um heimild til fjįrveitingar śr rķkissjóši vegna
sérstakra ašstęšna į fjįrmįlamarkaši o.fl.
(Lagt fyrir Alžingi į 136. löggjafaržingi 2008–2009.)
I. KAFLI Heimild til fjįrveitingar śr rķkissjóši vegna
sérstakra ašstęšna į fjįrmįlamarkaši.
1. gr.
Viš sérstakar ašstęšur į fjįrmįlamarkaši er fjįrmįlarįšherra fyrir hönd rķkissjóšs heimilt
aš reiša fram fjįrmagn til aš stofna nżtt fjįrmįlafyrirtęki eša yfirtaka fjįrmįlafyrirtęki eša
žrotabś žess ķ heild eša aš hluta.
Meš sérstökum ašstęšum er įtt viš sérstaka fjįrhags- og/eša rekstrarerfišleika hjį fjįrmįlafyrirtęki, m.a. lķkur į aš žaš geti ekki stašiš viš skuldbindingar sķnar gagnvart višskiptavinum eša kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu lķklega fyrir hendi eša
lķkur standi til aš žaš geti ekki uppfyllt kröfur um lįgmarks eigiš fé og aš śrręši Fjįrmįlaeftirlitsins séu ekki lķkleg til žess aš takmarka tjón eša hęttu į tjóni į fjįrmįlamarkaši. Žį
er meš sérstökum ašstęšum m.a. įtt viš ef fjįrmįlafyrirtęki hefur óskaš eftir eša fengiš
heimild til greišslustöšvunar eša naušasamninga eša óskaš eftir gjaldžrotaskiptum eša veriš
śrskuršaš gjaldžrota.
Įkvęši laga um fjįrmįlafyrirtęki gilda ekki hvaš varšar heimild rķkisins til aš eignast
virkan eignarhlut ķ fjįrmįlafyrirtęki samkvęmt žessum lögum. Įkvęši laga um veršbréfavišskipti um yfirtökuskyldu og lżsingar gilda ekki um öflun og mešferš eignarhlutar rķkissjóšs ķ fjįrmįlafyrirtękjum samkvęmt žessum lögum. Įkvęši laga um réttarstöšu starfsmanna viš ašilaskipti aš fyrirtękjum gilda ekki um yfirtöku fjįrmįlafyrirtękis ķ heild eša
aš hluta samkvęmt lögum žessum. Viš stofnun hlutafélags ķ žvķ skyni aš taka viš rekstri
fjįrmįlafyrirtękis aš hluta til eša ķ heild sinni skal žaš félag undanžegiš įkvęšum hlutafélagalaga um lįgmarksfjölda hluthafa skv. 2. mgr. 3. gr. svo og įkvęšum 6.–8. gr. laganna
um sérfręšiskżrslu. Fyrirtęki sem stofnaš er samkvęmt žessari grein hefur starfsleyfi sem
višskiptabanki samkvęmt įkvęšum 1. tölul. 1. mgr. 4. gr. laga um fjįrmįlafyrirtęki.
2. gr.
Viš žęr sérstöku ašstęšur sem greinir ķ 1. gr. er fjįrmįlarįšherra fyrir hönd rķkisjóšs
heimilt aš leggja sparisjóši til fjįrhęš sem nemur allt aš 20% af bókfęršu eigin fé hans.
Rķkissjóšur fęr stofnfjįrbréf eša hlutabréf ķ sparisjóšnum sem endurgjald ķ samręmi viš eiginfjįrframlag sem lagt er til. Fjįrhęš śtgefinna stofnfjįrhluta til rķkissjóšs skal aš nafnverši nema sömu upphęš og žaš fjįrframlag sem innt er af hendi og skal žaš stofnfé njóta
sömu stöšu og ašrir stofnfjįrhlutir ķ viškomandi sjóši. Žegar um er aš ręša sparisjóš sem
breytt hefur veriš ķ hlutafélag samkvęmt įkvęšum laga um fjįrmįlafyrirtęki skal hiš nżja
hlutafé nema sama hlutfalli gagnvart öšru śtgefnu hlutafé og fjįrframlagiš er ķ hlutfalli viš
bókfęrt eigin fé félagsins. Įkvęši žetta tekur jöfnum höndum til stofnfjįrsparisjóša og
žeirra sparisjóša sem breytt hefur veriš ķ hlutafélag samkvęmt įkvęšum laga žessara eftir
žvķ sem viš į. Ef stjórn sparisjóšs samžykkir er heimilt aš vķkja frį įkvęšum 66. gr. laga
um fjįrmįlafyrirtęki um bošun fundar stofnfjįreigenda og forgangsrétt žeirra til aukningar
stofnfjįr eša hlutafjįr.
II. KAFLI Breyting į lögum um fjįrmįlafyrirtęki, nr. 161/2002, meš sķšari breytingum.
3. gr.
6. tölul. 1. mgr. 9. gr. laganna oršast svo: hafi rįšstafanir sem gripiš hefur veriš til į
grundvelli įkvęša um inngrip Fjįrmįlaeftirlitsins ķ eignir, réttindi og skyldur fjįrmįlafyrirtękis skv. 100. gr. a ekki nįš įrangri eša hafi veriš kvešinn upp śrskuršur um slit fyrirtękisins skv. XII. kafla.
4. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 70. gr. laganna:
a.
Viš 2. mgr. 70. gr. laganna bętist nżr staflišur, svohljóšandi: aš um sé aš ręša aškomu
rķkissjóšs skv. 2. gr. laga um heimild til fjįrveitingar śr rķkissjóši vegna sérstakra ašstęšna į fjįrmįlamarkaši.
b.
Viš 3. mgr. bętast tveir nżir mįlslišir, svohljóšandi: Žegar rķkissjóšur er stofnfjįreigandi ķ sparisjóši fer fjįrmįlarįšherra fyrir hönd rķkissjóšs meš atkvęši ķ samręmi
viš stofnfjįreign rķkisjóšs ķ sparisjóšnum. Sama gildir um atkvęšisrétt vegna hlutafjįr
ķ sparisjóši sem breytt hefur veriš ķ hlutafélag.
5. gr.
Į eftir 100. gr. laganna kemur nż grein, 100. gr. a, svohljóšandi, įsamt fyrirsögn:
Sérstakar rįšstafanir.
Fjįrmįlaeftirlitiš getur gripiš til sérstakra rįšstafana ķ samręmi viš įkvęši žessarar
greinar telji žaš žörf į vegna sérstakra ašstęšna eša atvika, ķ žvķ skyni aš takmarka tjón eša
hęttu į tjóni į fjįrmįlamarkaši. Meš sérstökum ašstęšum eša atvikum er įtt viš sérstaka
fjįrhags- og/eša rekstrarerfišleika hjį fjįrmįlafyrirtęki, m.a. lķkur į aš žaš geti ekki stašiš
viš skuldbindingar sķnar gagnvart višskiptavinum eša kröfuhöfum, forsendur afturköllunar
starfsleyfis séu lķklega fyrir hendi eša lķkur standi til aš žaš geti ekki uppfyllt kröfur um
lįgmarks eigiš fé og aš önnur śrręši Fjįrmįlaeftirlitsins séu ekki lķkleg til žess aš bera
įrangur. Žį er meš sérstökum ašstęšum m.a. įtt viš ef fjįrmįlafyrirtęki hefur óskaš eftir
eša fengiš heimild til greišslustöšvunar eša naušasamninga eša óskaš eftir gjaldžrotaskiptum eša veriš śrskuršaš gjaldžrota.
Viš ašstęšur eša atvik sem tilgreind eru ķ 1. mgr. getur Fjįrmįlaeftirlitiš bošaš til hluthafafundar eša fundar stofnfjįreigenda. Fulltrśi Fjįrmįlaeftirlitsins skal stżra fundi og hefur
hann mįlfrelsi og tillögurétt. Fjįrmįlaeftirlitiš er viš žessar ašstęšur ekki bundiš af įkvęšum hlutafélagalaga eša samžykkta fjįrmįlafyrirtękis um fundarbošun, fresti til fundarbošunar eša tillögugeršar til breytinga į samžykktum.
Séu ašstęšur mjög knżjandi getur Fjįrmįlaeftirlitiš tekiš yfir vald hluthafafundar eša
fundar stofnfjįreigenda ķ žvķ skyni aš taka įkvaršanir um naušsynlegar ašgeršir, m.a. takmarkaš įkvöršunarvald stjórnar, vikiš stjórn frį aš hluta til eša ķ heild sinni, tekiš yfir eignir, réttindi og skyldur fjįrmįlafyrirtękis ķ heild eša aš hluta eša rįšstafaš slķku fyrirtęki ķ
heild eša aš hluta mešal annars meš samruna žess viš annaš fyrirtęki. Viš slķka rįšstöfun
gilda hvorki įkvęši laga um veršbréfavišskipti um tilbošsskyldu né įkvęši laga um fjįrmįlafyrirtęki um auglżsingu samruna fjįrmįlafyrirtękja ķ Lögbirtingablaši. Fjįrmįlaeftirlitinu er heimilt aš framselja öll réttindi aš žvķ marki sem naušsynlegt er ķ slķkum tilfellum.
Verši žaš nišurstaša Fjįrmįlaeftirlitsins aš samruni viškomandi fjįrmįlafyrirtękis viš annaš tryggi best žį hagsmuni sem ķ hśfi eru gilda įkvęši samkeppnislaga og samrunaįkvęši
laga um fjįrmįlafyrirtęki ekki um samrunann. Įkvöršun Fjįrmįlaeftirlitsins um yfirtöku
į rekstri fjįrmįlafyrirtękis skal tilkynnt stjórn žess og rökstudd skriflega. Fjįrmįlaeftirlitiš
skal birta tilkynninguna opinberlega. Starfręki fyrirtękiš śtibś eša žjónustustarfsemi ķ öšru
rķki skal tilkynningin send lögbęrum eftirlitsašilum ķ žvķ rķki.
Ef naušsyn krefur getur Fjįrmįlaeftirlitiš takmarkaš eša bannaš rįšstöfun fjįrmuna og
eigna fjįrmįlafyrirtękis. Fjįrmįlaeftirlitinu er heimilt aš taka ķ sķnar vörslur žęr eignir sem
męta eiga skuldbindingum fjįrmįlafyrirtękis og lįta meta veršmęti eigna og rįšstafa žeim
til greišslu įfallinna krafna eftir žvķ sem žörf krefur. Žį er Fjįrmįlaeftirlitinu heimilt aš rifta
sölu eigna sem įtt hefur sér staš allt aš mįnuši įšur en Fjįrmįlaeftirlitiš greip til sérstakra
rįšstafana samkvęmt žessari grein.
Fjįrmįlaeftirlitiš getur krafist žess aš fjįrmįlafyrirtęki sęki um greišslustöšvun eša leiti
heimildar til naušasamninga ķ samręmi viš įkvęši laga um gjaldžrotaskipti, sbr. kafla XII.
A, ef žaš er tališ naušsynlegur lišur ķ aš leysa śr fjįrhags- eša rekstrarvanda fyrirtękisins.
Val fyrirtękis į ašstošarmanni viš greišslustöšvun skal stašfest af Fjįrmįlaeftirlitinu.
Fjįrmįlaeftirlitiš getur jafnframt krafist žess aš fjįrmįlafyrirtęki verši tekiš til gjaldžrotaskipta ķ samręmi viš įkvęši laga um gjaldžrotaskipti.
Grein žessi gildir óhįš žvķ hvort fjįrmįlafyrirtęki hafi óskaš eftir eša fengiš heimild til
greišslustöšvunar, naušasamninga eša óskaš eftir gjaldžrotaskiptum eša veriš śrskuršaš
gjaldžrota. Ķ žeim tilvikum hefur Fjįrmįlaeftirlitiš óskertar heimildir til rįšstöfunar réttindum og skyldum viškomandi fjįrmįlafyrirtękis eša žrotabśs.
Įkvęši IV.–VII. kafla stjórnsżslulaga gilda ekki um mįlsmešferš og įkvaršanatöku Fjįrmįlaeftirlitsins samkvęmt žessari grein.
Forstjóri, starfsmenn og stjórnarmenn Fjįrmįlaeftirlitsins eru ekki skašabótaskyldir vegna
įkvaršana og framkvęmdar samkvęmt žessari grein.
Rķkissjóšur ber įbyrgš į kostnaši af framkvęmd ašgerša Fjįrmįlaeftirlitsins į grundvelli
greinar žessarar, žar meš tališ skiptakostnaši ef til slķks kostnašar stofnast.
6. gr.
Viš 103. gr. laganna bętist nż mįlsgrein sem veršur 1. mgr., svohljóšandi:
Viš skipti į bśi fjįrmįlafyrirtękis njóta kröfur vegna innstęšna, samkvęmt lögum um
innstęšutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjįrfesta, rétthęšar skv. 1. mgr. 112. gr. laga um
gjaldžrotaskipti o.fl.
III. KAFLI
Breyting į lögum um opinbert eftirlit meš fjįrmįlastarfsemi,
nr. 87/1998, meš sķšari breytingum.
7. gr.
Viš 8. gr. laganna bętist nż mįlsgrein sem veršur 4. mgr., svohljóšandi:
Lendi eftirlitsskyldur ašili, annar en fjįrmįlafyrirtęki, ķ sérstökum fjįrhags- og/eša
rekstrarerfišleikum žannig aš Fjįrmįlaeftirlitiš telur žörf į aš grķpa til sérstakra rįšstafana
ķ žvķ skyni aš takmarka tjón eša hęttu į tjóni į fjįrmįlamarkaši gilda įkvęši 100. gr. a laga
um fjįrmįlafyrirtęki um heimildir Fjįrmįlaeftirlitsins til inngrips ķ starfsemina.
IV. KAFLI
Breyting į lögum um innstęšutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjįrfesta,
nr. 98/1999, meš sķšari breytingum.
8. gr.
Viš 1. mgr. 9. gr. laganna bętast žrķr nżir mįlslišir er oršast svo: Sjóšnum er heimilt viš
endurgreišslu andviršis innstęšu śr innstęšudeild aš inna greišsluna af hendi ķ samręmi viš
skilmįla er gilda um innstęšu eša veršbréf, t.d. hvaš varšar binditķma, uppsögn og žess
hįttar. Įvallt skal heimilt aš endurgreiša andvirši innstęšu, veršbréfa eša reišufjįr ķ ķslenskum krónum, óhįš žvķ hvort žaš hefur ķ öndveršu veriš ķ annarri mynt. Sjóšnum er
heimilt aš nżta sér kröfur viškomandi fjįrmįlafyrirtękis į hendur višskiptamanni til skuldajafnašar gegn kröfu višskiptamanns į greišslu andvirši innstęšu.
9. gr.
Viš 3. mgr. 10. gr. laganna bętist nżr mįlslišur: Krafa sjóšsins nżtur rétthęšar ķ samręmi
viš 1. mgr. 112. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. viš gjaldžrotaskipti, en ella er hśn ašfararhęf įn undangengins dóms eša sįttar.
V. KAFLI Breyting į lögum um hśsnęšismįl, nr. 44/1998, meš sķšari breytingum.
10. gr.
Į eftir 2. tölul. 9. gr. laganna kemur nżr tölulišur, svohljóšandi: Aš kaupa skuldabréf fjįrmįlafyrirtękja sem tryggš eru meš veši ķ ķbśšarhśsnęši.
11. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 15. gr. laganna:
a.
Viš bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Ķbśšalįnasjóši er heimilt aš kaupa skuldabréf fjįrmįlafyrirtękja, sem tryggš eru
meš veši ķ ķbśšarhśsnęši. Ekki žarf aš leita samžykkis skuldara fyrir slķkri yfirfęrslu.
b.
Fyrirsögn greinarinnar oršast svo: Lįnveitingar Ķbśšalįnasjóšs. Kaup skuldabréfa af
fjįrmįlafyrirtękjum.
12. gr.
Į eftir oršunum „lįnveitingar Ķbśšalįnasjóšs“ ķ 29. gr. laganna kemur: kaup skuldabréfa
af fjįrmįlafyrirtękjum sem tryggš eru meš veši ķ ķbśšarhśsnęši.
VI. KAFLI
Gildistaka.
13. gr.
Lög žessi öšlast žegar gildi. Žrįtt fyrir įkvęši 2. mgr. 8. gr. laga um Stjórnartķšindi og
Lögbirtingablaš binda lög žessi alla žegar viš birtingu.
Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.
Aš undanförnu hafa duniš yfir fjįrmįlamarkaši hremmingar sem einkum hafa lżst sér ķ
skorti į lausafé vegna takmarkašs lįnsframbošs. Ķslensk fjįrmįlafyrirtęki hafa ekki fariš
varhluta af žessum hremmingum frekar en fjįrmįlafyrirtęki ķ öšrum löndum. Viš žessar
erfišu ašstęšur hafa stjórnvöld vķša um heim neyšst til aš grķpa til rįšstafana er miša aš žvķ
aš tryggja virkni fjįrmįlakerfisins og efla traust almennings į žvķ.
Meš frumvarpi žessu er lagt til aš lögfest verši įkvęši sem heimila fjįrmįlarįšherra fyrir
hönd rķkissjóšs viš sérstakar ašstęšur į fjįrmįlamarkaši aš reiša fram fjįrmagn til aš stofna
nżtt fjįrmįlafyrirtęki eša yfirtaka fjįrmįlafyrirtęki ķ heild eša aš hluta. Žį er lagt til aš
lögfest verši heimild fjįrmįlarįšherra fyrir hönd rķkissjóšs til aš leggja sparisjóši til fjįrhęš
sem nemur allt aš 20% af bókfęršu eigin fé hans. Aš auki eru lagšar til breytingar į lögum
um fjįrmįlafyrirtęki, lögum um opinbert eftirlit meš fjįrmįlastarfsemi, lögum um innstęšutryggingar fyrir fjįrfesta og lögum um hśsnęšismįl. Eru žessar breytingar lagšar til ķ žvķ
skyni aš gera stjórnvöldum kleift aš bregšast viš žvķ įstandi sem nś er į fjįrmįlamörkušum.
Ķ fyrsta lagi er lagt til ķ frumvarpinu aš viš sérstakar ašstęšur, ž.e. sérstaka fjįrhags-
og/eša rekstrarerfišleika hjį fjįrmįlafyrirtęki verši fjįrmįlarįšherra fyrir hönd rķkissjóšs
heimilt aš leggja fram fjįrmagn til aš stofna nżtt fjįrmįlafyrirtęki eša yfirtaka fjįrmįlafyrirtęki ķ heild eša aš hluta. Ķ öšru lagi er ķ frumvarpinu gert rįš fyrir žvķ aš rķkissjóšur geti
viš vissar ašstęšur lagt sparisjóšunum fjįrframlag sem nemur allt aš 20% af bókfęršu eigin
fé.
Helstu breytingar į lögum um fjįrmįlafyrirtęki sem felast ķ frumvarpinu eru aš Fjįrmįlaeftirlitinu verši heimilt aš grķpa inn ķ starfsemi fjįrmįlafyrirtękja meš vķštękum hętti
vegna sérstakra ašstęšna eša atvika, ķ žvķ skyni aš takmarka tjón eša hęttu į tjóni į fjįrmįlamarkaši. Mešal žess sem lagt er til er aš Fjįrmįlaeftirlitiš geti gert er eftirfarandi:
–
Bošaš til hluthafafundar eša fundar stofnfjįreigenda, įn tillits til samžykkta félags og
įkvęša hlutafélagalaga.
–
Tekiš yfir vald hluthafafundar eša fundar stofnfjįreigenda ķ žvķ skyni aš taka įkvaršanir
um naušsynlegar ašgeršir m.a. takmarkaš įkvöršunarvald stjórnar, vikiš stjórn frį aš
hluta til eša ķ heild sinni, tekiš yfir eignir, réttindi og skyldur fjįrmįlafyrirtękis ķ heild
eša aš hluta eša rįšstafaš slķku fyrirtęki ķ heild eša aš hluta mešal annars meš samruna
žess viš annaš fyrirtęki.
–
Takmarkaš eša bannaš rįšstöfun fjįrmįlafyrirtękis į fjįrmunum sķnum og eignum. Žį
er Fjįrmįlaeftirlitinu heimilaš aš taka ķ sķnar vörslur eignir sem męta eiga skuldbindingum fjįrmįlafyrirtękis og lįta meta veršmęti eigna og rįšstafa žeim til greišslu
įfallinna krafna eftir žvķ sem forsvaranlegt žykir.
–
Krafist žess aš fyrirtęki sęki um greišslustöšvun eša leiti heimildar til naušasamninga.
Jafnframt er lagt til aš ķ lögum um opinbert eftirlit meš fjįrmįlastarfsemi verši kvešiš į
um aš framangreindar heimildir fjįrmįlaeftirlitsins til inngripa ķ fjįrmįlafyrirtęki nįi einnig
til annarra eftirlitsskyldra ašila en fjįrmįlafyrirtękja.
Helstu breytingar į lögum um innstęšutryggingar og tryggingarkerfi eru:
–
Lagt er til aš innstęšur séu forgangskröfur viš gjaldžrotaskipti.
–
Kvešiš er į um aš įvallt sé heimilt aš endurgreiša innstęšur ķ ķslenskum krónum.
–
Kvešiš er į um heimild til aš endurgreiša innstęšur af bundnum reikningum ķ samręmi
viš skilmįla žeirra reikninga, žannig aš greišsluskylda skapist ekki į sjóšinn fyrr en
innstęšueigandi hefši getaš tekiš innstęšu śt śr banka samkvęmt skilmįlum.
–
Kvešiš er į um aš reglur um skuldajöfnuš gildi viš uppgjör milli innstęšna og skulda
ķ sama fjįrmįlafyrirtęki.
Loks er lagt til aš lögfest verši heimild Ķbśšalįnasjóšs til aš yfirtaka hśsnęšislįn.
Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.
Um 1. gr.
Lagt er til aš viš sérstakar ašstęšur verši fjįrmįlarįšherra fyrir hönd rķkissjóšs heimilt
aš leggja fram fjįrmagn til aš stofna nżtt fjįrmįlafyrirtęki eša yfirtaka fjįrmįlafyrirtęki eša
žrotabś žess ķ heild eša aš hluta. Meš sérstökum ašstęšum er įtt viš sérstaka fjįrhags-
og/eša rekstrarerfišleika hjį fjįrmįlafyrirtęki, m.a. lķkur į aš žaš geti ekki stašiš viš
skuldbindingar sķnar gagnvart višskiptavinum eša kröfuhöfum, forsendur afturköllunar
starfsleyfis séu lķklega fyrir hendi eša lķkur standi til aš žaš geti ekki uppfyllt kröfur um
lįgmarks eigiš fé og aš śrręši Fjįrmįlaeftirlitsins séu ekki lķkleg til žess aš takmarka tjón
eša hęttu į tjóni į fjįrmįlamarkaši. Žį er meš sérstökum ašstęšum m.a. įtt viš ef fjįrmįlafyrirtęki hefur óskaš eftir eša fengiš heimild til greišslustöšvunar eša naušasamninga
eša óskaš eftir gjaldžrotaskiptum eša veriš śrskuršaš gjaldžrota.
Traustur fjįrmįlamarkašur er žjóšfélagslega mikilvęgur. Ljóst er aš fjįrhags- og rekstrarvandi kerfislega mikilvęgra banka getur haft mjög alvarleg kešjuverkandi įhrif į fjįrmįlamarkašinn og ķslenskt hagkerfi og ógnaš fjįrmįlastöšugleika. Kostnašur žjóšfélagsins af
gjaldžroti kerfislega mikilvęgra fjįrmįlafyrirtękja yrši umtalsveršur, ef į reyndi, og erfitt
aš byggja trśveršugleika upp į nż. Ķ žvķ skyni aš takmarka tjón eša hęttu į tjóni į fjįrmįlamarkaši er mikilvęgt aš stjórnvöld hafi heimild til aš grķpa til naušsynlegra ašgerša,
žar į mešal yfirtöku fjįrmįlafyrirtękis, ķ heild eša aš hluta, eftir atvikum meš stofnun nżs
fjįrmįlafyrirtękis. Ķ sķšastnefnda tilfellinu gęti Fjįrmįlaeftirlitiš m.a. flutt nafn viškomandi
fjįrmįlafyrirtękis į hiš nżja félag, sem sett yrši į laggirnar.
Lagt er til aš įkvęši laga um fjįrmįlafyrirtęki um virka eignarhluta gildi ekki um eignarhald rķkisins į fjįrmįlafyrirtęki samkvęmt žessum lögum. Ašilar sem hyggjast eignast virkan eignarhlut ķ fjįrmįlafyrirtęki verša samkvęmt gildandi lögum aš leita samžykkis Fjįrmįlaeftirlitsins fyrir fram. Fjįrmįlaeftirlitiš metur hęfi umsękjanda til aš eiga eignarhlutinn
meš tilliti til heilbrigšs og trausts reksturs fjįrmįlafyrirtękis. Ķslenska rķkiš uppfyllir óumdeilanlega skilyrši laganna til slķks eignarhalds.
Lagt er til aš įkvęši laga um veršbréfavišskipti um yfirtökuskyldu gildi ekki um yfirtöku
fjįrmįlafyrirtękis ķ heild eša aš hluta samkvęmt lögum žessum. Samkvęmt gildandi lögum
skal ašili sem beint eša óbeint nęr yfirrįšum ķ hlutafélagi žar sem einn eša fleiri flokkar
hlutabréfa hafa veriš teknir til višskipta į skipulegum veršbréfamarkaši eigi sķšar en fjórum
vikum eftir aš yfirrįšum var nįš gera öšrum hluthöfum félagsins yfirtökutilboš, ž.e. tilboš
um aš kaupa hluti žeirra ķ félaginu. Meš yfirrįšum er m.a. įtt viš aš ašili og žeir sem hann
er ķ samstarfi viš hafi samanlagt eignast a.m.k. 40% atkvęšisréttar ķ félaginu eša öšlast rétt
til žess aš tilnefna eša setja af meiri hluta stjórnar ķ félaginu.
Lagt er til aš įkvęši laga um réttarstöšu starfsmanna viš ašilaskipti aš fyrirtękjum gildi
ekki um yfirtöku fjįrmįlafyrirtękis ķ heild eša aš hluta samkvęmt lögum žessum. Ef rįšstafa žarf einstökum rekstrareiningum eša hluta af rekstri fjįrmįlafyrirtękis er
naušsynlegt aš sį sem viš tekur hafi svigrśm til aš hagręša ķ rekstri og yfirtaki ekki
óhjįkvęmilega sérstakar skyldur samkvęmt eldri rįšningarsamningum.
Um 2. gr.
Ķ frumvarpinu er gert rįš fyrir žvķ aš rķkissjóšur geti viš vissar ašstęšur lagt sparisjóšunum fjįrframlag sem nemur allt aš 20% af bókfęršu eigin fé. Naušsynlegt žykir aš heimild
sé fyrir hendi til aš rķkissjóšur geti tryggt sparisjóšastarfsemina ķ landinu ef žörf reynist į
styrkingu eiginfjįrhlutfalls vegna sérstakra ašstęšna į fjįrmagnsmarkaši.
Um 3. gr.
Ef rķkissjóšur kaupir stofnfé eša hlutafé ķ sparisjóšum samkvęmt heimild ķ 2. gr. frumvarpsins fer sś eignarhlutdeild aš lķkindum yfir žau 10% mörk sem eru į leyfilegu eignarhaldi aš stofnfé ķ sparisjóšum. Af žeim sökum er naušsynlegt aš bęta viš įkvęši 2. mgr. 70.
gr. nżjum liš, c-liš, žar sem tekin eru af tvķmęli um hįmark į eignarhluta ķ sparisjóši eigi
ekki viš um rķkissjóš žegar umręddri heimild er beitt.
Um 4. gr.
Frumvarpiš gerir rįš fyrir aš viš 3. mgr. 70. gr. bętist nż mįlsgrein sem kvešur į um aš
fjįrmįlarįšherra fari fyrir hönd rķkissjóšs meš atkvęši ķ samręmi viš stofnfjįreign sķna ķ
sparisjóši. Um er aš ręša undantekningu frį žvķ aš stofnfjįreigendum sé aldrei heimilt, fyrir
sjįlfs sķns hönd eša annarra, aš fara meš meira en 5% af heildaratkvęšamagni ķ sparisjóši.
Žykir ešlilegt aš rķkissjóšur fari meš atkvęši ķ samręmi viš stofnfjįreign sķna, žegar
aškoma hans er meš žeim hętti sem greinir ķ 3. gr. frumvarpsins. Vegna įkvęša 75. gr.
laganna um takmörkun į atkvęšisrétti ķ sparisjóšum sem breytt hefur veriš ķ hlutafélag žykir
rétt aš kveša skżrt į um aš rķkissjóšur fari meš atkvęšarétt til samręmis viš hlutafjįreign
sķna.
Meš frumvarpi žessu eru lagšar til breytingar į VIII. kafla laga um fjįrmįlafyrirtęki,
breytingarnar fela ķ sér aš lögfest verši heimild sem ętlaš er aš styrkja rekstur sparisjóšs ef
sérstakar įstęšur męla meš žvķ. Lagt er til aš žegar stjórn sparisjóšs telur sérstakar ašstęšur męla meš žvķ verši fjįrmįlarįšherra heimilt fyrir hönd rķkissjóšs aš leggja til allt aš
20% eiginfjįrframlag til sparisjóšs. Ķ greininni er kvešiš į um aš rķkissjóšur fįi stofnfjįrbréf
ķ sparisjóšnum sem endurgjald fyrir eiginfjįrframlag sitt. Um er aš ręša undantekningu frį
žvķ aš enginn megi fara meš virkan eignarhlut ķ sparisjóši. Žęr sérstöku ašstęšur sem kunna
aš vera fyrir hendi gętu t.d. veriš vegna žrengingar į fjįrmįlamörkušum.
Um 5. gr.
Ķ 5. gr. frumvarpsins er lagt til aš nż grein, 100. gr. a, bętist viš lög um fjįrmįlafyrirtęki,
undir fyrirsögninni „Sérstakar rįšstafanir“.
Ķ 1. mgr. er aš finna skilgreiningu į žeim ašstęšum og atvikum sem leitt geta til sérstakra
rįšstafana af hįlfu Fjįrmįlaeftirlits samkvęmt greininni. Žó svo aš Fjįrmįlaeftirlitiš hafi
nś žegar tiltekin śrręši til žess aš bregšast viš rekstrarvanda eftirlitsskyldra ašila, lögum
samkvęmt, veita žau ekki jafnvķštękar heimildir og frumvarp žetta gerir rįš fyrir til
inngripa. Ljóst er aš śrręšum žessum veršur ašeins beitt viš afar sérstakar ašstęšur og
einkum žegar hętta er į aš erfišleikar fjįrmįlafyrirtękis kunni aš hafa vķštęk įhrif į rekstur
og afkomu annarra fjįrmįlafyrirtękja (smitįhrif). Slķkar ašstęšur gętu t.d. veriš aš fjįrmįlafyrirtęki er ekki kleift aš standa viš skuldbindingar sķnar žannig aš greišslufall hefši
įhrif į višskiptakjör annarra fjįrmįlafyrirtękja, aš fjįrmįlafyrirtęki er komiš nišur fyrir
lögbundiš eiginfjįrhlutfall og ekki lķkur til žess aš stjórnendum žess takist aš auka svo eigiš
fé aš fullnęgjandi geti talist eša aš višvarandi taprekstur stefni hagsmunum innstęšueigenda
eša annarra kröfuhafa ķ hęttu. Sérstakar rįšstafanir samkvęmt nżrri 100. gr. a eru žess ešlis
aš stjórn Fjįrmįlaeftirlitsins žarf aš samžykkja žęr, en Sešlabanki Ķslands tilnefnir einn af
žremur ašalstjórnarmönnum Fjįrmįlaeftirlitsins. Er žvķ tryggt aš Sešlabanki Ķslands, sem
eftirlit hefur meš lausafjįrstöšu fjįrmįlafyrirtękja sé vel upplżstur um stöšu hlutašeigandi
fjįrmįlafyrirtękis og žęr rįšstafanir sem Fjįrmįlaeftirlitiš kann aš žurfa aš grķpa til.
Ķ 2. mgr. er lagt til aš Fjįrmįlaeftirlitiš geti bošaš til hluthafafundar eša fundar stofnfjįreigenda. Mikilvęgt er aš Fjįrmįlaeftirlitiš geti meš skjótum hętti tekiš upp višręšur viš
stjórnendur fjįrmįlafyrirtękis um mögulegar rįšstafanir sem grķpa žarf til. Gert er rįš fyrir
aš fulltrśi Fjįrmįlaeftirlitsins stżri fundi, hafi mįlfrelsi og tillögurétt. Nśgildandi lög heimila
ekki slķkt inngrip inn ķ starfsemi eftirlitsskyldra ašila ķ neinum tilvikum, en naušsynlegt kann
aš vera fyrir Fjįrmįlaeftirlitiš aš geta brugšist hratt viš ķ žeim tilvikum sem fjįrmįlafyrirtęki glķmir viš rekstrarerfišleika, t.d. meš žaš fyrir augum aš leggja fram tillögu um
hlutafjįraukningu eša samruna viš annaš fyrirtęki. Ķ įkvęšinu kemur jafnframt fram aš
Fjįrmįlaeftirlitiš sé ekki bundiš af įkvęšum hlutafélagalaga né samžykkta eftirlitsskyldra
ašila hvaš varšar fundarbošun eša fresti til fundarboša eša dagskrį. Fjįrmįlaeftirlitiš gęti
žvķ t.d. bošaš til fundar meš skemmri fyrirvara en hlutafélagalög kveša į um og bošaš til
fundar t.d. meš birtingu auglżsingar ķ vķšlesnu dagblaši. Ešlilegt er žó aš Fjįrmįlaeftirlitiš
taki miš af įkvęšum hlutafélagalaga eftir žvķ sem unnt er hverju sinni. Ķ norskum lögum er
kvešiš į um sambęrilega heimild til handa žarlendum eftirlitsašila (Kredittilsynet). Samkvęmt žeirri heimild getur norski eftirlitsašilinn bošaš til hluthafafundar meš skömmum
fyrirvara ef įstęša er til aš ętla aš banki sé um žaš bil aš lenda ķ rekstrarvandręšum og
bankinn hefur ekki framkvęmt naušsynlegar ašgeršir sem miša aš žvķ aš greiša śr erfišleikunum.
Ķ 3. mgr. er lagt til aš Fjįrmįlaeftirlitiš geti tķmabundiš tekiš yfir völd hluthafafundar eša
stofnfjįreigendafundar. Mikilvęgt er aš Fjįrmįlaeftirlitiš geti gripiš inn ķ starfsemi fjįrmįlafyrirtękis meš žessum hętti, ef alvarlegar ašstęšur koma upp, meš žaš aš markmiši
aš reyna aš finna grundvöll til įframhaldandi reksturs fyrirtękisins, sameina fyrirtękiš eša
einstakar rekstrareiningar žess öšru fyrirtęki eša vinna aš öšrum naušsynlegum ašgeršum
til žess aš takmarka tjón sem hlotist gęti af žvķ aš starfsemi viškomandi fari ķ žrot. Meš
hlišsjón af žvķ hversu naušsynlegt žaš er aš geta gripiš til ašgerša įn tafar gerir frumvarpiš
rįš fyrir aš ekki žurfi aš afla samžykkis Samkeppniseftirlitsins fyrir samrunanum. Įkvöršun
Fjįrmįlaeftirlitsins um aš taka yfir eignir, réttindi og skyldur fjįrmįlafyrirtękis skal tilkynnt
stjórn žess og rökstudd skriflega. Fjįrmįlaeftirlitiš skal birta tilkynninguna opinberlega og
ef fyrirtękiš starfrękir śtibś eša žjónustustarfsemi ķ öšru rķki skal tilkynningin send žarlendum lögbęrum eftirlitsašilum.
Ķ 4. mgr. er lagt til aš Fjįrmįlaeftirlitiš geti takmarkaš eša bannaš rįšstöfun fjįrmįlafyrirtękis į fjįrmunum sķnum og eignum ef žaš er lišur ķ ašgeršum til aš koma fjįrhag fyrirtękisins į réttan kjöl. Meš žessu er t.d. įtt viš bann viš śtborgun innlįna, veitingu śtlįna og
greišslu skulda til kröfuhafa. Fjįrmįlaeftirlitiš gęti jafnframt į grundvelli žessa įkvęšis lagt
bann viš žvķ aš fyrirtęki auki viš skuldbindingar sķnar. Naušsynlegt kann aš vera fyrir
Fjįrmįlaeftirlitiš aš grķpa til slķkra ašgerša į mešan unniš er aš žvķ aš leysa śr erfišleikum
ķ rekstri eftirlitsskyldra ašila. Nefna mį aš Fjįrmįlaeftirlitiš hefur nś žegar slķka heimild ķ 90. gr. laga um vįtryggingastarfsemi og skv. 3. mgr. 9. gr. laga um fjįrmįlafyrirtęki er Fjįrmįlaeftirlitinu heimilt aš banna tiltekna starfsemi sem fjįrmįlafyrirtęki er heimil skv. IV.
kafla laganna. Įšur en til žess kemur aš banna starfsemi samkvęmt sķšarnefnda įkvęšinu
skal veittur hęfilegur frestur til śrbóta, sbr. 2. mįlsl. 3. mgr. 9. gr. Ef um alvarlegar ašstęšur
er aš ręša kann hins vegar aš vera naušsynlegt fyrir Fjįrmįlaeftirlitiš aš grķpa inn meš
skjótari hętti. Įkvęši 4. mgr. frumvarpsins kvešur jafnframt į um aš Fjįrmįlaeftirlitinu sé
heimilt aš taka ķ sķnar vörslur eignir sem męta eiga skuldbindingum fjįrmįlafyrirtękis, lįta
meta veršmęti eigna og rįšstafa žeim til greišslu įfallinna krafna eftir žvķ sem forsvaranlegt
žykir. Žį er Fjįrmįlaeftirlitinu heimilt aš rifta sölu eigna sem įtt hefur sér staš allt aš mįnuši įšur en Fjįrmįlaeftirlitiš greip til sérstakra rįšstafana samkvęmt žessari grein.
Ķ 5. mgr. er lagt til aš Fjįrmįlaeftirlitiš geti krafist žess aš fjįrmįlafyrirtęki sęki um
greišslustöšvun ķ samręmi viš įkvęši laga um gjaldžrotaskipti. Įkvęši laga um gjaldžrotaskipti skuli gilda um greišslustöšvun, en val ašila į ašstošarmanni skuldara skal žó
stašfest af Fjįrmįlaeftirlitinu.
Ķ 6. mgr. er lagt til aš grein žessi gildi óhįš žvķ hvort fjįrmįlafyrirtęki hafi óskaš eftir
eša fengiš heimild til greišslustöšvunar, naušasamninga eša óskaš eftir gjaldžrotaskiptum
eša veriš śrskuršaš gjaldžrota. Ķ žeim tilvikum hefur Fjįrmįlaeftirlitiš óskertar heimildir
til rįšstöfunar réttindum og skyldum viškomandi fjįrmįlafyrirtękis eša žrotabśs, burtséš
frį įkvęšum laga um réttindi og skyldur umsjónarmanns, tilsjónarmanns eša skiptastjóra.
Ķ 7. og 8. mgr. er hnykkt į naušsyn žess aš Fjįrmįlaeftirlitiš geti brugšist hratt viš ef
hętta stešjar aš fjįrmįlastöšugleika į Ķslandi. Gert er rįš fyrir aš įkvęšum stjórnsżslulaga
um andmęlarétt o.fl. verši vikiš til hlišar viš sérstakar rįšstafanir skv. 100. gr. a, sem kalla
į skjót višbrögš, enda vęri aš öšrum kosti śtilokaš aš grķpa til naušsynlegra ašgerša. Enn
fremur er lagt til aš starfsmenn og stjórnarmenn Fjįrmįlaeftirlitsins verši undanžegnir
skašabótaįbyrgš vegna mögulegra afleišinga įkvaršanatöku į grundvelli 100. gr. a. Tryggja
veršur aš starfsfólk og stjórnarmenn stofnunarinnar veigri sér ekki viš aš grķpa til ašgerša
sem naušsynlegar teljast, en įgreiningur kann aš verša um vegna skerts hags eša réttinda,
svo sem hluthafa eša stofnfjįreigenda. Fjįrmįlaeftirlitiš sem stofnun kann hins vegar aš
baka sér skašabótaįbyrgš lķkt og nś er.
Um 6. gr.
Ķ įkvęšinu er kvešiš į um rétthęš innstęšna viš gjaldžrot fjįrmįlafyrirtękis.
Um 7. gr.
Naušsynlegt žykir aš tryggja aš Fjįrmįlaeftirlitiš geti gripiš til sérstakra rįšstafana vegna
alvarlegra fjįrhags- eša rekstrarerfišleika annarra eftirlitsskyldra ašila en fjįrmįlafyrirtękja.
Žvķ er lagt til aš lögfest verši nż mįlsgrein 8. gr. laga um opinbert eftirlit meš fjįrmįlastarfsemi, meš tilvķsun til žeirra heimilda til inngrips sem 2. gr. frumvarpsins kvešur į um.
Um 8. gr.
Ķ 8. gr. er lagt til aš viš 1. mgr. 9. gr. laganna bętist žrķr nżir mįlslišir. Ķ fyrsta lagi er lagt
til aš Tryggingasjóši verši heimilt viš endurgreišslu śr sjóšnum aš inna af hendi greišslu
andviršis innstęšu śr innstęšudeild ķ samręmi viš skilmįla sem um innstęšuna og veršbréfin gilda, t.d. er varšar binditķma, uppsögn og žess hįttar. Er žar m.a. įtt viš aš hafi innlįnsreikningur ķ ašildarfyrirtęki veriš bundinn reikningur til tiltekins tķma žį sé Tryggingasjóši heimilt aš endurgreiša innstęšu aš žeim tķma lišnum. Žannig skapist greišsluskylda Tryggingasjóšs ekki fyrr en innstęšueigandi hefši getaš tekiš innstęšu śt śr banka samkvęmt skilmįlum. Forsendur įkvęšisins eru žęr aš ekki sé ešlilegt aš Tryggingasjóši beri
skylda til aš greiša andvirši innstęšu fyrr en ašildarfyrirtęki hefši boriš.
Ķ öšru lagi er lagt til aš Tryggingasjóši skuli įvallt heimilt aš endurgreiša innstęšur ķ ķslenskum krónum, óhįš žvķ hvort innstęša hefur ķ öndveršu veriš ķ annarri mynt. Ķ lögum er
ekki tekin afstaša til žessa atrišis og žvķ žykir ešlilegt aš taka af öll tvķmęli um žaš ķ hvaša
mynd Tryggingasjóšur skuli endurgreiša. Ķ žvķ tilfelli sem eign višskiptamanns er ķ erlendri
mynt yrši krafan umreiknuš mišaš viš sölugengi į žeim degi er Fjįrmįlaeftirlitiš gefur śt
įlit um aš ašildarfyrirtęki sé ekki fęrt um aš inna af hendi tafarlaust eša ķ nįnustu framtķš
greišslu į andvirši innstęšu, veršbréfa eša reišufjįr eša žann dag sem śrskuršur um töku
bśs ašildarfyrirtękis til gjaldžrotaskipta er kvešinn upp.
Ķ žrišja lagi er lagt til aš réttur višskiptamanns til greišslu takmarkist af skuldajafnašarheimild sem sjóšnum er įvallt heimilt aš beita viš uppgjör skuldbindingarinnar. Rétt žykir
aš skżrt sé kvešiš į um žaš ķ lögum aš skuldajöfnun sé heimil.
Um 9. gr.
Žį er lagt til aš viš 3. mgr. 10. gr. bętist nżr mįlslišur er kvešur į um aš kröfur vegna
innstęšna njóti rétthęšar viš gjaldžrotaskipti skv. 112. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl., nr.
21/1991.
Um 10.–12. gr.
Gert er rįš fyrir žvķ ķ žessum greinum aš heimildir Ķbśšalįnasjóšs samkvęmt lögum um
hśsnęšismįl verši rżmkašar žannig aš honum verši heimilt aš kaupa skuldabréf fjįrmįlafyrirtękja sem teljast til hefšbundinna ķbśšalįna. Slķk rįšstöfun getur veriš žįttur ķ naušsynlegum ašgeršum viš endurskipulagningu rekstrar fjįrmįlafyrirtękja og er til žess fallin
aš liška fyrir fjįrmögnun. Žį er lagt til aš rįšherra geti sett ferkari fyrirmęli ķ reglugerš um
žessar heimildir.
Um. 13. gr.
Lagt er til aš frumvarpiš bindi alla viš birtingu. Ķ lögum um Stjórnartķšindi og Lögbirtingablaš er kvešiš į um aš lög bindi alla frį og meš deginum eftir śtgįfudag žeirra Stjórnartķšinda žar sem fyrirmęlin voru birt. Vegna ešlis įkvęša frumvarpsins er naušsynlegt aš žaš
bindi alla žegar viš birtingu žeirra.