrir atvinnuleysistryggingum launamanna.
Launamašur, sbr. a-liš 3. gr., sem uppfyllir eftirtalin skilyrši telst tryggšur samkvęmt
lögum žessum nema annaš leiši af einstökum įkvęšum žeirra:
a.
er ķ virkri atvinnuleit, sbr. 14. gr.,
b.
er oršinn 16 įra aš aldri en yngri en 70 įra,
c.
er bśsettur hér į landi, sbr. žó VIII. kafla,
d.
hefur heimild til aš rįša sig til vinnu hér į landi įn takmarkana,
e.
hefur veriš launamašur į įvinnslutķmabili skv. 15. gr. ķ starfi sem ekki er hluti af sérstökum vinnumarkašsašgeršum, sbr. žó V. kafla,
f.
leggur fram vottorš vinnuveitanda, sbr. 16. gr., og vottorš frį skóla žegar žaš į viš, sbr.
3. mgr. 15. gr.,
g.
hefur veriš ķ atvinnuleit samfellt ķ žrjį virka daga frį žvķ aš umsókn um atvinnuleysisbętur barst Vinnumįlastofnun.
Įkvęši g-lišar į ekki viš um starfsfólk ķ fiskvinnslu sem ekki hefur rétt til aš gera kauptryggingarsamning samkvęmt kjarasamningum samtaka ašila vinnumarkašarins.
14. gr. Virk atvinnuleit.
Sį telst vera ķ virkri atvinnuleit sem uppfyllir eftirtalin skilyrši:
a.
er fęr til flestra almennra starfa,
b.
hefur frumkvęši aš starfsleit og er reišubśinn aš taka hvert žaš starf sem greitt er samkvęmt lögum og kjarasamningum, sbr. 1. gr. laga nr. 55/1980, um starfskjör launafólks
og skyldutryggingu lķfeyrisréttinda, og uppfyllir skilyrši annarra laga,
c.
hefur vilja og getu til aš taka starfi įn sérstaks fyrirvara,
d.
er reišubśinn aš taka starfi hvar sem er į Ķslandi,
e.
er reišubśinn aš taka starfi óhįš žvķ hvort um fullt starf eša hlutastarf er aš ręša eša
vaktavinnu,
f.
į ekki rétt į launum eša öšrum greišslum ķ tengslum viš störf į vinnumarkaši žann tķma
sem hann telst vera ķ virkri atvinnuleit nema įkvęši 17. eša 22. gr. eigi viš,
g.
hefur vilja og getu til aš taka žįtt ķ vinnumarkašsašgeršum sem standa honum til boša,
og
h.
er reišubśinn aš gefa Vinnumįlastofnun naušsynlegar upplżsingar til aš auka lķkur hans
į aš fį starf viš hęfi og gefa honum kost į žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum.
Hinn tryggši skal tilkynna Vinnumįlastofnun um žęr breytingar sem kunna aš verša į
vinnufęrni hans eša ašstęšum aš öšru leyti skv. h-liš 1. mgr. įn įstęšulausrar tafar.
Žįtttaka ķ vinnumarkašsašgeršum kemur ekki ķ veg fyrir aš hinn tryggši taki starfi sem
bżšst į žeim tķma.
Vinnumįlastofnun er heimilt aš veita undanžįgu frį skilyršum b-, d- og e-liša 1. mgr.
žannig aš hinn tryggši, sem vegna aldurs, félagslegra ašstęšna tengdum skertri vinnufęrni
eša umönnunarskyldu vegna ungra barna eša annarra nįinna fjölskyldumešlima óskar eftir
hlutastarfi eša starfi innan tiltekins svęšis, geti talist vera ķ virkri atvinnuleit. Enn fremur er
heimilt aš taka tillit til ašstęšna hins tryggša sem getur ekki sinnt tilteknum störfum vegna
skertrar vinnufęrni samkvęmt mati sérfręšilęknis.
Félagsmįlarįšherra er heimilt aš kveša ķ reglugerš, aš fenginni umsögn stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs, nįnar į um virka atvinnuleit, svo sem hvaša upplżsingar Vinnumįlastofnun eru naušsynlegar skv. h-liš, og um undanžįgur skv. 4. mgr.
15. gr. Įvinnslutķmabil.
Launamašur, sbr. a-liš 3. gr., telst aš fullu tryggšur samkvęmt lögum žessum eftir aš
hafa starfaš samfellt į sķšustu tólf mįnušum į innlendum vinnumarkaši įšur en hann sękir
um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar aš öšrum skilyršum laganna uppfylltum, sbr.
žó 4. mgr.
Launamašur, sem starfaš hefur skemur en tólf mįnuši en lengur en žrjį mįnuši į sķšustu
tólf mįnušum į innlendum vinnumarkaši įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur til
Vinnumįlastofnunar, telst tryggšur hlutfallslega ķ samręmi viš lengd starfstķma aš öšrum
skilyršum laganna uppfylltum, sbr. einnig 4. mgr.
Nįm, sbr. c-liš 3. gr., sem launamašur hefur stundaš ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu tólf
mįnušum įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar svarar til
žrettįn vikna vinnuframlags ķ fullu starfi enda hafi hann sannanlega lokiš nįminu og starfaš
ķ a.m.k. žrjį mįnuši į innlendum vinnumarkaši į įvinnslutķmabilinu. Vottorš frį hlutašeigandi skóla skal fylgja umsókn um atvinnuleysisbętur žar sem fram kemur aš launamašur
hafi stundaš nįmiš og lokiš žvķ. Heimild žessi getur einungis komiš til hękkunar į tryggingarhlutfalli launamanns einu sinni į hverju tķmabili skv. 29. gr.
Žrįtt fyrir įkvęši 1.–3. mgr. getur tryggingarhlutfall launamanns aldrei oršiš hęrra en
sem nemur starfshlutfalli hans į įvinnslutķmabilinu eša žvķ starfshlutfalli sem hann er reišubśinn aš rįša sig til, sbr. 4. mgr. 14. gr. Hafi launamašur ekki veriš ķ sama starfshlutfalli allt
įvinnslutķmabiliš skal miša viš mešalstarfshlutfall hans į žeim tķma.
Fęšingarorlof samkvęmt lögum um fęšingar- og foreldraorlof telst til starfstķma į
įvinnslutķmabili. Viš mat į starfshlutfalli launamanns ķ fęšingarorlofi į įvinnslutķmabilinu
skal lķta til žess starfshlutfalls sem hann var ķ į fjögurra mįnaša tķmabili er hefst tveimur
mįnušum fyrir upphafsdag fęšingarorlofs samkvęmt lögum um fęšingar- og foreldraorlof.
Sama į viš um žann tķma er verkfall eša verkbann stendur yfir sem tekur til starfa launamanns į įvinnslutķmanum. Skal žį miša viš starfshlutfall hans ķ almanaksmįnušinum įšur
en verkfall eša verkbann hófst.
Heimilt er aš taka tillit til starfs sem unniš er meš nįmi viš śtreikning į atvinnuleysistryggingu launamanns en žį telst nįmiš ekki til vinnuframlags hans skv. 3. mgr.
Vinnuframlag sjómanna mišast viš fjölda lögskrįningardaga. Mįnašarvinna sjómanna
telst vera 21,67 lögskrįningardagar.
Launamašur skal vera fullra 16 įra žegar įvinnslutķmabil samkvęmt įkvęši žessu hefst.
Hafi launamašur einnig veriš sjįlfstętt starfandi einstaklingur, sbr. b-liš 3. gr., į sķšustu
tólf mįnušum įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar skal taka
miš af öllum störfum hans viš įkvöršun į atvinnuleysistryggingu hans.
Félagsmįlarįšherra er heimilt aš kveša ķ reglugerš, aš fenginni umsögn stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs, nįnar į um įvinnslutķmabil, svo sem skrį yfir hlutfallsžrep.
16. gr. Vottorš vinnuveitanda.
Launamašur, sbr. a-liš 3. gr., skal leggja fram vottorš vinnuveitanda er hann sękir um
atvinnuleysisbętur. Vottoršiš skal vera skriflegt į žar til geršu eyšublaši žar sem mešal
annars kemur fram starfstķmi hjį vinnuveitanda į įvinnslutķmabili skv. 15. gr. įsamt starfshlutfalli hans. Enn fremur skal tilgreina įstęšur žess aš launamašur hętti störfum hjį vinnuveitanda, hvort hann hafi tekiš śt orlof sitt viš slit į rįšningarsamningi og hvernig greišslum
vegna starfsloka hafi veriš hįttaš.
Vinnumįlastofnun er heimilt aš óska eftir frekari upplżsingum frį vinnuveitanda og
skattyfirvöldum til aš stašreyna žęr upplżsingar er fram koma ķ vottorši skv. 1. mgr.
Žegar launamašur į žess ekki kost aš leggja fram vottorš vinnuveitanda skal lķta til annarra gagna sem fęra sönnur į störf launamanns hjį vinnuveitanda.
17. gr. Atvinnuleysistryggingar samhliša minnkušu starfshlutfalli.
Launamašur, sbr. a-liš 3. gr., sem missir starf sitt aš hluta telst hlutfallslega tryggšur samkvęmt lögum žessum og nemur tryggingarhlutfalliš mismun réttar hans hefši hann misst
starf sitt aš öllu leyti, sbr. 15. gr., og žess starfshlutfalls sem hann gegnir įfram, frį žeim
tķma er hann missti starf sitt aš hluta nema annaš leiši af lögum žessum. Hiš sama gildir
žegar launamašur missir starf sitt en ręšur sig til starfa ķ minna starfshlutfall hjį öšrum
vinnuveitanda.
Įkvęši žetta į ekki viš žegar launamašur įkvešur sjįlfur aš draga śr starfshlutfalli sķnu.
Aš öšru leyti gilda įkvęši laga žessara um atvinnuleysistryggingu launamannsins, žar į
mešal skilyršiš um aš vera ķ virkri atvinnuleit skv. 14. gr.
IV. KAFLI Skilyrši fyrir atvinnuleysistryggingum sjįlfstętt starfandi einstaklinga.
18. gr. Almenn skilyrši fyrir atvinnuleysistryggingum sjįlfstętt starfandi einstaklinga.
Sjįlfstętt starfandi einstaklingur, sbr. b-liš 3. gr., sem uppfyllir eftirtalin skilyrši telst
tryggšur samkvęmt lögum žessum nema annaš leiši af einstökum įkvęšum žeirra:
a.
er ķ virkri atvinnuleit, sbr. 14. gr.,
b.
er oršinn 16 įra aš aldri en yngri en 70 įra,
c.
er bśsettur hér į landi, sbr. žó VIII. kafla,
d.
hefur heimild til aš rįša sig til vinnu hér į landi įn takmarkana,
e.
hefur veriš sjįlfstętt starfandi einstaklingur į įvinnslutķmabili skv. 19. gr. og starfsemi
hans telst ekki vera hluti af sérstökum vinnumarkašsašgeršum, sbr. žó V. kafla,
f.
hefur stöšvaš rekstur, sbr. 20. gr.,
g.
leggur fram stašfestingu um stöšvun rekstrar, sbr. 21. gr., og vottorš frį skóla žegar žaš
į viš, sbr. 3. mgr. 19. gr.,
h.
hefur stašiš skil į greišslu tryggingagjalds og stašgreišsluskatts af reiknušu endurgjaldi
samkvęmt įkvöršun skattyfirvalda viš stöšvun rekstrar,
i.
hefur veriš ķ atvinnuleit samfellt ķ žrjį virka daga frį žvķ aš umsókn um atvinnuleysisbętur barst Vinnumįlastofnun.
Vinnumįlastofnun er heimilt aš veita undanžįgu frį h-liš žegar sjįlfstętt starfandi einstaklingur hefur ekki stašiš skil į greišslu tryggingagjalds og stašgreišsluskatts af reiknušu
endurgjaldi samkvęmt įkvöršun skattyfirvalda viš stöšvun rekstrar en greišir sķšan žessi
gjöld aftur ķ tķmann. Viš įkvöršun į tryggingarhlutfalli sjįlfstętt starfandi einstaklings er žó
einungis heimilt aš miša aš hįmarki viš žrjį mįnuši af žeim tķma er vanskilin įttu viš um.
19. gr. Įvinnslutķmabil.
Sjįlfstętt starfandi einstaklingur, sbr. b-liš 3. gr., telst aš fullu tryggšur samkvęmt lögum
žessum eftir aš hafa starfaš samfellt į sķšustu tólf mįnušum į innlendum vinnumarkaši įšur
en hann sękir um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar aš öšrum skilyršum laganna
uppfylltum, sbr. žó 4. mgr.
Sjįlfstętt starfandi einstaklingur, sem starfaš hefur skemur en tólf mįnuši en lengur en
žrjį mįnuši į sķšustu tólf mįnušum į innlendum vinnumarkaši įšur en hann sękir um
atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar, telst tryggšur hlutfallslega ķ samręmi viš lengd
starfstķma aš öšrum skilyršum laganna uppfylltum, sbr. einnig 4. mgr.
Nįm, sbr. c-liš 3. gr., sem sjįlfstętt starfandi einstaklingur hefur stundaš ķ a.m.k. sex
mįnuši į sķšustu tólf mįnušum įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar svarar til žrettįn vikna vinnuframlags ķ fullu starfi enda hafi hann sannanlega lokiš
nįminu og starfaš ķ a.m.k. žrjį mįnuši į innlendum vinnumarkaši į įvinnslutķmabilinu.
Vottorš frį hlutašeigandi skóla skal fylgja umsókn um atvinnuleysisbętur žar sem fram
kemur aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur hafi stundaš nįmiš og lokiš žvķ. Heimild žessi
getur einungis komiš til hękkunar į tryggingarhlutfalli sjįlfstętt starfandi einstaklings einu
sinni į hverju tķmabili skv. 29. gr. Sjįlfstętt starfandi einstaklingur telst įvallt vera ķ fullu
starfi. Tryggingarhlutfall hans getur žó aldrei oršiš hęrra en sem nemur žvķ starfshlutfalli
sem hann er reišubśinn aš rįša sig til, sbr. 4. mgr. 14. gr.
Til aš finna vinnuframlag sjįlfstętt starfandi einstaklinga į įvinnslutķmabili skv. 1. og
2. mgr. skal taka miš af skrįm skattyfirvalda, sbr. einnig h-liš 18. gr.
Fęšingarorlof samkvęmt lögum um fęšingar- og foreldraorlof telst til starfstķma į
įvinnslutķmabili.
Heimilt er aš taka tillit til starfs sem unniš er meš nįmi viš śtreikning į atvinnuleysistryggingu sjįlfstętt starfandi einstaklings en žį telst nįmiš ekki til vinnuframlags hans skv.
3. mgr.
Sjįlfstętt starfandi einstaklingur skal vera fullra 16 įra žegar įvinnslutķmabil samkvęmt
įkvęši žessu hefst.
Hafi sjįlfstętt starfandi einstaklingur einnig veriš launamašur, sbr. a-liš 3. gr., į sķšustu
tólf mįnušum įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar skal taka
miš af öllum störfum hans viš įkvöršun į atvinnuleysistryggingu hans.
Félagsmįlarįšherra er heimilt aš kveša ķ reglugerš, aš fenginni umsögn stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs, nįnar į um įvinnslutķmabil.
20. gr. Stöšvun rekstrar.
Sjįlfstętt starfandi einstaklingur, sbr. b-liš 3. gr., telst hafa stöšvaš rekstur hafi hann
tilkynnt til launagreišendaskrįr rķkisskattstjóra aš hann hafi stöšvaš rekstur og aš öll starfsemi hafi veriš stöšvuš. Žegar metiš er hvort starfsemi hafi veriš stöšvuš skal lķta til hreyfinga ķ viršisaukaskattsskrį rķkisskattstjóra. Heimilt er aš taka tillit til hreyfinga ķ viršisaukaskattsskrį vegna eignasölu enda hafi sjįlfstętt starfandi einstaklingur lagt fram yfirlżsingu
žess efnis aš hann hyggist hętta rekstri.
Enn fremur telst sjįlfstętt starfandi einstaklingur hafa stöšvaš rekstur hafi hann tilkynnt
skrįningarnśmer sitt af skrį, sżnt fram į aš atvinnutęki hafi veriš seld eša afskrįš, reksturinn framseldur öšrum eša hann hafi veriš tekinn til gjaldžrotaskipta.
21. gr. Stašfesting um stöšvun rekstrar.
Sjįlfstętt starfandi einstaklingur, sbr. b-liš 3. gr., skal leggja fram stašfestingu į žvķ aš
hann hafi stöšvaš rekstur skv. 20. gr. Stašfestingin skal fela ķ sér:
a.
yfirlżsingu um aš öll starfsemi hafi veriš stöšvuš og įstęšur žess, og
b.
afrit af tilkynningu til launagreišendaskrįr rķkisskattstjóra um aš rekstur hafi veriš
stöšvašur, vottorš frį skattyfirvöldum um aš skrįningarnśmer hans hafi veriš tekiš af
skrį eša önnur višeigandi gögn frį opinberum ašilum er stašfesta kunna stöšvun rekstrar.
22. gr. Atvinnuleysistryggingar samhliša minnkušu starfshlutfalli.
Sjįlfstętt starfandi einstaklingur, sbr. b-liš 3. gr., sem missir starf sitt en ręšur sig sem
launamašur, sbr. a-liš 3. gr., til starfa ķ minna starfshlutfall telst hlutfallslega tryggšur samkvęmt lögum žessum. Tryggingarhlutfall hans nemur mismun réttar hans hefši hann misst
starf sitt aš öllu leyti, sbr. 19. gr., og žess starfshlutfalls sem hann gegnir sem launamašur,
frį žeim tķma er hann hóf störf ķ hinu nżja starfi. Aš öšru leyti gilda įkvęši laga žessara um
atvinnuleysistryggingu sjįlfstętt starfandi einstaklings, žar į mešal skilyršiš um aš vera ķ
virkri atvinnuleit skv. 14. gr.
V. KAFLI Tilvik er leiša til žess aš atvinnuleysistryggingar geymast.
23. gr. Žįtttöku į vinnumarkaši hętt tķmabundiš.
Sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum og hverfur af vinnumarkaši getur geymt
žegar įunna atvinnuleysistryggingu ķ allt aš 24 mįnuši frį žeim degi er hann sannanlega
hętti störfum.
Sį tķmi sem hinn tryggši starfar į innlendum vinnumarkaši į tķmabilinu skv. 1. mgr. telst
til įvinnslutķmabils skv. 15. eša 19. gr. eftir žvķ sem viš į.
Viš śtreikninga į įvinnslutķmabili skv. 15. eša 19. gr. žegar kemur til geymdrar atvinnuleysistryggingar skal lķta til sķšustu tólf mįnaša sem hinn tryggši hefur starfaš į innlendum
vinnumarkaši į sķšustu 36 mįnušum frį móttöku umsóknar enda leiši ekki annaš af lögum
žessum.
Sęki hinn tryggši ekki um atvinnuleysisbętur innan 24 mįnaša frį žeim degi er hann
sannanlega hvarf af vinnumarkaši fellur réttur hans til aš geyma atvinnuleysistrygginguna
nišur.
Įkvęši žetta į ekki viš um žį sem fį greiddar atvinnuleysisbętur ķ öšrum rķkjum eša
samkvęmt įkvęšum VIII. kafla fyrir sama tķmabil.
24. gr. Minnkaš starfshlutfall.
Launamašur, sbr. a-liš 3. gr., sem minnkar starfshlutfall sitt getur geymt žegar įunna
atvinnuleysistryggingu ķ allt aš 24 mįnuši frį žeim degi er hann sannanlega minnkaši starfshlutfall sitt. Sama į viš um sjįlfstętt starfandi einstakling, sbr. b-liš 3. gr., sem ręšur sig til
starfa sem launamašur ķ hlutastarf, sbr. 22. gr.
Sį tķmi sem launamašur starfar į innlendum vinnumarkaši į tķmabilinu skv. 1. mgr. ķ
sama eša hęrra starfshlutfalli en hann var ķ įšur telst til įvinnslutķmabils skv. 15. gr.
Viš śtreikninga į įvinnslutķmabili skv. 15. eša 19. gr. žegar kemur til geymdrar atvinnuleysistryggingar skal lķta til žeirra tólf mįnaša sem hinn tryggši starfaši į innlendum vinnumarkaši ķ hęsta starfshlutfalli į sķšustu 36 mįnušum frį móttöku umsóknar enda leiši ekki
annaš af lögum žessum.
Sęki hinn tryggši ekki um atvinnuleysisbętur innan 24 mįnaša frį žeim degi er hann
sannanlega minnkaši starfshlutfall sitt fellur réttur hans til aš geyma atvinnuleysistrygginguna nišur.
Įkvęši žetta į ekki viš um žį sem fį greiddar atvinnuleysisbętur ķ öšrum rķkjum eša
samkvęmt įkvęšum VIII. kafla fyrir sama tķmabil.
25. gr. Nįm.
Sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum og hverfur af vinnumarkaši til aš stunda
nįm, sbr. c-liš 3. gr., getur geymt žegar įunna atvinnuleysistryggingu ķ allt aš 36 mįnuši frį
žeim degi er hann sannanlega hętti störfum enda hafi hann sannanlega lokiš nįminu.
Sį tķmi sem hinn tryggši starfar į innlendum vinnumarkaši į tķmabilinu skv. 1. mgr. telst
til įvinnslutķmabils skv. 15. eša 19. gr. eftir žvķ sem viš į.
Viš śtreikninga į įvinnslutķmabili žegar kemur til geymdrar atvinnuleysistryggingar skal
lķta til sķšustu tólf mįnaša sem hinn tryggši hefur starfaš į innlendum vinnumarkaši į
sķšustu 48 mįnušum frį móttöku umsóknar enda leiši ekki annaš af lögum žessum.
Sęki hinn tryggši ekki um atvinnuleysisbętur innan 36 mįnaša frį žeim degi er hann
sannanlega hętti störfum eša hefur ekki lokiš nįmi innan žess tķma fellur réttur hans til aš
geyma atvinnuleysistrygginguna nišur.
Įkvęši žetta į ekki viš um žį sem fį greiddar atvinnuleysisbętur ķ öšrum rķkjum eša
samkvęmt įkvęšum VIII. kafla fyrir sama tķmabil.
26. gr. Óvinnufęrni vegna sjśkdóms eša slyss.
Sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum og hverfur af vinnumarkaši verši hann
óvinnufęr vegna sjśkdóms eša slyss getur geymt žegar įunna atvinnuleysistryggingu žann
tķma sem hann er óvinnufęr.
Viš śtreikninga į įvinnslutķmabili skv. 15. eša 19. gr. žegar kemur til geymdrar atvinnuleysistryggingar skal lķta til sķšustu tólf mįnaša frį žeim tķma er hinn tryggši sannanlega
hętti störfum og tķmabil skv. 1. mgr. hófst.
Sęki hinn tryggši ekki um atvinnuleysisbętur innan sex mįnaša frį žeim degi er hann
varš vinnufęr į nż fellur réttur hans til aš geyma atvinnuleysistrygginguna nišur enda eigi
įkvęši 23. gr. ekki viš.
Vottorš sérfręšilęknis er annašist hinn tryggša skal fylgja umsókn um atvinnuleysisbętur žar sem mešal annars skal koma fram hvenęr hann varš óvinnufęr og hvenęr hann
varš vinnufęr į nż.
Įkvęši žetta į ekki viš um žį sem fį greiddar atvinnuleysisbętur ķ öšrum rķkjum eša
samkvęmt įkvęšum VIII. kafla fyrir sama tķmabil.
27. gr. Afplįnun refsingar.
Sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum og hverfur af vinnumarkaši žar sem hann
tekur śt refsingu sķna samkvęmt dómi getur geymt žegar įunna atvinnuleysistryggingu
žangaš til hann hefur lokiš afplįnun refsingar.
Viš śtreikninga į įvinnslutķmabili skv. 15. eša 19. gr. žegar kemur til geymdrar atvinnuleysistryggingar skal lķta til sķšustu tólf mįnaša frį žeim tķma er hinn tryggši sannanlega
hętti störfum og tķmabil skv. 1. mgr. hófst.
Sęki hinn tryggši ekki um atvinnuleysisbętur innan sex mįnaša frį žeim degi er afplįnun
refsingar hans lauk fellur réttur hans til aš geyma atvinnuleysistrygginguna nišur enda eigi
įkvęši 23. gr. ekki viš.
Vottorš frį fangelsismįlayfirvöldum skal fylgja umsókn um atvinnuleysisbętur žar sem
mešal annars skal koma fram žaš tķmabil sem afplįnun refsingar stóš yfir.
Įkvęši žetta į ekki viš um žį sem fį greiddar atvinnuleysisbętur ķ öšrum rķkjum eša
samkvęmt įkvęšum VIII. kafla fyrir sama tķmabil.
28. gr. Virkri atvinnuleit hętt tķmabundiš.
Sį sem hefur fengiš greiddar atvinnuleysisbętur ķ skemmri tķma en 24 mįnuši en hęttir
tķmabundiš virkri atvinnuleit getur geymt žegar įunna atvinnuleysistryggingu ķ allt aš 24
mįnuši frį žeim degi er hann sótti um atvinnuleysisbętur enda hafi hann ekki įšur nżtt sér
heimild skv. 23.–27. gr. Aš öšru leyti gildir 23. gr. um geymdar atvinnuleysistryggingar.
Sį sem hęttir virkri atvinnuleit skv. 1. mgr. til aš stunda nįm, sbr. c-liš 3. gr., getur
geymt žegar įunna atvinnuleysistryggingu ķ allt aš 36 mįnuši frį žeim degi er hann
sannanlega hętti virkri atvinnuleit enda hafi hann sannanlega lokiš nįminu. Žegar sótt er
aftur um atvinnuleysisbętur skal miša viš atvinnuleysistryggingar hins tryggša eins og žęr
voru įšur en hann hóf nįmiš nema annaš leiši af lögum žessum.
Sį sem hęttir virkri atvinnuleit skv. 1. mgr. vegna tilvika er įkvęši 25. og 26. gr. fjalla
um getur geymt žegar įunna atvinnuleysistryggingu samkvęmt žeim įkvęšum eftir žvķ sem
viš getur įtt.
Įkvęši žetta į ekki viš um žį sem fį greiddar atvinnuleysisbętur ķ öšrum rķkjum eša
samkvęmt įkvęšum VIII. kafla fyrir sama tķmabil.
VI. KAFLI Tķmabil sem atvinnuleysisbętur eru greiddar.
29. gr. Lengd tķmabils sem atvinnuleysisbętur eru greiddar.
Sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum getur įtt rétt į greišslu atvinnuleysisbóta
samfellt ķ žrjś įr frį žeim degi er Vinnumįlastofnun tók viš umsókn hans um atvinnuleysisbętur nema annaš leiši af lögum žessum. Bištķmi eftir greišslu atvinnuleysisbóta skv. X.
kafla telst hluti tķmabilsins. Hiš sama į viš um žann tķma žegar greiddar eru hlutfallslegar
atvinnuleysisbętur, sbr. 17. eša 22. gr.
Sį tķmi sem hinn tryggši starfar į vinnumarkaši eftir aš tķmabil skv. 1. mgr. hefst telst
ekki hluti tķmabilsins. Enn fremur telst sį tķmi sem atvinnuleysistryggingar geymast skv. V.
kafla ekki hluti tķmabilsins skv. 1. mgr.
Tķmabiliš skv. 1. mgr. heldur įfram aš lķša žegar hinn tryggši sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar eftir aš hafa starfaš ķ skemmri tķma en 24 mįnuši į innlendum vinnumarkaši frį žvķ aš hann fékk sķšast greiddar atvinnuleysisbętur.
30. gr. Endurnżjun tķmabils sem atvinnuleysisbętur eru greiddar.
Sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum og hefur fengiš greiddar atvinnuleysisbętur samtals ķ žrjś įr skv. 29. gr. getur įunniš sér rétt innan atvinnuleysistryggingakerfisins
aš nżju aš lišnum 24 mįnušum enda hafi hann starfaš į vinnumarkaši ķ a.m.k. sex mįnuši
eftir aš fyrra tķmabili lauk og misst starf sitt af gildum įstęšum. Hefst žį nżtt tķmabil skv.
29. gr. en aš öšru leyti gilda įkvęši III. og IV. kafla um skilyrši atvinnuleysistryggingar
hins tryggša eftir žvķ sem viš getur įtt.
31. gr. Nżtt tķmabil skv. 29. gr. hefst įšur en fyrra tķmabili lżkur aš fullu.
Nżtt tķmabil skv. 29. gr. hefst žegar hinn tryggši sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur til
Vinnumįlastofnunar eftir aš hafa starfaš samfellt į innlendum vinnumarkaši ķ a.m.k. 24
mįnuši frį žvķ aš hann fékk sķšast greiddar atvinnuleysisbętur. Aš öšru leyti gilda įkvęši
III. og IV. kafla um skilyrši atvinnuleysistryggingar hins tryggša eftir žvķ sem viš getur įtt.
VII. KAFLI Fjįrhęš atvinnuleysisbóta.
32. gr. Tekjutengdar atvinnuleysisbętur.
Sį sem telst tryggšur skv. III. eša IV. kafla öšlast rétt til tekjutengdra atvinnuleysisbóta
ķ allt aš žrjį mįnuši frį žeim tķma er grunnatvinnuleysisbętur skv. 33. gr. hafa veriš greiddar
ķ samtals tķu virka daga nema annaš leiši af lögum žessum.
Tekjutengdar atvinnuleysisbętur launamanna skv. 1. mgr. skulu nema 70% af mešaltali
heildarlauna og skal miša viš sex mįnaša tķmabil sem hefst tveimur mįnušum įšur en umsękjandi varš atvinnulaus. Til launa teljast hvers konar laun og ašrar žóknanir samkvęmt
lögum um tryggingagjald en ekki skal miša viš tekjur af störfum er umsękjandi gegnir
įfram, sbr. 17. og 22. gr. Einungis skal miša viš mešaltal heildarlauna fyrir žį mįnuši į višmišunartķmabilinu sem umsękjandi hefur starfaš į innlendum vinnumarkaši. Aldrei skal žó
miša viš fęrri mįnuši en fjóra viš śtreikning į mešaltali heildarlauna.
Tekjutengdar atvinnuleysisbętur sjįlfstętt starfandi einstaklinga skv. 1. mgr. skulu nema
70% af mešaltali heildarlauna og skal miša viš tekjuįriš į undan žvķ įri sem umsękjandi
varš atvinnulaus. Aš öšru leyti gildir įkvęši 2. mgr.
Śtreikningar į tekjutengdum atvinnuleysisbótum skulu byggjast į upplżsingum sem
Vinnumįlastofnun aflar um tekjur umsękjanda śr skattframtölum, stašgreišsluskrį og tryggingagjaldsskrį skattyfirvalda. Vinnumįlastofnun skal leita stašfestingar hjį skattyfirvöldum
į žvķ aš upplżsingar śr stašgreišsluskrį og tryggingagjaldsskrį hafi veriš ķ samręmi viš
įlagningu skattyfirvalda. Žegar ekki hefur veriš stašiš skil į greišslum til skattyfirvalda
vegna launamanna skal lķta til annarra gagna sem fęra sönnur į tekjur launamanns į višmišunartķmabili skv. 2. mgr.
Tekjutengdar atvinnuleysisbętur skulu greišast fyrir alla daga nema laugardaga og sunnudaga į hverju tķmabili skv. 29. gr.
Žrįtt fyrir 1. og 2. mgr. skal hįmarksfjįrhęš tekjutengdra atvinnuleysisbóta ķ hverjum
mįnuši mišast viš tryggingarhlutfall hins tryggša žannig aš žęr nemi aldrei hęrri fjįrhęš
en 180.000 kr. į mįnuši mišaš viš óskerta atvinnuleysistryggingu, sbr. 15. eša 19. gr. Til
aš finna śt atvinnuleysisbętur fyrir hvern dag skal miša viš 21,67 daga.
Sį sem uppfyllir skilyrši III. eša IV. kafla en hefur ekki starfaš į innlendum vinnumarkaši į višmišunartķmabili skv. 2. eša 3. mgr. öšlast rétt til grunnatvinnuleysisbóta skv.
33. gr. ķ samręmi viš tryggingarhlutfall hans skv. 15. eša 19. gr. Hiš sama į viš žegar tekjutengdar atvinnuleysisbętur skv. 1. mgr. reynast lęgri en grunnatvinnuleysisbętur sem hinn
tryggši į rétt į skv. 33. gr.
Žegar tķmabil skv. 29. gr. heldur įfram aš lķša er hinn tryggši sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur į hann ekki rétt į atvinnuleysisbótum samkvęmt įkvęši žessu enda hafi hann
įšur fullnżtt rétt sinn skv. 1. mgr.
Hinn tryggši sem sętir bištķma eftir atvinnuleysisbótum samkvęmt įkvęšum X. kafla
skal ekki eiga rétt į tekjutengdum atvinnuleysisbótum samkvęmt įkvęši žessu.
33. gr. Grunnatvinnuleysisbętur.
Sį sem telst tryggšur skv. III. eša IV. kafla öšlast rétt til grunnatvinnuleysisbóta viš upphaf tķmabils skv. 29. gr. ķ samręmi viš tryggingarhlutfall hans skv. 15. eša 19. gr. nema
annaš leiši af lögum žessum.
Sį sem telst aš fullu tryggšur į rétt til óskertra grunnatvinnuleysisbóta sem skulu nema
4.431 kr. į dag. Lįgmarksréttur til atvinnuleysistrygginga veitir rétt til ¼ hluta grunnatvinnuleysisbóta.
Grunnatvinnuleysisbętur skulu greišast fyrir alla daga nema laugardaga og sunnudaga į
hverju tķmabili skv. 29. gr. Fjįrhęš grunnatvinnuleysisbóta skv. 2. mgr. og hįmark tekjutengdra atvinnuleysisbóta skv. 4. mgr. 32. gr. koma til endurskošunar viš afgreišslu fjįrlaga
įr hvert meš tilliti til žróunar launa, veršlags og efnahagsmįla. Žó er félagsmįlarįšherra heimilt, aš fengnu samžykki rķkisstjórnar, aš breyta fjįrhęš grunnatvinnuleysisbóta og hįmarki tekjutengdra atvinnuleysisbóta til hękkunar ef verulegar breytingar verša į launažróun
og žjóšhagsforsendum frį afgreišslu fjįrlaga. Žegar įšurgreind skilyrši leiša til hękkunar
į fjįrhęšum skal félagsmįlarįšherra breyta žeim meš reglugerš.
34. gr. Atvinnuleysisbętur vegna framfęrsluskyldu gagnvart börnum.
Sį sem telst tryggšur skv. III. eša IV. kafla og hefur framfęrsluskyldu gagnvart börnum
yngri en 18 įra skal eiga rétt į 4% af óskertum grunnatvinnuleysisbótum meš hverju barni
frį upphafi tķmabils skv. 29. gr. nema annaš leiši af lögum žessum.
Heimilt er aš skuldajafna kröfum Innheimtustofnunar sveitarfélaga um mešlög hins
tryggša sem stofnuninni hefur veriš fališ aš innheimta į móti atvinnuleysisbótum skv. 1.
mgr.
35. gr. Tilhögun greišslna atvinnuleysisbóta.
Atvinnuleysisbętur skulu greiddar eftir į, fyrir undanfarandi mįnuš eša hluta śr mįnuši
žannig aš mišist viš 20. dag mįnašar til 19. dags nęsta mįnašar, fyrsta virkan dag hvers
mįnašar.
36. gr. Frįdrįttur vegna tekna.
Žegar samanlagšar tekjur af hlutastarfi hins tryggša, sbr. 17. eša 22. gr., og atvinnuleysisbętur hans skv. 32.–34. gr. eru hęrri en sem nemur óskertum rétti hans til atvinnuleysisbóta
aš višbęttu frķtekjumarki skv. 2. mgr. skal skerša atvinnuleysisbętur hans um helming
žeirra tekna sem umfram eru. Hiš sama gildir um tekjur hins tryggša fyrir tilfallandi vinnu,
elli- eša örorkulķfeyrisgreišslur samkvęmt lögum um almannatryggingar, um elli- og örorkulķfeyrisgreišslur śr almennum lķfeyrissjóšum og séreignarsjóšum og fjįrmagnstekjur hins
tryggša. Eingöngu skal taka tillit til žeirra tekna sem hinn tryggši hefur haft į žeim tķma er
hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur, sętir bištķma eša višurlögum samkvęmt lögum žessum.
Frķtekjumarkiš skal vera 52.000 kr. į mįnuši. Fjįrhęš frķtekjumarksins kemur til endurskošunar viš afgreišslu fjįrlaga įr hvert meš tilliti til žróunar launa, veršlags og efnahagsmįla. Žó er félagsmįlarįšherra heimilt, aš fengnu samžykki rķkisstjórnar, aš breyta fjįrhęš
frķtekjumarksins til hękkunar ef verulegar breytingar verša į launažróun og žjóšhagsforsendum frį afgreišslu fjįrlaga. Žegar įšurgreind skilyrši leiša til hękkunar į fjįrhęš frķtekjumarksins skal félagsmįlarįšherra breyta henni meš reglugerš.
37. gr. Uppsöfnun og vernd réttinda.
Sį sem fęr greiddar atvinnuleysisbętur greišir aš lįgmarki 4% af atvinnuleysisbótum
skv. 32. og 33. gr. ķ lķfeyrissjóš og Atvinnuleysistryggingasjóšur greišir 6% mótframlag.
Hinum tryggša er aš auki heimilt aš greiša ķ séreignarsjóš.
Sį sem fęr greiddar atvinnuleysisbętur getur óskaš eftir žvķ aš halda įfram aš greiša til
stéttarfélags sķns og sér žį Vinnumįlastofnun um aš koma greišslunni til hlutašeigandi
stéttarfélags.
38. gr. Endurmat į rétti til atvinnuleysistrygginga.
Sį sem hefur fengiš greiddar atvinnuleysisbętur skv. 32. og 33. gr. getur óskaš eftir
endurmati į atvinnuleysistryggingu sinni skv. III. eša IV. kafla., og žar meš endurśtreikningi
į fjįrhęš atvinnuleysisbóta, žegar starfstķmabil hans hefur varaš samfellt lengur en žrjį
mįnuši įšur en hann sękir aftur um atvinnuleysisbętur og tķmabil skv. 29. gr. heldur įfram
aš lķša. Skal žį taka miš af nżja starfstķmabilinu og žess hluta eldra įvinnslutķmabils sem
nęgir til aš samtals verši mišaš viš tólf mįnaša tķmabil. Óski hinn tryggši ekki eftir endurśtreikningi mišast atvinnuleysisbętur viš fyrri śtreikninga.
39. gr. Leišrétting į atvinnuleysisbótum.
Hafi breytingar oršiš į tekjuskattsįlagningu hins tryggša vegna tekna sem tekjutengdar
atvinnuleysisbętur eru byggšar į, sbr. 32. gr., skal Vinnumįlastofnun leišrétta fjįrhęš bótanna til samręmis viš įlagningu skattyfirvalda.
Hafi hinn tryggši fengiš hęrri atvinnuleysisbętur skv. 32. eša 33. gr. en hann įtti rétt į
samkvęmt įlagningu skattyfirvalda eša öšrum įstęšum ber honum aš endurgreiša žį
fjįrhęš sem ofgreidd var aš višbęttu 15% įlagi. Hiš sama gildir um atvinnuleysisbętur sem
hinn tryggši hefur fengiš greiddar fyrir tķmabil er hann uppfyllti ekki skilyrši laganna. Fella
skal nišur įlagiš samkvęmt žessari mįlsgrein fęri hinn tryggši rök fyrir žvķ aš honum verši
ekki kennt um žį annmarka er leiddu til įkvöršunar Vinnumįlastofnunar.
Heimilt er aš skuldajafna ofgreiddum atvinnuleysisbótum į móti sķšar tilkomnum atvinnuleysisbótum sama einstaklings en žó aldrei hęrri fjįrhęš en sem nemur 25% af sķšarnefndu atvinnuleysisbótunum ķ hverjum mįnuši. Enn fremur er heimilt aš skuldajafna ofgreiddum atvinnuleysisbótum į móti inneign hins tryggša vegna ofgreiddra skatta, barnabóta
og vaxtabóta samkvęmt lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt. Fjįrmįlarįšherra setur ķ
reglugerš nįnari reglur um skuldajöfnun og forgangsröš.
Um innheimtu ofgreidds fjįr śr Atvinnuleysistryggingasjóši fer skv. 111. gr. laga nr.
90/2003, um tekjuskatt. Félagsmįlarįšherra getur žó fališ sérstökum innheimtuašila aš
annast innheimtu.
Hafi hinn tryggši fengiš lęgri atvinnuleysisbętur en honum bar samkvęmt įlagningu
skattyfirvalda eša öšrum įstęšum ber Vinnumįlastofnun aš greiša žį fjįrhęš sem vangreidd var til hins tryggša įsamt vöxtum fyrir žaš tķmabil sem féš var ķ vörslu Atvinnuleysistryggingasjóšs. Skulu vextir žessir vera jafnhįir vöxtum sem Sešlabanki Ķslands įkvešur og
birtir į hverjum tķma skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verštryggingu. Sama
į viš žegar nišurstaša śrskuršarnefndar atvinnuleysistrygginga og vinnumarkašsašgerša
leišir til žess aš hinn tryggši hafi įtt rétt į atvinnuleysisbótum samkvęmt lögum žessum en
hafši įšur veriš synjaš um žęr eša reiknašar lęgri atvinnuleysisbętur. Žegar greišslur śr
Atvinnuleysistryggingasjóši eru vangreiddar vegna skorts į upplżsingum frį hinum tryggša
falla vextir nišur.
40. gr. Gjaldžrot félaga.
Vinnumįlastofnun er heimilt aš greiša launamanni gjaldžrota félags atvinnuleysisbętur
skv. 32. og 33. gr. žann tķma sem hann er įn atvinnu į uppsagnarfresti mešan hann bķšur eftir
endanlegu uppgjöri į launakröfum sķnum samkvęmt lögum nr. 88/2003, um Įbyrgšasjóš launa, enda uppfylli hann skilyrši laga žessara. Skilyrši er jafnframt aš launamašur framselji
Atvinnuleysistryggingasjóši žann hluta launakröfu sinnar į hendur Įbyrgšasjóši launa er
nemur fjįrhęš žeirra atvinnuleysisbóta sem hann fęr greiddar į žessum tķma.
41. gr. Fjįrnįm óheimilt.
Óheimilt er aš gera fjįrnįm ķ atvinnuleysisbótum samkvęmt lögum žessum sem ekki hafa
veriš greiddar til hins tryggša. Žį er jafnframt óheimilt aš taka atvinnuleysisbętur til
greišslu opinberra gjalda annarra en stašgreišslu opinberra gjalda.
VIII. KAFLI Atvinnuleit eša atvinna ķ öšru ašildarrķki aš samningnum um Evrópska
efnahagssvęšiš og stofnsamningi Frķverslunarsamtaka Evrópu eša ķ Fęreyjum.
42. gr. Atvinnuleit ķ öšru ašildarrķki.
Vinnumįlastofnun er heimilt aš greiša atvinnuleysisbętur skv. VII. kafla til žess sem telst
tryggšur samkvęmt lögum žessum og er ķ atvinnuleit ķ öšru ašildarrķki aš samningnum um
Evrópska efnahagssvęšiš eša stofnsamningi Frķverslunarsamtaka Evrópu eša ķ Fęreyjum
enda uppfylli hann eftirtalin skilyrši:
a.
hefur sótt um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar,
b.
hefur uppfyllt skilyrši laga žessara į a.m.k. fjórum nęstlišnum vikum fyrir brottfarardag,
c.
er heimilt aš vera ķ frjįlsri atvinnuleit ķ öšru ašildarrķki samkvęmt lögum žess rķkis, og
d.
skrįir sig ķ atvinnuleit hjį vinnumišlun ķ žvķ rķki žar sem atvinnuleitin fer fram samkvęmt lögum žess rķkis innan sjö virkra daga frį brottfarardegi.
Vinnumįlastofnun er heimilt aš veita undanžįgu frį skilyrši b-lišar 1. mgr. žegar foreldri,
maki, sambśšarmaki eša samvistarmaki hins tryggša dvelst viš nįm eša störf ķ žvķ landi sem
atvinnuleitin fer fram. Hiš sama getur įtt viš er börn hins tryggša undir 18 įra aldri eru bśsett ķ landinu meš hinu foreldri sķnu eša hann hefur žegar fengiš tilboš um starf žar ķ landi.
Vinnumįlastofnun er jafnframt heimilt aš veita hinum tryggša lengri tķma til aš skrį sig
hjį hinni erlendu vinnumišlun en kvešiš er į um ķ d-liš 1. mgr. Greišslur atvinnuleysisbóta
falla žį nišur frį og meš brottfarardegi og hefjast aš nżju viš skrįningu erlendis.
Vinnumįlastofnun gefur śt višeigandi vottorš til stašfestingar į rétti hins tryggša samkvęmt įkvęši žessu.
Lög žess rķkis žar sem atvinnuleitin fer fram skulu gilda aš öšru leyti um eftirfylgni meš
atvinnuleitinni og žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum.
Félagsmįlarįšherra er heimilt aš kveša ķ reglugerš, aš fenginni umsögn stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs, nįnar į um atvinnuleysistryggingar launamanna og sjįlfstętt starfandi
einstaklinga, sbr. a- og b-liši 3. gr., į grundvelli samningsins um Evrópska efnahagssvęšiš,
stofnsamnings Frķverslunarsamnings Evrópu, Noršurlandasamnings um almannatryggingar
og samnings milli rķkisstjórnar Ķslands annars vegar og rķkisstjórnar Danmerkur og heimastjórnar Fęreyja hins vegar.
43. gr. Lengd žess tķmabils sem atvinnuleysisbętur eru greiddar
vegna atvinnuleitar ķ öšru ašildarrķki.
Vinnumįlastofnun er heimilt aš greiša atvinnuleysisbętur skv. 42. gr. samfellt ķ allt aš
žrjį mįnuši frį brottfarardegi hins tryggša en žó aldrei ķ lengri tķma en sem eftir er af tķmabili skv. 29. gr.
Žegar hinn tryggši fęr tķmabundiš starf ķ öšru ašildarrķki ķ skemmri tķma en sem eftir er
af tķmabili 1. mgr. eša segir upp starfi eša missir žaš af gildum įstęšum innan žess tķma er
heimilt aš greiša honum atvinnuleysisbętur skv. 42. gr. žann tķma sem eftir er af tķmabili
skv. 1. mgr.
Įkvęši 2. mgr. į ekki viš hafi starf ķ öšru ašildarrķki veitt hlutašeigandi rétt samkvęmt
lögum žess rķkis um atvinnuleysistryggingar.
44. gr. Endurnżjun į tķmabili skv. 43. gr.
Sį sem hefur įšur fengiš greiddar atvinnuleysisbętur skv. 42. gr. getur įunniš sér aš nżju
rétt til aš fį greiddar atvinnuleysisbętur mešan hann er ķ atvinnuleit ķ öšru ašildarrķki aš
samningnum um Evrópska efnahagssvęšiš eša stofnsamningi Frķverslunarsamtaka Evrópu
eša ķ Fęreyjum aš lišnum sex mįnušum frį lok tķmabilsins skv. 43. gr. enda hafi hann
starfaš į innlendum vinnumarkaši ķ a.m.k. žrjį mįnuši og uppfyllir aš öšru leyti įkvęši laga
žessara.
45. gr. Umsókn um greišslur atvinnuleysisbóta
vegna atvinnuleitar ķ öšru ašildarrķki.
Sį sem vill nżta sér rétt sinn skv. 42. gr. skal sękja um aš atvinnuleysisbętur verši
greiddar mešan hann er ķ atvinnuleit ķ öšru ašildarrķki aš samningnum um Evrópska efnahagssvęšiš eša stofnsamningi Frķverslunarsamtaka Evrópu eša ķ Fęreyjum til Vinnumįlastofnunar į žar til geršum eyšublöšum fyrir brottfarardag. Ef umsękjandi er yngri en 18 įra
skal foreldri eša forrįšamašur hans samžykkja umsóknina meš undirritun sinni.
46. gr. Tilkynning um heimkomu.
Hinn tryggši sem hefur fengiš greiddar atvinnuleysisbętur skv. 42. gr. og snżr aftur til
landsins til aš halda įfram atvinnuleit sinni į innlendum vinnumarkaši skal tilkynna um žaš
skriflega til Vinnumįlastofnunar innan sjö virkra daga frį žvķ aš tķmabili skv. 43. gr. lauk
eša komudegi hafi hinn tryggši komiš til landsins įšur en tķmabilinu lauk. Atvinnuleysistrygging hans er žį sś sama og hśn var įšur en hann fór utan ķ atvinnuleit nema annaš leiši
af lögum žessum.
Lįti hinn tryggši hjį lķša aš tilkynna um įframhaldandi atvinnuleit hér į landi innan tķmamarka 1. mgr. falla greišslur atvinnuleysisbóta nišur frį og meš žeim degi er tķmabili skv.
43. gr. lauk eša hann hętti atvinnuleit ķ öšru ašildarrķki hafi hann sannanlega hętt leitinni
įšur en tķmabilinu lauk. Skal hinn tryggši žį sękja um atvinnuleysisbętur aš nżju skv. 9.
gr.
Vinnumįlastofnun er heimilt aš leita upplżsinga hjį žar til bęrri stofnun ķ žvķ ašildarrķki
žar sem atvinnuleitin fór fram um atriši er geta haft įhrif į atvinnuleysistryggingu hlutašeigandi hér į landi eša žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum.
47. gr. Įvinnslutķmabil ķ öšru ašildarrķki.
Žegar umsękjandi um atvinnuleysisbętur hefur starfaš į innlendum vinnumarkaši ķ a.m.k.
žrjį mįnuši į įvinnslutķmabili skv. 15. eša 19. gr. er Vinnumįlastofnun heimilt aš taka tillit
til starfstķmabila hans sem launamanns eša sjįlfstętt starfandi einstaklings, sbr. a-b-liši 3.
gr., ķ öšru ašildarrķki aš samningnum um Evrópska efnahagssvęšiš eša stofnsamningi Frķverslunarsamtaka Evrópu eša ķ Fęreyjum į įvinnslutķmabilinu viš mat į atvinnuleysistryggingu hans enda hafi störf hans ķ žvķ rķki veitt honum rétt samkvęmt lögum žess um atvinnuleysistryggingar.
Umsękjandi skal lįta tilskilin vottorš um įunnin starfstķmabil og tryggingatķmabil ķ öšru
ašildarrķki fylgja meš umsókn um atvinnuleysisbętur skv. 9. gr.
Žegar umsękjandi um atvinnuleysisbętur, sem flytur til Ķslands frį Danmörku, Finnlandi,
Fęreyjum, Gręnlandi, Noregi eša Svķžjóš, hefur starfaš hér į landi į sķšastlišnum fimm
įrum frį móttökudegi umsóknar ķ žeim męli aš hann hefši talist tryggšur samkvęmt lögum
žessum žarf ekki aš uppfylla žaš skilyrši 1. mgr. aš hafa starfaš į innlendum vinnumarkaši
ķ a.m.k. žrjį mįnuši į įvinnslutķmabili svo aš heimilt sé aš taka tillit til starfstķmabila hans
ķ žessum rķkjum. Hiš sama į viš um žį sem flytja til Ķslands frį framangreindum rķkjum og
hafa fengiš greiddar atvinnuleysisbętur hér į landi į nęstlišnum fimm įrum frį móttökudegi
umsóknar hjį Vinnumįlastofnun.
48. gr. Śtgįfa vottorša.
Vinnumįlastofnun skal gefa śt vottorš til stašfestingar į atvinnuleysistryggingu hins
tryggša samkvęmt umsókn žar sem fram kemur starfstķmabil hans hér į landi į įvinnslutķmabili skv. 15. eša 19. gr. og įunnin réttindi hans samkvęmt lögum žessum. Tilgreina skal
hvort hinn tryggši hafi įunniš sér atvinnuleysistryggingarnar sem launamašur, eša sjįlfstętt
starfandi einstaklingur, sbr. a–b-liši 3. gr.
49. gr. Greišsla atvinnuleysisbóta til rétthafa śr erlendum tryggingakerfum.
Vinnumįlastofnun er heimilt aš greiša rķkisborgara annars ašildarrķkis aš samningnum
um Evrópska efnahagssvęšiš eša stofnsamningi Frķverslunarsamtaka Evrópu eša Fęreyingi,
sem kemur hingaš ķ atvinnuleit, atvinnuleysisbętur śr Atvinnuleysistryggingasjóši aš beišni
og fyrir hönd žar til bęrrar stofnunar ķ hlutašeigandi rķki enda endurgreiši sś stofnun sjóšnum žęr fjįrhęšir sem žannig eru inntar af hendi.
Vinnumįlastofnun er žó heimilt aš greiša śt atvinnuleysisbętur skv. 1. mgr. žrįtt fyrir
aš ekki komi til formlegrar endurgreišslu enda leiši slķkt af samningum sem ķslensk stjórnvöld eru ašilar aš.
IX. KAFLI Tilvik er leiša til takmörkunar į atvinnuleysistryggingum.
50. gr. Verkfall eša verkbann.
Launamašur, sbr. a-liš 3. gr., sem leggur nišur störf ķ verkfalli eša vegna verkbanns
vinnuveitanda telst ekki tryggšur samkvęmt lögum žessum žann tķma sem vinnustöšvunin
stendur yfir.
Launamašur sem hefur misst starf sitt įšur en til verkfalls eša verkbanns kom en tekur
žaš fram ķ umsókn aš hann sé aš leita aš starfi ķ žeirri starfsgrein sem verkfalliš eša verkbanniš tekur til telst ekki tryggšur žann tķma sem vinnustöšvunin stendur yfir į fyrstu fjórum
vikunum frį žvķ aš Vinnumįlastofnun tók viš umsókn hans.
Įkvęši 2. mgr. į žó ekki viš žegar verkfall eša verkbann tekur einungis til starfa ķ viškomandi starfsgrein į afmörkušu svęši.
51. gr. Ósamrżmanlegar greišslur.
Hver sį sem nżtur slysa- eša sjśkradagpeninga samkvęmt lögum um almannatryggingar
telst ekki tryggšur samkvęmt lögum žessum į sama tķmabili.
Hver sį sem nżtur greišslna śr Fęšingarorlofssjóši samkvęmt lögum um fęšingar- og
foreldraorlof telst ekki tryggšur samkvęmt lögum žessum į sama tķmabili.
Hver sį sem nżtur greišslna samkvęmt lögum um greišslur til foreldra langveikra eša
alvarlegra fatlašra barna telst ekki tryggšur samkvęmt lögum žessum į sama tķmabili.
Hver sį sem hefur fengiš greitt śt ótekiš orlof viš starfslok eša fęr greišslur vegna starfsloka telst ekki tryggšur samkvęmt lögum žessum į žvķ tķmabili sem žęr greišslur eiga viš
um. Viš umsókn um atvinnuleysisbętur skal hinn tryggši taka fram hvenęr hann ętlar aš
taka śt orlof sitt fyrir lok nęsta orlofstķmabils.
52. gr. Nįm.
Hver sį sem stundar nįm, sbr. c-liš 3. gr., telst ekki tryggšur į sama tķmabili enda er nįmiš ekki hluti vinnumarkašsašgerša samkvęmt įkvöršun Vinnumįlastofnunar.
Žrįtt fyrir 1. mgr. skal Vinnumįlastofnun meta sérstaklega hvort umsękjandi um atvinnuleysisbętur geti talist tryggšur samkvęmt lögum žessum žegar hann hefur stundaš nįm meš
starfi sķnu sem hann missti og nįmiš er ekki lįnshęft samkvęmt reglum um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna.
Vinnumįlastofnun skal jafnframt meta sérstaklega hvort sį er stundar nįm en er ķ lęgra
nįmshlutfalli en 75% uppfylli skilyrši laganna žrįtt fyrir nįmiš. Umsękjandi um atvinnuleysisbętur skal leggja fram stašfestingu frį viškomandi menntastofnun um nįmshlutfalliš.
53. gr. Frelsissvipting.
Hver sį sem hefur veriš sviptur frelsi sķnu meš dómi telst ekki tryggšur samkvęmt lögum
žessum į žeim tķma er hann tekur śt refsingu sķna ķ fangelsi. Hiš sama į viš um žann sem
hefur veriš sviptur frelsi sķnu meš śrskurši dómara eša tekur śt refsingu sķna ķ samfélagsžjónustu.
X. KAFLI Bištķmi eftir atvinnuleysisbótum.
54. gr. Starfi sagt upp įn gildra įstęšna.
Sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum en hefur sagt starfi sķnu lausu įn gildra
įstęšna skal ekki eiga rétt į greišslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en aš 40 virkum
dögum lišnum frį móttöku umsóknar um atvinnuleysisbętur. Hiš sama gildir um žann sem
missir starf af įstęšum sem hann į sjįlfur sök į.
Hinn tryggši skal uppfylla skilyrši laga žessara į bištķmanum skv. 1. mgr.
Taki hinn tryggši starfi sem ekki er hluti af vinnumarkašsašgeršum mešan į bištķma skv.
1. mgr. stendur fellur bištķminn nišur eftir aš hinn tryggši hefur starfaš ķ a.m.k. tķu virka
daga įšur en hann sękir aftur um atvinnuleysisbętur enda hafi hann sagt starfinu lausu eša
misst žaš af gildum įstęšum. Vari starfiš ķ skemmri tķma, hann hefur sagt starfi sķnu lausu
įn gildra įstęšna eša misst žaš af įstęšum sem hann į sjįlfur sök į heldur bištķminn įfram
aš lķša žegar hinn tryggši sękir aftur um atvinnuleysisbętur, sbr. einnig 56. gr.
55. gr. Nįmi hętt įn gildra įstęšna.
Sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum en hefur hętt nįmi, sbr. d-liš 3. gr., įn
gildra įstęšna skal ekki eiga rétt į greišslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en aš 40
virkum dögum lišnum frį móttöku umsóknar um atvinnuleysisbętur. Stašfesting frį viškomandi skóla um aš nįmi hafi veriš hętt skal fylgja umsókninni.
Hinn tryggši skal uppfylla skilyrši laga žessara į bištķmanum skv. 1. mgr.
Taki hinn tryggši starfi sem ekki er hluti af vinnumarkašsašgeršum mešan į bištķma skv.
1. mgr. stendur fellur bištķminn nišur eftir aš hinn tryggši hefur starfaš ķ a.m.k. tķu virka
daga įšur en hann sękir aftur um atvinnuleysisbętur enda hafi hann sagt starfinu lausu eša
misst žaš af gildum įstęšum. Vari starfiš ķ skemmri tķma, hann hefur sagt starfi sķnu lausu
įn gildra įstęšna eša misst žaš af įstęšum sem hann į sjįlfur sök į heldur bištķminn įfram
aš lķša žegar hinn tryggši sękir aftur um atvinnuleysisbętur, sbr. einnig 56. gr.
56. gr. Ķtrekunarįhrif fyrri įkvaršana um bištķma.
Sį sem įšur hefur sętt bištķma skv. 54. eša 55. gr. eša višurlögum skv. 57.–59. gr. og
sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur eftir aš hafa veriš ķ starfi ķ skemmri tķma en 24 mįnuši
og sagt žvķ starfi upp er hann gegndi sķšast įn gildra įstęšna skal ekki eiga rétt į greišslu
atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en aš 60 virkum dögum lišnum frį móttöku seinni umsóknar um atvinnuleysisbętur. Hiš sama į viš um žann sem hefur misst starfiš af įstęšum
sem hann į sjįlfur sök į eša hętt nįmi įn gildra įstęšna.
Žegar bištķmi skv. 54. og 55. gr. eša višurlög skv. 57.–59. gr. hafa frestast skv. 3. mgr.
54. gr., 3. mgr. 55. gr., 3. mgr. 57. gr., 3. mgr. 58. gr. eša 3. mgr. 59. gr. leggst sį tķmi sem
eftir var af fyrri bištķma eša višurlagaįkvöršun saman viš bištķma skv. 1. mgr.
Žegar sį sem įšur hefur sętt bištķma skv. 1. mgr. sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur
eftir aš hafa veriš ķ starfi ķ skemmri tķma en 24 mįnuši og hefur sagt upp žvķ starfi sem hann
gegndi sķšast įn gildra įstęšna skal hann ekki eiga rétt į greišslu atvinnuleysisbóta fyrr en
hann hefur starfaš ķ a.m.k. įtta vikur į innlendum vinnumarkaši. Hiš sama į viš um žann sem hefur sętt bištķma skv. 1. mgr. og sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur eftir aš hafa
misst starfiš af įstęšum sem hann į sjįlfur sök į eša hętt nįmi įn gildra įstęšna.
Endurtaki atvik sig sem lżst er ķ 3. mgr. į sama tķmabili skv. 29. gr. skal hinn tryggši ekki
eiga rétt į greišslu atvinnuleysisbóta fyrr en aš hann uppfyllir skilyrši 31. gr.
Ķtrekunarįhrif samkvęmt įkvęši žessu falla nišur žegar nżtt tķmabil skv. 29. gr. hefst,
sbr. 30. eša 31. gr. laganna.
XI. KAFLI Višurlög.
57. gr. Starfi eša atvinnuvištali hafnaš.
Sį sem hafnar starfi sem honum bżšst meš sannanlegum hętti eftir aš hafa veriš ķ
atvinnuleit ķ a.m.k. fjórar vikur frį móttöku Vinnumįlastofnunar į umsókn um atvinnuleysisbętur skal ekki eiga rétt į greišslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en aš 40 virkum
dögum lišnum frį žeim degi er višurlagaįkvöršun Vinnumįlastofnunar er tilkynnt ašila. Hiš
sama į viš um žann sem hafnar žvķ aš fara ķ atvinnuvištal vegna starfs sem honum bżšst
meš sannanlegum hętti eša sinnir ekki atvinnuvištali įn įstęšulausrar tafar.
Hinn tryggši skal uppfylla skilyrši laga žessara į višurlagatķmanum skv. 1. mgr. Hafni
hann starfi eša hafnar žvķ aš fara ķ atvinnuvištal į žeim tķma getur komiš til ķtrekunarįhrifa
skv. 61. gr.
Taki hinn tryggši starfi sem ekki er hluti af vinnumarkašsašgeršum mešan į višurlagatķma skv. 1. mgr. stendur falla višurlögin nišur eftir aš hinn tryggši hefur starfaš ķ a.m.k. tķu
virka daga įšur en hann sękir aftur um atvinnuleysisbętur enda hafi hann sagt starfinu lausu
eša missti žaš af gildum įstęšum. Vari starfiš ķ skemmri tķma, hann hefur sagt starfi sķnu
lausu įn gildra įstęšna eša misst žaš af įstęšum sem hann į sjįlfur sök į heldur višurlagatķminn įfram aš lķša žegar hinn tryggši sękir aftur um atvinnuleysisbętur, sbr. einnig 61.
gr.
Vinnumįlastofnun skal meta viš įkvöršun um višurlög skv. 1. mgr. hvort įkvöršun hins
tryggša um aš hafna starfi hafi veriš réttlętanleg vegna aldurs hans, félagslegra ašstęšna
tengdum skertri vinnufęrni eša umönnunarskyldu vegna ungra barna eša annarra nįinna fjölskyldumešlima. Enn fremur er Vinnumįlastofnun heimilt aš lķta til heimilisašstęšna hins
tryggša žegar hann hafnar starfi fjarri heimili sķnu sem og til rįšningar hans ķ ótķmabundiš
starf innan tiltekins tķma. Žį er heimilt aš taka tillit til ašstęšna žess sem getur ekki sinnt
tilteknum störfum vegna skertrar vinnufęrni samkvęmt vottorši sérfręšilęknis. Getur žį
komiš til višurlaga skv. 59. gr. hafi hinn tryggši vķsvitandi leynt upplżsingum um skerta
vinnufęrni.
58. gr. Žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum hafnaš.
Sį sem hafnar žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum, sbr. lög um vinnumarkašsašgeršir,
samkvęmt įkvöršun Vinnumįlastofnunar eftir aš hafa veriš ķ atvinnuleit ķ a.m.k. fjórar vikur
frį móttöku Vinnumįlastofnunar į umsókn um atvinnuleysisbętur skal ekki eiga rétt į
greišslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en aš 40 virkum dögum lišnum frį žeim degi
er višurlagaįkvöršun Vinnumįlastofnunar er tilkynnt ašila.
Hinn tryggši skal uppfylla skilyrši laga žessara į višurlagatķmanum skv. 1. mgr. Hafni
hann aftur aš taka žįtt ķ vinnumarkašsašgeršum į žeim tķma getur komiš til ķtrekunarįhrifa
skv. 61. gr.
Taki hinn tryggši starfi sem ekki er hluti af vinnumarkašsašgeršum mešan į višurlagatķma skv. 1. mgr. stendur falla višurlögin nišur eftir aš hinn tryggši hefur starfaš ķ a.m.k. tķu
virka daga įšur en hann sękir aftur um atvinnuleysisbętur enda hafi hann sagt starfinu lausu
eša misst žaš af gildum įstęšum. Vari starfiš ķ skemmri tķma, hann hefur sagt starfi sķnu
lausu įn gildra įstęšna eša misst žaš af įstęšum sem hann į sjįlfur sök į heldur višurlagatķminn įfram aš lķša žegar hinn tryggši sękir aftur um atvinnuleysisbętur, sbr. einnig 61.
gr.
59. gr. Rangar upplżsingar gefnar eša lįtiš hjį lķša aš veita upplżsingar.
Sį sem veitir Vinnumįlastofnun vķsvitandi rangar upplżsingar į umsókn eša lętur hjį lķša
aš veita naušsynlegar upplżsingar svo aš unnt sé aš ašstoša hann viš aš fį starf viš hęfi og
gefa honum kost į žįtttöku ķ višeigandi vinnumarkašsašgeršum skal ekki eiga rétt į greišslu
atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en aš 40 virkum dögum lišnum frį žeim degi er višurlagaįkvöršun Vinnumįlastofnunar er tilkynnt ašila. Hiš sama į viš žegar hinn tryggši hefur
vķsvitandi lįtiš hjį lķša aš tilkynna Vinnumįlastofnun um žęr breytingar sem hafa oršiš į
vinnufęrni hans eša ašstęšum aš öšru leyti į tķmabili skv. 29. gr.
Hinn tryggši skal uppfylla skilyrši laga žessara į višurlagatķmanum skv. 1. mgr. Veiti
hann Vinnumįlastofnun ekki naušsynlegar upplżsingar į žeim tķma eša leišrétti žęr upplżsingar er reyndust rangar getur komiš til ķtrekunarįhrifa skv. 61. gr.
Taki hinn tryggši starfi sem ekki er hluti af vinnumarkašsašgeršum mešan į višurlagatķma skv. 1. mgr. stendur falla višurlögin nišur eftir aš hinn tryggši hefur starfaš ķ a.m.k. tķu
virka daga įšur en hann sękir aftur um atvinnuleysisbętur enda hafi hann sagt starfinu lausu
eša misst žaš af gildum įstęšum. Vari starfiš ķ skemmri tķma, hann hefur sagt starfi sķnu
lausu įn gildra įstęšna eša misst žaš af įstęšum sem hann į sjįlfur sök į heldur višurlagatķminn įfram aš lķša žegar hinn tryggši sękir aftur um atvinnuleysisbętur, sbr. einnig 61.
gr.
60. gr. Atvinnuleysisbóta aflaš meš sviksamlegum hętti.
Sį sem aflar sér eša reynir aš afla sér atvinnuleysisbóta samkvęmt lögum žessum meš
svikum getur misst rétt sinn samkvęmt lögum žessum ķ allt aš tvö įr og žurft aš sęta sektum.
Um mešferš slķkra mįla fer samkvęmt lögum um mešferš opinberra mįla.
Sektir skulu renna ķ rķkissjóš.
61. gr. Ķtrekunarįhrif fyrri višurlagaįkvaršana.
Sį sem hefur sętt višurlögum skv. 57.–59. gr. eša bištķma skv. 54. og 55. gr. og eitthvert
žeirra tilvika sem žar greinir į sér staš aš nżju į sama tķmabili skv. 29. gr. skal ekki eiga rétt
į greišslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en aš 60 virkum dögum lišnum frį žeim degi
er įkvöršun Vinnumįlastofnunar um ķtrekunarįhrif liggur fyrir.
Žegar višurlög skv. 57.–59. gr. eša bištķma skv. 54. og 55. gr. hafa frestast skv. 3. mgr.
54. gr., 3. mgr. 55. gr., 3. mgr. 57. gr., 3. mgr. 58. gr. eša 3. mgr. 59. gr. leggst sį tķmi sem
eftir var af fyrri višurlagaįkvöršun eša bištķma saman viš višurlög skv. 1. mgr.
Sį sem hefur sętt višurlögum skv. 1. mgr. og eitthvert žeirra tilvika er greinir ķ 57.–59.
gr. į viš aš žvķ er hann varšar skal ekki eiga rétt į greišslu atvinnuleysisbóta fyrr en hann
hefur starfaš ķ a.m.k. įtta vikur į innlendum vinnumarkaši.
Endurtaki atvik sig sem lżst er ķ 3. mgr. į sama tķmabili skv. 29. gr. skal hinn tryggši ekki
eiga rétt į greišslu atvinnuleysisbóta fyrr en aš hann uppfyllir skilyrši 31. gr.
Ķtrekunarįhrif samkvęmt įkvęši žessu falla nišur žegar nżtt tķmabil skv. 29. gr. hefst,
sbr. 30. eša 31. gr. laganna.
XII. KAFLI Żmis įkvęši.
62. gr. Styrkir śr Atvinnuleysistryggingasjóši vegna einstaklinga.
Vinnumįlastofnun er heimilt aš veita styrki vegna žįtttöku žeirra sem teljast tryggšir
samkvęmt lögum žessum ķ vinnumarkašsašgeršum, žar į mešal starfsžjįlfunarśrręšum.
Enn fremur er heimilt aš veita sérstaka styrki vegna bśferlaflutninga hins tryggša innan
lands vegna starfstilboša.
Félagsmįlarįšherra skal setja nįnari reglur, aš fenginni tillögu stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs, um styrki skv. 1. mgr.
63. gr. Styrkir śr Atvinnuleysistryggingasjóši til verkefna į vinnumarkaši.
Félagsmįlarįšherra er heimilt, aš fenginni tillögu stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs,
aš veita styrki śr Atvinnuleysistryggingasjóši til einstakra verkefna sem ętlaš er aš efla
atvinnulķf einstakra svęša, fjölga atvinnutękifęrum einstakra hópa fólks sem og til starfsmenntunar. Fjįrhęš žessara framlaga įkvaršast viš afgreišslu fjįrlaga įr hvert.
64. gr. Reglugeršarheimild.
Félagsmįlarįšherra er heimilt aš setja reglugerš, aš fenginni umsögn stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs, um nįnari framkvęmd laga žessara.
65. gr. Gildistaka.
Lög žessi öšlast gildi 1. jślķ 2006. Jafnframt falla śr gildi lög nr. 12/1997, um atvinnuleysistryggingar, meš sķšari breytingum, og lög nr. 46/1997, um Tryggingasjóš sjįlfstętt
starfandi einstaklinga.
Įkvęši til brįšabirgša.
I.
Žeim sem hefur ķ fyrsta skipti skrįš sig atvinnulausan hjį svęšisvinnumišlun 15. nóvember 2005 eša sķšar og er skrįšur atvinnulaus 1. jślķ 2006 er heimilt aš sękja um atvinnuleysisbętur skv. 9. gr. laga žessara fyrir 1. september 2006 og fer žį um réttindi hans og
skyldur innan atvinnuleysistryggingakerfisins samkvęmt lögum žessum. Viš śtreikninga į tekjutengdum atvinnuleysisbótum skv. 32. gr. skal lķta į žaš tķmabil sem hann var skrįšur
atvinnulaus sem tķmabil skv. 23. gr.
II.
Sį sem var skrįšur atvinnulaus fyrir 15. nóvember 2005 og hefur veriš įn atvinnu samfellt sķšan eša hefur starfaš ķ skemmri tķma en sex mįnuši į innlendum vinnumarkaši getur
aš hįmarki įtt rétt į grunnatvinnuleysisbótum samkvęmt lögum žessum til 31. desember
2009 en žó ekki ķ lengri tķma en fimm įr frį skrįningu hjį svęšisvinnumišlun aš teknu tilliti
til starfstķmabila hans. Aš öšru leyti gilda įkvęši laga žessara um réttindi hans og skyldur
innan atvinnuleysistryggingakerfisins.
III.
Lög žessi skulu gilda aš öllu leyti um žann sem hefur veriš skrįšur atvinnulaus fyrir 1.
jślķ 2006 en hefur starfaš samfellt ķ a.m.k. sex mįnuši į innlendum vinnumarkaši įšur en
hann sękir aftur um atvinnuleysisbętur ķ fyrsta skiptiš eftir žann tķma. Er žį ekki litiš til
fyrra bótatķmabils hans skv. 9. gr. laga nr. 12/1997, um atvinnuleysistryggingar.
Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.
Félagsmįlarįšherra skipaši nefnd įriš 2004 sem ętlaš var aš endurskoša efni laga nr.
12/1997, um atvinnuleysistryggingar, og laga nr. 13/1997, um vinnumarkašsašgeršir. Markmišiš meš endurskošuninni var aš stušla aš bęttu öryggi fólks ķ atvinnuleysi sem og
auknum gęšum vinnumarkašsašgerša įsamt žvķ aš auka skilvirkni innan kerfisins almennt.
Nefndin skilaši skżrslu til rįšherra ķ nóvember 2005 og er frumvarpiš ķ meginatrišum byggt
į tillögum hennar.
Frumvarp žetta felur ķ sér įkvešnar breytingar į skipulagi atvinnuleysistryggingakerfisins
en helsta markmiš žeirra breytinga er aš auka skilvirkni innan žess. Įfram er žó gert rįš
fyrir aš Atvinnuleysistryggingasjóšur og Tryggingasjóšur sjįlfstętt starfandi einstaklinga
verši starfręktir en lagt er til aš fjallaš verši um bįša sjóšina ķ frumvarpi žessu. Gert er rįš
fyrir aš sjóširnir verši įfram innan A-hluta rķkissjóšs, sbr. 1. tölul. 3. gr. laga nr. 88/1997,
um fjįrreišur rķkisins, og aš félagsmįlarįšherra skipi žeim sérstaka stjórn žar sem ķ eiga sęti
fulltrśar samtaka ašila vinnumarkašarins įsamt fulltrśum stjórnvalda.
Žau nżmęli eru lögš til aš Vinnumįlastofnun annist framkvęmd atvinnuleysistryggingakerfisins og įkvarši žvķ um rétt atvinnuleitenda innan atvinnuleysistryggingakerfisins, žar
meš um rétt žeirra til atvinnuleysisbóta og missi žeirra, ķ staš sérstakra śthlutunarnefnda.
Samhliša er žvķ lagt til aš śthlutunarnefndir verši lagšar nišur utan einnar nefndar. Mišaš
er viš aš stjórn Vinnumįlastofnunar skipi nefndina og er hlutverk hennar aš taka įkvaršanir
um réttindi og višurlög į grundvelli frumvarps žessa. Er henni sérstaklega ętlaš aš hafa
eftirlit meš aš samręmis sé gętt viš įkvaršanir er varša atvinnuleysistryggingar fólks. Žessari breytingu er ętlaš aš auka skilvirkni innan kerfisins žar sem reynslan hefur sżnt aš meiri
hluti umsókna er afgreiddur nokkuš sjįlfkrafa ķ gildandi kerfi. Žykir óžarflega žungt ķ vöfum
aš hafa nķu śthlutunarnefndir til aš įkvarša um rétt atvinnuleitenda innan atvinnuleysistryggingakerfisins. Standa žvķ vonir til aš meš žessu megi stytta afgreišslutķma umsókna
eins og kostur er enda heyrir žį sögunni til aš umsóknir žurfi aš bķša funda hjį nefndum
žegar allar upplżsingar liggja fyrir. Meš žessu nżja skipulagi eru allar įkvaršanir um réttindi
og skyldur fólks innan atvinnuleysistryggingakerfisins teknar ķ umboši Vinnumįlastofnunar,
ž.e. į sama stjórnsżslustigi, sem ber įbyrgš į framkvęmdinni gagnvart stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs og Tryggingasjóšs sjįlfstętt starfandi einstaklinga eftir atvikum og félagsmįlarįšherra. Įfram er gert rįš fyrir aš įkvaršanir sem teknar eru um réttindi og skyldur
atvinnuleitenda į grundvelli frumvarps žessa verši unnt aš kęra til sérstakrar śrskuršarnefndar.
Sjįlfstętt starfandi einstaklingar hafa įtt rétt til atvinnuleysisbóta frį įrinu 1993, sbr. 2.
mgr. 1. gr. laga nr. 54/1993, um breytingu į lögum um atvinnuleysistryggingar, nr. 96/1990,
meš sķšari breytingum, en einungis hefur veriš kvešiš į um skilyrši fyrir rétti žeirra meš
reglugeršum. Žykir hins vegar ešlilegra aš kvešiš sé į um réttindi žeirra og skyldur innan
atvinnuleysistryggingakerfisins ķ settum lögum į sama hįtt og gildir um atvinnuleysistryggingar launamanna. Įstęša žykir til aš fjalla ašskiliš ķ tveimur köflum frumvarpsins um žau
skilyrši sem sett eru fyrir atvinnuleysistryggingum žessara hópa enda žótt įhersla sé lögš
į aš skilyršin séu sambęrileg. Mį rekja žetta skipulag til žess aš nokkur ešlismunur er talinn
vera į starfstengdum ašstęšum žessara hópa.
Leitast er viš aš gera réttindum atvinnuleitenda innan atvinnuleysistryggingakerfisins
skżr skil ķ frumvarpinu enda žykir mikilvęgt aš žeir geti įttaš sig į hvaša skilyrši žeir žurfi
aš uppfylla til aš öšlast rétt samkvęmt frumvarpinu. Įfram er gert aš skilyrši aš
einstaklingur sé ķ virkri atvinnuleit til aš teljast tryggšur samkvęmt frumvarpinu en lagt er
til aš tilgreint verši hvaš felist nįnar ķ žvķ skilyrši. Ekki eru lagšar til breytingar į
aldursskilyršum fyrir atvinnuleysistryggingum en žaš nżmęli er lagt til aš umsóknir
umsękjenda um atvinnuleysisbętur sem eru yngri en 18 įra žurfa samžykki foreldris eša
forrįšamanns. Enn fremur er leitast viš aš skżra reglur um hvernig žįtttakendur į
vinnumarkaši įvinna sér rétt innan kerfisins meš starfsframlagi sķnu į įvinnslutķmabili. Mį
segja aš um sé aš ręša tvenns konar reglur žar sem annars vegar er litiš til starfstķma en hins
vegar til starfshlutfalls. Meš žessari breytingu er veriš aš leitast viš aš draga śr įhrifum
starfshlutfalls į tryggingarhlutfall hins tryggša en įfram gildir aš atvinnuleitendur koma ekki
til meš aš öšlast meiri rétt en sem nemur starfshlutfalli į įvinnslutķmabili. Hins vegar tekur
žaš žįtttakendur į vinnumarkaši jafnlangan tķma aš įvinna sér rétt til lįgmarksréttinda innan
atvinnuleysistryggingakerfisins įn tillits til starfshlutfalls.
Ķ frumvarpi žessu er framlagning vinnuveitendavottoršs gerš aš skilyrši fyrir atvinnuleysistryggingum žegar launamenn eiga ķ hlut en lengi hefur tķškast innan atvinnuleysistryggingakerfisins aš umsękjendur um atvinnuleysisbętur hafi lagt inn slķk vottorš. Žau hafa
veriš talin eitt af žeim grundvallaratrišum sem litiš er til viš įkvöršun į rétti atvinnuleitanda
innan atvinnuleysistryggingakerfisins įn žess aš kvešiš hafi veriš į um žau meš skżrum
hętti ķ lögum. Žykir jafnframt įstęša til aš veita Vinnumįlastofnun heimildir til aš sannreyna žęr upplżsingar er fram koma ķ vottoršunum en ķ skżrslu Rķkisendurskošunar frį įrinu
2003 žar sem kannaš var innra eftirlit viš greišslu atvinnuleysisbóta kemur fram aš vottoršin
séu einn helsti įhęttužįtturinn ķ atvinnuleysistryggingakerfinu.
Enn fremur er lagt til aš regluleg skrįning atvinnuleitenda hjį vinnumišlunum Vinnumįlastofnunar verši felld nišur. Įstęšan er einkum sś aš žaš fyrirkomulag hefur žótt tķmafrekt og nokkuš ómarkvisst. Hefur žaš jafnframt ekki žótt žjóna tilgangi sķnum sem žįttur
ķ eftirliti meš žvķ aš hinir tryggšu séu ķ virkri atvinnuleit žar sem oft er eingöngu ętlast til
aš žeir komi til aš stimpla sig inn ķ kerfiš. Ešlilegra žykir aš atvinnuleitendum verši gert aš
męta reglulega til rįšgjafa Vinnumįlastofnunar sem meta hversu mikla ašstoš hver og einn
žarf į aš halda viš atvinnuleitina. Jafnframt er gert rįš fyrir aš žeir sem fį greiddar atvinnuleysisbętur tilkynni įn įstęšulausrar tafar til Vinnumįlastofnunar žegar virkri atvinnuleit
er hętt.
Gert er rįš fyrir aš tķmabiliš sem žeir sem teljast tryggšir samkvęmt frumvarpinu geta
fengiš samfellt greiddar atvinnuleysisbętur verši stytt śr fimm įrum ķ žrjś įr. Įstęša žessa
er aš reynslan hefur sżnt aš töluveršar lķkur eru į aš fólk sé ekki ķ virkri atvinnuleit ķ svo
langan tķma. Žykir hęfilegt aš ašstęšur hvers einstaklings séu metnar heildstętt til aš kanna
hvort hann žurfi į annars konar ašstoš aš halda. Žessi breyting śtilokar žó ekki aš einstaklingurinn geti įtt rétt į žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum samhliša annarri žjónustu enda
žótt hann verši ekki talinn ķ virkri atvinnuleit ķ skilningi frumvarps žessa. Į móti kemur aš
lagšar eru til skżrari reglur um į hvern hįtt tķmabiliš endurnżjast įn žess aš fyrra tķmabili
sé lokiš. Žar er mišaš viš aš tķmabiliš endurnżist žegar fólk hefur starfaš samfellt ķ 24 mįnuši eša lengur į innlendum vinnumarkaši en samkvęmt gildandi kerfi veršur fyrra tķmabili
ętķš aš ljśka įn tillits til žess hversu langur tķmi lķši milli žeirra tķmabila sem einstaklingur
er įn atvinnu.
Ein helsta breytingin į atvinnuleysistryggingakerfinu sem frumvarp žetta felur ķ sér er
tekjutenging atvinnuleysisbóta. Lagt er til aš atvinnuleitendur sem uppfylla skilyrši frumvarpsins fyrir atvinnuleysistryggingum eigi rétt į atvinnuleysisbótum sem nema 70% af
mešaltali heildarlauna į įkvešnu višmišunartķmabili ķ allt aš žrjį mįnuši. Žaš tķmabil getur
hafist žegar grunnatvinnuleysisbętur sem atvinnuleitandi į rétt į hafa veriš greiddar ķ samtals tķu virka daga. Žó er gert rįš fyrir aš hįmarksfjįrhęš tekjutengdra atvinnuleysisbóta
mišist viš tryggingarhlutfall hins tryggša žannig aš slķkar atvinnuleysisbętur geti ekki numiš hęrri fjįrhęš en sem nemur 180.000 kr. į mįnuši mišaš viš óskertar atvinnuleysistryggingar. Fyllri įkvęši er aš finna ķ frumvarpi žessu um tilvik er leiša til žess aš atvinnuleysistryggingar geymast, tilvik er leiša til takmörkunar į atvinnuleysistryggingum og um bištķma
eftir greišslu atvinnuleysisbóta. Žį er aš finna sérkafla um višurlög žegar atvinnuleitendur
hafna til dęmis aš taka starfi sem bżšst fyrir milligöngu vinnumišlunar eša neita žvķ aš fara
ķ atvinnuvištal.
Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.
Um 1. gr.
Gert er rįš fyrir aš launamenn og sjįlfstętt starfandi einstaklingar į innlendum vinnumarkaši teljist tryggšir samkvęmt frumvarpi žessu žegar žeir verša atvinnulausir aš uppfylltum nįnar tilgreindum skilyršum žess. Hugtök žessi eru nįnar skilgreind ķ 3. gr. frumvarpsins en įtt er viš einstaklinga sem hafa starfaš ķ a.m.k. žrjį mįnuši į innlendum vinnumarkaši į tilteknu tķmabili įšur en žeir uršu įn atvinnu.
Um 2. gr.
Markmiš frumvarpsins er aš tryggja launamönnum eša sjįlfstętt starfandi einstaklingum
tķmabundna fjįrhagsašstoš mešan žeir eru aš leita sér aš nżju starfi eftir aš hafa misst fyrra
starf sitt. Er meš žessu veriš aš tryggja stöšu og öryggi fólks ķ atvinnuleysi. Er gert rįš fyrir
aš žeir sem teljast tryggšir samkvęmt frumvarpi žessu séu ķ virkri atvinnuleit žann tķma og
séu jafnframt reišubśnir aš taka žįtt ķ žeim vinnumarkašsašgeršum sem žeim standa til
boša.
Um 3. gr.
Ķ įkvęši žessu er aš finna nįnari skżringar į hvaš įtt er viš meš oršunum „launamašur“,
„sjįlfstętt starfandi einstaklingur“ og „nįm“ ķ skilningi frumvarpsins. Skżringar į oršunum
„launamašur“ og „nįm“ eru efnislega samhljóša skilgreiningum laga nr. 95/2000, um fęšingar- og foreldraorlof, sbr. einnig reglugerš nr. 1056/2004, um greišslur śr Fęšingarorlofssjóši og greišslu fęšingarstyrks. Enn fremur er lagt til aš hver sį sem starfar viš eigin atvinnurekstur eša sjįlfstęša starfsemi eša starfar į vegum sameignarfélags, einkahlutafélags
eša hlutafélags eša tengdra félaga, žar sem hann hefur rįšandi stöšu vegna eignar- eša
stjórnunarašildar ķ žvķ umfangi aš honum er gert aš standa mįnašarlega, eša meš öšrum
reglulegum hętti samkvęmt reglum fjįrmįlarįšherra, skil į stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjaldi, verši talinn sjįlfstętt starfandi einstaklingur. Ašrir žeir sem starfa
hjį félögunum sem launamenn teljast til launamanna ķ skilningi frumvarpsins óhįš eignarhlut. Žó er lagt til aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur sem greišir stašgreišslu af reiknušu
endurgjaldi og tryggingagjaldi einu sinni į įri teljist ekki vera sjįlfstętt starfandi einstaklingur ķ skilningi frumvarpsins. Įstęšan er sś aš um mjög umfangslitla atvinnustarfsemi er aš
ręša ķ slķkum tilvikum enda tekjuvišmiš mjög lįgt. Veršur žvķ litiš svo į aš um takmarkaša
atvinnustarfsemi sé aš ręša sem leiši ekki til réttinda innan kerfisins. Gert er rįš fyrir aš viš
įkvaršanir um hvort umsękjendur um atvinnuleysisbętur teljist launamenn eša sjįlfstętt
starfandi einstaklingar ķ skilningi frumvarpsins verši mešal annars litiš til įkvaršana skattyfirvalda um hvernig skattskilum žeirra var hįttaš samkvęmt gildandi lögum og reglum um
tekjuskatt.
Um 4. gr.
Gert er rįš fyrir aš félagsmįlarįšherra fari meš yfirstjórn atvinnuleysistryggingakerfisins
og beri žvķ įbyrgš į stjórnarframkvęmdum į žvķ sviši, sbr. 14. gr. stjórnarskrįrinnar. Fer
rįšherra meš almennar stjórnunar- og eftirlitsheimildir meš žeim stofnunum og stjórnum
sem fjalla um mįlaflokkinn en rįšherra ber žį jafnframt įbyrgš gagnvart Alžingi į aš framkvęmd mįlaflokksins verši ķ samręmi viš lög er um hann gilda. Lagt er til ķ 6. gr. frumvarpsins aš félagsmįlarįšherra skipi stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs sem starfar ķ umboši
rįšherra. Enn fremur er ķ 5. gr. gert rįš fyrir aš Vinnumįlastofnun annist framkvęmd laganna en stofnunin starfar į įbyrgš félagsmįlarįšherra. Žį er gert rįš fyrir aš félagsmįlarįšherra skipi sérstaka śrskuršarnefnd atvinnuleysistrygginga og vinnumarkašsašgerša, sbr.
11. gr., žannig aš śrskuršarvald ķ kęrumįlum verši įfram ķ höndum slķkrar nefndar ķ staš
félagsmįlarįšuneytisins.
Um 5. gr.
Atvinnuleysisbętur skulu įfram greiddar śr Atvinnuleysistryggingasjóši sem fjįrmagnašur veršur meš sama hętti og įšur. Sjóšurinn er fjįrmagnašur meš atvinnutryggingagjaldi
sem er hluti tryggingagjalds, sbr. lög nr. 113/1990, um tryggingagjald. Atvinnutryggingagjaldiš er nś 0,65% af gjaldstofni tryggingagjaldsins og rennur žaš óskipt til aš fjįrmagna
atvinnuleysistryggingar. Śtgjaldaheimildir sjóšsins įkvaršast į fjįrlögum, sbr. lög nr.
88/1997, um fjįrreišur rķkisins.
Enn fremur er lagt til aš Vinnumįlastofnun annist įfram fjįrvörslu sjóšsins en stofnuninni
er jafnframt ętlaš aš annast framkvęmd atvinnuleysistrygginga og reikningshald sjóšsins.
Sś breyting er lögš til aš stofnunin annist framkvęmd atvinnuleysistryggingakerfisins og
įkvarši žvķ um réttindi og skyldur launafólks og sjįlfstętt starfandi einstaklinga innan kerfisins, žar meš um rétt žeirra til atvinnuleysisbóta og um missi žeirra. Žannig annast starfsfólk
stofnunarinnar afgreišslu umsókna um atvinnuleysisbętur ķ umboši stofnunarinnar ķ staš sérstakra śthlutunarnefnda. Įkvaršanir sem teknar eru į grundvelli laganna eru stjórnvaldsįkvaršanir, sbr. 2. mgr. 1. gr. stjórnsżslulaga, nr. 37/1993, og gilda žvķ įkvęši žeirra laga um mįlsmešferš stofnunarinnar viš afgreišslu mįla. Stofnuninni er jafnframt ętlaš aš sjį
um śtgreišslu atvinnuleysisbóta.
Samhliša žessari breytingu er lagt til aš śthlutunarnefndir verši felldar nišur ķ nśverandi
mynd. Gert er hins vegar rįš fyrir aš stjórn Vinnumįlastofnunar skipi eina śthlutunarnefnd
sem ętlaš er aš starfa ķ umboši stofnunarinnar sem ber įbyrgš į framkvęmd laganna gagnvart félagsmįlarįšherra og stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs. Hlutverk nefndarinnar er aš
gęta samręmis viš įkvaršanir um rétt fólks innan atvinnuleysistryggingakerfisins žannig
aš jafnręšis verši gętt viš framkvęmdina įn tillits til bśsetu eša stöšu aš öšru leyti. Jafnframt er śthlutunarnefndinni ętlaš aš setja verklagsreglur um afgreišslu mįla į grundvelli
frumvarpsins en mišaš er viš aš śthlutunarnefndin annist afgreišslu žeirra mįla sem krefjast
sérstaks mats, til dęmis gildi lęknisvottorša, andmęli umsękjanda, višurlagaįkvaršanir og
önnur įlitaefni sem kunna aš koma upp viš framkvęmd frumvarps žessa. Mišaš er žį viš
aš starfsfólk stofnunarinnar annist ašrar afgreišslur į grundvelli žess įn žess aš žęr séu
formlega lagšar fyrir śthlutunarnefndina. Įhersla er lögš į aš įkvaršanir į grundvelli laganna eru teknar ķ umboši Vinnumįlastofnunar og žar meš į sama stjórnsżslustigi. Hafi žegar
veriš tekin įkvöršun ķ tilteknu mįli er heimilt aš kęra hana til śrskuršarnefndar atvinnuleysistrygginga og vinnumarkašsašgerša. Śthlutunarnefndinni eša starfsfólki Vinnumįlastofnunar er óheimilt aš taka sama mįl til umfjöllunar nema skilyrši stjórnsżslulaga til
endurupptöku mįls séu fyrir hendi. Rétt žykir aš kveša meš skżrum hętti į um žagnarskyldu
nefndarmanna žegar um er aš ręša persónuupplżsingar sem leynt eiga aš fara. Mikilvęgt
er aš žagnarskylda haldist eftir aš nefndarmenn lįta af nefndarsetu.
Engar breytingar eru lagšar til varšandi fjįrmögnun kostnašar af rekstri sjóšsins sem gert
er rįš fyrir aš greišist af tekjum hans, sbr. 2. mgr. 19. gr. gildandi laga um atvinnuleysistryggingar. Į sama hįtt er įfram gert rįš fyrir aš reikningar Atvinnuleysistryggingasjóšs
verši endurskošašir af Rķkisendurskošun, sbr. 24. gr. gildandi laga um atvinnuleysistryggingar.
Um 6. gr.
Gert er rįš fyrir aš Atvinnuleysistryggingasjóši verši įfram skipuš stjórn sem starfar ķ
umboši félagsmįlarįšherra. Lagt er til aš stjórnin sé skipuš meš sambęrilegum hętti og
įšur en žó gert rįš fyrir aš fulltrśum ķ stjórninni verši fękkaš śr nķu ķ fimm. Įhersla er lögš
į aš žrķhliša samstarfi samtaka ašila vinnumarkašarins og stjórnvalda verši višhaldiš. Er
žvķ lagt til aš einn stjórnarmašur verši tilnefndur af Alžżšusambandi Ķslands, einn tilnefndur
sameiginlega af Bandalagi starfsmanna rķkis og bęja og Bandalagi hįskólamanna, einn tilnefndur sameiginlega af fjįrmįlarįšuneyti og Sambandi ķslenskra sveitarfélaga og einn af
Samtökum atvinnulķfsins. Tilnefna skal jafnmarga fulltrśa til vara. Gert er rįš fyrir aš félagsmįlarįšherra skipi einn stjórnarmann įn tilnefningar og veršur hann formašur stjórnar sjóšsins. Varamašur formanns stjórnarinnar skal jafnframt vera varaformašur.
Breytingin į fjölda stjórnarmanna sem lögš er til felst ašallega ķ žvķ aš Alžżšusamband
Ķslands fęr einn fulltrśa ķ staš tveggja samkvęmt gildandi kerfi og Samtök atvinnulķfsins
einn fulltrśa ķ staš žriggja įšur. Enn fremur er lagt til aš Bandalag hįskólamanna og Bandalag starfsmanna rķkis og bęja sameinist um einn fulltrśa annars vegar og Samband ķslenskra
sveitarfélaga og fjįrmįlarįšuneyti um einn fulltrśa hins vegar. Fjįrmįlarįšuneytiš hefur
ekki įtt fulltrśa ķ stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs sķšan įriš 1997 en ešlilegt žykir aš
rįšuneytiš hafi fulltrśa meš Sambandi ķslenskra sveitarfélaga sem vinnuveitandi į opinberum vinnumarkaši. Įfram er gert rįš fyrir aš žóknanir til stjórnarmanna greišist śr Atvinnuleysistryggingasjóši samkvęmt įkvöršun félagsmįlarįšherra.
Fękkun stjórnarmanna hefur žau įhrif aš ekki er gert rįš fyrir aš stjórnin kjósi śr sķnum
hópi sérstakt framkvęmdarįš į sama hįtt og gert er samkvęmt gildandi fyrirkomulagi. Sś
skipan byggist į žvķ hversu fjölmenn stjórnin er meš nķu fulltrśa. Žykir ešlilegra aš stjórnin
sjįlf sé fįmennari og geti žį sjįlf annast allar žęr įkvaršanir sem hśn žarf aš taka til aš
gegna starfi sķnu. Getur hśn aš sjįlfsögšu fališ einstökum stjórnarmönnum aš undirbśa
įkvaršanir sķnar eftir žvķ sem hśn telur ešlilegt en įkvęši VIII. kafla stjórnsżslulaga um
stjórnsżslunefndir gilda almennt um störf stjórnarinnar.
Įkvęši 2. og 3. mgr. fjalla um hlutverk stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs en gert er
rįš fyrir aš stjórnin annist eftirlit meš framkvęmd laganna ķ umboši félagsmįlarįšherra. Ķ
žvķ felst mešal annars aš stjórninni er ętlaš aš bera įbyrgš į fjįrreišum sjóšsins og gęta
žess aš sjóšurinn hafi nęgilegt fé til aš standa viš skuldbindingar sķnar samkvęmt lögunum.
Lagt er til aš hśn geri įętlanir um rekstur og greišslur Atvinnuleysistryggingasjóšs aš
fengnum tillögum stjórnar Vinnumįlastofnunar um fjįrmagn til greišslu atvinnuleysisbóta
og til greišslu fyrir umsżslu stofnunarinnar fyrir sjóšinn samkvęmt žjónustusamningi. Enn
fremur er gert rįš fyrir aš stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs leggi fram tillögur um fjįržörf
sjóšsins til félagsmįlarįšherra ķ janśar įr hvert žar sem fram komi įętlanir um fjįržörf
sjóšsins į žvķ rekstrarįri sem er nżhafiš sem og rekstrarįriš sem į eftir kemur vegna undirbśnings fjįrlagafrumvarps. Skżrsla um reikningshald sjóšsins skal jafnframt fylgja meš.
Félagsmįlarįšherra tekur sķšan afstöšu til žeirra gagna sem honum berast og kynnir žau fjįrmįlarįšherra viš gerš fjįrlagafrumvarps. Ešlilegt žykir aš kvešiš verši į um žagnarskyldu
stjórnarmanna vegna persónuupplżsinga sem žeir kunna aš komast aš ķ starfi sķnu og eiga
aš fara leynt. Er um aš ręša sömu reglu og lagt er til aš eigi viš um nefndarmenn ķ śthlutunarnefnd og śrskuršarnefnd atvinnuleysistrygginga og vinnumarkašsašgerša.
Žį er stjórn sjóšsins ętlaš aš gera žjónustusamning viš Vinnumįlastofnun um umsżslu
sjóšsins og er mišaš viš aš félagsmįlarįšherra stašfesti samninginn. Žjónustusamningurinn
skal mešal annars kveša į um fjįržörf Vinnumįlastofnunar vegna daglegs reksturs sjóšsins.
Stjórnin hefur sķšan reglubundiš eftirlit meš framkvęmd samningsins ķ samrįši viš félagsmįlarįšherra enda ber hann įbyrgš į stjórnarframkvęmdum į žessu sviši.
Um 7. gr.
Įfram er gert rįš fyrir aš atvinnuleysisbętur til bęnda, smįbįtaeigenda og vörubifreišastjóra verši greiddar śr sérstökum sjóši, Tryggingasjóši sjįlfstętt starfandi einstaklinga. Ķ
gildi eru sérlög um sjóšinn, sbr. lög um Tryggingasjóš sjįlfstętt starfandi einstaklinga, en
ešlilegra žykir aš sömu lögin fjalli um réttindi fólks innan atvinnuleysistryggingakerfisins
enda žótt reknir séu tveir sjóšir. Sjóšurinn er fjįrmagnašur meš atvinnutryggingagjaldi
framangreindra starfsstétta. Śtgjaldaheimildir sjóšsins įkvaršast į fjįrlögum, sbr. lög nr.
88/1997, um fjįrreišur rķkisins.
Enn fremur er lagt til aš Vinnumįlastofnun annist įfram fjįrvörslu sjóšsins en stofnuninni
er jafnframt ętlaš aš annast framkvęmd atvinnuleysistrygginga og reikningshald sjóšsins.
Eru lagšar til sömu breytingar į skipulagi innan stjórnsżslunnar og gert er aš žvķ er varšar
Atvinnuleysistryggingasjóš. Er žvķ vķsaš til athugasemda viš 5. gr. frumvarpsins.
Um 8. gr.
Gert er rįš fyrir aš Tryggingasjóši sjįlfstętt starfandi einstaklinga verši įfram skipuš
stjórn sem starfar ķ umboši félagsmįlarįšherra. Stjórninni er ętlaš sambęrilegt hlutverk og stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs aš žvķ er varšar Tryggingasjóšinn. Er žvķ vķsaš til athugasemda viš 6. gr. frumvarpsins.
Um 9. gr.
Įkvęšiš fjallar um umsókn launamanna og sjįlfstętt starfandi einstaklinga um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar. Gert er rįš fyrir aš sérstök eyšublöš verši fyrir hendi
til aš greiša fyrir framkvęmd laganna. Mikilvęgt er aš naušsynleg gögn fylgi umsókn. Ašstęšur fólks eru misjafnar og žvķ er ekki unnt aš hafa tęmandi talningu į žeim gögnum ķ
frumvarpi žessu. Mešal žeirra gagna sem koma til greina auk vottoršs vinnuveitanda eru til
dęmis vottorš um skerta vinnufęrni žegar žaš į viš en įhersla er lögš į aš ķ umsókn séu tilgreindar allar žęr upplżsingar sem žegar liggja fyrir um vinnufęrni umsękjanda. Enn fremur
getur veriš įstęša til aš stašfesting į aš umsękjandi hafi heimild til aš starfa hér į landi įn
takmarkana fylgi umsókn sem og stašfesting um stöšvun rekstrar. Einnig geta komiš til önnur gögn sem Vinnumįlastofnun telur naušsynleg til aš įkvarša um rétt umsękjanda samkvęmt frumvarpi žessu. Į žaš sérstaklega viš žegar umsękjandi óskar eftir aš nżttar verši
undanžįguheimildir frumvarpsins. Jafnframt er gert rįš fyrir aš Vinnumįlastofnun verši
heimilt aš leita umsagnar annarra ašila, svo sem trśnašarlęknis stofnunarinnar, žegar įstęša
žykir til aš mati stofnunarinnar. Ķ sumum tilvikum getur veriš mikilvęgt aš leita įlits annarra
sérfręšinga en žeirra sem žegar hefur veriš leitaš til. Slķkt getur til dęmis įtt viš žegar um
skerta vinnufęrni umsękjanda er aš ręša. Žį žykir įstęša til aš gera umsękjanda žaš ljóst
žegar ķ upphafi aš umsókn hans um atvinnuleysisbętur feli jafnframt ķ sér umsókn um žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum. Ekki er um aš ręša breytingu į framkvęmd innan atvinnuleysistryggingakerfisins enda žótt žaš hafi ekki komiš skżrt fram ķ lögum hvaš umsókn um
atvinnuleysisbętur hefur ķ raun žótt fela ķ sér.
Auk žessa er lagt til žaš nżmęli aš umsóknir umsękjenda sem eru yngri en 18 įra aš
aldri hljóti samžykki foreldra eša forrįšamanna. Slķkt samžykki leišir af inntaki lögręšislaga, nr. 71/1997, og barnalaga, nr. 76/2003, en börn verša ekki lögrįša fyrr en viš 18 įra
aldur. Žykir ešlilegt aš kveša į um žaš skilyrši aš samžykki foreldris eša forrįšamanns um
aš umsękjanda sé heimilt aš rįša sig til allra almennra starfa sem lög heimila aš hann sinni
liggi fyrir enda er žaš skilyrši fyrir atvinnuleysistryggingum aš umsękjandi sé ķ virkri
atvinnuleit. Er jafnframt vķsaš til athugasemda viš 13. gr. frumvarps žessa.
Įfram er gert rįš fyrir aš skattyfirvöld, Tryggingastofnun rķkisins, Innheimtustofnun
sveitarfélaga og hlutašeigandi lķfeyrissjóšir lįti Vinnumįlastofnun ķ té upplżsingar sem
naušsynlegar eru viš framkvęmd frumvarpsins en įkvęšiš er efnislega samhljóša 1. mgr.
26. gr. gildandi laga um atvinnuleysistryggingar. Žykir žaš ekki sķšur mikilvęgt aš unnt sé
aš byggja į upplżsingum frį skattyfirvöldum viš śtreikninga į tekjutengdum atvinnuleysisbótum skv. 32. gr. frumvarpsins. Ķ 2. mgr. 26. gr. gildandi laga um atvinnuleysistrygginga
er kvešiš sérstaklega į um žagnarskyldu starfsmanna Vinnumįlastofnunar. Žykir ekki žörf
į sérstöku įkvęši ķ lögum um atvinnuleysistryggingar um žetta efni žar sem slķka žagnarskyldu er aš finna ķ 18. gr. laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna rķkisins.
Um 10. gr.
Einstaklingi sem hefur skrįš sig atvinnulausan ķ gildandi kerfi hefur veriš skylt aš skrį
sig reglulega einu sinni ķ viku eša į tveggja vikna fresti hjį svęšisvinnumišlun Vinnumįlastofnunar. Aš öšrum kosti hefur hlutašeigandi fyrirgert rétti sķnum til atvinnuleysisbóta. Meš
frumvarpi žessu er gert rįš fyrir aš regluleg skrįning verši lögš nišur en ķ staš hennar komi til regluleg samskipti viš rįšgjafa innan vinnumarkašskerfisins. Tķšni slķkrar rįšgjafar, žar
į mešal žįtttaka ķ vinnumarkašsašgeršum, mišast viš žarfir hlutašeigandi. Įstęšan fyrir
žessari breytingu er einkum sś aš regluleg skrįning hefur ekki žótt reynast žaš eftirlit meš
žvķ aš fólk sé ķ virkri atvinnuleit sem gengiš var śt frį ķ upphafi enda žótt žaš sé aš sjįlfsögšu misjafnt eftir einstökum svęšum. Reglubundin skrįning er tķmafrek og žegar atvinnuleysi hefur veriš mikiš eša į fjölmennari stöšum hafa jafnvel myndast bišrašir sem mörgum
hefur žótt nišurlęgjandi aš standa ķ. Engu sķšur žykir įstęša til aš gera žį kröfu aš hinn
tryggši tilkynni žaš til Vinnumįlastofnunar žegar hann hefur hętt atvinnuleit en žį į viškomandi ekki lengur rétt į atvinnuleysisbótum. Um er aš ręša eina tilkynningu ķ lokin žegar
hinn tryggši hefur fengiš vinnu eša hętt atvinnuleit af öšrum įstęšum, svo sem vegna nįms.
Um 11. gr.
Įfram er gert rįš fyrir aš śrskuršarvald ķ kęrumįlum vegna įgreinings um tślkun laga
um atvinnuleysistryggingar verši ķ höndum sérstakrar śrskuršarnefndar. Meš žessu skipulagi
er rofin kęruheimild stjórnsżslulaga til rįšherra. Žrįtt fyrir slķkt fyrirkomulag er gert rįš
fyrir aš rįšherra fari eftir sem įšur meš ašrar stjórnunar- og eftirlitsheimildir gagnvart žeim
er fara meš framkvęmd laganna.
Félagsmįlarįšherra hefur skipaš ķ nefndina įn tilnefningar og eru ekki lagšar til breytingar į žvķ fyrirkomulagi. Engin sérstök hęfisskilyrši eru sett fyrir setu nefndarmanna ķ nefndinni önnur en žau aš formašur og varamašur hans skulu uppfylla skilyrši til žess aš vera
skipašir hérašsdómarar. Skipunartķmi nefndarinnar veršur fjögur įr eins og veriš hefur og
er heimilt aš endurskipa nefndarmenn aš žeim tķma lišnum.
Śrskuršarnefnd atvinnuleysistrygginga og vinnumarkašsašgerša er sjįlfstęš stjórnsżslunefnd sem hefur žaš hlutverk aš śrskurša um įgreiningsmįl sem upp kunna aš rķsa į grundvelli frumvarps žessa. Śrskuršir hennar fela ķ sér endanlega stjórnvaldsįkvöršun og eru žvķ
ekki kęranlegir til félagsmįlarįšherra. Žetta fyrirkomulag kemur žó ekki ķ veg fyrir aš ašilar
geti lagt įgreining sinn fyrir dómstóla meš venjulegum hętti sętti žeir sig ekki viš nišurstöšu śrskuršarnefndarinnar. Enn fremur er žaš ekki skilyrši aš einstaklingur leiti fyrst til
śrskuršarnefndarinnar įšur en hann leggur mįl sitt fyrir dómstóla.
Žį žykir ešlilegt aš kveša į um žagnarskyldu nefndarmanna žegar um er aš ręša persónuupplżsingar sem leynt eiga aš fara. Mikilvęgt er aš taka fram aš žagnarskylda haldist
eftir aš nefndarmenn lįta af nefndarsetu.
Um 12. gr.
Įkvęšiš fjallar um mįlsmešferš fyrir śrskuršarnefnd atvinnuleysistrygginga og vinnumarkašsašgerša en įšur hefur ekki veriš kvešiš sérstaklega į um mįlsmešferš ķ lögum um
atvinnuleysistryggingar aš undanskildum žriggja mįnaša kęrufresti. Įfram er gert rįš fyrir
sama kęrufresti enda er sį frestur ķ samręmi viš žann kęrufrest sem veittur er ķ 1. mgr. 27.
gr. stjórnsżslulaga, nr. 37/1993. Jafnframt er lagt til aš skżrt verši tekiš fram aš mįlsmešferš fyrir nefndinni verši almennt skrifleg en nefndin geti žegar įstęša žykir kallaš mįlsašila eša fulltrśa žeirra į sinn fund.
Įkvęši žessu er jafnframt ętlaš aš tryggja enn frekar andmęlarétt ašila mįls og aš mįl
verši nęgjanlega upplżst įšur en śrskuršarnefndin kvešur upp śrskurš. Tilgreindur er višmišunartķmi um afgreišslu mįla hjį nefndinni sem veršur aš teljast ešlilegur mįlshraši
žegar litiš er til žess aš veita skal ašilum kost į tjį sig um mįliš įšur en žaš er tekiš til śrskuršar. Séu mįl sérstaklega umfangsmikil og tķmafrekt reynist aš undirbśa žau og rannsaka meš višunandi hętti er hugsanlegt aš afgreišslutķminn lengist aš sama skapi. Gert er rįš
fyrir aš stjórnsżslukęra fresti ekki réttarįhrifum įkvöršunar eins og veriš hefur en žaš er
ķ samręmi viš 29. gr. stjórnsżslulaga. Aš öšru leyti er gert rįš fyrir aš įkvęši stjórnsżslulaga gildi um mįlsmešferš nefndarinnar.
Um 13. gr.
Įkvęši žetta fjallar um žau skilyrši sem launamenn skulu uppfylla til aš teljast tryggšir
samkvęmt frumvarpinu. Žó geta komiš til atvik sem leiša til žess aš umsękjandi eigi ekki
rétt į atvinnuleysisbótum samkvęmt einstökum įkvęšum frumvarpsins enda žótt hlutašeigandi uppfylli žau skilyrši sem talin eru upp ķ įkvęšinu. Sem dęmi mį nefna žann sem nżtur
greišslna samkvęmt starfslokasamningi. Enn fremur geta komiš til višurlagaįkvaršanir sem
leiša til žess aš žeir sem teljast tryggšir samkvęmt frumvarpinu žurfi aš sęta bištķma eftir
aš eiga rétt į atvinnuleysisbótum.
Įstęša žykir til aš fjalla skżrar um žau skilyrši sem launamenn žurfa aš uppfylla til aš
teljast tryggšir innan atvinnuleysistryggingakerfisins en gert hefur veriš ķ lögum um atvinnuleysistryggingar. Veršur aš teljast mikilvęgt aš umsękjendur um atvinnuleysisbętur geti
aušveldlega įttaš sig į til hvers ętlast er af žeim svo aš žeir eigi rétt į atvinnuleysisbótum.
Er žvķ lagt til aš tekiš sé fram ķ įkvęšinu aš ętlast er til aš umsękjandi sé ķ virkri atvinnuleit
og žaš nįnar skżrt hvaš sé įtt viš meš hugtakinu „virk atvinnuleit“. Veršur nįnar fjallaš um
žaš hugtak ķ athugasemdum viš 14. gr. frumvarpsins. Ekki er um aš ręša efnisbreytingu į
skilyršum fyrir atvinnuleysistryggingum en skv. 1. gr. gildandi laga um atvinnuleysistryggingar er eitt af skilyršum fyrir bótarétti śr Atvinnuleysistryggingasjóši aš launamašur sé ķ
atvinnuleit. Ekki er fjallaš nįnar um žetta skilyrši ķ lögunum en leiša mį af öšrum įkvęšum
laganna aš įhersla sé lögš į žaš skilyrši aš umsękjandi sé ķ virkri atvinnuleit, sbr. til dęmis
6. tölul. 1. mgr. 2. gr. og 12. gr. laganna.
Lagt er til aš aldursskilyrši laganna verši óbreytt frį gildandi lögum žannig aš fólk į aldrinum 16–70 įra geti talist tryggt innan kerfisins. Nokkur umręša varš um nešri aldursmörkin ķ nefndinni er fjallaši um efni löggjafar um atvinnuleysistryggingar ķ ljósi įkvęša lögręšislaga og barnalaga. Samkvęmt lögręšislögum verša menn lögrįša 18 įra en fram aš
žeim tķma eru börn į framfęri foreldra sinna eša forrįšamanna, sbr. IX. kafla barnalaga.
Nefndin varš žó sammįla um aš halda aldursskilyršum óbreyttum en žó žannig aš įvinnsla
réttinda samkvęmt frumvarpinu hefjist ekki fyrr en į 16. aldursįri, sbr. 8. mgr. 15. gr. frumvarpsins. Enn fremur er lagt til aš umsókn ólögrįša umsękjanda skuli vera samžykkt af
foreldri eša forrįšamanni, sbr. 9. gr. frumvarpsins.
Gert er rįš fyrir aš sett verši sömu bśsetuskilyrši og veriš hafa en fjallaš er sérstaklega
ķ VIII. kafla frumvarpsins um atvinnuleysistryggingar fólks mešan žaš er ķ atvinnuleit į sameiginlegum vinnumarkaši Evrópska efnahagssvęšisins. Įfram veršur gert skilyrši um ótakmarkaša heimild til aš rįša sig til starfa hér į landi. Žar er um aš ręša ķslenska rķkisborgara
og žį sem hafa leyfi til aš starfa į innlendum vinnumarkaši įn takmarkana eša hafa veriš
undanžegnir kröfu um sérstök leyfi til aš starfa hér samkvęmt ķslenskum lögum. Enn fremur
er gert rįš fyrir aš umsękjandi hafi veriš ķ atvinnuleit samfellt ķ žrjį daga frį žvķ aš umsókn
um atvinnuleysisbętur barst Vinnumįlastofnun.
Samkvęmt e-liš įkvęšisins er lagt til aš skilyrši sé aš umsękjandi hafi veriš launamašur
į įvinnslutķmabili samkvęmt frumvarpinu ķ starfi sem ekki er hluti af vinnumarkašsašgeršum. Įkvęši 15. gr. frumvarpsins sem vķsaš er til felur ķ sér nįnari skżringar į hvernig launamenn įvinna sér rétt samkvęmt frumvarpinu meš starfsframlagi sķnu į įvinnslutķmabilinu. Žar er lagt til įkvešiš fyrirkomulag viš įkvöršun um atvinnuleysistryggingar launamanna
sem aš hluta til er nżmęli og veršur nįnar fjallaš um ķ athugasemdum viš įkvęšiš. Enn
fremur er gert rįš fyrir aš umsękjandi leggi fram vottorš vinnuveitanda eins og veriš hefur
en įstęša žykir aš taka skżrt fram aš slķk vottorš eru skilyrši fyrir žvķ aš launafólk geti talist
tryggt innan atvinnuleysistryggingakerfisins. Nįnar er fjallaš um slķk vottorš ķ 16. gr. frumvarpsins. Žį er gert rįš fyrir aš umsękjandi skili vottorši frį skóla ķ žeim tilvikum žegar
skólaganga getur haft įhrif į mat į tryggingarhlutfalli hans.
Um 14. gr.
Mikilvęgt er aš sį sem hefur hug į aš sękja um atvinnuleysisbętur geti aušveldlega įttaš
sig į til hvers sé ętlast af honum svo aš hann teljist tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins. Lengi hefur veriš gerš sś krafa til žeirra sem hafa fengiš atvinnuleysisbętur aš
žeir séu ķ virkri atvinnuleit įn žess aš žaš hafi veriš sagt berum oršum ķ lögum um atvinnuleysistryggingar. Krafa hefur veriš gerš um aš umsękjendur séu ķ atvinnuleit og reišubśnir
aš rįša sig til allra almennra starfa en aš öšrum kosti hafa žeir įtt į hęttu aš sęta višurlögum um tķmabundinn missi atvinnuleysisbóta. Lagt er til aš kvešiš verši į um žetta skilyrši
meš skżrari hętti ķ lögum žar sem tilgreint er hvaš įtt sé viš žegar gerš er sś krafa aš hinn
tryggši sé ķ virkri atvinnuleit. Viš könnun į hugtakinu var mešal annars leitaš fyrirmynda
ķ norskum og dönskum rétti. Forsenda žess aš hinn tryggši teljist vera ķ virkri atvinnuleit er
aš hann sé fęr til flestra almennra starfa og reišubśinn aš taka hvert žaš starf sem greitt er
fyrir samkvęmt lögum og kjarasamningum, sbr. 1. gr. laga nr. 55/1980, um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lķfeyrisréttinda, og uppfyllir skilyrši annarra laga er gilda um störf
į innlendum vinnumarkaši. Sį sem leitar sér sjįlfur aš starfi meš žvķ aš sękja um auglżst
störf telst vera ķ virkri atvinnuleit ķ skilningi įkvęšis žessa enda skilyrši aš hlutašeigandi
hafi frumkvęši aš starfsleit. Gera veršur žó žį kröfu aš umsękjandi geti sżnt fram į aš hann
sé aš sękja um störf eša hann leggi fram starfsleitarįętlun mįli sķnu til stušnings. Beri žaš
ekki įrangur žykir ešlilegt aš rįšgjafar Vinnumįlastofnunar komi honum til ašstošar žegar
įstęša žykir til aš mati žeirra.
Enn fremur žykir įstęša til aš taka fram aš umsękjandi teljist vera ķ virkri atvinnuleit
žegar hann, frį žvķ aš umsókn um atvinnuleysisbętur barst, hefur bęši vilja og getu til aš
taka starfi įn sérstaks fyrirvara. Aš öšrum kosti veršur ekki litiš į hlutašeigandi ķ virkri
atvinnuleit. Felur žetta til dęmis ķ sér aš gert er rįš fyrir aš foreldrar ķ virkri atvinnuleit meš
ung börn hafi barnapössun en reynslan ķ nśverandi kerfi er aš ungt fólk ber oft fyrir sig aš
žaš geti hvorki mętt ķ atvinnuvištöl né tekiš žįtt ķ vinnumarkašsśrręšum žar sem žaš hefur
ekki gęslu fyrir börn sķn. Er žetta mešal žeirra upplżsinga sem žurfa aš koma fram ķ umsókn
um atvinnuleysisbętur og žvķ ešlilegt aš sérstaklega verši spurt um žetta atriši į žar til
geršu eyšublaši.
Jafnframt er mikilvęgt aš einstaklingurinn sé reišubśinn aš taka starfi hvar sem er į landinu eins og veriš hefur enda er landiš allt eitt atvinnusvęši. Sį hinn sami skal einnig vera
tilbśinn aš taka starfi óhįš žvķ hvort um fullt starf eša hlutastarf er aš ręša eša vaktavinnu.
Er žvķ ekki gert rįš fyrir aš hinn tryggši geti takmarkaš atvinnuleit sķna viš žaš tryggingarhlutfall sem hann hefur įunniš sér innan kerfisins nema undanžįgur 4. mgr. kunni aš eiga
viš. Auk žessa er gert rįš fyrir aš umsękjandi eigi ekki rétt į launum eša öšrum greišslum
ķ tengslum viš störf į vinnumarkaši žann tķma sem hann telst vera ķ virkri atvinnuleit ķ skilningi frumvarpsins nema reglur um minnkaš starfshlutfall geti įtt žar viš. Hér er įtt viš laun
fyrir hvers konar störf, žar į mešal fyrir nefndarstörf eša stjórnarsetu, enda eigi reglur um minnkaš starfshlutfall ekki viš. Einnig getur žetta įtt viš greišslur vegna starfsloka en ekki
er įtt viš fjįrmagnstekjur af hlutafé sem koma žó til frįdrįttar atvinnuleysisbótum.
Umsękjandi žarf einnig aš hafa vilja og getu til aš taka žįtt ķ vinnumarkašsašgeršum
sem standa honum til boša en slķkt getur oft veriš stór žįttur ķ žvķ aš hinn tryggši geti oršiš
aftur virkur į vinnumarkaši. Felur žetta mešal annars ķ sér aš atvinnuleitandi fari eftir žeirri
rįšgjöf sem rįšgjafar Vinnumįlastofnunar veita honum og sęki markvisst um žau störf sem
ķ boši eru. Žįtttaka ķ einstökum vinnumarkašsašgeršum kemur žó ekki ķ veg fyrir aš hlutašeigandi taki žau störf sem bjóšast į žeim tķma.
Žį er lagt til žaš nżmęli aš skżrt sé kvešiš į um skyldu hins tryggša til aš veita Vinnumįlastofnun naušsynlegar upplżsingar meš umsókn um atvinnuleysisbętur, svo sem hvort
hann geti ekki unniš tiltekin störf vegna heilsu sinnar įsamt vottorši sérfręšilęknis žvķ til
stušnings, sbr. 4. mgr., til aš unnt sé aš ašstoša hann viš aš fį starf viš hęfi og gefa viškomandi kost į žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum žegar ķ upphafi. Felur žetta jafnframt ķ sér žį
skyldu aš hinn tryggši upplżsi stofnunina um žęr breytingar sem kunna aš verša į vinnufęrni hans į tķmabilinu sem hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur įn įstęšulausrar tafar. Lįti
hinn tryggši hjį lķša aš upplżsa stofnunina um atriši er skipt geta mįli um tękifęri hans til
aš verša aftur virkur į vinnumarkaši getur žaš varšaš tķmabundnum missi atvinnuleysisbóta,
sbr. 59. gr. frumvarpsins. Žaš aš réttar upplżsingar liggi fyrir getur veriš mjög žżšingarmikiš fyrir žann tryggša ķ žvķ skyni aš stušla aš žvķ aš honum sé bošin višeigandi žjónusta til
aš auka vinnufęrni hans, svo sem atvinnutengd endurhęfing, einstök nįmskeiš og rįšgjöf.
Žrįtt fyrir meginreglu 1. mgr. er lagt til aš Vinnumįlastofnun verši heimilt aš veita
undanžįgu frį skilyršum um aš hinn tryggši hafi frumkvęši aš starfsleit og sé reišubśinn
aš taka hvert žaš starf sem greitt er fyrir samkvęmt lögum og kjarasamningum, sé reišubśinn aš taka starfi hvar sem er į landinu eša reišubśinn aš taka starfi óhįš žvķ hvort um
fullt starf eša hlutastarf er aš ręša eša vaktavinnu. Einungis er um aš ręša tilvik žegar umsękjandi sękir um hlutastarf eša starf į tilteknu svęši og įstęšur žess mį rekja til aldurs
hans, félagslegra ašstęšna hans vegna skertrar vinnufęrni eša umönnunarskyldu vegna
ungra barna eša annarra nįinna fjölskyldumešlima. Įstęšu žessarar undanžįgu mį einkum
rekja til žess aš mikilvęgt er tališ aš sem flestir lķti į sig sem virka žįtttakendur į vinnumarkaši žrįtt fyrir skerta vinnufęrni eša tķmabundna umönnunarskyldu gagnvart nįnum
skyldmennum. Taka ber fram aš meš umönnunarskyldu vegna ungra barna er ekki įtt viš
žau tilvik er hinir tryggšu bera fyrir sig aš hafa ekki barnapössun fyrir ung börn į dagvinnutķma. Enn fremur er gert rįš fyrir aš heimilt verši aš taka tillit til ašstęšna hins tryggša sem
getur ekki sinnt tilteknum störfum vegna skertrar vinnufęrni. Tališ er mikilvęgt aš žeir sem
hafa skerta vinnufęrni geti einnig įtt rétt til atvinnuleysistrygginga enda geti žeir talist fęrir
til flestra almennra starfa en žó ekki allra. Sem dęmi mį nefna einstakling sem hefur žurft
aš hętta fyrri störfum vegna veikinda, svo sem vegna ofnęmis fyrir tilteknum efnum, įn
žess aš teljast óvinnufęr til annarra starfa. Getur veriš mikilvęgt aš žessum einstaklingi sé
veitt višeigandi žjónusta innan vinnumarkašskerfisins og aš hann teljist tryggšur innan
atvinnuleysistryggingakerfisins žann tķma sem hann er aš leita sér aš starfi ķ annarri
starfsgrein. Žykir žvķ ekki rétt aš einstaklingar geti ekki įtt rétt til atvinnuleysistrygginga ķ
tilvikum er žeir missa störf sķn vegna eigin veikinda eins og mišaš er viš ķ 2. mgr. 4. gr.
gildandi laga um atvinnuleysistryggingar. Gert er rįš fyrir aš umsękjandi sem ber fyrir sig
skerta vinnufęrni leggi fram vottorš sérfręšilęknis. Mišaš er viš aš ašstęšur hans séu žį
meš žeim hętti aš hann žurfi žjónustu sérfręšilęknis enda gengiš śt frį žvķ aš um alvarleg tilvik sé aš ręša. Lögš er įhersla į aš skżra ber umręddar heimildir til aš veita undanžįgur
frį skilyršum b-, d- og e-liša 1. mgr. žröngri lögskżringu.
Žį er gert rįš fyrir aš félagsmįlarįšherra verši heimilt aš kveša nįnar į um virka
atvinnuleit ķ reglugerš aš fenginni umsögn stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs. Sem dęmi
mį nefna aš įstęša kann aš vera til žess aš kveša skżrar į um žęr upplżsingar sem
Vinnumįlastofnun telur naušsynlegar svo aš unnt sé aš meta vinnufęrni umsękjanda ķ žvķ
skyni aš bjóša honum vinnumarkašašgeršir viš hęfi.
Um 15. gr.
Įkvęši žetta fjallar um žann tķma sem launamašur žarf aš vera virkur į vinnumarkaši
til aš teljast vera aš fullu tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins samkvęmt frumvarpinu. Samkvęmt gildandi lögum um atvinnuleysistryggingar öšlast launamašur rétt til
hįmarksbóta eftir aš hafa veriš ķ fullu starfi sķšustu tólf mįnuši įšur en hann veršur atvinnulaus, sbr. 8. gr. laganna. Gert er rįš fyrir aš įvinnslutķmabiliš sé žaš sama og įšur žannig
aš žaš mišist viš sķšustu tólf mįnušina įšur en umsękjandi sękir um atvinnuleysisbętur
til Vinnumįlastofnunar. Žaš liggur fyrir aš margir sękja ekki um atvinnuleysisbętur um leiš
og žeir missa vinnu sķna. Getur žį lišiš einhver tķmi frį žvķ aš žeir misstu vinnu sķna žar til
žeir sękja um atvinnuleysisbętur. Mį žvķ gera rįš fyrir aš reglur um geymdan bótarétt skv.
V. kafla frumvarpsins komi til įlita žegar nokkur tķmi lķšur milli žess aš sótt er um atvinnuleysisbętur og umsękjandi missti vinnu sķna. Sś breyting er lögš til aš starfshlutfall launamanns hefur ekki įhrif į lengd žess tķma sem tekur hann aš įvinna sér rétt innan atvinnuleysistryggingakerfisins eins og veriš hefur. Sķšan er gert rįš fyrir ķ 4. mgr. aš starfshlutfall
launamannsins komi til meš aš hafa įhrif į žaš tryggingarhlutfall sem hann getur įtt rétt į.
Mį žvķ segja aš um tvęr reglur sé aš ręša sem spila saman. Annars vegar er litiš til
starfstķma og hins vegar til starfshlutfalls. Žessi breyting hefur žau įhrif aš žaš tekur launamenn jafnlangan tķma aš įvinna sér rétt til lįgmarksréttinda innan atvinnuleysistryggingakerfisins óhįš starfshlutfalli eša samtals žrjį mįnuši į įvinnslutķmabilinu. Sem dęmi mį
nefna launamann ķ 50% starfshlutfalli. Samkvęmt gildandi kerfi žarf hann aš starfa ķ samtals
20 vikur į sķšustu tólf mįnušum til aš öšlast lįgmarksatvinnuleysisbętur og allt tķmabiliš
eša tólf mįnuši til aš öšlast rétt til 50% atvinnuleysisbóta. Žaš fyrirkomulag sem lagt er til
meš įkvęši žessu gerir hins vegar rįš fyrir aš launamašur ķ 50% starfshlutfalli sem starfar
samtals ķ žrjį mįnuši öšlist rétt til lįgmarks grunnatvinnuleysisbóta į sama hįtt og sį sem
er ķ 25% eša 100% starfshlutfalli. Enn fremur öšlast žessi launamašur rétt til helmings réttar
til atvinnuleysistrygginga eftir starf ķ 50% starfshlutfalli ķ sex mįnuši į sama hįtt og sį sem
er ķ 100% starfi. Hafi sį hinn sami starfaš ķ nķu mįnuši į įvinnslutķmabilinu į hann rétt į
75% tryggingarhlutfalli samkvęmt fyrri reglunni. Žį kemur sķšari reglan til meš aš hafa
įhrif žannig aš sį hinn sami kemur ekki til meš aš eiga meiri rétt en sem nemur 50% tryggingarhlutfalli ķ samręmi viš starfshlutfalliš į įvinnslutķmabilinu. Žannig getur hann ekki öšlast betri rétt innan kerfisins enda žótt hann hafi starfaš ķ lengri tķma en sex mįnuši į
įvinnslutķmabilinu žar sem starfshlutfalliš hefur įhrif į tryggingarhlutfalliš sem slķkt. Hafi
umsękjandi ekki veriš ķ sama starfshlutfalli į įvinnslutķmabilinu skal taka miš af mešalstarfshlutfalli hans į tķmabilinu. Meš žessu nżja fyrirkomulagi er leitast viš aš draga śr
įhrifum starfshlutfalls į atvinnuleysistryggingar launamanna. Sķšan er gert rįš fyrir aš eigi
undanžįga 4. mgr. 14. gr. frumvarpsins viš um launamanninn žannig aš hann getur talist ķ
virkri atvinnuleit enda žótt hann óski eftir hlutastarfi getur hann ekki fengiš hęrra tryggingarhlutfall en sem nemur žvķ starfshlutfalli sem hann er reišubśinn aš rįša sig ķ. Hlutfallslegur réttur innan kerfisins hefur sķšan įhrif į fjįrhęš atvinnuleysisbóta skv. 32. og 33. gr.
frumvarpsins.
Enn fremur er gert rįš fyrir aš hafi umsękjandi veriš starfandi ķ žrjį mįnuši į įvinnslutķmabilinu en jafnframt stundaš nįm į žeim tķma ķ a.m.k. sex mįnuši og lokiš nįmi svari
nįmiš til žrettįn vikna vinnuframlags ķ fullu starfi. Mišaš er viš aš launamašur hafi lokiš
nįminu frį hlutašeigandi skóla, til dęmis meš śtgįfu prófskķrteinis, enda žótt ešlilegt sé aš
meta einstök tilvik žegar eiginleg brautskrįning fer fram nokkru sķšar frį žeim tķma er nįmi
var lokiš. Er žį mišaš viš aš hlutašeigandi skóli geti stašfest aš nįmi hafi veriš lokiš. Sem
dęmi mį nefna aš išnnemi hafi lokiš sveinsprófi og nemi ķ grunnnįmi ķ hįskóla hafi lokiš
BA- eša BS-grįšu ķ faginu er hann lagši stund į. Vinnuframlag hans vegna žįtttöku hans į
vinnumarkaši og nįmiš geta žó aldrei numiš hęrra en 100% starfshlutfalli. Ekki er gert rįš
fyrir aš heimilt sé aš meta nįm til hękkunar į tryggingarhlutfalli launamanns nema einu
sinni į hverju tķmabili skv. 29. gr. frumvarpsins enda žótt launamašur hafi lokiš fleiri prófgrįšum į tķmabilinu. Hafi nįmsmašur unniš meš nįmi er honum heimilt aš fį žaš starf
metiš og kemur sś įvinnsla žį ķ staš réttindaįvinnslu vegna nįms skv. 3. mgr.
Įstęša žykir aš taka sérstaklega fram hvernig meta skuli starfshlutfall žegar launamašur
er ķ fęšingarorlofi samkvęmt lögum nr. 95/2000, um fęšingar- og foreldraorlof, meš sķšari
breytingum, hluta įvinnslutķmans en fęšingarorlof reiknast til starfstķma viš mat į atvinnuleysistryggingum, sbr. 2. mgr. 14. gr. laganna. Lagt er til aš litiš verši til žess starfshlutfalls
sem launamašur var ķ į fjögurra mįnaša tķmabili er hefst tveimur mįnušum fyrir upphafsdag
fęšingarorlofs samkvęmt lögum um fęšingar- og foreldraorlof. Žį er lögš til sś breyting
aš verkfall og verkbann telst til starfstķma launamanns žegar verkfall eša verkbann stendur
yfir į įvinnslutķmabili. Į sama hįtt telst sį tķmi meš viš śtreikninga į tekjutengdum atvinnuleysisbótum, sbr. 32. gr. frumvarpsins.
Lagt er til aš įvinnslutķmabiliš samkvęmt įkvęši žessu geti ekki hafist fyrr en viš 16 įra
afmęlisdag umsękjanda enda eru börn aš žeim aldri enn į skólaskyldualdri. Jafnframt er
gert rįš fyrir aš tekiš verši miš af vinnuframlagi umsękjanda sem launamanns eša sjįlfstętt
starfandi einstaklings į tķmabilinu. Ķ slķkum tilvikum skal meta vinnuframlag umsękjanda
ķ hverjum mįnuši en litiš er žį til žess aš žį mįnuši sem einstaklingurinn er sjįlfstętt starfandi hafi hann veriš ķ fullu starfi enda hafi honum boriš aš skila inn stašgreišsluskatti af
reiknušu endurgjaldi og tryggingagjaldi meš reglulegum hętti yfir įriš. Žegar umsękjandi
hefur veriš svonefndur įrsmašur ķ skilningi skattalaga samhliša launušu starfi skal eingöngu
litiš til žess aš hann hafi veriš launamašur.
Žį žykir įstęša til aš veita félagsmįlarįšherra heimild til aš kveša nįnar į um įvinnslutķmabiliš ķ reglugerš aš fenginni umsögn stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs. Žar į mešal
mį nefna gerš svokallašrar hlutfallsskrįr en skv. 5. mgr. 8. gr. gildandi laga um atvinnuleysistryggingar er gert rįš fyrir aš samin sé sérstök skrį um įkvöršun dagpeninga. Skrįin
skal tilgreina 76 žrep, frį 25–100% atvinnuleysisbóta, žannig aš bętur hękki um 1%
hįmarksbóta viš hvert žrep eftir starfshlutfalli og starfstķma.
Um 16. gr.
Lengi hefur tķškast innan atvinnuleysistryggingakerfisins aš umsękjendur hafi lagt inn
svokölluš vinnuveitendavottorš til aš sżna fram į vinnuframlag sitt į įvinnslutķmabilinu og
žar meš rétt žeirra til atvinnuleysistrygginga. Litiš hefur veriš į vottorš vinnuveitenda sem
eitt af žeim grundvallaratrišum sem litiš er til viš įkvöršun į rétti einstaklinga innan
atvinnuleysistryggingakerfisins. Ķ skżrslu Rķkisendurskošunar frį įrinu 2003 žar sem kannaš var innra eftirlit viš greišslu atvinnuleysisbóta kemur mešal annars fram aš žaš sé mat
starfsfólks svęšisvinnumišlana aš vinnuveitendavottoršin séu einn helsti įhęttužįtturinn
ķ atvinnuleysistryggingakerfinu. Žykir žvķ mikilvęgt aš kvešiš sé į um skyldu launafólks
til aš skila inn slķkum vottoršum enda erfišleikum bundiš aš įkvarša rétt fólks innan kerfisins įn žeirra upplżsinga er žar koma fram. Sem dęmi žykir įstęša til aš gera rįš fyrir aš
į vinnuveitendavottorši komi fram hvernig greišslum vegna starfsloka er hįttaš, til dęmis
hvort umsękjandi hafi fengiš greišslur er svara til launa į kjarasamningsbundnum uppsagnarfresti įn žess aš gerš hafi veriš krafa um vinnuframlag hans žann tķma og sį tķmi sé
enn aš lķša žegar sótt er um atvinnuleysisbętur. Žį žykir įstęša til aš veita Vinnumįlastofnun heimildir til aš stašreyna žęr upplżsingar sem fram koma į vottorši vinnuveitanda
meš žvķ aš óska frekari upplżsinga frį vinnuveitanda og skattyfirvöldum. Ķ fyrrnefndri
skżrslu Rķkisendurskošunar kemur fram aš einkum žurfi aš athuga hvort umsękjandi hafi
ķ raun unniš uppgefinn tķma, hvert starfshlutfalliš hafi veriš hjį vinnuveitanda og hvort tilgreindar įstęšur žess aš viškomandi hętti störfum séu réttar. Žį žykir ešlilegt aš veita
undanžįgu frį skilyrši um framlagningu vinnuveitandavottoršs žegar launamašur į žess
ekki kost aš leggja fram slķkt vottorš af įstęšum sem honum veršur ekki sjįlfum um kennt.
Kann aš vera aš fyrrverandi vinnuveitandi synji honum um slķkt vottorš eša ekki nįist ķ
fyrrverandi vinnuveitanda. Skal žį lķta til annarra gagna sem žykja fęra sönnur į störf
launamanns hjį vinnuveitanda, svo sem launasešla.
Um 17. gr.
Įkvęši žetta er efnislega samhljóša 6. gr. a gildandi laga um atvinnuleysistryggingar.
Lagt er žó til aš skżrt verši tekiš fram aš įkvęšiš eigi ekki viš žegar launamašur įkvešur
sjįlfur aš draga śr starfshlutfalli sķnu. Ķ ljósi mikilvęgi žess aš sem flestir séu virkir į
vinnumarkaši er falliš frį 24 mįnaša tķmamarki gildandi laga en žess ķ staš lögš įhersla į
aš mišaš verši viš aš hinn tryggši uppfylli skilyrši frumvarpsins. Žar į mešal žarf hinn
tryggši aš uppfylla žaš skilyrši aš vera ķ virkri atvinnuleit en ķ žvķ felst mešal annars aš
hann sé reišubśinn aš taka störfum sem bjóšast og fela ķ sér hęrra starfshlutfall en starf žaš
sem hann gegnir eša hlutastörf į móti starfi hans. Sį tķmi sem hinn tryggši fęr greiddar
atvinnuleysisbętur samkvęmt įkvęši žessu telst sem hluti tķmabilsins sem hann į rétt til aš
fį samfellt greiddar atvinnuleysisbętur, sbr. 29. gr. frumvarpsins.
Um 18. gr.
Įkvęši žetta fjallar um žau skilyrši sem sjįlfstętt starfandi einstaklingar skulu uppfylla
til žess aš teljast tryggšir innan atvinnuleysistryggingakerfisins samkvęmt frumvarpinu.
Sami fyrirvari er geršur um atvik er kunna aš leiša til žess aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur eigi ekki rétt į atvinnuleysisbótum samkvęmt einstökum įkvęšum frumvarpsins og
geršur er ķ 13. gr. frumvarpsins er fjallar um skilyrši sem launamenn žurfa aš uppfylla.
Skilyrši a–d-lišar eru efnislega samhljóša sömu staflišum 1. mgr. 13. gr. frumvarpsins
en žar er ekki um breytingu aš ręša frį gildandi rétti. Er žannig mišaš viš aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur žurfi aš uppfylla skilyrši 14. gr. frumvarpsins til aš teljast vera ķ virkri atvinnuleit ķ skilningi frumvarpsins. Enn fremur er gert rįš fyrir aš umsękjandi skuli uppfylla
žaš skilyrši aš hafa veriš sjįlfstętt starfandi einstaklingur į įvinnslutķmabili sambęrilegu
žvķ sem gildir um starfstķma launamanna. Nįnar er fjallaš um įvinnslutķmabiliš ķ athugasemdum viš 19. gr. frumvarpsins. Auk žess er lagt til aš gert verši aš skilyrši aš sjįlfstętt
starfandi einstaklingar hafi stašiš skil į greišslu tryggingagjalds og stašgreišsluskatts af reiknušu endurgjaldi samkvęmt įkvöršun skattyfirvalda viš stöšvun rekstrar. Samkvęmt
gildandi reglugerš er mišaš viš mįnašarleg skil į greišslu tryggingagjalds og stašgreišsluskatts af reiknušu endurgjaldi. Ešlilegra žykir hins vegar aš lķta til įkvöršunar skattyfirvalda
um hvort umsękjandi hafi stašiš ķ skilum į nefndum gjöldum į settu tķmamarki enda geta
komiš upp žęr ašstęšur aš umsękjandi hafi fengiš endurgreitt tryggingagjald og stašgreišsluskatt af reiknušu endurgjaldi ķ tilvikum žegar reksturinn hefur ekki gengiš eins og
rįš var fyrir gert. Ljóst er aš žegar hallar undan fęti ķ rekstri sem oft er undanfari atvinnuleysis sjįlfstętt starfandi einstaklinga žį dregur jafnframt śr greišslum til skattyfirvalda žar
sem žęr mišast viš gengi rekstursins. Ętla mį aš ķ flestum tilvikum nęgi Vinnumįlastofnun
aš skoša skrįr skattyfirvalda en sérstaklega žarf aš skoša ašstęšur žeirra sem hafa fengiš
endurgreitt tryggingagjald og stašgreišsluskatt af reiknušu endurgjaldi frį skattyfirvöldum.
Žį er lagt til aš Vinnumįlastofnun verši heimilt aš vķkja frį skilyrši h-lišar žegar sjįlfstętt
starfandi einstaklingur hefur veriš ķ vanskilum viš skattyfirvöld en greišir sķšan gjöldin aftur
ķ tķmann. Viš įkvöršun um rétt umsękjanda innan kerfisins er žó einungis heimilt aš miša
viš žrjį mįnuši aš hįmarki af žeim tķma sem vanskilin įttu viš um og greitt var fyrir eftir
į.
Į sama hįtt og gildir um launamenn er gert rįš fyrir aš mišaš verši viš aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur hafi veriš ķ atvinnuleit samfellt ķ a.m.k. žrjį virka daga frį žvķ aš umsókn
um atvinnuleysisbętur bįrust Vinnumįlastofnun. Gert er aš skilyrši fyrir rétti sjįlfstętt
starfandi einstaklings innan kerfisins aš rekstur hans hafi veriš stöšvašur. Ķ staš vottoršs frį
vinnuveitanda um starfsframlag er lagt til aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur skili inn stašfestingu um stöšvun rekstrar. Nįnar er fjallaš um žessi atriši ķ 19. og 20. gr. frumvarpsins.
Enn fremur er gert rįš fyrir aš umsękjandi skili vottorši frį skóla ķ žeim tilvikum žegar
skólaganga getur haft įhrif į śtreikninga į tryggingarhlutfalli hans.
Um 19. gr.
Gert er rįš fyrir aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur žurfi aš hafa veriš virkur į vinnumarkaši į sķšustu tólf mįnušum įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar til aš öšlast óskertar atvinnuleysistryggingar. Įvinnslutķmabiliš er žvķ žaš sama
og hjį launamönnum skv. 15. gr. frumvarpsins. Į sama hįtt er gert rįš fyrir aš starfi sjįlfstętt starfandi einstaklingur ķ skemmri tķma en tólf mįnuši en lengur en žrjį mįnuši į
įvinnslutķmabilinu verši hann hlutfallslega tryggšur mišaš viš fjölda mįnaša. Žannig er
įfram gert rįš fyrir aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur skuli hafa starfaš aš minnsta kosti
žrjį mįnuši til aš öšlast lįgmarksrétt samkvęmt frumvarpinu.
Sś breyting er lögš til aš įvallt verši litiš į sjįlfstętt starfandi einstaklinga ķ fullu starfi
žar sem erfitt hefur reynst aš sannreyna starfshlutfall žeirra. Mišaš hefur veriš viš višmišunarfjįrhęšir fjįrmįlarįšherra um reiknaš endurgjald ķ viškomandi starfsgrein til aš įkvarša
starfshlutfall žeirra en žęr mišast ķ raun frekar viš gengi rekstursins fremur en vinnuframlag
einstaklingsins. Engu sķšur er mišaš viš aš žaš tryggingarhlutfall, sem sjįlfstętt starfandi
einstaklingur getur įtt rétt į, verši aldrei hęrra en žaš starfshlutfall sem hann er reišubśinn
aš rįša sig ķ. Til aš finna vinnuframlag sjįlfstętt starfandi einstaklinga į įvinnslutķmabilinu,
ž.e. fjölda mįnaša sem unnir eru, veršur mišaš viš skrįr skattyfirvalda en eitt af skilyršum
žess aš umsękjandi teljist tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins er aš hann hafi
stašiš ķ skilum meš greišslur tryggingagjalds og stašgreišsluskatts reiknašs endurgjalds viš
skattyfirvöld viš stöšvun reksturs, sbr. h-liš 18. gr. frumvarpsins. Žar meš er ekki gert rįš
fyrir aš žeir geti talist hlutfallslega tryggšir samhliša minnkušu starfshlutfalli ķ eigin rekstri sem rekja megi til samdrįttar ķ rekstrinum. Engu sķšur getur sjįlfstętt starfandi einstaklingur
talist tryggšur hlutfallslega ķ tilvikum er hann ręšur sig ķ fast hlutastarf eftir aš hafa įunniš
sér hęrra tryggingarhlutfall en sem nemur hlutastarfi hjį öšrum vinnuveitanda. Aš öšru leyti
er vķsaš til athugasemda viš 15. gr. frumvarpsins eftir žvķ sem viš getur įtt.
Um 20. gr.
Įkvęši žetta fjallar um hvenęr sjįlfstętt starfandi einstaklingur telst hafa stöšvaš rekstur
sinn en mišaš er viš aš hann hafi tilkynnt um žaš til launagreišendaskrįr rķkisskattstjóra og
aš öll starfsemi hafi veriš stöšvuš. Skal Vinnumįlastofnun jafnframt lķta til hreyfinga ķ
viršisaukaskattsskrį žvķ til stašfestingar. Žį eru talin upp önnur atvik ķ 2. mgr. er jafnframt
teljast leiša til žess aš litiš verši svo į aš rekstur umsękjanda hafi veriš stöšvašur. Įkvęšiš
er efnislega samhljóša 12. gr. reglugeršar nr. 316/2003, um rétt sjįlfstętt starfandi einstaklinga til greišslna śr Atvinnuleysistryggingasjóši.
Um 21. gr.
Lagt er til aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur leggi fram meš umsókn um atvinnuleysisbętur stašfestingu um aš hann hafi stöšvaš rekstur skv. 20. gr. frumvarpsins. Žar į mešal
er gert rįš fyrir aš umsękjandi leggi fram yfirlżsingu um aš öll starfsemin sé stöšvuš og
įstęšur žess sem og afrit af tilkynningu til launagreišendaskrįr rķkisskattstjóra eša vottorš
frį skattyfirvöldum um aš skrįningarnśmer hans hafi veriš tekiš af skrį. Žį er gert rįš fyrir
aš önnur gögn frį opinberum ašilum kunni aš stašfesta aš umsękjandi hafi stöšvaš reksturinn, svo sem śrskuršur hérašsdóms um gjaldžrotaskipti.
Um 22. gr.
Gert er rįš fyrir aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur eigi sambęrilegan rétt og launamašur
žegar hann stöšvar reksturinn og getur fengiš hlutastarf hjį öšrum vinnuveitanda. Sjįlfstętt
starfandi einstaklingur telst žį hlutfallslega tryggšur samhliša minnkušu starfshlutfalli. Aš
öšru leyti vķsast til athugasemda viš 17. gr. frumvarpsins eftir žvķ sem viš getur įtt.
Um 23. gr.
Įkvęši žetta fjallar um tilvik žegar launamašur eša sjįlfstętt starfandi einstaklingur
hverfur af vinnumarkaši įn žess aš sękja um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar.
Żmsar įstęšur geta veriš fyrir žvķ aš einstaklingar hętta žįtttöku į vinnumarkaši tķmabundiš en lagt er til aš ekki verši litiš til žess hvaš žeir ašhafast į tķmabilinu aš undanskildum
žeim tilvikum er sérreglur 24.–27. gr. frumvarpsins fjalla um. Įkvęšiš er efnislega samhljóša 3. gr. gildandi laga um atvinnuleysistryggingar en leitast er viš aš skżra efni hennar
betur.
Meginreglan er sś aš einstaklingur sem hverfur af vinnumarkaši ķ allt aš 24 mįnuši og
sękir sķšan um atvinnuleysisbętur getur talist tryggšur samkvęmt frumvarpi žessu enda žį
kominn ķ virka atvinnuleit ķ skilningi frumvarpsins. Skiptir žį ekki mįli hvort hann hafi sjįlfur veriš ķ atvinnuleit eša veriš aš sinna öšrum verkefnum. Žannig getur upphaf įvinnslutķmabilsins veriš aš hįmarki 36 mįnušir aftur ķ tķmann frį žeim degi er umsókn barst enda
hafi umsękjandi ekki veriš virkur į vinnumarkaši į sķšustu 24 mįnušum. Hafi hann ekki
sótt um atvinnuleysisbętur innan 24 mįnaša frį žeim tķma er hann sannanlega hętti žįtttöku
į vinnumarkaši fellur réttur hans til geymdrar atvinnuleysistryggingar nišur. Sś breyting er
lögš til aš ekki verši litiš svo į aš foreldrar ķ fęšingarorlofi samkvęmt lögum um fęšingar- og foreldraorlof geymi rétt sinn innan atvinnuleysistryggingakerfisins enda įvinna žeir sér
rétt til atvinnuleysistrygginga žann tķma, sbr. 14. gr. laga um fęšingar- og foreldraorlof. Foreldri sem hverfur af vinnumarkaši til aš annast barn sitt og fęr greiddan fęšingarstyrk samkvęmt VI. kafla laga um fęšingar- og foreldraorlof getur hins vegar falliš undir įkvęši
žetta.
Ętla mį hins vegar aš algengara sé aš umsękjandi hafi aš einhverju leyti veriš virkur į
vinnumarkaši į tķmabilinu žar sem gera veršur rįš fyrir aš viškomandi hafi tekiš tķmabundin
störf žegar žau hafa stašiš til boša. Ķ žvķ skyni aš koma ķ veg fyrir aš žessi regla um
geymdar atvinnuleysistryggingar virki letjandi į fólk til aš bjarga sér um störf enda žótt aš
žau séu tķmabundin žótti įstęša til aš taka tillit til žeirra. Žannig er lagt til aš viš umsókn
um atvinnuleysisbętur sé litiš til sķšustu tólf mįnaša sem einstaklingurinn hefur veriš virkur
į vinnumarkaši į sķšustu 36 mįnušum aš žvķ gefnu aš unnt sé aš taka tillit til žeirra starfa.
Sem dęmi mį nefna atvinnuleitanda er missti starf sitt ķ nóvember 2005. Hann sękir ekki
um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar og tekur sķšan vinnu ķ jśnķ, jślķ og įgśst 2006.
Hann sękir loks um bętur ķ nóvember 2006 eša įri eftir aš hann missti sannanlega starf sitt.
Viš įkvöršun um rétt hans til atvinnuleysisbóta skal žį taka starfstķmabiliš jśnķ til įgśst
2006 og mars til nóvember 2005 til višmišunar. Hefši hann hins vegar ekki starfaš į tķmabilinu hefši veriš litiš til starfa hans į tķmabilinu nóvember 2005 aftur til desember 2004 aš žvķ
gefnu aš hann hafi veriš virkur į vinnumarkaši į žvķ tķmabili. Ekki er gert rįš fyrir aš
įkvęši žetta eigi viš um žį sem fį greiddar atvinnuleysisbętur ķ öšrum rķkjum eša hafa fariš
til annarra ašildarrķkja į Evrópska efnahagssvęšinu og fengiš greiddar atvinnuleysisbętur
į mešan.
Um 24. gr.
Įkvęši žetta fjallar um tilvik er launamašur dregur śr starfshlutfalli sķnu į vinnumarkaši
en hann getur žį geymt žegar įunna atvinnuleysistryggingu ķ allt aš 24 mįnuši. Sem dęmi
mį nefna launamann sem er ķ fullu starfi en minnkar starfshlutfall sitt ķ 75%. Launamašurinn
missir sķšan vinnuna įri sķšar og telst hann žį engu sķšur aš fullu tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins. Enn fremur er gert rįš fyrir aš launamanni kunni aš bjóšast tķmabundiš sama og jafnvel hęrra starfshlutfall hafi hann ekki veriš ķ fullu starfi į geymslutķmanum en sį tķmi telst žį til įvinnslutķmans. Žannig er lagt til aš viš umsókn um atvinnuleysisbętur sé litiš til žeirra tólf mįnaša sem launamašur starfaši į innlendum vinnumarkaši ķ
hęsta starfshlutfalli į sķšustu 36 mįnušum mišaš viš móttöku umsóknar. Žessi regla į viš
hvort sem launamašur minnkaši starfshlutfall sitt aš eigin frumkvęši eša ekki. Gert er rįš
fyrir aš sérregla gildi um sjįlfstętt starfandi einstaklinga aš žessu leyti žegar žeir rįša sig
sem launamenn ķ hlutastörf. Į žaš einkum viš žar sem įvallt er litiš į žį sem žeir séu ķ fullu
starfi. Aš öšru leyti er vķsaš til athugasemda viš 23. gr. eftir žvķ sem viš getur įtt.
Um 25. gr.
Lagt er til aš sérregla gildi um žį sem hverfa af vinnumarkaši til aš stunda nįm ķ skilningi
frumvarpsins en eiga sķšan erfitt meš aš fį vinnu aftur žegar žeir hafa lokiš nįminu. Er meš
žessu leitast viš aš auka öryggi žeirra er kjósa aš mennta sig frekar žegar žeir snśa til baka
į vinnumarkašinn. Skilyrši er aš hlutašeigandi ljśki nįmi. Aš öšru leyti er vķsaš til athugasemda viš 23. gr. frumvarpsins eftir žvķ sem viš getur įtt.
Um 26. gr.
Įkvęši žetta er efnislega samhljóša 1. mgr. 4. gr. laga um atvinnuleysistryggingar. Lagt
er til aš kvešiš verši skżrt į um hvernig fara skuli meš įvinnslutķmabiliš sem og hvenęr
réttur til geymdra atvinnuleysistrygginga ķ kjölfar óvinnufęrni vegna sjśkdóms eša slyss fellur nišur. Gert er rįš fyrir aš sį hinn sami hafi sem svarar sex mįnušum aš leita sér sjįlfur
aš vinnu įn žess aš sękja um atvinnuleysisbętur. Lķši lengri tķmi frį žvķ aš hann varš vinnufęr aš nżju įn žess aš sótt sé um atvinnuleysisbętur fellur réttur hins tryggša nišur. Žó er
vķsaš til 23. gr. frumvarpsins sem getur įtt viš ķ tilvikum er óvinnufęrni vegna sjśkdóms eša
slyss hefur varaš skemur en žį 24 mįnuši sem įkvęšiš gerir rįš fyrir aš fólk geti geymt rétt
sinn innan atvinnuleysistryggingakerfisins er žaš hverfur af vinnumarkaši. Žį er kvešiš į
um aš vottorš žess sérfręšilęknis er annašist umsękjanda skuli fylgja umsókn um atvinnuleysisbętur. Vinnumįlastofnun er heimilt aš leita įlits annarra sérfręšinga ef talin er įstęša
til skv. 5. mgr. 9. gr. frumvarpsins.
Um 27. gr.
Įkvęši žetta felur ekki ķ sér breytingu frį gildandi lögum enda er žaš efnislega samhljóša
lokamįlsliš 1. mgr. 4. gr. laga um atvinnuleysistryggingar. Įstęša žykir žó til aš skżra betur
rétt žeirra sem hafa veriš sviptir frelsi sķnu meš dómi aš žessu leyti. Įkvęšiš į ekki viš um
žį er hafa veriš sviptir frelsi sķnu meš śrskurši dómara enda mį ętla aš sį tķmi rśmist innan
tķmamarka 23. gr. frumvarpsins. Į sama hįtt og gert er ķ 26. gr. frumvarpsins er kvešiš į um
śtreikninga į įvinnslutķmabili žegar kemur til geymdra atvinnuleysistrygginga ķ žessum tilvikum.
Enn fremur er gert rįš fyrir aš hlutašeigandi hafi allt aš sex mįnuši eftir aš afplįnun refsingar lauk til aš leita sér aš starfi įn žess aš sękja um atvinnuleysisbętur. Sęki hinn tryggši
ekki um atvinnuleysisbętur innan sex mįnaša frį žeim degi er afplįnun refsingar hans lauk
fellur réttur hans til aš geyma atvinnuleysistrygginguna nišur enda eigi įkvęši 23. gr. um
geymdan rétt til atvinnuleysistrygginga ekki viš.
Um 28. gr.
Lagt er til aš fólk geti geymt rétt sinn innan atvinnuleysistryggingakerfisins enda žótt žaš
hafi byrjaš tķmabiliš sem žaš fęr greiddar atvinnuleysisbętur. Mišaš er viš aš tķmabiliš hafi
stašiš yfir skemur en 24 mįnuši. Įstęšur žess aš hinn tryggši hverfur frį žvķ aš vera ķ virkri
atvinnuleit geta veriš margs konar, til dęmis vegna veikinda, frelsissviptingar eša nįms.
Įšur hefur ekki veriš fjallaš um slķk tilvik ķ lögum um atvinnuleysistryggingar en tališ er
mikilvęgt aš žeir sem hafa žegar fengiš atvinnuleysisbętur ķ einhvern tķma eigi sambęrilegan rétt til aš geyma rétt sinn og žeir sem kjósa aš hefja žegar nįm viš upphaf atvinnuleysis eša leita sjįlfir aš vinnu įn atbeina atvinnuleysistryggingakerfisins. Įkvęši žessu er
žó ekki ętlaš aš veita betri rétt til geymdra atvinnuleysistrygginga og er žvķ lagt til aš mišaš
sé viš sömu tķmatakmörk og gert er ķ įkvęši 23. gr. frumvarpsins. Engu sķšur er gert rįš
fyrir aš sérregla gildi um žį sem hętta virkri atvinnuleit til aš stunda nįm og ljśka sannanlega nįmi. Er lagt til aš žeir geti geymt rétt sinn ķ allt aš 36 mįnuši frį žvķ aš žeir hęttu
virkri atvinnuleit. Įstęšan er sś aš mišaš er viš aš nįmi sé lokiš en til žess žarf fólk aš geta
stundaš nįmiš į öllum nįmstķmanum. Mišaš er hér viš žriggja įra nįm. Gert er rįš fyrir aš
hinn tryggši haldi rétti sķnum innan kerfisins eins og réttur hans var įšur en hann hóf nįmiš.
Hafi atvinnuleitandi įunniš sér rétt aš nżju samkvęmt frumvarpinu, til dęmis meš samanlögšum starfstķma og nįmstķma, į įkvęši žetta ekki viš. Enn fremur er lögš til sérregla fyrir žį sem hefja afplįnun refsingar į tķmabilinu skv. 29. gr. eša verša óvinnufęrir vegna sjśkdóms eša slyss. Geta žeir žį geymt žaš sem eftir er af tķmabili žeirra til žess tķma er žeir
teljast aftur ķ virkri atvinnuleit og uppfylla aš öšru leyti skilyrši hlutašeigandi įkvęša.
Um 29. gr.
Įkvęšiš fjallar um žann tķma sem heimilt er aš greiša samfellt atvinnuleysisbętur til
žeirra sem teljast tryggšir innan atvinnuleysistryggingakerfisins. Lagt er til aš tķmabiliš
verši stytt śr fimm įrum ķ žrjś įr. Ķ skżrslu nefndarinnar er fjallaši um efni laganna um
atvinnuleysistryggingar kemur fram aš margir višmęlendur hennar töldu bótatķmabil
atvinnuleysistryggingakerfisins of langt žar sem töluveršar lķkur vęru į aš fólk vęri ekki ķ
virkri atvinnuleit eftir žriggja įra atvinnuleysi ķ skilningi laganna. Žykir įstęša til aš
ašstęšur einstaklinga verši žį metnar aftur heildstętt til aš kanna hvort žeir žurfi į annars
konar ašstoš aš halda. Mikilvęgt er aš einstaklingurinn geti engu sķšur įtt rétt į
įframhaldandi žįtttöku ķ vinnumarkašsśrręšum samhliša annarri žjónustu enda žótt hann
teljist ekki vera ķ virkri atvinnuleit ķ skilningi frumvarps žessa. Jafnframt var tališ mikilvęgt
aš skżra frekar reglur žęr er gilda eiga um endurnżjun bótatķmabilsins, sbr. 30. og 31. gr.
frumvarpsins.
Mišaš er viš aš žaš tķmabil sem atvinnuleysisbętur eru greiddar hefjist žegar Vinnumįlastofnun móttekur umsókn um atvinnuleysisbętur. Aš öllu jöfnu er gert rįš fyrir aš atvinnuleysisbętur verši greiddar frį žeim degi en žó geta komiš til tilvik er leiša til žess aš
umsękjandi žarf aš žola bištķma eftir aš unnt verši aš greiša honum atvinnuleysisbętur. Sį
bištķmi telst til bótatķmabilsins en nįnar er fjallaš um žau tilvik er leitt geta til žess aš umsękjandi sęti bištķma ķ X. kafla frumvarpsins.
Jafnframt žykir įstęša til aš kveša skżrt į um hvernig fara skuli meš žann tķma sem umsękjandi er virkur į vinnumarkaši eftir aš tķmabiliš hefst en sį sem telst tryggšur innan kerfisins į oft kost į aš rįša sig til tķmabundinna starfa. Lagt er til aš sį tķmi sem hinn tryggši
er virkur į vinnumarkaši teljist ekki til žess tķma sem heimilt er aš greiša atvinnuleysisbętur
į eins og veriš hefur. Er lagt til aš sama gildi um žann tķma er atvinnuleysistryggingar teljast
geymdar skv. V. kafla frumvarpsins. Į sama hįtt er mikilvęgt aš taka į žvķ hvernig fariš
skuli meš bištķma eftir greišslu atvinnuleysisbóta skv. X. kafla frumvarpsins og žann tķma
sem greiddar eru hlutfallsbętur skv. 17. og 22. gr. frumvarpsins. Męlt er meš aš sį tķmi teljist aš fullu til tķmabilsins samkvęmt įkvęši žessu.
Žį er gert rįš fyrir aš žegar einstaklingur hefur veriš skemur en 24 mįnuši į innlendum
vinnumarkaši, er hann sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur, fari hann aftur inn į sama tķmabil og hann var į žegar hann fékk vinnuna. Žetta er breyting frį gildandi lögum en žar eru
ekki tilgreind tķmamörk ķ žessu efni. Samhliša žessari breytingu er lagt til aš žįtttakendur
į vinnumarkaši geti įunniš sér rétt til nżs tķmabils enda žótt žeir hafi ekki įšur tęmt rétt
sinn į fyrra tķmabili. Nįnar er fjallaš um žessar breytingar ķ athugasemdum viš 31. gr. frumvarpsins.
Um 30. gr.
Įkvęšiš fjallar um endurnżjun žess tķmabils sem greiddar eru atvinnuleysisbętur žegar
umsękjandi hefur tęmt rétt sinn skv. 29. gr. frumvarpsins. Lagt er til aš einstaklingur geti
įunniš sér rétt aš nżju innan atvinnuleysistryggingakerfisins aš lišnum 24 mįnušum enda
hafi hann starfaš į innlendum vinnumarkaši ķ a.m.k. sex mįnuši eftir aš fyrra tķmabili lauk.
Gert er rįš fyrir aš sömu reglur og gilda almennt um skilyrši fyrir atvinnuleysistryggingum samkvęmt frumvarpi žessu eigi einnig viš žegar einstaklingur sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur. Žetta felur aš hluta til ķ sér breytingu frį gildandi kerfi en nżtt bótatķmabil samkvęmt žvķ getur hafist aš lišnum tólf mįnušum frį žvķ aš fyrra tķmabili lauk, sbr. 9. gr. gildandi laga um atvinnuleysistryggingar. Lagt er til aš vinnuframlagiš į bištķmanum sé žaš
sama eša sem svarar til sex mįnaša vinnu eftir aš tķmabilinu lauk. Meš breytingunni er lögš
įhersla į aš žegar einstaklingur hefur veriš įn atvinnu lengur en žrjś įr veršur hann ekki
talinn ķ virkri atvinnuleit ķ skilningi frumvarps žessa. Žaš er žvķ mikilvęgt aš ašstęšur hans
verši metnar heildstętt aš nżju og honum veitt višeigandi ašstoš. Žį er mišaš viš aš umsękjandi hafi misst starf sitt af gildum įstęšum žegar hann sękir aftur inn ķ kerfiš. Um
gildar įstęšur ķ žessu sambandi er fjallaš ķ athugasemdum viš 54. gr. frumvarpsins.
Um 31. gr.
Lagt er til aš virkur žįtttakandi į vinnumarkaši geti įunniš sér rétt til nżs tķmabils žar
sem atvinnuleysisbętur eru greiddar įn žess žó aš hafa lokiš aš fullu viš fyrra tķmabil.
Žannig er gert rįš fyrir aš nżtt tķmabil hefjist žegar einstaklingur hefur starfaš samfellt į innlendum vinnumarkaši ķ 24 mįnuši eša lengur og uppfyllir aš öšru leyti skilyrši frumvarps
žessa fyrir réttindum innan atvinnuleysistryggingakerfisins. Žetta felur ķ sér breytingar į
gildandi kerfi. Žaš hefur sętt gagnrżni aš einstaklingur sem įšur hefur fengiš greiddar
atvinnuleysisbętur fari įvallt inn į sama bótatķmabil óhįš lengd žess tķma sem hann starfar
į vinnumarkaši milli žess sem hann er atvinnulaus. Žannig getur einstaklingur samkvęmt
gildandi kerfi til dęmis veriš atvinnulaus ķ samtals 4½ įr žegar hann fęr ótķmabundna
rįšningu hjį atvinnurekanda. Verši sį hinn sami atvinnulaus aš nżju į hann einungis sex
mįnuši eftir af bótatķmabilinu įn tillits til žess hversu lengi hann hefur starfaš į
vinnumarkaši frį žeim tķma er hann fékk sķšast greiddar atvinnuleysisbętur. Skiptir žį engu
mįli hvort einstaklingurinn hefur veriš į vinnumarkaši ķ žrjį mįnuši, žrjś įr eša tķu įr.
Žegar hann hefur fengiš atvinnuleysisbętur ķ žessa sex mįnuši žarf hann aš įvinna sér rétt
til nżs tķmabils meš žįtttöku į vinnumarkaši. Žykir hins vegar hęfilegt aš einstaklingur sem
er virkur į vinnumarkaši ķ a.m.k. 24 mįnuši eigi rétt į óskertu tķmabili enda er žį nokkuš
lišiš frį žvķ hann fékk greiddar atvinnuleysisbętur sķšast. Til višmišunar tekur žaš virkan
žįtttakanda į vinnumarkaši tólf mįnuši aš įvinna sér rétt til atvinnuleysisbóta ķ eitt tķmabil,
sbr. 15. og 19. gr. frumvarpsins. Žegar fólk fer śt śr kerfinu ķ skemmri tķma en 24 mįnuši
er žaš hins vegar įfram į sama tķmabili žegar žaš sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur.
Um 32. gr.
Atvinnuleysistryggingar hafa fališ ķ sér atvinnuleysisbętur er hafa veriš įkvešin fjįrhęš
sem ręšst af fjölda mįnaša sem hinn tryggši hefur starfaš į innlendum vinnumarkaši į
įvinnslutķmabili og starfshlutfalli hans. Įkvęši žetta felur žvķ ķ sér nżmęli žar sem lagt er
til aš atvinnuleysisbętur mišist viš įkvešiš hlutfall fyrri tekna umsękjanda ķ tiltekinn tķma.
Žannig er mišaš viš aš sį sem telst tryggšur skv. III. eša IV. kafla laganna eigi rétt į atvinnuleysisbótum sem nema 70% af mešaltali heildarlauna ķ allt aš žrjį mįnuši og getur žaš
tķmabil hafist žegar grunnatvinnuleysisbętur sem hinn tryggši į rétt į skv. 33. gr. hafa veriš
greiddar ķ samtals tķu virka daga. Žó er gert rįš fyrir aš hįmarksfjįrhęš tekjutengdra atvinnuleysisbóta mišist viš tryggingarhlutfall hins tryggša žannig aš slķkar atvinnuleysisbętur geti ekki numiš hęrri fjįrhęš en 180.000 kr. mišaš viš óskertar atvinnuleysistryggingar.
Mišaš er viš aš hvert hlutfallsstig nemi 1.800 kr. Ķ žeim tilvikum er tryggingarhlutfall umsękjanda samkvęmt frumvarpinu nemur fjóršungi af óskertum atvinnuleysistryggingum į
hann rétt til 70% af mešaltali heildarlauna en žó aldrei hęrri fjįrhęš en 45.000 kr.
Lagt er til aš višmišunartķmabiliš til aš reikna śt tekjur launamanns verši sex mįnaša
tķmabil sem hefst tveimur mįnušum įšur en launamašurinn veršur atvinnulaus. Gert er rįš
fyrir aš višmišunartķmabil vegna sjįlfstętt starfandi einstaklings verši tekjuįriš į undan žvķ
įri er hann varš atvinnulaus. Meš tekjuįri er įtt viš almanaksįr. Įstęša žessa er einkum sś
aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar kunna aš hafa meiri įhrif į tekjur sķnar en launamenn og
žykir žvķ mikilvęgt aš miša viš sama tķmabil og skattyfirvöld gera meš žaš fyrir augum aš
unnt sé aš samkeyra kerfin žegar įlagning skattyfirvalda liggur fyrir. Enn fremur kann žetta
višmišunartķmabil aš koma žessum hópi betur žar sem leiša mį aš žvķ lķkum aš reksturinn
gangi illa į sķšustu mįnušum fyrir stöšvun rekstrar. Lagt er til aš Vinnumįlastofnun leiti
stašfestingar hjį skattyfirvöldum į aš upplżsingar śr stašgreišsluskrį og tryggingagjaldsskrį
hafi veriš ķ samręmi viš įlagningu skattyfirvalda er įlagningin liggur fyrir aš žvķ er varšar
višmišunartķmabil samkvęmt įkvęši žessu. Žannig getur komiš til aš atvinnuleysisbętur
verši leišréttar til hękkunar eša lękkunar eftir atvikum ķ samręmi viš įlagningu skattyfirvalda, sbr. 39. gr. frumvarpsins. Ķ žeim tilgangi aš aušvelda Vinnumįlastofnun starf sitt er
skattyfirvöldum gert skylt aš lįta stofnuninni ķ té upplżsingar sem naušsynlegar eru viš
framkvęmd frumvarps žessa, sbr. 9. gr. frumvarpsins.
Jafnframt er gert rįš fyrir aš nįnast einungis verši greitt śr Atvinnuleysistryggingasjóši
og Tryggingasjóši sjįlfstętt starfandi einstaklinga į grundvelli skattframtala, stašgreišsluskrįr og tryggingagjaldsskrįr skattyfirvalda. Tekjur umsękjenda eru fęršar inn ķ stašgreišsluskrį tveimur mįnušum eftir žann mįnuš sem žęr eru greiddar fyrir og ęttu žvķ aš
liggja fyrir žegar sótt er um atvinnuleysisbętur. Gert er rįš fyrir aš undanžįgu frį meginreglunni žegar vinnuveitandi hefur lįtiš hjį lķša aš standa ķ skilum viš skattyfirvöld um
greišslur vegna starfsmanna sinna. Viš śtreikninga į tekjutengdum atvinnuleysisbótum skal
žį lķta til annarra gagna sem fęra sönnur į tekjur launamanns hjį vinnuveitanda.
Hafi umsękjandi ekki starfaš į innlendum vinnumarkaši į öllu višmišunartķmabilinu er
gert rįš fyrir aš mišaš sé viš mešaltal heildarlauna hans yfir žaš tķmabil sem hann hefur
unniš į ķslenskum vinnumarkaši. Skal žį alltaf miša viš almanaksmįnuši. Ekki er tekiš miš
af tekjum umsękjanda sem hann hefur unniš til utan innlends vinnumarkašar. Žį er lagt til
aš mišaš verši viš aš lįgmarki fjóra almanaksmįnuši viš śtreikninga į mešaltali heildarlauna umsękjanda. Žegar umsękjandi hefur įunniš sér rétt til atvinnuleysistrygginga meš
atvinnužįtttöku į įvinnslutķmabilinu skv. 15. og 19. gr. frumvarpsins en hefur ekki haft
tekjur į višmišunartķmabilinu skal hann eiga rétt į grunnatvinnuleysisbótum skv. 33. gr.
frumvarpsins ķ samręmi viš tryggingarhlutfalliš. Sama į viš žegar tekjutengdar atvinnuleysisbętur samkvęmt įkvęši žessu reynast vera lęgri en žęr grunnbętur er hlutašeigandi
į rétt į skv. 33. gr. frumvarpsins.
Eingöngu er gert rįš fyrir aš umsękjandi öšlist rétt til tekjutengdra atvinnuleysisbóta ķ
upphafi hvers tķmabils skv. 29. gr. frumvarpsins. Žannig er gert rįš fyrir aš hinn tryggši sem
fer aftur inn ķ kerfiš eftir skemmri tķma en 24 mįnuši į vinnumarkaši eigi ekki rétt į tekjutengdum atvinnuleysisbótum heldur grunnatvinnuleysisbótum ķ samręmi viš hlutfallslegan
rétt hans til atvinnuleysistrygginga skv. 15. eša 19. gr. frumvarpsins.
Žegar fyrra tķmabil heldur įfram žegar umsękjandi sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur
skv. 3. mgr. 29. gr. į hann ekki rétt į atvinnuleysisbótum samkvęmt įkvęši žessu enda hafi
hann fullnżtt sér rétt sinn skv. 1. mgr. Hiš sama į viš žurfi hinn tryggši aš sęta bištķma eftir
atvinnuleysisbótum skv. X. kafla frumvarpsins.
Um 33. gr.
Įkvęši žetta fjallar um grunnatvinnuleysisbętur er svara til atvinnuleysisbóta samkvęmt
gildandi atvinnuleysistryggingakerfi. Gert er rįš fyrir aš sį sem telst tryggšur skv. III. eša
IV. kafla frumvarpsins öšlist rétt til grunnatvinnuleysisbóta viš upphaf tķmabils skv. 29. gr.
frumvarpsins. Mišast žaš žvķ viš móttöku umsóknar hjį Vinnumįlastofnun. Žó geta komiš
til atvik er leiša til žess aš umsękjandi eigi ekki rétt į atvinnuleysisbótum samkvęmt einstökum įkvęšum frumvarpsins žegar frį žeim degi er umsókn var móttekin. Sem dęmi mį
nefna aš umsękjandi getur žurft aš sęta bištķma eftir atvinnuleysisbótum ķ tiltekinn tķma viš
nįnar tilgreindar ašstęšur.
Gert er rįš fyrir aš umsękjandi eigi aš öllu jöfnu rétt į grunnatvinnuleysisbótum ķ samtals
tķu daga en eigi sķšan rétt į tekjutengdum atvinnuleysisbótum ķ allt aš žrjį mįnuši skv. 32.
gr. frumvarpsins. Eftir žann tķma getur hann įtt rétt į grunnatvinnuleysisbótum samkvęmt
įkvęši žessu. Sęti umsękjandi bištķma eftir bótum dregst sį tķmi frį tķmabilinu sem bętur
eru greiddar skv. 29. gr. frumvarpsins og į umsękjandi žį jafnframt ekki rétt į tekjutengdum
atvinnuleysisbótum frį žvķ aš umsókn um atvinnuleysisbętur barst skv. 32. gr. frumvarpsins.
Įfram er gert rįš fyrir aš greitt sé fyrir alla daga nema laugardaga og sunnudaga. Lagt
er til aš sį sem talin er aš fullu tryggšur samkvęmt frumvarpi žessu öšlist rétt til óskertra
grunnatvinnuleysisbóta sem nema 4.431 kr. į dag eša um 96.000 kr. į mįnuši aš mešaltali.
Lįgmarksréttur innan atvinnuleysistryggingakerfisins veitir rétt til1/4hluta grunnatvinnuleysisbóta. Žį er lagt til aš breytingar į fjįrhęšum grunnatvinnuleysisbóta sem og hįmarki
tekjutengdra atvinnuleysisbóta verši įkvaršašar viš afgreišslu fjįrlaga įr hvert eins og veriš
hefur. Enn fremur er gert rįš fyrir aš félagsmįlarįšherra verši įfram heimilt, aš fengnu samžykki rķkisstjórnarinnar, aš breyta fjįrhęšunum ef verulegar breytingar verša į launažróun
og žjóšhagsforsendum frį afgreišslu fjįrlaga.
Um 34. gr.
Įfram er gert rįš fyrir aš sį sem telst tryggšur samkvęmt frumvarpinu og hefur framfęrsluskyldu gagnvart börnum yngri en 18 įra eigi rétt į 4% af óskertum grunnatvinnuleysisbótum skv. 33. gr. meš hverju barni frį upphafi tķmabilsins sem greiddar eru atvinnuleysisbętur fyrir. Er žį įtt viš börn sem hlutašeigandi hefur framfęrsluskyldu gagnvart į grundvelli barnalaga, nr. 76/2003, įn tillits til žess hvort hann hafi forsjį yfir žeim.
Žį er gert rįš fyrir aš skuldi umsękjandi mešlag samkvęmt kröfu Innheimtustofnunar
sveitarfélaga verši heimilt aš skuldajafna žį kröfu viš žessar atvinnuleysisbętur er koma til
vegna framfęrsluskyldu hans viš börn sķn eins og veriš hefur, sbr. 2. mgr. 7. gr. gildandi
laga um atvinnuleysistryggingar.
Um 35. gr.
Lagt er til aš atvinnuleysisbętur verši greiddar mįnašarlega ķ staš hįlfsmįnašarlega og
aš allir žeir sem eiga rétt į atvinnuleysisbótum fįi greitt į sama tķma. Er žaš tališ geta komiš
sér betur fyrir žį sem eru tryggšir samkvęmt frumvarpinu aš fį mįnašargreišslur viš hver
mįnašamót enda algengt aš gjalddagar żmissa śtgjalda heimilanna mišist viš žaš tķmamark.
Žannig er lagt til aš bęturnar komi til śtborgunar fyrsta virkan dag hvers mįnašar en žó
žannig aš mišaš sé viš tķmabiliš milli 20. dags hvers mįnašar til 19. dags nęsta mįnašar.
Er hér įtt viš almanaksmįnuši. Er žannig gert rįš fyrir aš žeir sem sękja um atvinnuleysisbętur eftir 19. dag mįnašarins fįi fyrst greitt fyrsta virkan dag mįnašarins žar į eftir. Sem
dęmi mį nefna aš leggi umsękjandi inn umsókn 21. jśnķ fįi hann fyrst greiddar atvinnuleysisbętur 1. įgśst sama įr. Įstęšan er einkum sś aš ašstęšur hins tryggša eru ekki alltaf
fyrirsjįanlegar og žarf žvķ aš gefa įkvešiš svigrśm viš mat į rétti žeirra samkvęmt frumvarpinu. Mį žį jafnframt gera rįš fyrir aš hinn tryggši fįi greidd laun fyrir vinnu sķna hluta
śr žeim mįnuši er hann missti starf sitt.
Um 36. gr.
Įkvęši žetta gerir rįš fyrir aš hvers konar tekjur eša greišslur śr öšrum tryggingakerfum
komi til frįdrįttar atvinnuleysisbótum hins tryggša. Žó er gert rįš fyrir įkvešnu frķtekjumarki en mišaš er viš aš hinn tryggši geti haft tekjur sem žvķ nemur įn žess aš komi til
skeršingar į atvinnuleysisbótum hans. Lagt er til aš helmingur žeirrar fjįrhęšar sem fer fram
yfir samanlagšar tekjur eša ašrar greišslur hins tryggša og žeirra atvinnuleysisbóta sem hann
į rétt į komi til frįdrįttar atvinnuleysisbótunum. Mišaš er viš aš frķtekjumarkiš nemi 52.000
kr. viš gildistöku frumvarpsins. Sem dęmi mį nefna atvinnuleitanda sem į rétt į óskertum
grunnatvinnuleysisbótum og hefur 100.000 kr. ķ ašrar tekjur. Samanlagšar bętur hans og
tekjur nema žį 196.000 kr. Sś reikniregla sem lögš er til leišir til žess aš helmingur žeirrar
fjįrhęšar sem fer umfram 148.000 kr. (96.000 kr. + 52.000 kr.) kemur til frįdrįttar atvinnuleysisbótum hlutašeigandi. Mismunurinn nemur 48.000 kr. (196.000 kr. – 148.000 kr.)
žannig aš 24.000 kr. koma til frįdrįttar atvinnuleysisbótum hans. Į hann žvķ rétt į sem nemur 72.000 kr. ķ staš 96.000 kr. į mįnuši ķ grunnatvinnuleysisbętur.
Tekiš er fram aš mišaš skuli viš óskertan rétt umsękjanda til atvinnuleysisbóta. Meš žvķ
er įtt viš žann rétt sem hlutašeigandi į skv. III. eša IV. kafla frumvarpsins. Er meš žessu
oršalagi sérstaklega vķsaš til 17. eša 22. gr. frumvarpsins žar sem hinn tryggši nżtir sér ekki
allan žann rétt sem hann į. Meš žessu er veriš aš veita žeim sem eru į hlutfallslegum atvinnuleysisbótum samhliša minnkušu starfshlutfalli meira svigrśm til tekna en ef mišaš vęri
viš žaš tryggingarhlutfalls sem žeir nżta sér. Eingöngu er mišaš viš aš tekiš sé tillit til
žeirra tekna sem hlutašeigandi hefur į žvķ tķmabili sem hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur
samkvęmt frumvarpi žessu. Komi til tekna sem greiddar eru śt fyrir įkvešiš tķmabil, til
dęmis greiddar śt fyrir allt įriš viš įrslok, skal eingöngu miša viš žann tķma er hlutašeigandi var į atvinnuleysisbótum. Koma žį tekjurnar til frįdrįttar samkvęmt reglu 1. mgr. sem
nemur žvķ hlutfalli sem sį tķmi er hann fékk greiddar atvinnuleysisbętur var af heildartķmanum sem umręddar tekjur voru ętlašar fyrir.
Žį er lagt til aš breytingar į frķtekjumarki verši įkvaršašar viš afgreišslu fjįrlaga įr hvert
sem og aš félagsmįlarįšherra verši enn fremur veitt heimild, aš fengnu samžykki rķkisstjórnarinnar, til aš breyta frķtekjumarkinu ef verulegar breytingar verša į launažróun og
žjóšhagsforsendum frį afgreišslu fjįrlaga.
Um 37. gr.
Gert er rįš fyrir aš sį sem fęr greiddar atvinnuleysisbętur greiši aš lįgmarki 4% af
fjįrhęš žeirra ķ lķfeyrissjóš og Atvinnuleysistryggingasjóšur greiši 6% mótframlag. Ekki
er gert rįš fyrir aš sjóšurinn greiši mótframlag įkveši hinn tryggši aš greiša ķ séreignarsjóš.
Enn fremur er gert rįš fyrir aš hinn tryggši geti óskaš eftir žvķ aš Vinnumįlastofnun dragi
stéttarfélagsgjald af atvinnuleysisbótunum og greiši žaš til hlutašeigandi stéttarfélags.
Um 38. gr.
Įkvęšiš felur ķ sér reglu um endurmat į atvinnuleysistryggingu hins tryggša skv. III. eša
IV. kafla frumvarpsins og žar meš um endurśtreikning į fjįrhęš atvinnuleysisbóta. Žannig er gert rįš fyrir aš sį sem fęr greiddar atvinnuleysisbętur, hvort sem er tekjutengdar atvinnuleysisbętur eša grunnatvinnuleysisbętur, geti viš įkvešnar ašstęšur óskaš eftir endurmati į rétti sķnum samkvęmt frumvarpi žessu. Skilyrši er aš starfstķmabil hans milli žess
sem hann er įn atvinnu vari samfellt lengur en žrjį mįnuši og tķmabil skv. 29. gr. haldi
įfram aš lķša. Óski umsękjandi ekki eftir endurśtreikningi žegar hann sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur skal miša viš fyrri tekjur eša rétt til atvinnuleysistrygginga. Įstęšan er
einkum sś aš žaš virki ekki letjandi fyrir hinn tryggša aš taka tķmabundnu starfi sem gęti
hugsanlega leitt til lakari réttar hans til atvinnuleysistrygginga.
Um 39. gr.
Efni įkvęšisins felur ķ sér möguleika į leišréttingu į fjįrhęš tekjutengdra atvinnuleysisbóta eftir aš žęr hafa veriš keyršar saman viš įlagningu skattyfirvalda aš žvķ er varšar žaš
višmišunartķmabil sem lagt er til aš verši haft til hlišsjónar viš śtreikningana. Er žvķ gert
rįš fyrir aš Vinnumįlastofnun hafi heimildir til aš leišrétta fjįrhęš atvinnuleysisbótanna til
samręmis viš įlagningu skattyfirvalda. Er gert rįš fyrir aš leišréttingin geti įtt sér staš
nokkru eftir aš bęturnar hafa veriš greiddar eša žegar endanleg įlagning skattyfirvalda liggur fyrir. Į sama hįtt er jafnframt gert rįš fyrir aš Vinnumįlastofnun geti leišrétt fjįrhęš
grunnatvinnuleysisbóta. Slķkt getur įtt viš žegar upplżsingar žęr er liggja grunnatvinnuleysisbótum til grundvallar hafa veriš rangar eša hinn tryggši ekki tilkynnt til Vinnumįlastofnunar um aš hann sé ekki lengur ķ atvinnuleit.
Žannig er gert rįš fyrir aš hinn tryggši endurgreiši Atvinnuleysistryggingasjóši žęr fjįrhęšir sem ofgreiddar eru ķ žeim tilvikum er hann fékk hęrri greišslur śr sjóšnum en honum
bar. Į žetta viš um öll tilvik sem kunna aš valda žvķ aš hinn tryggši hafi fengiš ofgreitt śr
Atvinnuleysistryggingasjóši. Mikilvęgt er aš frumvarpiš heimili skuldajöfnuš viš atvinnuleysisbętur er hinn tryggši kann sķšar aš eiga rétt į en lagt er til aš einungis verši heimilt
aš skuldajafna fjįrhęš sem nemur 25% af žeim bótum sem hann į rétt į. Enn fremur žykir
ešlilegt aš frumvarpiš heimili skuldajöfnuš viš śtgreišslur skattkerfisins, svo sem endurgreišslu frį skattyfirvöldum og greišslur barnabóta og vaxtabóta. Er Vinnumįlastofnun žvķ
veitt heimild til aš leita ašstošar innheimtumanns rķkissjóšs um skuldajöfnun viš inneign
hins tryggša hjį rķkissjóši. Ķ žeim tilvikum žegar skuldajöfnun veršur ekki komiš viš og
hinn tryggši sinnir ekki įskorun um endurgreišslu fer um innheimtu kröfunnar skv. 111. gr.
laga nr. 90/2003, um tekjuskatt. Er félagsmįlarįšherra enn fremur veitt heimild til aš fela
sérstökum innheimtuašila aš annast innheimtu.
Meš sama hętti er gert rįš fyrir aš Vinnumįlastofnun greiši žį fjįrhęš sem vangreidd
var til hins tryggša. Lagt er til aš Atvinnuleysistryggingasjóšur greiši vexti fyrir tķmabiliš
frį žvķ aš féš hefši įtt aš vera greitt śr sjóšnum til žess tķma aš greišslan var innt af hendi.
Mišaš er viš aš vextirnir verši jafnhįir žeim vöxtum sem Sešlabanki Ķslands įkvešur aš
skuli greiša af skašabótakröfum og kvešiš er į um ķ 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti
og verštryggingu. Enn fremur er gert rįš fyrir aš sama gildi ķ tilvikum er śrskuršarnefnd atvinnuleysisbóta og vinnumarkašsašgerša kemst aš žeirri nišurstöšu aš hinn tryggši hafi įtt
rétt į atvinnuleysisbótum en hafši įšur veriš synjaš um bętur eša veriš greiddar lęgri
bętur. Žó er lagt til aš žegar atvinnuleysisbętur eru vangreiddar vegna skorts į upplżsingum
frį hinum tryggša falli vextir nišur.
Um 40. gr.
Įkvęši žetta er efnislega samhljóša 11. gr. gildandi laga um atvinnuleysistryggingar. Žó er tekiš fram aš launamašur framselji Atvinnuleysistryggingasjóši žann hluta launakröfu
sinnar į hendur Įbyrgšasjóši launa er nemur fjįrhęš žeirra atvinnuleysisbóta sem hann fęr
greiddar į umręddum tķma. Žetta er ķ samręmi viš framkvęmdina, sbr. 24. gr. laga nr.
88/2003, um Įbyrgšasjóš launa.
Um 41. gr.
Įkvęši žetta er efnislega samhljóša 25. gr. gildandi laga um atvinnuleysistryggingar og
žarfnast ekki frekari skżringa.
Um 42. gr.
Samningurinn um Evrópska efnahagssvęšiš, sbr. lög nr. 2/1993, um Evrópska efnahagssvęšiš, felur ķ sér rétt launafólks til frjįlsrar farar innan svęšisins. Žar į mešal hefur
Evrópudómstóllinn stašfest aš rķkisborgurum ašildarrķkja aš samningnum sé heimilt aš
dvelja ķ öšru ašildarrķki en heimarķki žeirra ķ žeim tilgangi aš leita sér aš starfi, sbr. mįl nr.
C-292/89 Antonissen. Teljist einstaklingur žįtttakandi ķ atvinnuleysistryggingakerfi ašildarrķkis į hann žess kost aš fį greiddar atvinnuleysisbętur frį žvķ rķki žann tķma sem hann er
ķ atvinnuleit ķ öšru ašildarrķki aš uppfylltum nįnar tilteknum skilyršum, sbr. 6. kafla reglugeršar nr. 1408/71/EBE, um beitingu almannatryggingareglna gagnvart launžegum og fjölskyldum žeirra sem flytjast milli ašildarrķkja. Ķslensk stjórnvöld hafa gert sambęrilega samninga aš žessu leyti viš ašildarrķki aš stofnsamningi Frķverslunarsamtaka Evrópu og Fęreyjar.
Lagt er til meš frumvarpi žessu aš allir žeir sem hafa įunniš sér rétt innan atvinnuleysistryggingakerfisins samkvęmt frumvarpi žessu og uppfylla skilyrši įkvęšis žessa eigi žess
kost aš fį greiddar atvinnuleysisbętur mešan žeir eru ķ atvinnuleit ķ öšru ašildarrķki ķ allt aš
žrjį mįnuši, sbr. 43. gr. frumvarpsins. Er žannig ekki geršur greinarmunur į hvort hinn
tryggši hafi įunniš sér rétt samkvęmt frumvarpi žessu sem launamašur eša sjįlfstętt starfandi einstaklingur. Įstęšur žessa eru aš ašstęšur hins tryggša eru mjög sambęrilegar įn
tillits til fyrri starfa žeirra og mį ętla aš flestir innan atvinnuleysistryggingakerfisins séu
ašallega ķ leit aš starfi sem launamenn enda žótt önnur tękifęri kunni aš bjóšast ķ atvinnuleitinni. Žykja žvķ ekki rök hnķga til žess aš gera greinarmun milli žessara hópa aš žessu
leyti enda leiša störf žeirra til réttar innan kerfisins hér į landi.
Įkvęši žetta byggist ķ meginatrišum į efni 69. gr. reglugeršar nr. 1408/71/EBE, um beitingu almannatryggingareglna gagnvart launžegum og fjölskyldum žeirra sem flytjast milli
ašildarrķkja. Žar er gert rįš fyrir aš atvinnuleitandi sem er įn atvinnu og uppfyllir skilyrši
hlutašeigandi ašildarrķkis fyrir atvinnuleysistryggingum haldi rétti sķnum til atvinnuleysisbóta hafi hann skrįš sig įn atvinnu fyrir brottför hjį vinnumišlun ašildarrķkisins. Jafnframt
er žaš skilyrši aš hinn tryggši hafi veriš reišubśinn aš rįša sig til vinnu ķ fjórar vikur hiš
minnsta eftir aš hann varš įn atvinnu. Žó er heimilt aš veita undanžįgu frį fjögurra vikna
tķmanum, sbr. a-liš 1. mgr. 69. gr. reglugeršarinnar. Žegar hinn tryggši kemur til gistirķkisins
er gert rįš fyrir aš hann skrįi sig hjį vinnumišlun žess rķkis innan sjö daga frį žeim degi sem
hann hvarf af skrį hjį vinnumišlun žess rķkis er hann fór frį. Žį er tekiš fram aš eftirlitsreglur gistirķkisins gildi mešan hinn tryggši er žar ķ atvinnuleit, sbr. b-liš 1. mgr. 69. gr.
reglugeršarinnar. Lagt er til aš žessum efnisreglum reglugeršarinnar verši fylgt eftir. Žannig
er gert rįš fyrir aš hinn tryggši hafi įšur sótt um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar
og aš hann hafi veriš ķ virkri atvinnuleit hér į landi ķ a.m.k. fjórar vikur fyrir brottfarardag.
Vinnumįlastofnun er žó heimilt aš veita undanžįgur frį žvķ skilyrši viš nįnar tilgreindar
ašstęšur. Er žar einkum tekiš tillit til fjölskylduašstęšna hins tryggša. Męlt er meš aš mišaš sé viš aš hinn tryggši hafi sjö daga til aš skrį sig hjį hinni erlendu vinnumišlun.
Įstęša žykir til aš veita Vinnumįlastofnun heimild til aš vķkja frį žvķ skilyrši en žį falla
greišslur atvinnuleysisbóta nišur frį brottfarardegi og hefjast aš nżju viš skrįningu erlendis
enda ekki litiš į aš hinn tryggši sé ķ virkri atvinnuleit žann tķma.
Tekiš skal fram aš atvinnuleitanda sem hefur įunniš sér rétt samkvęmt frumvarpi žessu
žarf aš vera heimilt aš vera ķ frjįlsri atvinnuleit ķ žvķ ašildarrķki samkvęmt lögum žess rķkis
til aš geta fengiš greiddar atvinnuleysisbętur mešan hann er žar ķ atvinnuleit. Samningarnir
sem byggt er į miša allir viš aš atvinnuleitendur séu rķkisborgarar ašildarrķkjanna. Žykir žó
ekki įstęša til aš binda žessa heimild viš rķkisborgararétt heldur takmarkist sį réttur sem
įkvęši žetta felur ķ sér viš heimildir hins tryggša til frjįlsrar atvinnuleitar ķ gistirķkinu samkvęmt lögum žess. Gert er rįš fyrir aš Vinnumįlastofnun gefi sķšan śt višeigandi vottorš
til stašfestingar į atvinnuleysistryggingu umsękjanda samkvęmt frumvarpinu. Žį er tekiš
fram aš lög gistirķkisins gildi aš öšru leyti um eftirfylgnina meš atvinnuleit viškomandi sem
og skyldum hans til žįtttöku ķ žarlendum vinnumarkašsašgeršum.
Žį žykir naušsynlegt aš félagsmįlarįšherra verši veitt heimild til aš kveša ķ reglugerš,
aš fenginni umsögn stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs, nįnar į um atvinnuleysistryggingar launamanna og sjįlfstętt starfandi einstaklinga į grundvelli žeirra samninga sem VIII.
kafli frumvarpsins byggir į. Er žar sérstaklega įtt viš innleišingu gerša Evrópusambandsins
sem sameiginlega EES-nefndin samžykkir aš fella undir samninginn um Evrópska efnahagssvęšiš į žessu sviši. Venja er aš efni žeirra hafi veriš innleitt meš reglugerš enda eigi žaš
sér stoš ķ gildandi löggjöf. Er męlt meš žvķ aš svo verši įfram.
Um 43. gr.
Lagt er til aš Vinnumįlastofnun verši heimilt aš greiša atvinnuleysisbętur til hins
tryggša sem er ķ atvinnuleit ķ öšru ašildarrķki aš samningnum um Evrópska efnahagssvęšiš
eša stofnsamningi Frķverslunarsamtaka Evrópu eša Fęreyjum samfellt ķ allt aš žrjį mįnuši
frį brottfarardegi frį Ķslandi. Žessi tķmamörk eru ķ samręmi viš c-liš 1. mgr. 69. gr.
reglugeršar nr. 1408/71/EBE, um beitingu almannatryggingareglna gagnvart launžegum og
fjölskyldum žeirra sem flytjast milli ašildarrķkja, žar sem tekiš er fram aš réttur til
atvinnuleysistrygginga haldist aš hįmarki ķ žrjį mįnuši frį žeim degi er hlutašeigandi hętti
aš vera skrįšur hjį vinnumišlun žess rķkis er hann fór frį. Jafnframt er geršur fyrirvari um
aš heimilt sé aš greiša atvinnuleysisbętur viš žessar ašstęšur aš žvķ gefnu aš hinn tryggši
hafi ekki lokiš viš tķmabiliš sem hann į rétt į aš fį greiddar atvinnuleysisbętur skv. 29. gr.
frumvarpsins. Žį er mišaš viš aš hinn tryggši kunni aš fį tķmabundiš starf ķ gistirķkinu eša
segi upp starfi eša missi žaš af gildum įstęšum en žį į hann rétt į aš nżta sér įfram
heimildina skv. 42. gr. frumvarpsins žann tķma sem eftir lifir af žriggja mįnaša tķmanum.
Žannig er ekki gert rįš fyrir aš žriggja mįnaša tķmabiliš frestist žegar hinn tryggši tekur
starfi en sį tķmi sem hlutašeigandi var aš störfum telst ekki meš sem hluti af tķmabili skv.
29. gr. frumvarpsins. Žį fellur réttur hins tryggša til aš nżta sér heimild 42. gr. nišur hafi
starf ķ gistirķkinu veitt honum rétt samkvęmt lögum žess rķkis um atvinnuleysistryggingar.
Um 44. gr.
Gert er rįš fyrir aš sex mįnušir žurfi aš lķša frį lokum žess tķmabils sem hinn tryggši
nżtti sér sķšast rétt sinn skv. 42. gr. frumvarpsins og žangaš til hann getur sótt aftur um aš
fį greiddar atvinnuleysisbętur samkvęmt žvķ įkvęši. Mišaš er hér viš almanaksmįnuši.
Žį er jafnframt gert aš skilyrši aš atvinnuleitandinn hafi starfaš į innlendum vinnumarkaši ķ a.m.k. žrjį mįnuši og uppfylli aš öšru leyti įkvęši frumvarpsins. Žetta įkvęši er ķ samręmi viš 3. mgr. 69. gr. reglugeršar nr. 1408/71/EBE, um beitingu almannatryggingareglna
gagnvart launžegum og fjölskyldum žeirra sem flytjast milli ašildarrķkja, en žar segir aš
beita skuli žessari heimild einungis einu sinni milli tveggja starfstķmabila.
Um 45. gr.
Žegar hinn tryggši hefur hug į aš fį greiddar atvinnuleysisbętur mešan hann er ķ atvinnuleit ķ öšrum ašildarrķkjum aš samningnum um Evrópska efnahagssvęšiš eša stofnsamningi
Frķverslunarsamtaka Evrópu eša ķ Fęreyjum er gert rįš fyrir aš hann žurfi sérstaklega aš
sękja um žaš til Vinnumįlastofnunar. Er žį gengiš śt frį žvķ aš hann hafi žegar sótt um atvinnuleysisbętur skv. 9. gr. frumvarpsins enda er žaš skilyrši skv. 42. gr. Ķ reglugerš nr.
524/1996, um greišslu atvinnuleysisbóta, er mišaš viš aš umsókn skuli aš jafnaši vera lögš
fram eigi sķšar en žremur vikum fyrir brottför. Ekki er lagt til aš umsóknarfrestur sé įkvešinn ķ frumvarpi žessu en ljóst er aš Vinnumįlastofnun žarf ešlilegan afgreišslutķma viš aš
taka įkvöršun į grundvelli įkvęša VIII. kafla frumvarpsins. Gilda žvķ įkvęši stjórnsżslulaga um afgreišslu stofnunarinnar aš žessu leyti. Į sama hįtt og gildir um umsókn skv. 9.
gr. frumvarpsins er gert rįš fyrir aš ķ tilvikum er umsękjandi er yngri en 18 įra skuli foreldri
eša forrįšamašur hans samžykkja umsóknina meš undirritun sinni.
Um 46. gr.
Meginreglan samkvęmt įkvęši žessu er aš hinn tryggši snśi aftur til landsins, hafi atvinnuleit ķ öšru ašildarrķki aš samningnum um Evrópska efnahagssvęšiš eša stofnsamningi
Frķverslunarsamtaka Evrópu eša ķ Fęreyjum ekki boriš įrangur, ķ žvķ skyni aš halda atvinnuleitinni įfram hér į landi. Er žvķ gert rįš fyrir aš hinn tryggši tilkynni žį fyrirętlun sķna til
Vinnumįlastofnunar innan sjö virkra daga frį žvķ aš tķmabili skv. 43. gr. frumvarpsins lauk
eša komudegi hafi hinn tryggši komiš aftur til landsins įšur en tķmabilinu lauk. Į hinn
tryggši žį sama rétt į atvinnuleysistryggingum og hann įtti įšur en hann fór erlendis ķ atvinnuleit nema annaš leiši af efni frumvarpsins, svo sem aš tķmabilinu sé lokiš sem hann į
rétt į aš fį samfellt greiddar atvinnuleysisbętur į skv. 29. gr. frumvarpsins.
Lįti hinn tryggši hjį lķša aš tilkynna um įframhaldandi atvinnuleit hér į landi innan tķmamarka 1. mgr. falla greišslur atvinnuleysisbóta nišur enda er ekki litiš svo į aš viškomandi
sé ķ virkri atvinnuleit. Er žį mišaš viš žann dag er tķmabili skv. 43. gr. lauk eša hinn tryggši
hętti sannanlega atvinnuleit ķ žvķ landi sem hann dvaldist ķ. Sęki sami einstaklingur sķšar
aftur um atvinnuleysisbętur žarf hann aš skila inn nżrri umsókn og žį ręšst žaš af įkvęšum
frumvarpsins almennt hvort hlutašeigandi teljist tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins.
Žį žykir mikilvęgt aš Vinnumįlastofnun hafi heimildir til aš óska eftir upplżsingum frį
žar til bęrri stofnun gistirķkisins žar sem hinn tryggši dvaldi um atriši sem geta haft įhrif
į rétt hans innan kerfisins hér į landi. Žar er mešal annars įtt viš hvort hann hafi talist vera
ķ atvinnuleit žar ķ landi og ekki hvaš sķst hvers konar žjónustu hann naut žar žannig aš aušveldara verši aš įkvarša um įframhaldandi ašstoš viš hann hér į landi til aš auka lķkur hans
į aš fį vinnu.
Um 47. gr.
Įkvęši žetta męlir fyrir um aš heimilt er aš taka tillit til starfstķmabila umsękjanda ķ
öšrum ašildarrķkjum aš samningnum um Evrópska efnahagssvęšiš eša stofnsamningi Frķverslunarsamtaka Evrópu eša ķ Fęreyjum viš mat į rétti viškomandi til atvinnuleysistrygginga skv. III. eša IV. kafla frumvarpsins. Skilyrši er aš umsękjandi hafi įunniš sér lįgmarksrétt samkvęmt frumvarpi žessu og žvķ starfaš hér į landi ķ a.m.k. žrjį mįnuši į
įvinnslutķmabili skv. 15. eša 19. gr. frumvarpsins. Starfstķmabil umsękjanda ķ öšrum ašildarrķkjum aš framangreindum samningum eša ķ Fęreyjum teljast žvķ meš eins og starfaš
hafi veriš hér į landi aš žvķ gefnu aš žau hafi veitt umsękjanda rétt innan atvinnuleysistryggingakerfis hlutašeigandi rķkis samkvęmt lögum žess. Žvķ til stašfestingar žarf umsękjandi aš lįta tilskilin vottorš um įunnin starfstķmabil og tryggingatķmabil ķ öšrum ašildarrķkjum og Fęreyjum fylgja meš umsókn um atvinnuleysisbętur skv. 9. gr. Ręšst žvķ af lögum
žess rķkis žar sem unniš var hvort starfstķmabilin hafi įhrif į tryggingarhlutfall umsękjanda
innan atvinnuleysistryggingakerfisins hér į landi. Žannig getur oršiš greinarmunur į hvort
hlutašeigandi hafi starfaš sem launamašur eša sjįlfstętt starfandi einstaklingur ķ gistirķkinu
žar sem til dęmis sjįlfstętt starfandi einstaklingar įvinna sér ekki rétt til atvinnuleysisbóta
ķ mörgum ašildarrķkjum. Komi sjįlfstętt starfandi einstaklingur frį rķki žar sem störf hans
žar ķ landi hafa ekki veitt honum rétt innan atvinnuleysistryggingakerfis žess rķkis er óheimilt
aš meta žaš starfstķmabil hans hér į landi. Skiptir žar ekki mįli žótt sjįlfstętt starfandi einstaklingar eigi almennt rétt samkvęmt frumvarpi žessu vegna starfa žeirra hér į landi sem
slķkir.
Jafnframt žykir rétt aš taka fram aš žrįtt fyrir aš starfstķmabilin ķ öšrum ašildarrķkjum
eša Fęreyjum hafi sem slķk įhrif į tryggingarhlutfall umsękjanda samkvęmt frumvarpi
žessu er ekki heimilt aš taka tillit til žeirra launa er umsękjandi vann sér inn žar ķ landi viš
śtreikninga į tekjutengdum atvinnuleysisbótum skv. 32. gr. frumvarpsins. Žar er sérstaklega
tekiš fram aš eingöngu sé heimilt aš taka tillit til žeirra tekna sem aflaš er hér į landi enda
erfišleikum bundiš aš fęra sönnur į tekjur sem greiddar eru ķ öšrum rķkjum.
Žį eru sérreglur er gilda um atvinnuleitendur er flytja til landsins frį Danmörku, Finnlandi, Fęreyjum, Gręnlandi, Noregi eša Svķžjóš en žęr byggjast į 2. og 3. mgr. 17. gr.
Noršurlandasamnings um almannatryggingar, sbr. einnig lög nr. 46/1993, um heimild til žess
aš fullgilda Noršurlandasamning um almannatryggingar.
Um 48. gr.
Lagt er til aš Vinnumįlastofnun hafi žaš hlutverk aš gefa śt vottorš til stašfestingar į
rétti umsękjanda samkvęmt frumvarpi žessu óski umsękjandi eftir žvķ žar sem fram koma
starfstķmabil hans hér į landi į įvinnslutķmabili skv. 15. eša 19. gr. og įunninn réttur hans
samkvęmt frumvarpinu. Śtgįfa slķkra vottorša į viš er atvinnuleitandi hefur hug į aš nżta
sér starfstķmabil sķn hér į landi til aš tryggja rétt sinn til atvinnuleysisbóta ķ öšrum ašildarrķkjum aš samningnum um Evrópska efnahagssvęšiš eša stofnsamningi Frķverslunarsamtaka
Evrópu eša ķ Fęreyjum. Hiš sama į viš žegar hinn tryggši óskar eftir aš fį greiddar atvinnuleysisbętur mešan hann er ķ atvinnuleit ķ žessum rķkjum skv. 42. gr. frumvarpsins.
Um 49. gr.
Įkvęši žetta er efnislega samhljóša 28. gr. laga um atvinnuleysistryggingar og felur ķ sér
heimild Vinnumįlastofnunar til aš inna af hendi greišslu bóta til rķkisborgara annarra
ašildarrķkja aš samningnum um Evrópska efnahagssvęšiš eša stofnsamningi Frķverslunarsamtaka Evrópu eša Fęreyinga sem koma hingaš ķ atvinnuleit og hafa óskaš eftir žvķ aš fį
greiddar atvinnuleysisbętur frį žvķ rķki žar sem žeir eru tryggšir. Žarna er veriš aš greiša
śt atvinnuleysisbętur samkvęmt lögum annars rķkis og žvķ žurfa žęr ekki aš vera ķ samręmi viš žęr atvinnuleysisbętur sem męlt er fyrir um ķ frumvarpi žessu. Į žetta žvķ eingöngu viš
er Vinnumįlastofnun hefur fengiš beišni frį žar til bęrri stofnun ķ hlutašeigandi rķki um aš
greiša bęturnar fyrir sķna hönd enda endurgreiši sś stofnun žęr fjįrhęšir sem žannig eru
inntar af hendi. Žó er Vinnumįlastofnun heimilt aš greiša śt slķkar bętur žrįtt fyrir aš ekki
komi til formlegrar endurgreišslu enda leiši slķkt af samningum er ķslensk stjórnvöld hafa
undirgengist.
Um 50. gr.
Gert er rįš fyrir aš launamenn sem leggja sannanlega nišur störf ķ verkfalli eša vegna
verkbanns vinnuveitanda teljist ekki tryggšir samkvęmt frumvarpi žessu žann tķma sem
vinnustöšvunin stendur yfir eins og veriš hefur. Įlitamįl hafa komiš upp um hverjir teljist
vera žįtttakendur ķ verkfalli ķ skilningi laganna um atvinnuleysistryggingar og eigi žvķ ekki
rétt į atvinnuleysisbótum į žeim tķma. Žykir žvķ įstęša til aš skżra nįnar hvernig verkfall
eša verkbann kann aš takmarka rétt fólks til atvinnuleysistrygginga. Žannig er lagt til ķ 2.
mgr. aš žeir sem žegar hafa misst störf sķn įšur en til verkfalls eša verkbanns kom teljist
ekki tryggšir į žeim tķma žegar žeir taka sérstaklega fram į umsókn aš žeir séu aš leita sér
aš starfi ķ žeirri starfsgrein sem verkfall eša verkbann tekur til. Leišir žaš af ešli mįls aš
žeir umsękjendur eru ekki ķ virki atvinnuleit mešan į verkfalli eša verkbanni stendur. Frumvarp žetta gerir rįš fyrir aš umsękjandi geti einungis vališ sér störf ķ tiltekinn tķma frį žvķ
aš hann sótti um atvinnuleysisbętur en žegar sį tķmi er lišinn veršur hann aš vera reišubśinn
aš taka hverju žvķ starfi er bżšst, sbr. 57. gr. frumvarpsins. Veršur žį aš lķta svo į aš umsękjandi sé aš leita aš fleiri störfum og žar meš ķ virkri atvinnuleit enda žótt hann kjósi helst
aš fį starf ķ įkvešinni starfsgrein. Hefur verkfall eša verkbann žvķ ekki įhrif į rétt hans til
atvinnuleysisbóta į žeim tķma. Enn fremur veršur aš lķta svo į aš hinn tryggši geti talist vera
ķ virkri atvinnuleit žegar verkfall eša verkbann tekur eingöngu til starfa ķ viškomandi
starfsgrein į afmörkušu svęši enda mišaš viš aš hinn tryggši sé reišubśinn aš rįša sig til
starfa hvar sem er į landinu, sbr. d-liš 1. mgr. 14. gr. frumvarpsins. Ekki er gert rįš fyrir aš
sś įkvöršun hins tryggša aš greiša įfram til stéttarfélags sķns žann tķma sem hann er įn
atvinnu til aš halda tengslum viš vinnumarkašinn hafi įhrif į rétt hans samkvęmt frumvarpi
žessu enda žótt aš stéttarfélagiš eigi ašild aš verkfalli.
Um 51. gr.
Įkvęši žetta fjallar um žęr greišslur sem atvinnuleitandi kann aš eiga rétt į samkvęmt
öšrum lögum og eru ętlašar honum til framfęrslu viš tilteknar ašstęšur. Veršur žvķ aš
teljast ešlilegt aš litiš verši į žęr sem ósamrżmanlegar atvinnuleysisbótum sem ętlaš er
sama hlutverk enda veršur aš ętla aš atvinnuleitandi uppfylli ekki skilyršiš um virka atvinnuleit į žeim tķma sem hann į rétt į žeim greišslum sem taldar eru upp ķ 1.–3. mgr.
įkvęšisins. Ekki er um aš ręša breytingar frį žvķ sem gildir samkvęmt lögum um atvinnuleysistryggingar.
Enn fremur žykir įstęša til aš kveša skżrt į um hvernig fara skuli meš orlofsgreišslur
eša greišslur vegna starfsloka. Lagt er til aš atvinnuleitandi teljist ekki tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins žann tķma er nemur žeim orlofsdögum sem hann hafši ekki
nżtt sér žegar hann hętti störfum hjį fyrri vinnuveitanda og hann žvķ fengiš greidda śt viš
starfslokin. Žó er gert rįš fyrir aš umsękjandi geti tilgreint į umsókn um atvinnuleysisbętur
hvenęr hann ętli aš taka śt orlof sitt į orlofstķmanum og er mišaš viš aš hann hafi tekiš śt
orlofiš fyrir lok nęsta orlofstķmabils eša 15. september įr hvert, sbr. lög nr. 30/1987, um orlof. Kemur orlofsgreišslan žį til frįdrįttar fyrir žann tķma sem hinn tryggši ętlaši ķ orlof
samkvęmt umsókninni en ekki žegar ķ upphafi tķmabilsins.
Žį er gert rįš fyrir aš atvinnuleysisbętur séu ekki greiddar fyrir sama tķmabil og greišslur
vegna starfsloka eru ętlašar fyrir. Į žaš viš um starfslokasamninga sem ętlašir eru aš bęta
atvinnuleitanda upp tekjutap sem nemur tilteknum tķma. Jafnframt į žaš viš um tilvik žegar
atvinnuleitandi hefur fengiš greišslur er svara til launa į kjarasamningsbundnum uppsagnarfresti įn žess aš gerš hafi veriš krafa um vinnuframlag hans žann tķma og sį tķmi sé enn aš
lķša žegar sótt er um atvinnuleysisbętur. Upplżsingar um slķkar greišslur skulu koma fram
ķ vottorši vinnuveitanda.
Um 52. gr.
Reglugerš um greišslu atvinnuleysisbóta kvešur į um žį meginreglu aš nįmsmenn eigi
ekki rétt į atvinnuleysisbótum samhliša nįmi sem stundaš er į venjulegum dagvinnutķma
nema annaš leiši af samningi um starfsleitarįętlun, sbr. 5. gr. reglugeršarinnar. Ešlilegra
žykir aš kvešiš verši į um slķka reglu ķ settum lögum og er žvķ lagt til aš įkvęši žetta fjalli
um įhrif nįms į rétt einstaklinga samkvęmt frumvarpi žessu. Ekki eru lagšar til breytingar
į framangreindri meginreglu aš nįmsfólk eigi ekki rétt į atvinnuleysisbótum. Mišaš er viš
aš žaš skipti ekki mįli hvort um er aš ręša dag- eša kvöldskóla eša fjarnįm. Žį kann aš
vera aš nįm sé naušsynlegur hluti af starfshęfingu atvinnuleitanda aš mati rįšgjafa Vinnumįlastofnunar en ķ slķkum tilvikum getur atvinnuleitandi talist tryggšur samkvęmt frumvarpi
žessu samhliša nįmi. Skilgreina žarf vel hvenęr nįmsśrręši geta nżst einstaklingum ķ atvinnuleit en ętla mį aš žaš eigi einkum viš um starfstengt nįm viš nįnar tilgreindar ašstęšur, sbr. lög um vinnumarkašsašgeršir.
Enn fremur er lagt til aš Vinnumįlastofnun meti sérstaklega žęr ašstęšur sem kunna aš
koma upp er sį sem missir vinnu sķna hefur stundaš nįm samhliša starfi sķnu og kżs aš halda
žvķ įfram. Mį žvķ ętla aš atvinnuleitandi sé engu sķšur ķ virkri atvinnuleit enda mörg nįmsframboš mišuš viš aš fólk haldi įfram störfum meš nįminu. Žetta į žó ekki viš žegar nįmiš
er lįnshęft samkvęmt reglum um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna enda mį žį ętla aš
atvinnuleitandi geti leitaš til sjóšsins į sama hįtt og ašrir nįmsmenn ķ lįnshęfu nįmi.
Žį er gert rįš fyrir aš Vinnumįlastofnun meti sérstaklega hvort atvinnuleitandi sem stundar nįm ķ skilningi frumvarpsins en er ķ lęgra nįmshlutfalli en 75% uppfylli skilyrši frumvarpsins žrįtt fyrir nįmiš. Er mikilvęgt aš Vinnumįlastofnun meti ašstęšur atvinnuleitanda
heildstętt og žį einkum meš tilliti til žess hvort hann teljist geta veriš ķ virkri atvinnuleit.
Žarf žį mešal annars aš lķta til žess hvernig tķmasókn ķ skóla er hįttaš ķ žvķ skyni aš meta
lķkur į žvķ aš hlutašeigandi geti tekiš almennu starfi samhliša nįminu. Enn fremur ber aš
lķta til umfangs nįmsins en sem dęmi mį ętla aš lokaverkefni ķ hįskóla žar sem ekki er krafist višveru ķ skóla sé engu sķšur svo višamikiš aš ekki verši unnt aš meta nįmsmanninn ķ
virkri atvinnuleit ķ skilningi frumvarps žessa žann tķma sem unniš er aš verkefninu.
Um 53. gr.
Įkvęšiš er efnislega samhljóša 3. tölul. 5. gr. laga um atvinnuleysistryggingar žar sem
tekiš er fram aš žeir sem sviptir hafa veriš frelsi sķnu meš dómi eigi ekki rétt į atvinnuleysisbótum. Lagt er til aš kvešiš verši skżrar į um aš einungis sé įtt viš žann tķma er dómžoli tekur śt refsingu sķna hvort sem er ķ fangelsi eša samfélagsžjónustu. Einstaklingur getur
talist tryggšur aš skilyršum frumvarpsins uppfylltum žann tķma sem kann aš lķša frį uppkvašningu dóms og žar til afplįnun hefst. Enn fremur er lagt til aš sama gildi um žį sem sviptir eru frelsi sķnu meš śrskurši dómara, til dęmis śrskurši um gęsluvaršhald mešan į
rannsókn mįls stendur yfir. Veršur ekki tališ aš einstaklingar séu ķ virkri atvinnuleit į sama
tķma.
Um 54. gr.
Įkvęšiš er efnislega samhljóša 4. tölul. 5. gr. laga um atvinnuleysistryggingar. Lagt er
til aš umsękjandi žurfi įfram aš sęta 40 virkra daga bištķma eftir atvinnuleysisbótum žegar
sótt er ķ fyrsta skipti um atvinnuleysisbętur segi hann sjįlfur upp starfi įn gildra įstęšna eša
missi žaš af įstęšum sem hann į sjįlfur sök į. Žannig er undirstrikaš žaš markmiš vinnumarkašskerfisins aš stušla aš virkri atvinnužįtttöku fólks. Ķ ljósi žess er ekki gefinn kostur
į aš fólk segi upp starfi sķnu til aš fį greiddar atvinnuleysisbętur įn žess aš sérstakar įstęšur liggi aš baki uppsögninni ķ tilvikum žegar annaš starf er ekki ķ boši. Gert er rįš fyrir aš
umsękjandi sé engu sķšur ķ virkri atvinnuleit į bištķmanum. Taki umsękjandi starfi sem
honum bżšst mešan į bištķma stendur er gert rįš fyrir aš bištķminn falli nišur žegar umsękjandi hefur veriš virkur į vinnumarkaši ķ a.m.k. tķu virka daga įšur en hann sękir aftur
um atvinnuleysisbętur. Er jafnframt gert aš skilyrši aš umsękjandi hafi sagt upp starfi sķnu
eša misst starfiš af gildum įstęšum. Aš öšrum kosti heldur bištķminn įfram aš lķša žegar
umsękjandi kemur aftur inn ķ kerfiš. Fjallaš er um ķtrekunarįhrif ķ 56. gr. frumvarpsins.
Erfitt hefur reynst ķ framkvęmd aš henda reišur į žeim tilvikum sem teljast til gildra
įstęšna. Ķ 7. gr. reglugeršar nr. 545/1997, um greišslu atvinnuleysisbóta, er sérstaklega
fjallaš um tvenns konar tilvik sem talin eru heyra til gildra įstęšna fyrir starfslokum. Annar
vegar er um aš ręša žau tilvik er maki hins tryggša hefur hafiš störf ķ öšrum landshluta og
fjölskyldan hefur af žeim sökum žurft aš flytja bśferlum. Hins vegar eru tilvik žegar uppsögn mį rekja til žess aš atvinnuleitandi hafi sagt upp störfum af heilsufarsįstęšum en er
aš öšru leyti vinnufęr. Er žį gert aš skilyrši aš vinnuveitanda hans hafi mįtt vera kunnugt
um žessar įstęšur įšur en launamašurinn lét af störfum. Nefndin er fjallaši um efni laga um
atvinnuleysistryggingar fjallaši um žetta atriši og komst aš žeirri nišurstöšu aš žaš vęri
erfišleikum bundiš aš takmarka žau tilvik sem gętu talist til gildra įstęšna ķ lögum og
reglugeršum žar sem įstęšur žess aš fólk segir störfum sķnum lausum eša missir žau geta
veriš af margvķslegum toga. Er žvķ lagt til aš lagaregla žessi verši įfram matskennd og
Vinnumįlastofnun žar meš fališ aš meta hvernig atvik og ašstęšur žess mįls er fyrir henni
liggur falla aš umręddri reglu. Stofnuninni ber žvķ aš lķta til almennra reglna og mįlefnalegra sjónarmiša viš įkvaršanir um hvort umsękjendur um atvinnuleysisbętur skuli sęta
bištķma eftir atvinnuleysisbótum. Ķ ljósi žess aš um ķžyngjandi įkvöršun er aš ręša eru
geršar rķkar kröfur um aš žegar įkvaršanir um bištķma eru teknar liggi fyrir hvaša įstęšur
lįgu raunverulega aš baki žvķ aš launamašur sagši upp starfi sķnu įn žess aš hafa annaš starf
ķ hendi enda oft um aš ręša viškvęm mįl ķ slķkum tilvikum. Mikilvęgt er aš žau meginsjónarmiš er įkvöršunin byggist į séu tilgreind ķ rökstušningi stofnunarinnar.
Um 55. gr.
Samkvęmt 5. tölul. 5. gr. laga um atvinnuleysisbętur og 6. gr. reglugeršar nr. 545/1997,
um greišslu atvinnuleysisbóta, eiga žeir sem hętta nįmi fyrir lok nįmsannar ekki rétt į atvinnuleysisbótum žann tķma sem eftir stendur af nįmsönn. Žykir ešlilegra aš žeir sem hętta
ķ nįmi įn žess aš hafa til žess gildar įstęšur žurfi aš sęta sams konar bištķma og žeir sem
hętta störfum įn gildra įstęšna, sbr. 54. gr. frumvarpsins. Skiptir žį ekki hvenęr į nįmsönn
hlutašeigandi hęttir nįmi. Gert er rįš fyrir aš vottorš frį hlutašeigandi skóla um aš hann hafi hętt nįmi fylgi umsókninni. Aš öšru leyti vķsast til athugasemda viš 54. gr. frumvarpsins.
Um 56. gr.
Įkvęšiš fjallar um ķtrekunarįhrif fyrri įkvaršana um bištķma skv. 54. eša 55. gr. žegar
hinn tryggši tekur starfi, hvort sem hann var į bištķma eftir atvinnuleysisbótum eša fékk
greiddar atvinnuleysisbętur, en segir žvķ starfi einnig upp įn gildra įstęšna. Skilyrši er
einnig aš hlutašeigandi hafi veriš ķ skemmri tķma en 24 mįnuši į vinnumarkaši og fari žį
aftur inn į sama tķmabil skv. 29. gr. og hann var į žegar hann fékk starfiš. Skal umsękjandi
žį sęta 60 virkra daga bištķma frį žeim tķma er seinni umsókn hans var móttekin. Hafi hlutašeigandi ekki įtt sök į žvķ aš missa starfiš į hann rétt į greišslu atvinnuleysisbóta aš öšrum
įkvęšum frumvarpsins uppfylltum. Hafi hann hins vegar starfaš skemur en tķu virka daga
og veriš įšur į bištķma žarf žeim tķma aš ljśka įšur en unnt er aš hefja greišslur atvinnuleysisbóta.
Endurtaki leikurinn sig enn į nż į sama bótatķmabili hafa fyrri įkvaršanir um bištķma
ķtrekunarįhrif žannig aš sęki hlutašeigandi aftur um atvinnuleysisbętur į sį hinn sami ekki
rétt į žeim. Getur hann öšlast rétt į atvinnuleysisbótum aš nżju eftir aš hafa starfaš į innlendum vinnumarkaši samfellt ķ įtta vikur eša lengri tķma. Žessi regla er efnislega samhljóša
lokamįlsliš 4. tölul. 5. gr. laga um atvinnuleysistryggingar en sś regla sem žar er aš finna
į viš žegar fólk missir rétt til atvinnuleysisbóta ķ annaš skiptiš į sama tķmabilinu. Sś breyting er lögš til aš hlutašeigandi starfi ķ įtta vikur ķ staš sex vikna įšur enda um žrišja tilvik
aš ręša sem leišir til žess aš hinn tryggši missir tķmabundiš rétt til greišslu atvinnuleysisbóta. Verši umsękjandi aftur uppvķs aš žvķ aš segja starfi sķnu lausu įn gildra įstęšna eša
hann missir starfiš af įstęšum sem rekja mį til eigin sakar hans į sama tķmabili skv. 29. gr.
og įšur gildir sś regla sem lögš er til ķ 3. mgr.
Žį er gert rįš fyrir aš annars konar višurlagaįkvaršanir sem teknar eru į grundvelli
annarra įkvęša frumvarpsins hafi ķtrekunarįhrif į sama hįtt og įkvaršanir um bištķma.
Ķtrekunarįhrifin falla nišur žegar einstaklingur hefur įunniš sér rétt til nżs tķmabils sem
atvinnuleysisbętur eru greiddar skv. VI. kafla.
Um 57. gr.
Gert er rįš fyrir aš įfram verši sömu višurlög viš žvķ aš hafna starfi sem bżšst meš
sannanlegum hętti. Ekki er gert rįš fyrir aš starfiš žurfi aš bjóšast fyrir milligöngu vinnumišlunar Vinnumįlastofnunar enda įhersla lögš į frumkvęši hins tryggša aš starfsleit sinni.
Er gert rįš fyrir aš žetta eigi viš um žį sem hafa veriš ķ atvinnuleit ķ a.m.k. fjórar vikur frį
móttökudegi umsóknar um atvinnuleysisbętur en ekki er tekiš fram hvort lķkur séu į aš hlutašeigandi fįi vinnu ķ sinni starfsgrein. Žykir ešlilegt aš žeir sem eru tryggšir samkvęmt
frumvarpi žessu fįi fjögurra vikna svigrśm til aš leita sér aš žvķ starfi er žeir helst kjósa aš
sinna. Jafnframt er ekki tekiš fram aš žaš skipti mįli hvort um sé aš ręša fullt starf, hlutastarf eša vaktavinnu žar sem mikilvęgt er aš hinn tryggši verši aftur virkur į vinnumarkaši.
Žegar um er aš ręša hlutastarf sem er aš starfshlutfalli minna en sem nemur tryggingarhlutfalli hins tryggša getur sį hinn sami sótt um hlutfallslegar atvinnuleysisbętur į móti. Įfram
er gert rįš fyrir aš atvinnuleitandinn verši aš uppfylla skilyrši frumvarpsins til aš teljist
tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins žegar višurlögunum sleppir, žar į mešal aš
vera ķ virkri atvinnuleit, sbr. 14. gr. frumvarpsins. Bjóšist hinum tryggša störf į višurlagatķmanum en hann hafnar žvķ geta komiš til ķtrekunarįhrif skv. 61. gr. frumvarpsins.
Enn fremur žykir mikilvęgt aš žaš aš hafna žvķ aš fara ķ atvinnuvištal eša sinna ekki
atvinnuvištali įn įstęšulausrar tafar hafi sömu įhrif og sś įkvöršun aš taka ekki starfi sem
bżšst. Įstęšan er einkum sś aš atvinnuvištal er venjulega meginforsenda žess aš hinum
tryggša verši bošiš starf og žykir žaš mega leggja žį įkvöršun aš jöfnu viš žvķ aš hafna
starfi. Veršur aš teljast óešlilegt aš hinn tryggši geti neitaš žvķ aš fara ķ atvinnuvištal įn
višbragša frį kerfinu en žeir sem fóru ķ vištališ og var bošiš starfiš žurfi aš žola bištķma
eftir atvinnuleysisbótum taki žeir ekki starfinu. Žį er lagt til aš ķtrekunarįhrifum fyrri
įkvaršana verši gerš skżrari skil ķ frumvarpi žessu en įšur hefur veriš gert ķ lögum um
atvinnuleysistryggingar.
Gert er rįš fyrir aš Vinnumįlastofnun sé heimilt aš lķta til aldurs, félagslegra ašstęšna
tengdum skertri vinnufęrni eša umönnunarskyldu vegna ungra barna eša annarra nįinna fjölskyldumešlima viš įkvöršun um hvort hinn tryggši skuli sęta višurlögum samkvęmt
įkvęšinu. Sé žaš nišurstaša stofnunarinnar aš svo hafi veriš kemur ekki til žess aš hinn
tryggši sęti višurlögum vegna žess aš hann hafnaši starfinu eša hafnaši žvķ aš fara ķ
atvinnuvištal. Ber aš ķtreka aš žaš aš hafa ekki barnapössun fyrir ung börn į dagvinnutķma
telst ekki réttlęta höfnun į starfi samkvęmt įkvęši žessu. Enn fremur er heimilt aš lķta til
heimilisašstęšna hins tryggša žegar ķ boši er starf fjarri heimili hans sem gerir kröfur um
aš hlutašeigandi flytji bśferlum. Žarf žį aš meta ašstęšur fjölskyldu hins tryggša heildstętt.
Jafnframt er lagt til aš heimilt sé aš lķta til rįšningar hins tryggša ķ ótķmabundiš starf enda
žótt hinn tryggši hefji ekki störf žegar ķ staš. Er žaš Vinnumįlastofnunar, žar į mešal śthlutunarnefndarinnar, aš meta hvort tķminn žangaš til hinn tryggši hefur störf geti talist višunandi eša hvort ešlilegra sé aš lķta svo į aš hinum tryggša beri aš taka starfinu sem ķ boši er.
Viš matiš ber mešal annars aš lķta til žess hvort um raunverulegt framtķšarstarf sé aš ręša.
Žį er gert rįš fyrir aš heimilt verši aš taka tillit til žess žegar hinn tryggši getur ekki sinnt
tilteknum störfum vegna skertrar vinnufęrni. Mį gera rįš fyrir aš sjaldan reyni į žessa
undanžįgu enda ekki gert rįš fyrir aš hinum tryggša verši bošin störf sem hann er ekki fęr
um aš sinna enda hafi hann tekiš žaš fram žegar ķ upphafi atvinnuleitar. Komi slķkar upplżsingar upp fyrst žegar starfiš er ķ boši kann aš koma til višurlaga skv. 59. gr. frumvarpsins
žar sem hinn tryggši hefši žegar įtt aš hafa gefiš upp allar naušsynlegar upplżsingar um
vinnufęrni sķna.
Um 58. gr.
Samkvęmt 12. gr. gildandi laga um atvinnuleysistryggingar getur žaš valdiš missi bótaréttar ef sį sem skrįšur er atvinnulaus tekur ekki žįtt ķ gerš starfsleitarįętlunar į vegum
svęšisvinnumišlunar eša fylgir ekki slķkri įętlun, žar į mešal hafnar śrręšum svęšisvinnumišlunar skv. e-liš 1. mgr. 10. gr. laga um vinnumarkašsašgeršir. Sś breyting er lögš til aš
ekki séu tilgreindar sérstakar vinnumarkašsašgeršir sem geta valdiš žvķ aš hinn tryggši žurfi
aš sęta višurlögum samkvęmt įkvęši žessu heldur eigi žaš viš um allar ašgeršir sem
hinum tryggša er bošiš aš taka žįtt ķ til aš auka lķkur sķnar į aš fį vinnu viš hęfi.
Gert er rįš fyrir aš Vinnumįlastofnun annist skipulag vinnumarkašsašgerša og hinir
tryggšu njóti faglegrar rįšgjafar sérfręšinga stofnunarinnar. Žannig mį ętla aš žeim sem
eru tryggšir innan atvinnuleysistryggingakerfisins verši bošin žįtttaka ķ vinnumarkašsśrręšum viš hęfi en litiš er svo į aš žeim sé skylt aš taka žįtt ķ slķkum śrręšum. Bregšist hinn
tryggši žessum skyldum sķnum leišir žaš til višurlaga ķ formi bištķma eftir atvinnuleysisbótum. Engu sķšur er litiš svo į aš hinn tryggši skuli uppfylla skilyrši frumvarpsins į višurlagatķmanum og aš honum beri žar į mešal aš taka žįtt ķ žeim vinnumarkašsašgeršum er honum standa til boša, sbr. 14. gr. frumvarpsins. Um ķtrekunarįhrif vķsast til athugasemda viš 61.
gr. frumvarpsins.
Um 59. gr.
Įkvęši žetta er nżmęli en mikilvęgt skilyrši žess aš unnt sé aš ašstoša hinn tryggša viš
aš fį starf viš hęfi og gefa honum kost į žįtttöku ķ višeigandi vinnumarkašsašgeršum er
aš naušsynlegar upplżsingar um hann liggi fyrir. Žannig er bęši tryggt aš rétt mynd liggi
fyrir um samsetningu žeirra sem eru įn atvinnu į hverjum tķma og ekki sķst stušlaš aš žvķ
aš atvinnuleitanda sé bošin višeigandi žjónusta til aš auka vinnufęrni hans, svo sem atvinnutengd endurhęfing, nįmskeiš og rįšgjöf. Nokkuš er um žaš aš atvinnuleitendur komi
meš lęknisvottorš um skerta starfshęfni žegar žeim eru bošin störf. Žaš getur hins vegar
reynst žżšingarmikiš aš upplżsingar liggi fyrir žegar ķ upphafi um aš žeir geti ekki sinnt tilteknum störfum vegna heilsufarsįstęšna. Skorti naušsynlegar upplżsingar um vinnufęrni
umsękjanda getur žaš žvķ haft neikvęš įhrif į įrangur žeirra śrręša sem viškomandi standa
til boša enda hefur žarfamatiš veriš byggt į ófullnęgjandi upplżsingum. Žį er ekki įtt viš
upplżsingar um atvik eša ašstęšur sem ekki voru komin fram žegar umsękjandi sótti fyrst
um atvinnuleysisbętur en gert er rįš fyrir aš hinn tryggši gefi naušsynlegar upplżsingar um
leiš og breytingar verša.
Um 60. gr.
Įkvęšiš į sér samsvörun ķ lögum um atvinnuleysistryggingar en leitast er viš aš setja
višurlagaįkvaršanir fram meš skżrari hętti en įšur hefur veriš gert. Įkvęši 15. gr. laganna
fjallar um tilvik žegar einstaklingur aflar sér bóta meš sviksamlegum hętti en žaš getur valdiš missi bóta ķ allt aš tvö įr. Žį er fjallaš um višurlög viš sömu brotum ķ 27. gr. laganna.
Lagt er til aš fjallaš verši um žessi tilvik ķ sama įkvęšinu. Er žvķ gert rįš fyrir aš sį sem
aflar sér eša reynir aš afla sér atvinnuleysisbóta meš svikum skuli missa rétt samkvęmt
frumvarpi žessu ķ allt aš tvö įr. Enn fremur er gert rįš fyrir aš brotiš geti varšaš sektum. Į
įkvęšiš bęši viš um fullframin brot og tilraunir til brots.
Um 61. gr.
Įkvęši žetta fjallar um ķtrekunarįhrif fyrri višurlagaįkvaršana skv. 57.–59. gr. frumvarpsins. Um er aš ręša sams konar ķtrekunarįhrif og lagt er til aš gildi um įkvaršanir um
bištķma eftir atvinnuleysisbótum ķ X. kafla frumvarpsins. Er vķsaš til athugasemda viš 56.
gr. frumvarpsins. Jafnframt er gert rįš fyrir aš fyrri įkvaršanir um bištķma skv. X. kafla hafi
sömu ķtrekunarįhrif og fyrri višurlagaįkvaršanir.
Um 62. gr.
Samkvęmt 22. gr. laga um atvinnuleysistryggingar hefur stjórn Atvinnuleysistryggingasjóšs veriš heimilt aš veita styrki vegna śrręša fyrir atvinnulausa į vegum svęšisvinnumišlana. Jafnframt er stjórninni heimilt aš veita styrki til žess aš ašstoša atvinnulausa viš bśferlaflutninga vegna atvinnutilboša. Lagt er til aš Vinnumįlastofnun verši fengin sams konar
heimild og stjórn sjóšsins hefur samkvęmt gildandi lögum enda fer stofnunin meš framkvęmd atvinnuleysistrygginga, sbr. 5. gr. frumvarpsins. Ešlilegt er aš stjórnin annist gerš
tillagna aš reglum um veitingu styrkjanna įšur en félagsmįlarįšherra setur žęr.
Gert er rįš fyrir aš meginreglan verši sś aš vinnumarkašsašgeršir verši fjįrmagnašar śr
rķkissjóši enda réttur fólks til žįtttöku ķ slķkum śrręšum óhįšur rétti žeirra til framfęrslu śr einstökum kerfum. Engu sķšur getur komiš til žess aš einstök framfęrslukerfi žurfi aš veita
sérstaka styrki til vinnumarkašsašgerša óski žau eftir aš rétthafar śr žeim kerfum taki žįtt
ķ einstökum śrręšum. Er žįtttaka hins tryggša ķ hlutašeigandi vinnumarkašsśrręšum žannig
hįš žvķ aš hlutašeigandi framfęrslukerfi greiši til verkefnisins. Mį žetta oft rekja til žess
aš rekstrarkostnašur hlutašeigandi śrręšis er nokkuš mikill en eigi sķšur žyki réttlętanlegt
aš bjóša upp į žaš. Er meš žessu jafnframt veriš aš stušla aš įkvešnum tengslum milli žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum og žess aš eiga rétt į greišslum sér og sķnum til framfęrslu.
Žetta fyrirkomulag hefur sérstaklega įtt viš um starfsžjįlfunarśrręši er vinnuveitandi gerir
samning um aš taka hinn tryggša ķ starfsžjįlfun meš žaš aš skilyrši aš hann greiši hinum
tryggša laun samkvęmt gildandi kjarasamningum og hann fįi greitt mótframlag er jafngildir
fjįrhęš atvinnuleysisbóta. Žį er įfram gert rįš fyrir aš heimilt verši aš veita styrki til einstaklinga sem įkveša aš taka starfi fjarri heimili sķnu og žurfa aš flytja bśferlum. Er gert rįš
fyrir aš kvešiš verši nįnar į um žessa styrki ķ reglugerš sem stjórn sjóšsins leggur til viš
félagsmįlarįšherra, svo sem hversu lengi styrkžegi žarf aš hafa veriš atvinnulaus, įhrif fyrri
tekna og hversu langt er veriš aš flytja innan lands.
Um 63. gr.
Lengi hefur tķškast aš įkvešnum fjįrhęšum śr Atvinnuleysistryggingasjóši sé variš til
żmissa verkefna til eflingar atvinnulķfsins og fjölgunar atvinnutękifęra į innlendum vinnumarkaši, sbr. 23. gr. gildandi laga um atvinnuleysistryggingar og įkvęši til brįšabirgša viš
sömu lög. Lagt er til aš almenn heimild verši gefin til aš veita styrki śr sjóšnum til einstakra
verkefna sem ętluš eru til eflingar į atvinnulķfi einstakra svęša, fjölgunar atvinnutękifęra
einstakra hópa fólks sem og starfsmenntunar, sbr. mešal annars lög nr. 19/1992, um starfsmenntun ķ atvinnulķfinu. Gert er rįš fyrir aš stjórn sjóšsins komi fram meš tillögur til félagsmįlarįšherra į grundvelli įkvęšis žessa enda hefur stjórnin umsjón meš fjįrreišum sjóšsins
skv. 6. gr. frumvarpsins. Heimildin er žó takmörkuš viš žaš aš fjįrhęšir žessara framlaga
įkvaršast viš afgreišslu fjįrlaga įr hvert.
Um 64. gr.
Įkvęšiš veitir félagsmįlarįšherra heimild til aš setja reglugerš um nįnari framkvęmd
laga žessara. Markmiš meš slķkri heimild er aš kvešiš verši skżrt į um framkvęmd laganna
ef naušsyn ber til.
Um 65. gr.
Lagt er til aš frumvarp žetta taki gildi 1. jślķ 2006 en um leiš falli śr gildi lög nr. 12/1997,
um atvinnuleysistryggingar, og lög nr. 46/1997, um Tryggingasjóš sjįlfstętt starfandi einstaklinga.
Um įkvęši til brįšabirgša.
Um I.–III.
Įkvęšin fjalla um žį sem žegar hafa skrįš sig įn atvinnu hjį svęšisvinnumišlunum
Vinnumįlastofnunar į grundvelli gildandi laga um atvinnuleysistryggingar. Žannig er gert
rįš fyrir aš žeim sem skrįšu sig ķ fyrsta skipti atvinnulausa hjį svęšisvinnumišlun 15. nóvember 2005 eša sķšar og verša jafnframt skrįšir įn atvinnu 1. jślķ 2006 verši heimilt aš
sękja um atvinnuleysisbętur samkvęmt frumvarpi žessu. Gengst žaš fólk žį undir réttindi
og skyldur sem frumvarp žetta felur ķ sér.
Lagt er til aš sérregla gildi um žį sem skrįšu sig įn atvinnu fyrir 15. nóvember 2005 og
hafa veriš įn atvinnu samfellt sķšan eša hafa starfaš ķ skemmri tķma en sex mįnuši į innlendum vinnumarkaši. Žeir geta ekki įtt rétt į tekjutengdum atvinnuleysisbótum en geta įtt
rétt į grunnatvinnuleysisbótum samkvęmt frumvarpinu aš hįmarki til 31. desember 2009.
Žó er gert rįš fyrir aš einstaklingar geti ekki įtt rétt į atvinnuleysisbótum samtals ķ lengri
tķma en fimm įr aš teknu tilliti til starfstķmabila viškomandi. Aš öšru leyti er gert rįš fyrir
aš įkvęši frumvarpsins gildi um réttindi og skyldur žeirra innan atvinnuleysistryggingakerfisins.
Aš lokum er lagt til aš nęgilegt sé aš einstaklingar starfi samfellt ķ a.m.k. sex mįnuši į
innlendum vinnumarkaši til aš geta sótt um atvinnuleysisbętur į grundvelli frumvarps žessa.
Er žį ekki litiš til fyrri bótatķmabila samkvęmt lögum nr. 12/1997, um atvinnuleysistryggingar, og žvķ ekki geršar kröfur um aš žvķ tķmabili ljśki įšur en tķmabil skv. 29. gr. frumvarps žessa getur hafist.
Fylgiskjal.
Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:
Umsögn um frumvarp til laga um atvinnuleysistryggingar.
Meš frumvarpinu eru geršar breytingar į atvinnuleysistryggingakerfinu, atvinnuleysisbętur hękkašar og skilvirkni innan kerfisins aukin. Lagšar eru til żmsar skipulagsbreytingar,
žar į mešal er kvešiš į um aš Vinnumįlastofnun muni annast framkvęmd atvinnuleysistryggingakerfisins og śthlutunarnefndir verša lagšar nišur utan einnar nefndar. Ein helsta
breytingin į atvinnuleysistryggingakerfinu sem frumvarp žetta felur ķ sér er tekjutenging
atvinnuleysisbóta. Lagt er til aš atvinnuleitendur sem uppfylla skilyrši frumvarpsins eigi rétt
į atvinnuleysisbótum sem nema 70% af mešaltali heildarlauna į įkvešnu višmišunartķmibili
ķ allt aš žrjį mįnuši. Žó er gert rįš fyrir aš slķkar atvinnuleysisbętur geti ekki numiš hęrri
fjįrhęš en sem nemur 180.000 kr. į mįnuši mišaš viš rétt til óskertra atvinnuleysisbóta.
Eftir žrjį mįnuši mišast upphęš bóta viš grunnatvinnuleysisbętur sem verša 4.431 kr. į dag
eša 96.000 kr. į mįnuši. Aš auki er lagt til aš lengd tķmabils sem heimilt er aš greiša samfellt atvinnuleysisbętur til atvinnuleitenda verši stytt śr fimm įrum ķ žrjś įr.
Kostnašarauki viš tekjutengdar atvinnuleysisbętur į įrinu 2007 er metinn į bilinu
600–700 m.kr. mišaš viš forsendur um a.m.k. 2,6% atvinnuleysi. Matiš er hįš nokkrum
óvissužįttum. Ķ fyrsta lagi felur tillagan ķ sér mjög miklar hękkanir į atvinnuleysisbótum en
žį er hętt viš žvķ aš hvati til atvinnuleitar gęti minnkaš. Ķ öšru lagi gęti samsetning žeirra
einstaklinga sem skrį sig atvinnulausa breyst žannig aš tekjuhęrri einstaklingar sęki ķ meira
męli en nś er um atvinnuleysisbętur. Ķ žrišja lagi hefur launažróun nś bein įhrif į kostnaš
vegna atvinnuleysisbóta. Kostnašarauki viš aš hękka grunnatvinnuleysisbętur į įrinu 2007
er metinn į um 100 m.kr. Į móti er įętlaš aš stytting samfellds tķmabils sem heimilt er aš
greiša atvinnuleysisbętur lękki kostnaš um 50 m.kr., sem mun žó ekki hafa įhrif fyrr en ķ
lok įrs 2008 vegna brįšabirgšaįkvęša. Ekki er tališ aš žaš žurfi aš koma til aukinna śtgjaldaheimilda į žessu įri vegna framangreindra atriša žar sem gert er rįš fyrir kostnašinum ķ fjįrlögum.
Verši frumvarp žetta óbreytt aš lögum er gert rįš fyrir žvķ aš śtgjöld rķkissjóšs muni
samtals aukast um 700–800 m.kr. į įrinu 2007.