Ašrar śtgįfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill mįlsins.

Žskj. 507  —  281. mįl.



Frumvarp til laga

um breyting į lögum um gjaldžrotaskipti o.fl.,
nr. 21 26. mars 1991 (greišsluašlögun).

(Lagt fyrir Alžingi į 136. löggjafaržingi 2008–2009.)




1. gr.

    Viš 3. žįtt laganna bętist nżr kafli, X. kafli a, Greišsluašlögun, meš nķu nżjum greinum, 63. gr. a – 63. gr. i, sem oršast svo:

    a. (63. gr. a.)
    Samkvęmt fyrirmęlum žessa kafla getur mašur leitaš naušasamnings til greišsluašlögunar ef hann sżnir fram į aš hann sé og verši um fyrirséša framtķš ófęr um aš standa ķ skilum meš skuldbindingar sķnar.
    Lögin nį ekki til einstaklinga sem undangengin žrjś įr hafa boriš ótakmarkaša įbyrgš į atvinnustarfsemi, hvort sem žeir hafa lagt stund į hana einir eša ķ félagi viš ašra, nema žvķ ašeins aš atvinnurekstri hafi veriš hętt og žęr skuldir sem stafa frį atvinnurekstrinum séu tiltölulega lķtill hluti af heildarskuldum hans.
    Eftir žvķ sem įtt getur viš gilda almennar reglur laga žessara um slķka naušasamninga, žar į mešal heimild til aš leita žeirra og samningsumleitanir, aš žvķ leyti sem annaš leišir ekki af įkvęšum žessa kafla.

    b. (63. gr. b.)
    Meš greišsluašlögun mį kveša į um algera eftirgjöf samningskrafna, hlutfallslega lękkun žeirra, gjaldfrest į žeim, greišslu žeirra meš hlutdeild ķ afborgunarfjįrhęš skv. 3. mgr. 63. gr. c ķ einu lagi eša meš įkvešnu millibili į nįnar tilteknu tķmabili, breytt form į greišslu žeirra eša fernt žaš sķšastnefnda ķ senn.

    c. (63. gr. c.)
    Skuldari sem ęskir heimildar til aš leita greišsluašlögunar skal gera beišni um hana samkvęmt žvķ sem segir ķ 7. gr. og 1., 3. og 4. tölul. 34. gr. Henni skulu fylgja gögn sem hśn er studd viš įsamt greišsluįętlun skv. 2. mgr. og gögnum til stašfestingar upplżsinga ķ henni, vottorši um hjśskaparstöšu og fjölskyldu og sķšustu fjórum skattframtölum skuldara.
    Ķ greišsluįętlun skuldara skal koma fram:
    1.      hverjar tekjur hans eru og annarra sem teljast til heimilis meš honum, hvort sem er af vinnu eša öšrum sökum, og upplżsingar um af hvaša samningum eša atvikum tekjurnar rįšast, svo og hvort horfur séu į aš breytingar verši į tekjum žeirra eša atvinnuhögum,
    2.      hvort hann muni hafa fé af öšru en tekjum sķnum til aš greiša af skuldum, svo sem vegna sölu eigna eša fjįrframlaga annarra,
    3.      sundurlišuš fjįrhęš skulda sem žegar eru gjaldfallnar, svo og fjįrhęš ógjaldfallinna skulda og eftir atvikum upplżsingar um afborgunarkjör, gjalddaga, vexti og verštryggingu žeirra, en frį žessu öllu skal greint įn tillits til žess hvort greišsluašlögun sé ętlaš aš nį til žessara skuldbindinga,
    4.      framtķšarįętlun um mešaltal mįnašarlegra śtgjalda skuldara og žeirra sem teljast til heimilis meš honum, žar į mešal vegna framfęrslu, opinberra gjalda, hśsaleigu og afborgana af skuldum, sem tryggšar eru meš veši eša į annan hįtt ķ ķbśšarhśsnęši eša öšrum eignum skuldara sem hann hyggst leitast viš aš eiga įfram,
    5.      hvaš ętla megi af framansögšu og öšru sem mįli getur skipt aš afborgunarfjįrhęš geti oršiš af samningskröfum, hvenęr hśn verši greidd ķ einu lagi eša meš reglubundnum greišslum į tilteknu tķmabili og hvort og žį hvaša trygging verši sett fyrir žeim.
    Afborgunarfjįrhęš, sem fundin er skv. 5. tölul. 2. mgr., skal bundin viš launavķsitölu eša į annan hįtt viš tilteknar męlingar į veršlagsbreytingum sem svara til žess hvernig skuldari hyggst afla tekna til aš standa undir greišslu hennar. Tekiš skal fram ķ greišsluįętlun hvernig verštryggingu samkvęmt žessu verši hįttaš.
    Ķ greišsluįętlun mį setja įkvęši um aš kröfur innan tiltekinnar fjįrhęšar, sem hefšu ella talist samningskröfur, verši greiddar aš fullu ef sś fjįrhęš veršur talin óveruleg ķ ljósi fjįrhags skuldara, en įkvęši sem žetta mį ekki standa nema allar samningskröfur fįist aš minnsta kosti greiddar meš žeirri fjįrhęš. Leiti skuldari eftir žvķ aš tilteknir lįnardrottnar hans afsali sér ķ einhverju tilkalli til hlutdeildar ķ afborgunarfjįrhęš skal žess sérstaklega getiš ķ greišsluįętlun.
    Dómsmįlarįšherra er heimilt aš įkveša meš reglugerš aš skuldara bjóšist endurgjaldslaus ašstoš viš gerš beišni og fylgigagna meš henni hjį opinberri stofnun eša öšrum. Eigi skuldari kost į slķkri ašstoš getur hann ekki notiš greišslu sem žessu svarar eftir lögum um réttarašstoš viš einstaklinga sem leita naušasamninga.

    d. (63. gr. d.)
    Auk žeirra įstęšna sem skv. 1. mgr. 38. gr. skulu leiša til žess aš hérašsdómari synji um heimild til aš leita naušasamnings getur hérašsdómari hafnaš beišni um heimild til aš leita greišsluašlögunar ef eitthvert eftirtalinna atriša į viš:
    1.      aš fyrirliggjandi gögn gefi ekki nęgilega glögga mynd af fjįrhag skuldara eša vęntanlegri žróun fjįrhags hans į žvķ tķmabili sem greiša į af skuldum hans samkvęmt greišsluįętlun,
    2.      aš skuldari hafi hagaš fjįrmįlum sķnum į verulega įmęlisveršan hįtt eša tekiš fjįrhagslega įhęttu sem ekki var ķ samręmi viš fjįrhagsstöšu hans į žeim tķma sem til fjįrhagsskuldbindingarinnar var stofnaš,
    3.      aš til skulda hafi veriš stofnaš į žeim tķma er skuldari var greinilega ófęr um aš standa viš fjįrhagsskuldbindingar sķnar,
    4.      aš skuldari hafi bakaš sér skuldbindingu sem einhverju nemur mišaš viš fjįrhag hans meš hįttsemi sem varšar refsingu eša skašabótaskyldu,
    5.      aš skuldari hafi svo aš mįli skipti lįtiš hjį lķša aš standa ķ skilum viš lįnardrottna sķna žótt honum hefši veriš žaš kleift aš einhverju leyti eša öllu,
    6.      aš ętla megi aš skuldari hafi hagaš geršum sķnum svo sem raun varš į meš rįšnum hug um aš leita greišsluašlögunar.
    Skuldari mį skjóta til ęšra dóms śrskurši hérašsdómara žar sem synjaš er um heimild til aš leita greišsluašlögunar. Ef heimildin er veitt fyrir ęšra dómi mišast tķmamörk ķ įkvęšum VI. kafla viš žann dag sem śrlausn hans er kvešin upp. Śrskurši hérašsdómara žar sem veitt er heimild til aš leita greišsluašlögunar veršur ekki skotiš til ęšra dóms.
    Um skipun og stöšu umsjónarmanns meš greišsluašlögun fer skv. 2. mgr. 39. gr. en kostnašur af henni, žar į mešal žóknun hans, greišist śr rķkissjóši samkvęmt įkvöršun hérašsdómara.

    e. (63. gr. e.)
    Ķ innköllun umsjónarmanns til lįnardrottna skuldara skal auk žess sem segir ķ 1. mgr. 44. gr. koma fram aš leitaš sé greišsluašlögunar, svo og hvenęr fundur verši haldinn meš žeim sem telja sig eiga samningskröfur į hendur skuldara til aš fjalla um greišsluįętlun hans. Įętlunin skal fylgja tilkynningu til lįnardrottna skv. 2. mgr. 44. gr.
    Žeir lįnardrottnar sem fara meš samningskröfur į hendur skuldara og hafa lżst kröfum sķnum fyrir umsjónarmanni innan kröfulżsingarfrests eiga einir upp frį žvķ rétt į aš lįta mįliš til sķn taka.
    Žegar kröfulżsingarfrestur er į enda skal umsjónarmašur gera skrį um samningskröfur sem borist hafa innan frestsins og skal greint ķ henni frį žeim atrišum sem getiš er ķ 1. og 2. tölul. 1. mgr. 46. gr. Nś hefur samningskröfu ekki veriš lżst sem skuldari hefur gert grein fyrir ķ greišsluįętlun og skal žį umsjónarmašur krefja žann lįnardrottin svara um hvort krafan sé til, en reynist svo vera skal hśn tekin upp ķ skrįna meš žeirri fjįrhęš sem upplżst hefur veriš um. Žegar skuldara hefur gefist kostur į aš kynna sér skrįna skal umsjónarmašur veita honum ašstoš til aš gera breytingar į greišsluįętlun ef efni standa til žeirra.

    f. (63. gr. f.)
    Fundur skal haldinn til aš fjalla um greišsluįętlun skuldara innan tveggja vikna frį lokum kröfulżsingarfrests og gilda um hann įkvęši 1. og 2. mgr. 48. gr. eftir žvķ sem į viš. Sé kröfu į skrį skv. 3. mgr. 63. gr. e mótmęlt af öšrum lįnardrottni eša skuldaranum skal umsjónarmašur stašreyna hvort deila standi um kröfuna ķ heild eša afmarkašan hluta hennar og leitast annars viš aš jafna įgreining um hana. Slķkur įgreiningur stendur aš öšru leyti ekki žvķ ķ vegi aš umleitunum til greišsluašlögunar verši fram haldiš.
    Į fundinum ber skuldara aš gefa žęr skżringar sem lįnardrottnar leita eftir, en umsjónarmašur skal sķšan gefa žeim hverjum fyrir sig kost į aš lżsa afstöšu sinni til greišsluįętlunar skuldara, sem greint skal frį ķ fundargerš. Skuldara skal aš žvķ geršu gefinn kostur į aš endurskoša greišsluįętlun vegna fram kominna athugasemda og taka eftir atvikum afstöšu til žess hvernig hann hafi ķ hyggju aš fara meš umdeilda kröfu, en aš žessu öllu geršu skal hann lżsa yfir aš greišsluįętlun sé endanleg.

    g. (63. gr. g.)
    Žegar greišsluįętlun skuldara er oršin endanleg skal umsjónarmašur innan viku taka rökstudda afstöšu ķ skriflegri greinargerš til žess hvort hann męli meš žvķ aš greišsluašlögun komist į fyrir skuldarann. Viš mat į žvķ skal umsjónarmašur mešal annars lķta til žess hvort nokkuš hafi komiš fram sem ķ öndveršu hefši įtt aš standa ķ vegi greišsluašlögun, hvort skuldari leiti eftirgjafar umfram žaš sem ešlilegt megi telja ķ ljósi fjįrhags hans og framtķšarhorfa, hvort skuldari hafi sinnt skyldum sķnum skv. 2. mgr. 63. gr. f og stašiš aš öšru leyti heišarlega aš verki viš umleitanir til greišsluašlögunar, hvort raunhęft sé aš hann muni geta stašiš viš skuldbindingar sķnar aš fenginni ašlögun žeirra aš greišslugetu sinni og hvert sé višhorf žeirra lįnardrottna sem hafa lįtiš samningsumleitanirnar til sķn taka.
    Męli umsjónarmašur gegn žvķ aš greišsluašlögun komist į skal hann tafarlaust senda greinargerš sķna įsamt skriflegri tilkynningu til skuldara og hérašsdómara. Žegar sś tilkynning berst hérašsdómara fellur sjįlfkrafa nišur heimild skuldara til aš leita greišsluašlögunar. Falli heimildin nišur samkvęmt žessu eša af öšrum žeim įstęšum sem greinir ķ 41. eša 42. gr. skal umsjónarmašur fį birta svo fljótt sem verša mį auglżsingu um žau mįlalok ķ Lögbirtingablaši.
    Nś męlir umsjónarmašur meš žvķ aš greišsluašlögun komist į og svarar žaš žį til žess aš samžykkt hafi veriš viš atkvęšagreišslu frumvarp aš naušasamningi eftir įkvęšum VIII. kafla. Skal umsjónarmašur žį boša skuldara tafarlaust į sinn fund og lįta honum ķ té greinargerš sķna įsamt samžykktu frumvarpi aš greišsluašlögun, žar sem eftirfarandi skal koma fram:
    1.      hvaš skuldari bjóšist til aš inna af hendi til greišslu į samanlögšum samningskröfum, žar į mešal meš greišslu af afborgunarfjįrhęš, hvort heldur meš eingreišslu tiltekinn dag eša į nįnar tilgreindum gjalddögum hverju sinni, svo og hvernig sś fjįrhęš verši verštryggš,
    2.      hvaša lįnardrottnar eigi žessar samningskröfur, hversu mikiš hver og hvaša hlutfallslega greišslu žeir fįi af kröfum sķnum eša hvert hlutfall hvers žeirra verši ķ afborgunarfjįrhęš,
    3.      hvort skuldari geri rįš fyrir aš umdeild krafa, ein eša fleiri meš nįnari tilgreiningu, sé mešal žeirra sem greitt verši af skv. 2. tölul. eša hvort hann beri sjįlfur įhęttu af nišurstöšu um hana,
    4.      hvort tilteknar skuldir verši greiddar aš fullu eša meira gefiš eftir af žeim en af öšrum samningskröfum, sbr. 4. mgr. 63. gr. c,
    5.      hvort trygging verši sett fyrir greišslum og žį hver hśn sé,
    6.      hvaša skilmįlabreytingar hann leggur til aš geršar verši į skuldum sem tryggšar eru meš veši samkvęmt įkvęši til brįšabirgša.
    Umsjónarmašur skal senda lįnardrottnum, sem lżst hafa kröfu viš umleitanir til greišsluašlögunar, greinargerš sķna og eftir atvikum samžykkt frumvarp aš greišsluašlögun įsamt tilkynningu um lyktir mįlsins ķ hans höndum.

    h. (63. gr. h.)
    Hafi umleitunum til greišsluašlögunar lokiš į žann hįtt aš umsjónarmašur męli meš žvķ aš hśn komist į skal skuldari leggja skriflega kröfu um stašfestingu naušasamningsins fyrir hérašsdómara innan viku frį žeim fundi sem umsjónarmašur bošaši skuldara til skv. 3. mgr. 63. gr. g. Meš žeirri kröfu skal fylgja greinargerš umsjónarmannsins, skrį um samningskröfur og samžykkt frumvarp aš greišsluašlögun, auk fundargerša af fundum skv. 63. gr. f og 63. gr. g.
    Greišsluašlögun hefur sömu įhrif og réttarsįtt milli skuldara og lįnardrottna hans um žęr samningskröfur sem žeir hafa lżst og koma fram ķ skrį skv. 3. mgr. 63. gr. e, aš žvķ leyti sem skuldari mótmęlti žeim ekki.

    i. (63. gr. i.)
    Ljśka mį gjaldžrotaskiptum meš naušasamningi til greišsluašlögunar eftir įkvęšum XXI. kafla. Ķ staš žess aš žrotamašur leggi frumvarp aš naušasamningi fyrir skiptastjóra og hann lįti greiša atkvęši um žaš skal žrotamašurinn žį leggja fyrir skiptastjóra greišsluįętlun og hann sķšan leita greišsluašlögunar į sama hįtt og umsjónarmašur hefši ella gert, en um žetta skal beitt fyrirmęlum XXI. kafla meš žeim frįvikum sem leišir af įkvęšum žessa kafla.

2. gr.

    Ķ staš oršanna „41. eša 42. gr.“ ķ 3. tölul. 2. mgr. 65. gr. laganna kemur: 41., 42. eša 2. mgr. 63. gr. g.

3. gr.

    Lög žessi öšlast žegar gildi.

Įkvęši til brįšabirgša.

    Žegar um er aš ręša kröfur ķ eigu Ķbśšarlįnasjóšs eša fjįrmįlafyrirtękja ķ eigu rķkisins, sem tryggšar eru meš veši ķ ķbśšarhśsnęši hér į landi sem ętlaš er til eigin nota skuldara, mį ķ naušasamningi til greišsluašlögunar kveša į um aš kröfurnar verši greiddar meš breyttum skilmįlum aš žvķ leyti sem andvirši eignarinnar dugir til aš fullnęgja žeim og tryggingarrétturinn fellur ekki nišur vegna naušasamningsins. Er žį m.a. heimilt aš kveša į um fleiri gjalddaga, greišslufrest um tiltekinn tķma, nżjan lįnstķma og skuldbreytingu vanskila. Sį hluti skuldarinnar sem fellur utan andviršis eignarinnar telst til samningskrafna. Skilmįlabreytingum samkvęmt įkvęši žessu skal žinglżst og žarfnast žęr ekki samžykkis sķšari vešhafa. Įkvęši žetta skal endurskoša fyrir 1. janśar 2011.

Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.

I.

    Frumvarp žetta er samiš ķ dóms- og kirkjumįlarįšuneyti, og byggir žaš į drögum sem samin voru af réttarfarsnefnd aš tilhlutan dómsmįlarįšherra. Tvęr meginbreytingar hafa veriš geršar af hįlfu dóms- og kirkjumįlarįšuneytis frį hinum upphaflegu drögum. Gert er annars vegar rįš fyrir aš śrręšiš um greišsluašlögun geti bęši įtt viš um einstaklinga sem ekki hafa stundaš atvinnurekstur, svo og einstaklinga sem stundaš hafa atvinnustarfsemi aš įkvešnum skilyršum uppfylltum. Hins vegar verši gert rįš fyrir aš greišsluašlögun geti ķ afmörkušum tilvikum nįš til vešskulda. Vegna žess sérstaka įstands sem nś rķkir og snertir fjįrhag fjölmargra heimila er lagt til, samkvęmt įkvęši til brįšabirgša sem endurskoša į fyrir 1. janśar 2011, aš unnt verši aš gera breytingar į skilmįlum žeirra krafna sem eru ķ eigu Ķbśšalįnasjóšs eša fjįrmįlafyrirtękja ķ eigu rķkisins og tryggšar eru meš veši ķ ķbśšarhśsnęši hér į landi sem ętlaš er til eigin nota skuldara. Žannig verši skilmįlum žess hluta skuldarinnar sem fellur innan veršmats fasteignarinnar breytt en sį hluti sem śt af stendur greišist į sama hįtt og samningskröfur. Auk žessara tveggja meginbreytinga er gert rįš fyrir aš śrręšiš beri heitiš greišsluašlögun ķ staš skuldaašlögunar įšur.
    Ķ lögum um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, er aš finna reglur um greišslustöšvun og naušasamninga, en žessi réttarśrręši hafa žaš sameiginlega markmiš aš gera skuldara kleift aš rįša bót į fjįrhagsöršugleikum sķnum til aš forša žvķ aš bś hans verši tekiš til gjaldžrotaskipta. Įkvęši um greišslustöšvun er aš finna ķ 2. žętti laganna, en žetta śrręši var fyrst leitt ķ lög meš gjaldžrotalögum, nr. 6/1978. Um naušasamninga er hins vegar fjallaš ķ 3. žętti laganna, en žaš réttarśrręši var upphaflega tekiš upp meš lögum nr. 19/1924, um naušasamninga. Žegar gildandi lög, nr. 21/1991, voru sett žótti heppilegast meš hlišsjón af efnislegri samstöšu aš skipa ķ eina löggjöf reglum um greišslustöšvun, naušasamninga og gjaldžrotaskipti. Er žessu eins hagaš ķ danskri löggjöf.
    Jafnt einstaklingar sem lögpersónur geta óskaš heimildar til greišslustöšvunar eša til aš leita naušasamnings. Reynslan hefur žó leitt ķ ljós aš žessi śrręši hafa frekar gagnast žeim sem leggja stund į atvinnurekstur af einhverju tagi. Slķkt śrręši, sem ašallega er ętlaš almennum launžegum, hefur hins vegar veriš tekiš upp annars stašar į Noršurlöndum. Fyrst voru reglur af žessu tagi lögfestar ķ Danmörku įriš 1984 og var žeim skipaš ķ 4. žįtt gjaldžrotaskiptalaganna. Žar hefur žetta réttarśrręši veriš nefnt „gęldssanering“. Nęst var žetta śrręši leitt ķ lög ķ Noregi į įrinu 1992, en žar hefur žaš veriš nefnt „gjeldsordning“. Lög um žetta efni voru sķšan sett ķ Finnlandi 1993 og Svķžjóš 1994, en ķ žeim rķkjum er śrręšiš nefnt „skuldsanering“.
    Lög um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, voru sett viš heildarendurskošun réttarfarslöggjafarinnar ķ tengslum viš ašskilnaš dómsvalds og umbošsvalds ķ héraši sem tók gildi 1. jślķ 1992. Viš žį endurskošun var sérstaklega hugaš aš žvķ hvort efni vęru til aš leiša ķ lög sambęrilegar reglur og koma fram ķ 4. žętti dönsku laganna um gjaldžrotaskipti. Ķ almennum athugasemdum, sem fylgdu frumvarpi sem varš aš lögum nr. 21/1991, var tekiš fram aš žvķ śrręši svipi mjög til naušasamnings og sé fyrst og fremst ętlaš mönnum sem hafi ekki meš höndum atvinnurekstur. Į hinn bóginn séu reglur danskrar löggjafar um naušasamninga fremur ętluš félögum og mönnun ķ atvinnurekstri. Ķ athugasemdum meš frumvarpinu sagši aš nišurstašan hafi oršiš sś aš sérreglur eftir žessari dönsku fyrirmynd yršu óžarfar, einkum meš žvķ aš įkvęši frumvarpsins um naušasamninga hafi veriš gerš žannig śr garši aš žau gętu jöfnum höndum tekiš til žeirra sem leggi stund į atvinnurekstur og žeirra sem geri žaš ekki.
    Į įrunum 1993–1995 störfušu nefndir į vegum félagsmįlarįšherra sem fališ var aš kanna hvort efni vęru til aš leiša ķ lög hlišstętt śrręši og žekktist annars stašar į Noršurlöndum fyrir einstaklinga ķ greišsluvanda. Tillögur sem žessar nefndir skilušu leiddu ekki til žess aš flutt vęri stjórnarfrumvarp į grundvelli žeirra. Ķ staš žess aš lögfesta śrręši af žessu tagi var hins vegar gripiš til žess aš aušvelda einstaklingum aš leita naušasamnings meš žvķ aš leitast viš aš ryšja śr vegi hindrun vegna fyrirhafnar og kostnašar. Ķ žvķ skyni voru sett lög um réttarašstoš viš einstaklinga sem leita naušasamninga, nr. 65/1996.
    Frį įrinu 1995 hafa reglulega veriš flutt af žingmönnum frumvörp sem stefnt hafa aš žvķ aš leitt yrši ķ lög śrręši, sem nefnt yrši greišsluašlögun, til aš rįša bóta į fjįrhagsöršugleikum einstaklinga. Ķ fyrstu geršum žessara lagafrumvarpa var mišaš viš aš um žetta efni yrši sett sérstök löggjöf, en ķ sķšari frumvörpum var lagt til aš reglum um žetta śrręši yrši bętt inn ķ lög nr. 21/1991, žannig aš žvķ yrši skipaš į bekk meš hlišstęšum śrręšum, ž.e. greišslustöšvun og naušasamningi, sem hafa einnig žaš markmiš aš rįša bót į fjįrhagsvanda skuldara og forša bśi hans frį gjaldžrotaskiptum.
    Žį skipaši išnašar- og višskiptarįšherra ķ mars 2007 nefnd til aš vinna drög aš frumvarpi til laga um greišsluašlögun og skilaši nefndin drögum aš frumvarpi ķ byrjun įrs 2008.

II.

    Žótt einstaklingum hafi meš réttarašstoš veriš gert aušveldara aš leita naušasamnings meš setningu laga nr. 65/1996 hefur įrangurinn af žessu varla veriš ķ samręmi viš vęntingar. Į įrunum 1996–2008 leitušu 254 einstaklingar eftir réttarašstoš og af žeim fengu hana 146 eša rétt rśmlega 11 aš mešaltali į įri. Ekki liggur fyrir hve margir af žessum einstaklingum fengu sķšan naušasamning stašfestan en žvķ mį slį föstu aš žaš hafi ekki veriš nema hluti af žeim sem var veitt réttarašstošin. Žannig mį reikna meš aš innan viš tugur einstaklinga hafi aš mešaltali įrlega nįš aš koma į naušasamningi viš lįnardrottna sķna eftir žessari leiš.
    Ķ kjölfar bankahrunsins į lišnu hausti og žeirrar miklu efnahagslęgšar sem žvķ hefur fylgt meš tilheyrandi greišsluvanda fyrir stóran hóp fólks žykir naušsynlegt aš tryggja einstaklingum virkara śrręši til aš gera žeim eftir fremsta megni kleift aš endurskipuleggja fjįrmįl sķn.
    Ķ frumvarpinu hefur žetta višfangsefni veriš nįlgast meš žvķ móti aš bęta nżjum kafla, X. kafla a, viš 3. žįtt laga um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, og er lagt til aš sį kafli beri fyrirsögnina „Greišsluašlögun“. Lżsir śrręšiš sér ķ žvķ aš skuldari getur aš įkvešnum skilyršum fullnęgšum leitaš naušasamnings til greišsluašlögunar. Um slķka greišsluašlögun gilda almennar reglur laganna um naušasamninga aš žvķ marki sem ekki er vikiš frį žeim meš reglum frumvarpsins. Žessi frįvik sem frumvarpiš hefur aš geyma hafa žaš meginmarkmiš aš greiša sem best fyrir aš raunhęft śrręši standi til boša fyrir žann hóp einstaklinga sem frumvarpiš į aš žjóna. Til stušnings žessu mį tiltaka nokkur atriši. Ķ fyrsta lagi er lagt til aš vikiš verši frį žeim reglum sem gilda um undirbśning af hįlfu skuldara įšur en hann getur sett fram beišni um aš leita naušasamnings. Žannig er ekki gert rįš fyrir žvķ aš skuldari žurfi aš afla skriflegrar yfirlżsingar um mešmęli lįnardrottna skv. 2. tölul. 1. mgr. 35. gr. laganna, enda er ekki gert rįš fyrir aš mįlefniš verši boriš undir atkvęši žeirra samkvęmt žeim reglum sem gilda um naušasamninga, eins og nįnar veršur vikiš aš hér į eftir. Meš žessu er mįlsmešferšin gerš mun aušveldari fyrir skuldara. Žį er lagt til aš skuldari leggi fram greišsluįętlun ķ staš frumvarps aš naušasamningi, en meš žvķ móti er frekar unnt aš taka miš af einstaklingsbundnum sjónarmišum. Ķ öšru lagi er ekki gert rįš fyrir aš žaš velti į afstöšu lįnardrottna hvort greišsluašlögun komist į. Žess ķ staš er lagt til aš umsjónarmašur taki rökstudda afstöšu til žess hvort hann męli meš aš greišsluašlögun komist į fyrir skuldara. Eru mešmęli hans žį lįtin jafngilda žvķ aš frumvarp aš naušasamningi hafi veriš samžykkt af lįnardrottnum. Meš žessu móti er verulega greitt fyrir aš greišsluašlögun komist į, enda getur ķ mörgum tilvikum veriš erfišleikum bundiš aš afla samžykkis lįnardrottna. Ķ žrišja lagi er lagt til aš kostnašur viš aš koma į greišsluašlögun falli aš verulegu leyti į rķkissjóš. Ķ žeim efnum er mestur kostnašur bundinn viš žóknun umsjónarmanns sem gert er rįš fyrir aš greišist śr rķkissjóši. Jafnframt hefur frumvarpiš aš geyma heimild fyrir dómsmįlarįšherra til aš įkveša meš reglugerš aš bošiš verši upp į endurgjaldslausa ašstoš viš aš undirbśa beišni um greišsluašlögun. Sś ašstoš gęti hvort heldur sem er fariš fram į vegum opinberrar stofnunar eša hjį einkaašilum sem veita fjįrmįlarįšgjöf.
    Aš žvķ gęttu aš reglur frumvarpsins standa ķ nįnum tengslum viš įkvęši 3. žįttar laga nr. 21/1991 er einbošiš aš śrręšinu sem lagt er til meš frumvarpinu veriš skipaš innan žeirrar löggjafar. Er einnig hentugt aš įfram verši bśiš viš eina löggjöf meš öll žau śrręši sem hafa žaš markmiš aš koma nżrri skipan į fjįrmįl skuldara. Meš žvķ móti veršur löggjöfin gleggri auk žess sem komist veršur hjį endurtekningum sem hęttara er viš ef sett yršu sérstök lög um greišsluašlögun. Žetta į sér einnig hlišstęšu ķ danskri löggjöf um gjaldžrotaskipti, en žangaš hefur öšru fremur veriš leitaš fyrirmynda viš gerš žessa frumvarps.

III.

    Eins og hér hefur veriš rakiš er lagt til meš frumvarpinu aš lögfest verši sérstakt śrręši fyrir einstaklinga sem glķma viš verulegan fjįrhagsvanda. Śrręšiš felur ķ sér aš leitaš er naušasamnings til greišsluašlögunar og er žį lagt til grundvallar aš beitt sé gildandi reglum um naušasamninga ķ 3. žętti laga nr. 21/1991 meš žeim frįvikum sem reglur frumvarpsins hafa aš geyma. Meš hlišsjón af žessu samspili reglna um naušasamninga annars vegar og reglna frumvarpsins hins vegar er rétt aš lżsa hér ķ samfelldu mįli helstu meginreglum sem gert er rįš fyrir aš gildi um greišsluašlögun, en žęr eru žessar:
    1.      Žar sem greišsluašlögun er almennt ętlaš aš vera śrręši fyrir almenna launžega er gerš sś takmörkun ķ įkvęši sem rįšgert er aš verši 63. gr. a laganna aš viškomandi skuldari hafi ekki undangengin žrjś įr boriš ótakmarkaša įbyrgš į atvinnustarfsemi nema atvinnurekstri hafi veriš hętt og žęr skuldir sem stafa frį atvinnurekstrinum séu tiltölulega lķtill hluti af heildarskuldum hans.
    2.      Greišsluašlögun nęr til svonefndra samningskrafna, en skv. 1. mgr. 29. gr. laganna er meš žessu įtt viš allar kröfur į hendur skuldara ašrar en žęr sem eru undanžegnar įhrifum af naušasamningi eša falla nišur viš stašfestingu hans, sbr. 1. og 3. mgr. 28. gr. žeirra. Viš greišsluašlögun er unnt aš kveša į um algera eftirgjöf samningskrafna, hlutfallslega lękkun žeirra, gjaldfrest į žeim, greišslu žeirra meš hlutdeild ķ afborgunarfjįrhęš ķ einu lagi eša meš įkvešnu millibili į nįnar tilteknu tķmabili eša breytt form į greišslu žeirra, en sķšastnefndu fjögur atrišin geta fariš saman svo sem fram kemur ķ įkvęši sem lagt er til aš verši 63. gr. b laganna. Įkvęšiš tekur miš af ešli greišsluašlögunar en aš öšru leyti er žaš hlišstętt 2. mgr. 29. gr. laganna žar sem lżst er efni naušasamnings. Žį er ķ įkvęši til brįšabirgša sérstaklega tekiš fram aš unnt verši aš breyta skilmįlum krafna sem eru ķ eigu Ķbśšalįnasjóšs eša fjįrmįlafyrirtękja ķ eigu rķkisins sem tryggšar eru meš veši ķ ķbśšarhśsnęši hér į landi sem ętlaš sé til eigin nota skuldara.
    3.      Til aš skuldari geti leitaš naušasamnings um greišsluašlögun žarf hann aš sżna fram į ógjaldfęrni sķna sem felst ķ žvķ aš hann sé og verši um fyrirséša framtķš ófęr um aš standa ķ skilum meš skuldbindingar sķnar, eins og segir ķ įkvęši žvķ sem lagt er til aš verši 63. gr. a laganna. Til aš leiša žetta ķ ljós veršur skuldari ķ samręmi viš įkvęši, sem rįšgert er aš verši 63. gr. c, aš gera beišni um heimild til aš leita greišsluašlögunar śr garši eins og męlt er fyrir um ķ 7. gr. og 1., 3. og 4. tölul. 34. gr. laganna. Meš beišninni skulu fylgja žau gögn sem hśn er studd viš įsamt greišsluįętlun og gögnum henni til stašfestingar, vottorši um hjśskaparstöšu og fjölskyldu og sķšustu fjórum skattframtölum skuldarans, sbr. 63. gr. c. Greišsluįętlun skuldara kemur ķ staš frumvarps til naušasamnings og er mikilvęgt aš til hennar sé vandaš žar sem hśn er grundvöllur greišsluašlögunarinnar. Ķ grófum drįttum mį lżsa žessu žannig aš fram eigi aš koma ķ greišsluįętluninni sundurlišašar upplżsingar um öll žau atriši sem hafa fjįrhagslega žżšingu fyrir skuldarann og nišurstaša sem leidd er af žeim um hvaša fjįrhęš hann hafi śr aš spila til aš greiša samningskröfur. Sś fjįrhęš er nefnd afborgunarfjįrhęš og getur eftir atvikum veriš greidd ķ einu lagi eša meš reglulegum greišslum į tilteknu tķmabili meš eša įn trygginga. Nįnari fyrirmęli um žetta eru ķ 1.–5. tölul. 2. mgr. 63. gr. c.
    4.      Ķ 38. gr. laganna eru talin upp atriši sem girt geta fyrir aš skuldari fįi heimild til aš leita naušasamnings. Hér er um aš ręša aš skuldari hafi įšur haft heimild til greišslustöšvunar eša til aš leita naušasamnings og heimildin hafi veriš felld nišur vegna framferšis hans, komist hafi į naušasamningur eša kröfu hans um stašfestingu naušasamnings hafi veriš hafnaš af öšrum sökum en žeim aš gallar hafi veriš į framkvęmd naušasamningsumleitana. Ķ öllum žessum tilvikum er mišaš viš aš žetta hafi įtt sér staš į sķšustu žremur įrum fyrir frestdag. Žį ber aš synja um heimild til aš leita naušasamnings ef rökstuddur grunur er um aš upplżsingar af hendi skuldara séu vķsvitandi rangar eša villandi, beišni hans sé įfįtt, fylgigögn vanti eša annmarkar séu į žeim eša aš įstęša sé til aš draga verulega ķ efa aš frumvarp skuldara fįist samžykkt, naušasamningur verši stašfestur eša skuldarinn muni efna hann. Samkvęmt įkvęši, sem lagt er til aš verši 63. gr. d laganna, er gert rįš fyrir aš hérašsdómari hafni beišni um heimild til greišsluašlögunar ef eitthvaš af žessu į viš. Žvķ til višbótar er lagt til aš neitaš verši um žį heimild ef fyrirliggjandi gögn gefa ekki nęgilega glögga mynd af fjįrhag skuldarans eša vęntanlegri žróun fjįrmįla hans mešan greišsluašlögunin varir, skuldari hefur hagaš fjįrmįlum sķnum į verulega įmęlisveršan hįtt eša tekiš fjįrhagslega įhęttu sem ekki var ķ samręmi viš fjįrhagsstöšu hans į žeim tķma sem til fjįrhagsskuldbindingarinnar var stofnaš, skuldbindingar svo einhverju nemi verša raktar til hįttsemi sem varši refsingu eša skašabótaskyldu, skuldari hefur svo aš mįli skipti ekki stašiš ķ skilum viš lįnardrottna sķna žótt honum hafi veriš žaš kleift aš einhverju leyti eša öllu eša ętla mį aš skuldari hafi hagaš geršum sķnum svo sem raun varš į meš rįšnum hug um aš leita greišsluašlögunar. Į žaš skal lögš įhersla aš ekki er gert rįš fyrir aš žessi atriši sem hér hafa veriš talin verši skżrš rżmra en efni eru til. Er mišaš viš aš nokkuš žurfi til svo aš skuldara verši synjaš um heimild til greišsluašlögunar vegna matskenndra atriša, enda mį venjulega bśast viš aš eitthvaš hafi fariš śrskeišis žegar skuldari glķmir viš verulegan fjįrhagsvanda.
    5.      Ef hérašsdómur fellst į beišni skuldara um heimild til aš leita greišsluašlögunar er kvešinn upp śrskuršur žess efnis og žar meš hefjast umleitanir til aš koma henni į. Réttarįhrif žess aš slķkur śrskuršur gangi eru žau sömu og žegar skuldara er veitt er heimild til greišslustöšvunar eša til aš leita naušasamnings eftir almennum reglum, sbr. 1. mgr. 40. gr. laganna. Rakleitt ķ kjölfar śrskuršarins skipar hérašsdómari umsjónarmann meš greišsluašlögun ķ samręmi viš 2. mgr. 39. gr. laganna, en hlutverk hans er aš hafa umsjón meš umleitun til greišsluašlögunar. Störf umsjónarmannsins eru ķ flestu tilliti sambęrileg viš störf umsjónarmanns meš framkvęmd naušasamningsumleitana, en lagt er til aš žóknun umsjónarmanns meš greišsluašlögun greišist śr rķkissjóši, svo sem įšur var vikiš aš, sbr. 3. mgr. 63. gr. d. Samkvęmt įkvęši, sem lagt er til aš verši 63. gr. e laganna, hefst umsjónarmašurinn handa viš störf sķn meš žvķ aš fį birta innköllun til lįnardrottna, en henni skal haga ķ samręmi viš 1. mgr. 44. gr. laganna. Einnig er gert rįš fyrir aš umsjónarmašur sendi žekktum lįnardrottnum tilkynningu meš sömu upplżsingum og koma eiga fram ķ innköllun, en meš žeirri tilkynningu skal fylgja greišsluįętlun skuldara, sbr. 1. mgr. 63. gr. e og 2. mgr. 44. gr. Umsjónarmašur tekur sķšan viš kröfulżsingum, en ašeins žeir samningskröfuhafar sem lżst hafa kröfum sķnum innan kröfulżsingarfrests eiga rétt į aš lįta umleitanirnar til sķn taka. Aš lišnum kröfulżsingarfresti tekur umsjónarmašur saman skrį yfir lżstar samningskröfur og kynnir hana skuldara. Eftir aš skuldari hefur kynnt sér skrįna skal umsjónarmašurinn veita honum ašstoš til aš gera breytingar į greišsluįętlun sinni ef efni žykja standa til žeirra, sbr. nišurlag 3. mgr. 63. gr. e.
    6.      Innan tveggja vikna frį lokum kröfulżsingarfrests skal umsjónarmašur meš greišsluašlögun boša til fundar til aš fjalla um greišsluįętlun skuldarans, sbr. įkvęši sem lagt er til aš verši 63. gr. f laganna. Į žessum fundi er gert rįš fyrir aš lįnardrottnar fįi upplżsingar frį skuldara um fjįrmįl hans og bolmagn til aš efna samningskröfur. Višfangsefni žessa fundar er mešal annars aš varpa ljósi į greišslugeta skuldara žannig aš kröfuhafar geti lagt mat į hvort įętlun hans um greišslu afborgunarfjįrhęšar sé raunhęf eša hvort hann geti hugsanlega greitt meira en greišsluįętlun mišar viš. Hér ęttu rökstuddar įbendingar kröfuhafa aš hafa įhrif en meš žvķ aš koma til móts viš žęr vęri skuldari aš skapa samstöšu sem vęri fallin til aš greiša fyrir aš greišsluašlögun komist į.
    7.      Įšur en vika er lišin frį fundi til aš fjalla um greišsluįętlun skuldarans skal umsjónarmašur semja skriflega greinargerš žar sem rökstudd afstaša er tekin til žess hvort męlt er meš žvķ aš greišsluašlögun komist į fyrir skuldarann, sbr. įkvęši sem lagt er til aš verši 63. gr. g laganna. Viš mat į žvķ ber aš lķta til żmissa atriša, en žar vegur žyngst hvort skuldari sé aš bjóša efndir ķ samręmi viš žaš sem honum er fjįrhagslega kleift eftir fremstu getu og hvort raunhęft sé aš hann muni standa viš žęr skuldbindingar sķnar. Žannig mį til aš mynda gera rįš fyrir aš umsjónarmašur leggist gegn greišsluašlögun ef ętla mį aš skuldari geti bošiš frekari greišslu en hann leggur upp meš. Ef umsjónarmašur męlir gegn žvķ aš greišsluašlögun komist į sendir hann greinargeršina įsamt skriflegri tilkynningu til hérašsdóms og skuldara. Meš žvķ falla sjįlfkrafa nišur umleitanir til greišsluašlögunar. Žegar heimildin fellur nišur vegna žessa eša af öšrum žeim įstęšum sem greinir ķ 41. gr. laganna skal umsjónarmašurinn fį birta auglżsingu um žau mįlalok ķ Lögbirtingablaši. Jafnframt ber umsjónarmanni aš senda lįnardrottnum sem lżst hafa kröfum viš umleitanir til greišsluašlögunar greinargeršina og tilkynningu um lyktir mįls. Ef umsjónarmašur į hinn bóginn męlir meš žvķ aš greišsluašlögun komist į hafa mešmęli hans sömu įhrif og žegar lįnardrottnar samžykkja frumvarp skuldara aš naušasamningi. Skal umsjónarmašur žį boša skuldara į sinn fund og lįta honum ķ té greinargerš sķna įsamt samžykktu frumvarpi aš greišsluašlögun, sem umsjónarmanninum er ętlaš aš semja, sbr. 3. mgr. 63. gr. g, en žar į mešal annars aš koma fram hvaš skuldari ętli aš greiša upp ķ samningskröfur, hvaša lįnardrottnar eigi žessar kröfur og önnur samningskjör. Jafnframt ber umsjónarmanni aš senda samningskröfuhöfum sem lżst hafa kröfum viš umleitanir til greišsluašlögunar greinargeršina, samžykkt frumvarp aš greišsluašlögun og tilkynningu um lyktir mįls ķ höndum umsjónarmanns, sbr. 4. mgr. 63. gr. g.
    8.      Ef umsjónarmašur męlir meš žvķ aš greišsluašlögun komist į ber skuldara innan viku frį fundi, žar sem honum var lįtin ķ té greinargerš umsjónarmanns įsamt samžykktu frumvarpi aš greišsluašlögun, aš leggja skriflega kröfu fyrir hérašsdóm um stašfestingu naušasamnings til greišsluašlögunar, svo sem fram kemur ķ įkvęši sem lagt er til aš verši 63. gr. h. Um žį stašfestingu fer eftir žvķ sem segir ķ IX. kafla laganna, žar į mešal varšandi heimildir lįnardrottna til aš hafa uppi andmęli gegn henni. Verši greišsluašlögunin stašfest hefur žaš sömu réttarįhrif og réttarsįtt milli skuldarans og lįnardrottna hans um žęr samningskröfur žeirra sem koma fram į skrį yfir lżstar kröfur aš žvķ leyti sem skuldari mótmęlti žeim ekki, sbr. 2. mgr. 63. gr. h. Žessi réttarįhrif greišsluašlögunar eru žau sömu og eiga viš um naušasamning, sbr. 3. mgr. 60. gr. laganna. Um önnur réttarįhrif greišsluašlögunar fer eftir almennum reglum. Žannig er greišsluašlögun, sem stašfest hefur veriš, bindandi fyrir lįnardrottna og žį sem ķ staš žeirra koma um samningskröfur žeirra. Jafnframt hafa efndir samningskröfu ķ samręmi viš greišsluašlögun sömu įhrif og ef krafan hefši veriš efnd eftir upphaflegu efni sķnu, sbr. 2. mgr. 60. gr. laganna. Aš žvķ er varšar žrišja mann haggar greišsluašlögun ekki rétti lįnardrottins skuldarans til aš ganga aš veši sem hann hefur sett fyrir efndum skuldbindingar til fullnustu į henni allri eša til aš krefja įbyrgšarmann um fulla greišslu, sbr. 4. mgr. sömu greinar. Žį hefur greišsluašlögunin žaš ķ för meš sér aš allar samningskröfur falla sjįlfkrafa ķ gjalddaga gagnvart skuldaranum, žegar greišsluašlögunin kemst į, nema žar sé kvešiš į um annaš, sbr. 1. mgr. 30. gr. laganna. Aš öšru leyti gilda įkvęši 2.–4. mgr. sömu greinar um įhrif greišsluašlögunar į samningskröfur. Žį hefur greišsluašlögun žaš ķ för meš sér aš fullnustugeršir hjį skuldara falla nišur ķ samręmi viš 138. gr., sbr. 1. mgr. 32. gr. laganna.
    9.      Žęr reglur sem hér hefur veriš lżst eiga viš žegar leitaš er naušasamnings til greišsluašlögunar įn undangenginna gjaldžrotaskipta į bśi skuldarans, en žį er beitt reglum 3. žįttar laga nr. 21/1991 meš žeim frįvikum sem lagt er til meš frumvarpinu aš kvešiš verši į um ķ X. kafla a. Ef bś skuldarans er į hinn bóginn undir gjaldžrotaskiptum er jafnframt unnt aš ljśka skiptum meš naušasamningi ķ samręmi viš reglur XXI. kafla laganna. Ķ įkvęši sem lagt er til aš verši 63. gr. i laganna er rįšgert aš einnig verši unnt aš ljśka gjaldžrotaskiptum meš naušasamningi til greišsluašlögunar.

Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

    Lagt er til aš sérreglum um žaš śrręši sem frumvarpiš stefnir aš verši skipaš ķ nżjum X. kafla a laga um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991. Gert er rįš fyrir aš fyrirsögn žessa kafla verši „Greišsluašlögun“.
    Um žį leiš sem hér er farin viš efnisskipan er rétt aš benda į aš 3. žįttur laganna, sem nś er myndašur af VI.–X. kafla eša 27.–63. gr. žeirra, hefur aš geyma reglur um naušasamninga įn undanfarandi gjaldžrotaskipta. Ķ meginatrišum er rįšgert aš greišsluašlögun eftir reglum frumvarpsins komi til įn undangenginna gjaldžrotaskipta, sbr. žó i-liš 1. gr. frumvarpsins, og eiga žęr žvķ samleiš meš öšrum įkvęšum 3. žįttar. Viš gerš frumvarpsins žótti erfišleikum hįš aš fella sérreglur um greišsluašlögun inn į višeigandi stöšum ķ einstakar greinar, sem fyrir eru ķ 3. žętti, žótt śt af fyrir sig hefši žaš veriš fęrt, en meš žeirri leiš hefši mešal annars tapast sś sżn yfir reglur um žetta efni, sem fęst meš žvķ aš skoša ķ samfellu a–h-liš 1. gr. frumvarpsins. Til žess veršur žó aš lķta aš žessar įtta greinar segja engan veginn alla söguna, žvķ žęr eru settar fram meš tilliti til žess aš greišsluašlögun sé sérstök tegund naušasamnings og gilda žvķ mešal annars almennar reglur um slķka samninga ķ 27.–63. gr. laganna jafnframt um greišsluašlögun aš žvķ leyti sem ekki er kvešiš į um annaš ķ a–h-liš 1. gr. frumvarpsins.
    Um a-liš (63. gr. a).
    Hér er aš finna žrjś meginskilyrši sem fullnęgt žarf aš vera til aš skuldari geti fengiš heimild til aš leita greišsluašlögunar. Ķ fyrsta lagi kemur fram aš „mašur“ geti leitaš naušasamnings til greišsluašlögunar, en meš žvķ orši eru tekin af tvķmęli um aš žaš séu ašeins einstaklingar, sem njóti žessarar heimildar, en hvorki félög né lögašilar af öšrum toga. Ķ öšru lagi kemur fram ķ įkvęšinu įskilnašur um aš skuldari sé ógjaldfęr į žann veg aš hann sé og verši um fyrirséša framtķš ófęr um aš standa ķ skilum meš skuldbindingar sķnar. Žetta skilyrši lżtur žannig aš žvķ aš skuldari sé ógreišslufęr. Aftur į móti skiptir ekki mįli hvort skuldari sé žannig settur aš andvirši eigna hans sé minna en nemur skuldum. Sś ašstaša ein įn žess aš hśn bitni į greišslugetu skuldara getur žvķ ekki réttlętt greišsluašlögun. Ķ žrišja
lagi er žess aš geta, sem įšur var vikiš aš, aš greišsluašlögun į fyrst og fremst aš vera śrręši fyrir almenna launžega. Žvķ er žaš skilyrši sett aš skuldari hafi ekki undangengin žrjś įr boriš ótakmarkaša įbyrgš į atvinnustarfsemi, hvort sem hann hefur lagt stund į hana einn sķns lišs eša ķ félagi viš ašra, nema atvinnurekstri hafi veriš hętt og žęr skuldir sem stafa frį atvinnurekstrinum séu tiltölulega lķtill hluti af heildarskuldum hans. Er hér fyrst og fremst litiš til t.d. išnašarmanna og sölumanna sem einir eša ķ félagi viš ašra taka aš sér verk, annašhvort samhliša fastri atvinnu eša tķmabundiš. Jafnframt falli hér undir ašrir einstaklingar sem um lengri eša skemmri tķma vinna sem verktakar įn žess um eiginlegan eša višamikinn rekstur hafi veriš aš ręša.
    Fram kemur ķ nišurlagi 63. gr. a aš almennar reglur laganna gildi um naušasamning til greišsluašlögunar eftir žvķ sem įtt getur viš nema annaš leiši af įkvęšum X. kafla a. Žessi tilvķsun tekur einkum til annarra įkvęša 3. žįttar laganna eins og žeim veršur beitt ķ ljósi žeirra sérreglna sem ętlaš er aš gilda um greišsluašlögun. Meš žvķ aš rętt er ķ 63. gr. a um aš leita megi „naušasamnings til greišsluašlögunar“ er žó įréttaš aš greišsluašlögun er ķ raun sérstök tegund naušasamnings, sem ekki ašeins önnur įkvęši 3. žįttar laganna taka til, heldur einnig sérhver fyrirmęli um naušasamninga annars stašar ķ žeim lögum eša utan žeirra. Af žessum sökum leišir til dęmis af 3. mgr. 2. gr. laganna aš frestdagur getur rįšist af žvķ hvenęr beišni skuldara um heimild til aš leita greišsluašlögunar berst hérašsdómi, 1. mgr. 4. gr. ręšur hvort ķslenskir dómstólar hafi lögsögu til aš taka afstöšu til slķkrar beišni og eftir 1. mgr. 8. gr. fęri um varnaržing ķ slķku mįli, en ķ öllum žessum įkvęšum er rętt um beišni um heimild til aš leita naušasamnings sem į samkvęmt įšursögšu jafnframt viš um beišni um heimild til aš leita greišsluašlögunar. Žį leišir einnig af žessu aš žegar rętt er um naušasamning ķ öšrum lögum eiga slķk įkvęši viš um greišsluašlögun, sem stašfest hefur veriš fyrir dómi skv. h-liš 1. gr. frumvarpsins og IX. kafla laganna. Samkvęmt žvķ er hér til dęmis um aš ręša ašfararheimild skv. 3. tölul. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/1989, um ašför.
    Um b-liš (63. gr. b).
    Lagt er hér til aš ķ 63. gr. b verši įkvęši sem hafi aš geyma afmörkun į efni naušasamnings til greišsluašlögunar. Ķ įkvęšinu segir aš meš greišsluašlögun megi kveša į um algera eftirgjöf samningskrafna, hlutfallslega lękkun žeirra, gjaldfrest į žeim, greišslu žeirra meš hlutdeild ķ afborgunarfjįrhęš skv. 3. mgr. 63. gr. c ķ einu lagi eša meš įkvešnu millibili į nįnar tilteknu tķmabili, breytt form į greišslu žeirra eša fernt žaš sķšastnefnda ķ senn. Ķ 2. mgr. 29. gr. laganna er aš finna hlišstętt įkvęši um efni naušasamnings, sem almennar reglur žeirra taka aš öllu leyti til, aš žvķ frįtöldu aš žar er ekki rętt um greišslu meš hlutdeild ķ afborgunarfjįrhęš, sem ašeins getur komiš til meš greišsluašlögun. Nįnar veršur vikiš aš žessari sérstöšu greišsluašlögunar ķ skżringum viš c-liš 1. gr. frumvarpsins žegar rętt veršur um hvernig skuldari į aš gera greišsluįętlun sķna śr garši, en ķ henni į aš koma fram afborgunarfjįrhęš sem skuldari kann aš gera rįš fyrir aš greiša af samningskröfum. Um įkvęši b-lišar er žess žó aš geta aš viš greišsluašlögun er žaš ekki skilyrši samkvęmt frumvarpinu aš skuldari bjóši fram greišslu į reglubundinni afborgunarfjįrhęš, heldur getur hann til dęmis leitaš eingöngu algerrar eftirgjafar į samningskröfum eša ķ einu lagi tiltekinnar hlutfallslegrar lękkunar į žeim og gjaldfrests til eingreišslu į žvķ, sem eftir stendur. Aš žessu leyti vęri meš greišsluašlögun leitaš eftir sams konar ķvilnun og einkennir naušasamning samkvęmt almennum reglum 3. žįttar laganna, en sį munur er hér į aš skuldarinn nżtur ķ žessari mįlaleitan hagręšis af einfaldari mįlsmešferš skv. X. kafla a, auk žess sem nišurstašan er ekki hįš atkvęšum lįnardrottna. Undir žeim kringumstęšum veršur skuldari allt aš einu aš gera greišsluįętlun eftir reglum 2. mgr. 63. gr. c, en meš henni vęri žį sżnt fram į aš hann hefši annašhvort enga burši til aš greiša neitt af samningskröfum eša aš hann vęri fęr um aš greiša ķ eitt skipti fyrir öll tiltekiš hlutfall af žeim kröfum įn žess aš vęnta megi aš hann verši aflögufęr til frekari greišslna ķ framtķšinni, svo sem ef um er aš ręša mann, sem hefur lįtiš af störfum vegna heilsubrests eša fyrir aldurs sakir. Ef skuldari hyggst į hinn bóginn verja žeim hluta tekna sinna, sem į tilteknu tķmabili yrši umfram naušsynlegan kostnaš af framfęrslu, til aš greiša samningskröfur aš nokkru leyti eša öllu er gengiš śt frį žvķ ķ frumvarpinu aš žeirri tilhögun verši komiš į meš žvķ aš įkveša reglubundna afborgunarfjįrhęš eins og um ręšir ķ 5. tölul. 2. mgr. og 3. mgr. 63. gr. c. Hafi skuldari ekkert annaš til aš leggja af mörkum til greišslu į samningskröfum veršur ekki męlt fyrir um annaš en žetta ķ greišsluašlöguninni.
    Eins og sést af texta 63. gr. b snżr greišsluašlögun ekki aš öšrum skuldbindingum en samningskröfum. Svo sem getiš var ķ almennum athugasemdum hér aš framan eru samningskröfur skilgreindar ķ 28. gr. og 1. mgr. 29. gr. laganna. Nįnar tiltekiš kemur fram ķ 1. mgr. 28. gr. aš naušasamningur hafi ekki įhrif į tilteknar kröfur į hendur skuldaranum. Žetta eru ķ fyrsta lagi kröfur sem hafa oršiš til eftir aš honum var veitt heimild til aš leita naušasamnings, ķ öšru lagi kröfur um annaš en peningagreišslu sem veršur fullnęgt eftir ašalefni sķnu, ķ žrišja lagi kröfur um afhendingu eignar annars manns sem skuldarinn hefur ķ vörslum sķnum og kröfur sem teldust svokallašar bśskröfur eša forgangskröfur viš gjaldžrotaskipti, ķ fjórša lagi kröfur sem veš eša önnur trygging er fyrir ķ eign skuldarans aš žvķ leyti sem andvirši hennar hrekkur fyrir skuldinni, ķ fimmta lagi kröfur sem fullnęgja mętti meš skuldajöfnuši skv. 100. gr. laganna ef bś skuldarans vęri komiš til gjaldžrotaskipta og loks ķ sjötta lagi kröfur sem eru undanžegnar naušasamningi meš žvķ aš žęr greišast aš fullu. Žessar kröfur teljast ekki til samningskrafna samkvęmt žvķ sem segir ķ 1. mgr. 29. gr. laganna og mundi greišsluašlögun žannig ekki getaš nįš til žeirra nema viškomandi kröfuhafi félli frį rétti sķnum til aš vera óhįšur henni, sbr. 2. mgr. 28. gr. Samkvęmt žessu er ljóst aš frumvarpiš felur ekki ķ sér rįšagerš um aš nżrri skipan verši komiš į skuldir sem tryggšar eru til dęmis meš veši ķ fasteign skuldarans, en til žess er žó aš lķta ķ žvķ sambandi aš greišsluašlögun hefur eins og naušasamningur endranęr žau įhrif aš fjįrnįm, kyrrsetning eša löggeymsla, sem hefur veriš gert į sķšustu sex mįnušum fyrir frestdag ķ eign skuldarans, fellur sjįlfkrafa nišur, sbr. 1. mgr. 32. gr. og 1. mgr. 138. gr. laganna. Viš afmörkun į samningskröfum skiptir įkvęši 3. mgr. 28. gr. laganna ekki sķšur mįli, en samkvęmt žvķ veldur naušasamningur brottfalli į kröfum, sem skipaš yrši ķ réttindaröš eftir 1., 2., 3. og 5. tölul. 114. gr. ef bś skuldarans hefši veriš tekiš til gjaldžrotaskipta. Samkvęmt žessu eiga hér mešal annars undir kröfur um vexti og veršbętur af samningskröfu sem falla til eftir aš śrskuršur gengur um heimild til aš leita naušasamnings. Af žeim sökum hefur stašfestur naušasamningur til greišsluašlögunar žau įhrif aš vextir og veršbętur hętta aš falla į samningskröfu og rennur greišsla samkvęmt henni žannig upp ķ höfušstól skuldarinnar, eins og hann stóš žann dag sem śrskuršur gekk um heimild til aš leita greišsluašlögunar, aš višbęttum įföllnum vöxtum og veršbótum til žess tķma. Samningskrafan mundi žannig til dęmis ekki bera drįttarvexti mešan skuldarinn greiddi af henni ķ samręmi viš greišsluašlögunina. Rétt er aš ķtreka sérstaklega aš žessi įhrif tengjast eingöngu samningskröfum og mundi greišsluašlögun žvķ engin įhrif hafa į vexti eša veršbętur af skuld sem veš eša annars konar trygging er fyrir ķ eign skuldarans.
    Um c-liš (63. gr. c).
    Hér er mešal annars męlt fyrir um efni beišni skuldara um heimild til aš leita greišsluašlögunar og žau gögn sem verša aš fylgja žeirri beišni til hérašsdóms. Ķ 1. mgr. er kvešiš į um efni beišninnar, en žar er gengiš śt frį žvķ aš hśn verši ķ öllum meginatrišum sams konar og beišni um heimild til aš leita naušasamnings eftir almennum reglum, sbr. 7. og 34. gr. laganna, aš žvķ frįtöldu aš 2. tölul. sķšarnefndu greinarinnar, žar sem segir aš ķ beišni eigi mešal annars aš koma fram skżringar į frumvarpi aš naušasamningi, mundi ekki eiga hér viš, enda er ekki rįšgert aš skuldari geri slķkt frumvarp žegar leitaš er greišsluašlögunar. Aš öšru leyti veršur aš lįta viš žaš sitja aš vķsa hér til 7. og 34. gr. laganna įn frekari umfjöllunar.
    Samkvęmt 1. mgr. 63. gr. c eiga nįnar tiltekin gögn aš fylgja beišni skuldarans um heimild til aš leita greišsluašlögunar, en meš įkvęšinu er vikiš talsvert til einföldunar frį reglum 35. gr. laganna, žar sem tališ er upp hvaš fylgja eigi beišni um heimild til aš leita naušasamnings eftir almennum reglum. Žar skiptir mestu, sem įšur var getiš, aš skuldaranum er ekki ętlaš aš gera frumvarp aš naušasamningi, en aš nokkru kemur ķ žess staš greišsluįętlun sem lżst er ķ 2. mgr. 63. gr. c og vikiš veršur sérstaklega aš hér į eftir. Žį er heldur ekki rįšgert aš skuldari leggi fram mešmęli frį tilteknum fjölda lįnardrottna, svo sem almennt gildir skv. 2. tölul. 1. mgr. 35. gr. Ķ 1. mgr. 63. gr. c kemur fram aš skuldari eigi aš lįta ķ té meš beišni sinni fjögur sķšustu skattframtöl sķn og tengist žetta žvķ, sem įšur var lżst ķ sambandi viš 63. gr. a, aš skuldari geti almennt ekki fengiš heimild til aš leita greišsluašlögunar ef hann hefur boriš ótakmarkaša įbyrgš į atvinnustarfsemi undangengin žrjś įr nema aš įkvešnum skilyršum uppfylltum. Er žannig ętlast til aš skattframtölin verši höfš til marks um aš žessu skilyrši fyrir greišsluašlögun sé fullnęgt, en skilyrši žetta veldur žvķ jafnframt aš meš beišni um heimild til aš leita greišsluašlögunar žurfa ekki aš fylgja reikningsskil fyrir skuldara eins og įskiliš er ķ 2. mgr. 35. gr. laganna. Ķ 1. mgr. 63. gr. c kemur aš auki fram aš beišninni eigi aš fylgja gögn sem hśn er studd viš, svo og vottorš um hjśskaparstöšu og fjölskyldu. Įskilnašur er geršur um sķšastnefnd vottorš meš tilliti til žess aš mįli skiptir fyrir greišsluįętlun skuldarans hvort hann haldi heimili meš öšrum og beri eftir atvikum framfęrsluskyldu viš ašra heimilismenn, svo og hvort ętlast verši til aš žeir leggi eitthvaš af mörkum vegna śtgjalda ķ tengslum viš heimilishald.
    Mikilvęgasta gagniš sem žarf aš fylgja beišni um heimild til aš leita greišsluašlögunar er greišsluįętlun og er tiltekiš ķ 2. mgr. 63. gr. c hvaš žar eigi aš koma fram. Samkvęmt įkvęšinu į greišsluįętlunin aš žjóna žeim tilgangi aš veita einkum upplżsingar ķ fyrsta lagi um tekjur skuldarans og annaš fé, sem hann kann aš rįša yfir eša geta aflaš til aš standa straum af greišslu skulda, ķ öšru lagi um fjįrhęš skulda, žar į mešal um reglubundnar afborganir af žeim ef žvķ er aš skipta, ķ žrišja lagi um vęntanleg śtgjöld į greišsluašlögunartķmabili vegna framfęrslu og annarra naušsynlegra žarfa og loks ķ fjórša lagi um hvaš įlykta megi af žessu aš skuldari sé fęr um aš leggja af mörkum til reglubundinna greišslna af skuldum sķnum meš svokallašri afborgunarfjįrhęš ef hann hyggst bjóša slķkt fram. Meš žessu er ķ raun lżst grundvellinum aš žvķ, sem helst einkennir greišsluašlögun ķ samanburši viš naušasamning eftir almennum reglum, en žaš er aš koma į žeirri skipan aš skuldari verji fjįrmunum, sem ekki er brżn žörf į vegna heimilishalds og framfęrslu, til aš greiša jafnt upp ķ allar skuldir į tilteknu tķmabili, en aš žvķ tķmabili loknu falli nišur sį hluti skuldanna sem žį kann aš standa eftir. Greišsluįętlun eftir reglum 2. mgr. 63. gr. c į žannig aš sżna meš višeigandi skżringum śtreikning į žvķ hvaš raunhęft sé aš ętla aš skuldarinn geti aš óbreyttum forsendum greitt af skuldum sķnum į tilteknu tķmabili. Ķ frumvarpinu er ekki geršur įskilnašur um eitthvert lįgmark eša hįmark greišslu og er žvķ hugsanlegt aš greišsluįętlun leiši ķ ljós aš skuldari sé alls ófęr um aš greiša neitt eša į hinn bóginn aš hann geti stašiš undir nokkrum hluta skulda eša žeim öllum meš žvķ aš dreifa greišslum yfir nįnar tiltekinn fjölda mįnaša eša įra. Greišsluašlögunin yrši žį reist į žeirri reikningslegri forsendu sem fengin yrši fram į žennan hįtt. Ķ frumvarpinu er heldur ekki afmarkaš hversu langt greišsluašlögunartķmabil eigi aš vera, en žess ķ staš er gengiš śt frį žvķ aš tķmalengdin rįšist hverju sinni af ašstęšum skuldarans, svo sem aldri, starfi, tekjuhorfum og fjölskyldustęrš, og aš haft verši ķ huga aš markmiš greišsluašlögunar er aš létta af skuldara aš axla byrši af óvišrįšanlegum skuldbindingum til langframa. Ķ norręnum rétti eru reglur meš lķkum hętti, en ķ framkvęmd hefur žar mótast sś venja aš greišsluašlögunartķmabil sé aš öšru jöfnu žrjś til fimm įr. Mį ętla aš nęrtękt sé aš hafa hlišsjón af žvķ ķ framkvęmd hér į landi.
    Til nįnari skżringa į einstökum atrišum sem koma eiga fram ķ greišsluįętlun mį huga aš žvķ aš skv. 1. tölul. 2. mgr. 63. gr. c į aš tiltaka hverjar tekjur skuldarans eru įsamt tekjum žeirra sem teljast til heimilis meš honum. Meš žessu er ekki gefiš til kynna aš ętlast sé til aš allir heimilismenn skuldarans taki žįtt ķ greišslu skulda hans, enda ber hvorki maki hans né ašrir sem halda meš honum heimili įbyrgš į skuldbindingum hans nema žaš leiši annašhvort af lögum, svo sem vegna samįbyrgšar hjóna į greišslu vissra skatta, eša žess aš viškomandi hafi gengist ķ įbyrgš fyrir skuld. Į hinn bóginn skipta tekjur maka eša annarra heimilismanna mįli į žann hįtt aš eftir žvķ sem žęr kunni aš vera meiri dregur śr žörf į žvķ aš tekjum skuldarans sé ķ sama męli og ella variš til greišslu kostnašar af framfęrslu žeirra, til dęmis ef maki skuldarans, sem jafnframt honum er framfęrsluskyldur viš börn žeirra, hefur teljandi tekjur en ber ekki teljandi skuldir. Žessi įskilnašur ķ 1. tölul. snżr žannig öšrum žręši aš žvķ aš leggja grunn aš śtreikningi į śtgjöldum skuldarans til framfęrslu og heimilishalds, sbr. 4. tölul. 2. mgr. 63. gr. c. Ķ tengslum viš žetta veršur aš taka fram aš žegar rętt er um tekjur žeirra sem teljast til heimilis meš skuldaranum er ekki horft til žess aš tekjur ólögrįša barna žar skipti almennt mįli žegar leitast er viš aš reikna śt grundvöll fyrir greišsluašlögun, enda er ekki meš žessari reglu knśiš į um aš žau greiši eitthvert framlag til heimilishalds, žótt sjįlfstęš tekjuöflun žeirra geti į hinn bóginn dregiš śr žörf į stušningi skuldarans viš žau. Ķ 1. tölul. kemur einnig fram aš upplżsa eigi ķ greišsluįętlun um tekjur įn tillits til žess hvort žęr stafi af vinnu eša öšrum sökum, svo sem fjįrmagnstekjur eša greišslur śr almannatryggingum eša lķfeyrissjóši. Loks er žess aš geta um žetta įkvęši aš męlt er fyrir um aš veita eigi upplżsingar ķ greišsluįętlun um hvaš rįši tekjum skuldarans og annarra, sem halda meš honum heimili, og hvort horfur séu į aš žęr taki breytingum. Ķ žessu felst aš upplżsa veršur til dęmis hvort tekjurnar fari eftir rįšningarsamningi eša nįnar tilteknum kjarasamningi ef um vinnulaun er aš ręša, hvaš rįši umfangi lķfeyris eša annars konar greišslna śr lķfeyrissjóši eša almannatryggingum og af hverju fjįrmagnstekjur kunni aš stafa. Tilgangur žessa įsamt upplżsingum um hvort horfur séu į aš tekjurnar taki breytingum er sį aš fram veršur aš koma ķ greišsluįętlun raunhęfur spįdómur um tekjur skuldarans og annarra heimilismanna hans į greišsluašlögunartķmabili.
    Samkvęmt 2. tölul. 2. mgr. 63. gr. c į aš koma fram ķ greišsluįętlun hvort skuldarinn muni hafa fé af öšru en tekjum sķnum til aš greiša af skuldum. Eins og nefnt er ķ dęmaskyni ķ įkvęšinu kann žetta aš stafa af fjįrframlögum annarra, svo sem ef maki skuldarans er reišubśinn til aš lįta af hendi hluta af tekjum sķnum til aš greiša skuldir hans, ęttingi skuldarans vill leggja til fé ķ žessu skyni eša hann į ķ vęndum aš fį śtborgašan arf. Annaš er žó nefnt ķ įkvęšinu, sem meiru mįli skiptir, en žaš er fé sem skuldarinn kann aš geta losaš um meš sölu eigna. Ķ tengslum viš žetta veršur aš benda į aš ķ frumvarpinu eru engin skilyrši sett um aš skuldari žurfi ķ meginatrišum aš vera eignalaus til aš geta fengiš heimild til aš leita greišsluašlögunar eša aš hann verši knśinn til aš selja eignir til aš geta fengiš heimildina. Į hinn bóginn er ekki ętlast til aš lįnardrottnar verši aš žola eftirgjöf af kröfum sķnum įn žess aš skuldarinn leggi sitt af mörkum til aš greiša žeim eins og honum er framast unnt, žar į mešal meš žvķ aš selja eignir, sem ekki eru aš fullu vešsettar, og hafa žannig tiltękt fé til aš greiša upp ķ skuldir. Til frekari skżringar į žessu mį taka sem dęmi aš skuldari eigi ķbśš, sem vešskuldir hvķla į svo aš svari til 80% af markašsverši hennar. Viš žęr ašstęšur veršur almennt aš ętlast til žess aš viš greišsluašlögun selji skuldarinn slķka eign til aš geta variš 20% af söluveršinu til greišslu skulda, en taki sķšan ķbśšarhśsnęši į leigu eša kaupi annaš ódżrara gegn žvķ aš vešsetja žaš seljandanum eša lįnastofnun fyrir fullu markašsverši. Skuldarinn getur hins vegar veriš ķ žeirri ašstöšu aš ķbśšarhśsnęši hans sé vešsett fyrir fullu verši eša jafnvel hęrri fjįrhęš. Undir žeim kringumstęšum hafa lįnardrottnar hans engan hag af žvķ aš hśsnęšiš sé selt, svo framarlega sem afborganir af vešskuldum eru ekki aš mun hęrri en svo aš žęr svari til žess sem skuldarinn yrši ella aš greiša fyrir leigu į öšru hęfilegu ķbśšarhśsnęši. Er ętlast til aš ašstęšur skuldara, sem žetta getur įtt viš um, verši metnar ķ hverju tilviki og žį mešal annars meš tilliti til įętlunar um śtgjöld skuldarans af ķbśšarhśsnęši skv. 4. tölul. 2. mgr. 63. gr. c. Varšandi ašrar eignir en ķbśšarhśsnęši veršur aš ganga śt frį žvķ aš skuldarinn eigi rétt į aš halda lausafjįrmunum til aš halda heimili ķ sama męli og slķkar eignir verša undanžegnar viš fjįrnįm skv. 43. gr. laga nr. 90/1989, um ašför. Aš žessu frįgengnu veršur į hinn bóginn aš gefa sér žį almennu reglu aš skuldarinn verši ķ tengslum viš greišsluašlögun aš koma öšrum eignum ķ verš til aš greiša lįnardrottnum, žótt vęntanlega megi sżna nokkru meiri hlišrunarsemi viš žessar ašstęšur heldur en viš fjįrnįm, svo sem meš žvķ aš skuldari fįi aš halda veršlķtilli bifreiš. Ķ žvķ sambandi yrši aš beita sanngirnismati meš žvķ aš vega saman hagsmuni skuldarans og lįnardrottna hans, en žar getur einnig skipt mįli hvort eftirgjöf af skuldum er mikil eša lķtil.
    Ķ 3. tölul. 2. mgr. 63. gr. c er kvešiš į um aš sundurliša eigi ķ greišsluįętlun allar skuldir skuldarans, bęši žęr sem žegar eru gjaldfallnar og žęr sem ekki eru komnar ķ gjalddaga. Um žęr sķšarnefndu veršur aš gefa upplżsingar um afborgunarkjör og gjalddaga, svo og vexti og verštryggingu af žeim. Tekiš er fram ķ įkvęšinu aš žetta verši jafnframt aš gera žótt tilteknar skuldir teljist ekki til samningskrafna og greišsluašlögun taki žannig ekki til žeirra. Allt er žetta įskiliš til aš fį megi glögga mynd ekki ašeins af žvķ, sem skuldarinn kann žegar aš vera kominn ķ vanefndir meš, heldur lķka af skuldbindingum sem fram undan eru. Ķ žvķ sambandi skiptir einnig mįli hvaša skuldir, sem greišsluašlögunin hefur ekki įhrif į, eiga eftir aš falla į skuldarann į tķmabilinu sem hśn stęši yfir, til dęmis vešskuldir sem hvķla į ķbśšarhśsnęši sem hann kann aš geta haldiš. Er žį haft ķ huga aš greišslur af žessum sķšastnefnda toga hefšu óhjįkvęmilega įhrif į getu skuldarans til aš greiša öšrum lįnardrottnum.
    Samkvęmt 4. tölul. 2. mgr. 63. gr. c veršur ķ greišsluįętlun aš setja fram įętlun um mešaltal mįnašarlegra śtgjalda skuldarans og žeirra, sem teljast til heimilis meš honum, į tķmabilinu sem greišsluašlögun er ętlaš aš vara vegna óhjįkvęmilegs kostnašar af heimilishaldi og daglegu lķfi aš öšru leyti. Ķ įkvęšinu er nefnt ķ dęmaskyni aš slķkur kostnašur geti stafaš mešal annars af framfęrslu, opinberum gjöldum, hśsaleigu og afborgunum af skuldum sem tryggšar eru meš veši eša į annan hįtt ķ ķbśšarhśsnęši skuldarans eša öšrum eignum sem hann vill fį aš halda eftir įn tillits til greišsluašlögunar. Ķ tengslum viš žetta žarf aš hafa hugfast aš greišsluašlögunin į ekki aš fella į lįnardrottna žyngri byršar en naušsyn ber til og veršur žvķ skuldarinn aš haga lķfi sķnu meš tilliti til žess. Viš śtreikning į įętlušum śtgjöldum hans ķ framangreindu skyni veršur žannig aš taka miš af žvķ sem telja mį mannsęmandi en lįtlausa lifnašarhętti, žar sem leitast er viš aš draga eftir megni śr óžarfa. Ganga veršur śt frį žvķ aš śtreikningur sem žessi verši aš meginreglu aš vera stašlašur mešal annars meš tilliti til aldurs skuldarans og fjölskyldustęršar, heilsufars hans og heimilisfólks hans, dvalarstašar og žess hįttar atriša. Ķ žvķ sambandi er til dęmis ekki fęrt aš taka miš af raunverulegum kostnaši, sem skuldarinn hefur haft af ķbśšarhśsnęši sķnu, hvort sem er meš greišslu hśsaleigu eša afborgana af skuldum vegna kaupa į žvķ, heldur veršur aš leggja til grundvallar hvaš telja megi ešlilegt leiguverš ķbśšarhśsnęšis mišaš viš dvalarstaš skuldarans og fjölskyldustęrš. Séu afborganir af ķbśšarlįni, sem hvķlir meš veši į eigin hśsnęši skuldarans, lęgri en nemur slķkri įętlašri leigufjįrhęš er ekki įstęša vegna žessa til aš finna aš žvķ aš hann kjósi fremur aš bśa ķ sķnu eigin ķbśšarhśsnęši en aš verja sömu eša hęrri fjįrhęš til greišslu hśsaleigu į öšrum staš. Meš lķkum hętti veršur aš nįlgast įętlun śtgjalda vegna annarra žarfa, svo sem til daglegrar framfęrslu, kostnašar af dagvistun barna eša rekstrar ódżrrar bifreišar.
    Žegar stillt hefur veriš upp žeim atrišum ķ greišsluįętlun sem aš framan er getiš stendur eftir skv. 5. tölul. 2. mgr. 63. gr. c aš leiša af žeim nišurstöšu um hver afborgunarfjįrhęš geti oršiš af samningskröfum ef bjóša į hana fram. Žannig er rįšgert aš finna verši skv. 1. tölul. hverjar mešaltalstekjur skuldarans geti mįnašarlega oršiš į greišsluašlögunartķmabili, hvaš kunni aš leggjast viš žessar tekjur skv. 2. tölul. vegna sölu eigna hans eša fjįrframlaga frį öšrum, hvaš draga verši af samanlagšri fjįrhęš śr žessum tveimur lišum vegna įętlunar į mešaltali mįnašarlegra śtgjalda skuldarans skv. 4. tölul., en mismunurinn getur žį oršiš mįnašarleg afborgunarfjįrhęš ķ skilningi 5. tölul., sem variš veršur til aš greiša hlutfallslega jafn mikiš af hverri einstakri samningskröfu eins og hśn er śtreiknuš į grundvelli 3. tölul. Samkvęmt žvķ sem fram kemur ķ 5. tölul. veršur aš tiltaka ķ greišsluįętluninni hvernig skuldarinn bżšst til aš greiša afborgunarfjįrhęšina, sem getur hvort sem er veriš gert ķ einu lagi aš tilteknum tķma lišnum eša meš reglubundnum greišslum į įkvešnu tķmabili, til dęmis meš jafnri mįnašarlegri fjįrhęš af tekjuafgangi skuldarans og eftir atvikum meš višbót eftir įkvešinn tķma vegna andviršis seldrar eignar. Ķ tengslum viš žetta veršur aš koma fram ķ greišsluįętlun hversu lengi skuldarinn muni greiša slķkar reglubundnar greišslur til lįnardrottna, til dęmis 15. dag hvers mįnašar nęstu žrjś eša fimm įrin, en žaš, sem žį kynni aš standa eftir af samningskröfum, mundi žį falla nišur vegna žessa naušasamnings. Gengiš er śt frį žvķ aš ķ greišsluįętlun komi ašeins fram hver afborgunarfjįrhęšin veršur ķ heild į hverjum gjalddaga, en skuldaranum er ekki ętlaš aš skipta henni į žessu stigi nišur į tiltekna lįnardrottna, enda veršur žaš fyrst gert žegar leitt hefur veriš ķ ljós meš innköllun skv. 1. mgr. 63. gr. e hverjir lįnardrottnarnir eru nįnar. Skv. 5. tölul. getur skuldarinn bošiš lįnardrottnum tryggingu fyrir greišslu afborgunarfjįrhęšar, til dęmis įbyrgš žrišja manns, en slķkt er ekki įskiliš sem skilyrši fyrir greišsluašlögun žótt ętla megi aš lįnardrottnar geti reynst viljugri til aš męta tillögum skuldarans meš velvild ef slķkt er bošiš fram. Žess veršur aš geta aš žótt skuldari eigi kost į aš koma fram greišsluašlögun meš öšrum kjörum en greišslu afborgunarfjįrhęšar į tilteknu tķmabili, svo sem fram kemur ķ 63. gr. b, veršur hann allt aš einu aš gera greišsluįętlun til aš leggja fram meš beišni um heimild til žeirrar ašgeršar. Žetta stafar af žvķ aš greišsluįętlun žjónar žeim tilgangi aš sżna lįnardrottnum jafnt sem umsjónarmanni meš greišsluašlögun fram į hver sé fyrirsjįanleg geta skuldarans til aš greiša af skuldum sķnum į komandi įrum. Sé sś geta engin getur skuldarinn leitaš greišsluašlögunar til aš fį algera eftirgjöf samningskrafna, sbr. 63. gr. b, en greišsluįętlunin mundi žį vera naušsynlegur grundvöllur til aš sżna fram į aš žau mįlalok séu óhjįkvęmileg.
    Ķ 3. mgr. 63. gr. c er kvešiš į um verštryggingu afborgunarfjįrhęšar og er ķ žeim efnum rįšgert aš slķkt sé skilyrši fyrir greišsluašlögun žar sem sś tilhögun į greišslum veršur fyrir valinu. Žetta er įskiliš meš tilliti til žess aš greišsluašlögun meš greišslu afborgunarfjįrhęšar getur varaš um nokkurra įra skeiš og er žvķ ekki įstęša til annars en aš aukinn almennur kaupmįttur launa komi lįnardrottnum skuldarans til góša į žennan hįtt. Ķ 3. mgr. er gengiš śt frį žvķ aš žessi verštrygging taki aš meginreglu miš af launavķsitölu, en frį žvķ megi žó vķkja ef tekjur, sem skuldarinn hyggst verja til greišslu afborgunarfjįrhęšar, munu fyrirsjįanlega ekki fylgja žeim veršlagsmęli.
    Samkvęmt 4. mgr. 63. gr. c getur skuldarinn gert rįš fyrir žvķ ķ greišsluįętlun aš skuldir innan tiltekinnar fjįrhęšar verši greiddar aš fullu žótt lįnardrottnar, sem eiga hęrri samningskröfur, verši aš žola skeršingu į sķnum réttindum. Tekiš er fram ķ įkvęšinu aš heimild til žessa sé hįš žvķ aš fjįrhęš skuldanna, sem greišast til fulls, sé óveruleg ķ ljósi fjįrhags skuldarans og aš tryggt sé aš allir ašrir lįnardrottnar fįi aš minnsta kosti jafn hįa greišslu upp ķ sķnar kröfur. Regla um heimild af žessum toga gildir um naušasamning, sem geršur er eftir almennum reglum, sbr. 3. mgr. 29. gr. og 2. mgr. 36. gr. laganna, en hśn hefur žótt ešlileg mešal annars til hagręšis viš greišslur į grundvelli naušasamnings. Žess skal og getiš aš ķ nišurlagi 4. mgr. 63. gr. c er rįšagerš um aš lįnardrottinn geti gefiš meira eftir af samningskröfu sinni en ašrir meš žvķ aš afsala sér hlutdeild ķ afborgunarfjįrhęš aš einhverju leyti eša öllu. Žótt žess sé ekki aš vęnta aš staša sem žessi komi upp ķ rķkum męli getur veriš hugsanlegt aš skuldari nįi viš undirbśning beišni sinnar samkomulagi viš tiltekinn lįnardrottinn, einn eša fleiri, um aš gefa meira eftir en ašrir og greiša žannig fyrir greišsluašlögun, en almennt gildir regla um heimild sem žessa viš naušasamningsumleitanir, sbr. 3. mgr. 29. gr. laganna.
    Samkvęmt įšurnefndum lögum nr. 65/1996 getur einstaklingur sem hyggst leita naušasamnings sótt um aš fį śr rķkissjóši réttarašstoš ķ žvķ skyni, en meš henni veršur viškomandi ķ reynd eins settur og sį sem fengiš hefur gjafsókn vegna rekstrar einkamįls fyrir dómi. Slķk réttarašstoš nęr žį mešal annars til kostnašar af žjónustu sem skuldarinn kann aš žurfa aš afla sér viš gerš beišni um heimild til naušasamningsumleitana og gagna sem henni verša aš fylgja. Eins og reglur frumvarpsins eru geršar śr garši er gengiš śt frį žvķ aš öllu einfaldara verši aš undirbśa beišni um heimild til aš leita greišsluašlögunar og geti mešal annars komiš aš notum eyšublöš eša annar višlķka hįttur til aš setja fram upplżsingar ķ stöšlušu horfi. Vegna žessa er nęrtękt aš ętla aš hagkvęmari leišir séu tękar til aš veita skuldara fjįrhagslegan stušning af almannafé til aš leita greišsluašlögunar en meš réttarašstoš samkvęmt lögum nr. 65/1996. Žvķ til samręmis er lagt til ķ 5. mgr. 63. gr. c aš dómsmįlarįšherra geti meš reglugerš komiš į fót leiš handa skuldara til aš fį endurgjaldslausa ašstoš, hvort heldur hjį opinberri stofnun eša į öšrum vettvangi, viš undirbśning beišni um heimild til aš leita greišsluašlögunar og gerš fylgigagna meš beišninni. Verši žessi reglugeršarheimild nżtt mun skuldarinn ekki geta fengiš réttarašstoš eftir fyrrnefndum lögum aš žessu leyti, svo sem tekiš er fram ķ nišurlagi 5. mgr.
    Um d-liš (63. gr. d).
    Hér eru talin skilyrši sem skuldari žarf aš fullnęgja til aš geta fengiš heimild til aš leita
greišsluašlögunar til višbótar žeim sem felast ķ 63. gr. a og įšur er gerš grein fyrir ķ athugasemdum viš a-liš 1. gr. Samkvęmt žvķ sem fram kemur ķ upphafi 1. mgr. 63. gr. d gilda almennar reglur 1. mgr. 38. gr. laganna um heimild til aš leita greišsluašlögunar, žar sem talin eru atriši sem valda žvķ aš hérašsdómara beri aš synja um heimild til aš leita naušasamnings. Um žessar almennu reglur hefur žegar veriš fjallaš hér aš framan ķ 4. liš ķ III. kafla almennra athugasemda viš frumvarpiš. Auk žessa er gengiš śt frį žvķ aš skuldari žurfi aš fullnęgja frekari skilyršum sem talin eru ķ 1.–5. tölul. 1. mgr. 63. gr. d, en žess skal getiš aš žau įkvęši eiga sér fyrirmynd ķ 2. mgr. 197. gr. dönsku gjaldžrotaskiptalaganna.
    Atrišin sem talin eru upp ķ einstökum tölulišum 1. mgr. 63. gr. d eiga žaš sammerkt aš žau valda žvķ aš hérašsdómari geti hafnaš beišni um heimild til aš leita greišsluašlögunar. Skv. 1. tölul. veršur beišni hafnaš ef fyrirliggjandi gögn gefa ekki nęgilega glögga mynd af fjįrhag skuldarans eša vęntanlegri žróun fjįrhags hans į žvķ tķmabili sem greiša į af skuldum hans samkvęmt greišsluįętlun. Hér ber aš leggja įherslu į aš skuldari veršur aš
veita fullnęgjandi upplżsingar um allt sem lżtur aš fjįrhagslegum mįlefnum hans. Žannig
ber honum aš varpa ljósi į bęši eigna- og skuldastöšu auk žess aš greina frį tekjum og möguleikum til aš afla žeirra, svo og įętlušum śtgjöldum, eins og nįnar var lżst ķ athugasemdum viš c-liš 1. gr. frumvarpsins. Skv. 2. tölul. veršur beišni um heimild til aš leita greišsluašlögunar hafnaš ef skuldarinn hefur hagaš fjįrmįlum sķnum į verulega įmęlisveršan hįtt eša tekiš fjįrhagslega įhęttu sem ekki var ķ samręmi viš fjįrhagsstöšu hans į žeim tķma sem til fjįrhagsskuldbindingarinnar var stofnaš eša eftir aš honum mįtti vera oršiš ljóst aš hann vęri ófęr um aš standa ķ fullum skilum viš lįnardrottna sķna. Skv. 3. tölul. veršur beišni hafnaš ef til skulda hefur veriš stofnaš į žeim tķma er skuldari var greinilega ófęr um aš standa viš fjįrhagsskuldbindingar sķnar. Jafnframt veršur beišni hafnaš skv. 4. tölul. ef skuldari hefur bakaš sér skuldbindingu sem einhverju nemur mišaš viš fjįrhag hans meš hįttsemi sem varšar refsingu eša skašabótaskyldu. Žį veršur beišni skuldara hafnaš eftir 5. tölul. ef hann hefur svo aš mįli skipti lįtiš hjį lķša aš standa ķ skilum viš lįnardrottna sķna žótt honum hefši veriš žaš kleift aš einhverju leyti eša öllu. Loks veršur beišni hafnaš skv. 6. tölul. ef ętla mį aš skuldarinn hafi hagaš geršum sķnum svo sem raun varš į meš rįšnum hug um aš leita greišsluašlögunar. Žessum atrišum sem greinir ķ 2.–6. tölul. er žaš sammerkt aš ekki getur veriš višeigandi aš skuldari eigi kost į greišsluašlögun ef vandi hans veršur aš einhverju leyti eša öllu rakinn til atvika af žessu tagi žar sem hann sjįlfur meš framgöngu sinni ber įbyrgš į žvķ hvernig hans mįlum er komiš. Žaš skal įréttaš aš ekki er gert rįš fyrir aš žessi matskenndu atriši verši tślkuš rżmra en efni eru til. Žegar skuldari glķmir viš verulegan fjįrhagsvanda er vissulega eitt og annaš sem hlżtur aš hafa fariš śrskeišis hjį honum įn žess žó aš framangreind atriši verši talin eiga viš žannig aš girt sé fyrir greišsluašlögun.
    Samkvęmt 2. mgr. 63. gr. d er lagt til aš heimilt verši aš skjóta til Hęstaréttar śrskurši hérašsdóms žar sem synjaš er um heimild til aš leita greišsluašlögunar. Aftur į móti er ekki gert rįš fyrir mįlskoti ef heimildin er veitt. Žetta er samhljóša įkvęšum um mįlskot śrskuršar um heimild til aš leita naušasamnings, sbr. 2. mgr. 38. gr. og 1. mgr. 39. gr. laganna. Žykir rétt aš sömu reglur gildi aš žessu leyti um greišsluašlögun.
    Ķ 3. mgr. įkvęšisins segir aš um skipun og stöšu umsjónarmanns meš greišsluašlögun fari skv. 2. mgr. 39. gr. laganna. Hér gildir žó sś regla aš kostnašur af mįlsmešferš viš greišsluašlögun, ž.m.t. žóknun umsjónarmanns, greišist śr rķkissjóši samkvęmt įkvöršun
hérašsdómara. Žetta er frįbrugšiš žvķ sem gildir viš naušasamningsumleitanir eftir almennum reglum, en žį veršur skuldari aš standa straum af kostnašinum. Eins og įšur segir er markmišiš meš žessari ašstoš viš skuldara aš greiša fyrir aš greišsluašlögun nįi žeim tilgangi aš vera raunhęft śrręši fyrir hann til aš rįša bót į žeim fjįrhagsvanda sem hann glķmir viš.
    Um e-liš (63. gr. e).
    Hér er aš finna fyrstu sérįkvęši X. kafla a um ašgeršir eftir aš fenginn hefur veriš dómsśrskuršur um heimild skuldara til aš leita greišsluašlögunar. Er hér nįnar tiltekiš męlt fyrir um innköllun til lįnardrottna, kröfulżsingar žeirra og mešferš krafna aš loknum kröfulżsingarfresti, en žegar hér er komiš sögu er staša skuldarans oršin sś sem kvešiš er į um ķ 40., sbr. 43. gr. laganna, og er hann žvķ ķ flestum atrišum eins settur og ef honum hefši veriš veitt heimild til greišslustöšvunar, bęši aš žvķ er varšar rétt hans til rįšstafana og vernd fyrir fullnustugeršum lįnardrottna.
    Ķ 1. mgr. 63. gr. e eru sérstök fyrirmęli um innköllun til lįnardrottna žegar leitaš er greišsluašlögunar, en svo sem fram kemur ķ įkvęšinu gefur umsjónarmašur, sem į žessu stigi er nżskipašur til starfa skv. 3. mgr. 63. gr. d, innköllunina śt. Skv. 1. mgr. 63. gr. e veršur aš koma fram aš innköllunin sé gefin śt sökum žess aš skuldarinn leiti greišsluašlögunar og skal aš auki bošaš ķ henni til fundar umsjónarmannsins meš samningskröfuhöfum til aš fjalla um greišsluįętlun, en um efni hennar, birtingu og réttarįhrif gilda aš öšru leyti almennar reglur 1. mgr. 44. gr. og 3. mgr. 45. gr. laganna. Žvķ til samręmis į aš birta innköllunina tvķvegis ķ Lögbirtingablaši og er kröfulżsingarfrestur fjórar vikur frį fyrri birtingunni. Innköllunin hefur ekki žau réttarįhrif aš vanlżst krafa falli nišur, heldur fer kröfuhafi, sem hiršir ekki um aš lżsa kröfu sinni, į mis viš heimild til aš hafa afskipti af mešferš mįlsins fyrir umsjónarmanni og dómstólum ef til žess kemur aš leitaš sé žar stašfestingar į greišsluašlögun, sbr. 2. mgr. 63. gr. e.
    Samkvęmt 3. mgr. žessarar greinar į umsjónarmašur aš gera svokallaša kröfuskrį aš loknum kröfulżsingarfresti. Fram kemur ķ įkvęšinu aš greina eigi ķ skrįnni frį žeim samningskröfum sem lżst hefur veriš fyrir umsjónarmanninum į kröfulżsingarfresti og er žvķ ekki ętlast til aš žar verši teknar upp kröfur sem ekki teljast til samningskrafna, žótt žeim hafi veriš lżst ķ framhaldi af innköllun. Um efni kröfuskrįrinnar er ķ 3. mgr. aš öšru leyti vķsaš til 1. og 2. tölul. 1. mgr. 46. gr. laganna. Ķ 2. mįlsl. žessarar mįlsgreinar er sérstakt įkvęši um žį ašstöšu aš skuldari hafi ķ greišsluįętlun greint frį samningskröfu sem ekki hefur veriš lżst innan kröfulżsingarfrests. Ekki er rįšgert aš umsjónarmašur taki slķka kröfu upp ķ kröfuskrį į žeim grunni einum aš skuldarinn hafi gert grein fyrir henni, enda byši slķkt upp į hęttu į misferli. Žess ķ staš er ętlast til aš umsjónarmašur bregšist žannig viš aš hann leiti upplżsinga hjį viškomandi lįnardrottni um hvort krafan sé ķ raun til og hver fjįrhęš hennar žį sé, en ķ samręmi viš slķkar upplżsingar yrši krafan tekin upp ķ kröfuskrį eftir žvķ sem atvik standa til. Žótt žetta yrši gert teldist kröfunni ekki hafa veriš lżst og nyti viškomandi lįnardrottinn žvķ ekki žeirrar stöšu sem męlt er fyrir um ķ 2. mgr. žessarar greinar. Svo sem fram kemur ķ nišurlagi 3. mgr. ber umsjónarmanninum aš kynna skuldaranum kröfuskrįna strax į žessu stigi og veita honum ef žörf krefur ašstoš viš aš gera breytingar į greišsluįętlun. Meš žeirri reglu er ekki gefiš til kynna aš įstęša geti almennt veriš til aš endurskoša greišsluįętlun į žessu stigi, heldur er veriš aš tryggja aš skuldari eigi ašgang aš umsjónarmanninum til aš veita rįšgjöf og ašstoš ķ žessum efnum hafi eitthvaš óvęnt komiš fram meš kröfulżsingum, svo sem aš skuldir hafi veriš stórum fleiri en skuldarinn hafši aš óreyndu gert sér grein fyrir eša heildarfjįrhęš žeirra til dęmis lęgri. Slķkt gęti gefiš tilefni til aš huga į nż aš greišsluįętlun, einkum ef gert er žar rįš fyrir annarri tilhögun viš greišsluašlögun en greišslu upp ķ kröfur meš afborgunarfjįrhęš.
    Um f-liš (63. gr. f).
    Ķ įkvęšinu eru lagšar til reglur um fund sem umsjónarmanni er ętlaš aš halda meš žeim kröfuhöfum, sem lżst hafa samningskröfum į kröfulżsingarfresti, til aš fjalla um greišsluįętlun skuldarans. Fundur žessi, sem halda ber innan tveggja vikna frį lokum kröfulżsingarfrests, er aš żmsu leyti hlišstęša fundar sem haldinn er skv. 48. gr. laganna viš naušasamningsumleitanir eftir almennum reglum, en į honum eru greidd atkvęši um frumvarp skuldara aš naušasamningi. Viš greišsluašlögun liggur ekkert frumvarp fyrir og žar fer engin slķk atkvęšagreišsla fram, en žess ķ staš er ķ 63. gr. f rįšgert aš fundurinn žjóni žeim megintilgangi aš umsjónarmašur fįi aš hlżša į višhorf lįnardrottna og skżringar skuldara, en ķ lok fundarins liggi fyrir aš greišsluįętlun sé af hendi skuldarans oršin endanleg žannig aš umsjónarmašurinn geti tekiš afstöšu til žess hvort hann męli meš žvķ aš greišsluašlögun komist į.
    Ķ 1. mgr. 63. gr. f eru ķ 1. mįlsl. sett įšurnefnd tķmamörk fyrir žvķ aš fundur žessi verši haldinn jafnframt žvķ sem vitnaš er til 1. og 2. mgr. 48. gr. laganna um almenn atriši varšandi fundarhald. Aš öšru leyti lżtur žessi mįlsgrein frumvarpsins aš žvķ hvernig bregšast skuli viš ef fram kemur į fundinum įgreiningur um kröfu sem lżst hefur veriš fyrir umsjónarmanni, hvort heldur vegna žess aš skuldari mótmęlir henni eša annar lįnardrottinn. Samkvęmt įkvęši žessu er ętlast til aš umsjónarmašurinn leitist viš aš jafna įgreining og er žį haft ķ huga aš miklu skiptir fyrir alla hlutašeigandi aš nišurstaša fįist um atriši sem žetta vegna žess aš greišslur skuldara eiga aš dreifast hlutfallslega jafnt til allra samningskröfuhafa aš fenginni greišsluašlögun. Eins og rįšiš veršur af lokamįlsliš žessarar mįlsgreinar er į hinn bóginn ekki ętlast til aš umleitanir til aš koma į greišsluašlögun brjóti į hugsanlegum įgreiningi um fram komna kröfu, en vissulega gęti óśtkljįš deila um atriši sem žetta sett strik ķ reikninginn žegar kemur aš žvķ aš umsjónarmašur taki įkvöršun um hvort hann męli meš greišsluašlögun, sbr. 63. gr. g.
    Samkvęmt 2. mgr. 63. gr. f er rįšgert aš į fundi žessum fari aš öšru leyti fram višręšur skuldara og lįnardrottna, žar sem sį fyrrnefndi verši mešal annars krafinn skżringa į atrišum sem žeir sķšarnefndu telji žörf į, en aš žvķ bśnu leiti umsjónarmašurinn afstöšu hvers og eins lįnardrottins sem sękir eša lętur sękja fundinn til greišsluįętlunar skuldarans. Er ętlast til aš umsjónarmašurinn fęri ķ fundargerš hver afstaša hvers lįnardrottins sé. Žegar žęr athugasemdir eru komnar fram fęr skuldarinn aš sķšustu tękifęri til aš endurskoša greišsluįętlun sķna ķ tilefni af skošanaskiptum į fundinum. Athugasemdir lįnardrottna į fundinum geta lotiš aš žvķ aš skuldarinn bjóši ekki svo hįa greišslu sem honum vęri fęrt, til dęmis vegna žess aš hann vanmeti framtķšartekjur, geri rįš fyrir óhęfilegum framfęrslukostnaši eša hyggist ekki selja tiltekna eign til aš afla fjįr til greišslu skulda. Athugasemdirnar geta jafnframt allt eins snśiš aš žvķ gagnstęša meš žvķ aš lįnardrottnar telji skuldarann hafa óraunhęfar vęntingar um greišslugetu sķna į greišsluašlögunartķmabili. Meš žvķ aš skuldarinn fįi žetta lokatękifęri til aš breyta greišsluįętlun getur hann komiš til móts viš réttmętar athugasemdir af žessum toga, enda skiptir afstaša lįnardrottna til greišsluįętlunar mįli fyrir nišurstöšu umsjónarmanns um hvort hann męli meš greišsluašlögun, sbr. 1. mgr. 63. gr. g.
    Varšandi fund skv. 63. gr. f er aš öšru leyti įstęša til aš vekja athygli į aš ķ įkvęšinu er ekki męlt fyrir um skyldu neins til aš sękja hann eša afleišingar af žvķ aš menn lįti žaš hjį lķša. Lįnardrottnar mundu ķ sjįlfu sér ekki glata neinum rétti meš žvķ aš sękja ekki fundinn, en į hinn bóginn er nęrtękt aš ętla aš umsjónarmašur lķti almennt svo į aš lįnardrottinn sem sinnir ekki mįlinu meš fundarsókn hafi ekkert viš žaš aš athuga aš skuldarinn fįi greišsluašlögun į grundvelli fyrirliggjandi greišsluįętlunar. Aš žvķ er skuldarann varšar getur fjarvera į fundi į hinn bóginn haft afdrifarķkari afleišingar. Ķ žvķ sambandi veršur aš gęta aš žvķ aš einn helsti tilgangur fundarins er aš gefa lįnardrottnum fęri į aš leita skżringa hjį skuldaranum, svo og aš veita honum tękifęri til aš breyta greišsluįętlun vegna fram kominna athugasemda žeirra. Af žessum sökum er tekiš fram ķ 1. mgr. 63. gr. g aš mešal žeirra atriša sem skipta mįli žegar umsjónarmašur metur hvort hann męli meš žvķ aš greišsluašlögun komist į sé hvort skuldarinn hafi sinnt skyldum sķnum skv. 2. mgr. 63. gr. f. Ķ žvķ ljósi liggur beint viš aš męti skuldarinn ekki til fundarins eša sżni hann žar ekki višeigandi samstarfsvilja hljóti žaš aš leiša til hęttu į aš umleitanir til greišsluašlögunar fari śt um žśfur meš žvķ aš umsjónarmašurinn męli gegn žvķ aš hśn komist į.
    Um g-liš (63. gr. g).
    Samkvęmt žessu įkvęši į umsjónarmašur innan viku frį fundi skv. 63. gr. f aš taka rökstudda afstöšu til žess hvort hann męli meš žvķ aš greišsluašlögun komist į. Įkvöršun umsjónarmannsins um žetta skiptir sköpum um mįlalok, žvķ leggist hann gegn greišsluašlögun fyrir skuldarann er mįlinu endanlega lokiš, svo sem nįnar kemur fram ķ 2. mgr. Męli hann į hinn bóginn meš žvķ aš greišsluašlögun komist į er skuldarinn eins settur og ef hann hefši hlotiš brautargengi ķ atkvęšagreišslu lįnardrottna viš naušasamningsumleitanir eftir almennum reglum, sbr. 3. mgr., og stendur žį eftir aš hann leiti stašfestingar greišsluašlögunarinnar fyrir hérašsdómi skv. 63. gr. h. Į žennan hįtt kemur afstaša umsjónarmannsins ķ staš atkvęšagreišslu lįnardrottna og mį telja žetta eitt helsta einkenni greišsluašlögunar ķ samanburši viš naušasamningsumleitanir eftir almennum reglum.
    Ķ 1. mgr. 63. gr. g er kvešiš į um fyrrnefndan frest umsjónarmannsins til aš taka afstöšu sķna, sem skal vera rökstudd og sett fram ķ skriflegri greinargerš. Ķ įkvęšinu er męlt fyrir um helstu atrišin sem umsjónarmašurinn veršur aš taka miš af žegar hann kemst aš nišurstöšu ķ žessum efnum. Žar er žess ķ fyrsta lagi getiš aš hann žurfi aš gęta aš žvķ hvort nokkuš hafi komiš fram viš mešferš hans į mįlinu sem hefši ķ upphafi įtt aš standa žvķ ķ vegi aš skuldaranum yrši heimilaš aš leita greišsluašlögunar, en meš žessu er skķrskotaš til fyrirmęla ķ 1. mgr. 38. gr. laganna, 63. gr. a og 63. gr. d. Ķ öšru lagi er ętlast til aš umsjónarmašurinn lķti til žess hvort fram komnar upplżsingar gefi til kynna aš skuldarinn leiti óešlilega mikillar eftirgjafar af hendi lįnardrottna meš greišsluašlöguninni meš tilliti til fjįrhags hans og žess sem vęnta megi aš gerst geti varšandi fjįrmįl hans ķ nįinni framtķš. Ķ žrišja lagi veršur aš gęta aš žvķ hvort skuldarinn hafi viš umleitanir til greišsluašlögunar sinnt skyldum sķnum skv. 2. mgr. 63. gr. f, sem fjallaš var um ķ athugasemdum viš f-liš 1. gr. frumvarpsins, og hvort telja megi hann aš öšru leyti hafa stašiš heišarlega aš verki ķ žessum efnum. Ķ fjórša lagi veršur umsjónarmašurinn aš leggja mat į žaš hvort raunhęft sé aš ętla aš skuldarinn geti stašiš viš žį skilmįla sem hann gengist undir meš greišsluašlöguninni, en ķ žessu sambandi veršur aš lķta svo į aš tilgangslaust sé aš lįta hana nį fram aš ganga ef ekki eru sęmilegar horfur į aš skuldarinn muni standa ķ skilum samkvęmt henni. Loks er žess ķ fimmta lagi getiš aš umsjónarmanninum beri aš taka tillit til višhorfa žeirra lįnardrottna sem hafa lżst samningskröfum og lįtiš ķ ljós afstöšu til greišsluįętlunar skuldarans į fundi skv. 63. gr. f. Ekki er ętlast til aš lįnardrottnar hafi ķ žessum efnum śrslitaįhrif, enda er meš reglum frumvarpsins mešal annars vikiš frį almennum reglum um naušasamningsumleitanir meš žvķ aš žeir rįši ekki nišurstöšu um greišsluašlögun meš atkvęšagreišslu. Į hinn bóginn hljóta mįlefnalegar og rökstuddar įstęšur fyrir andstöšu lįnardrottna viš greišsluašlögun aš hafa talsvert vęgi viš mat umsjónarmannsins. Varšandi žessa talningu į višmišunaratrišum skv. 1. mgr. 63. gr. g veršur aš benda sérstaklega į aš hśn er eftir oršalagi įkvęšisins ekki tęmandi og geta žvķ önnur atriši jafnframt komiš til skošunar. Umfram allt veršur žó aš leggja įherslu į aš ętlast er til aš umsjónarmašurinn beiti ķ žessum efnum heildstęšu mati og gęti aš žvķ hvort eftir ašstęšum öllum sé sanngjarnt gagnvart bęši skuldaranum og lįnardrottnum hans aš hann fįi lokiš skuldum sķnum į žann hįtt sem rįšgert er ķ greišsluįętlun hans.
    Ķ 2. mgr. eru fyrirmęli um lok umleitana til greišsluašlögunar ef umsjónarmašur kemst aš žeirri nišurstöšu aš męla gegn žvķ aš hśn komist į. Ķ įkvęšinu er gert rįš fyrir žvķ aš umsjónarmašurinn sendi žį tafarlaust greinargerš sķna skv. 1. mgr. įsamt skriflegri tilkynningu til skuldarans og hérašsdómstólsins žar sem skuldaranum var veitt heimild til aš leita greišsluašlögunar, en žegar sś tilkynning berst dómstólnum lżkur žessu ferli og um leiš falla nišur žau réttarįhrif sem umleitanirnar höfšu ķ för meš sér skv. 40. gr. laganna. Skuldaranum er hér ekki veitt leiš til aš leita endurskošunar į žessari nišurstöšu umsjónarmannsins, en aš žvķ leyti er skuldarinn eins settur og ef hann hefši leitaš naušasamnings eftir almennum reglum og samningsfrumvarp hans hefši ekki hlotiš nęgilegt fylgi viš atkvęšagreišslu lįnardrottna. Ljśki umleitunum til greišsluašlögunar į žennan hįtt er męlt svo fyrir ķ nišurlagi žessa įkvęšis aš umsjónarmašurinn skuli svo fljótt sem verša mį fį birta auglżsingu um mįlalokin ķ Lögbirtingablaši. Ķ tengslum viš žetta er jafnframt vakin athygli į žvķ meš sķšasta mįlsliš 2. mgr. aš almennar reglur um lok naušasamningsleitana ķ 41. og 42. gr. laganna gilda einnig žegar leitaš er greišsluašlögunar, en um lyktir mįls samkvęmt žeim įkvęšum veršur umsjónarmašur aš fį birta auglżsingu į sama hįtt og įšur var getiš.
    Męli umsjónarmašurinn meš žvķ aš greišsluašlögun nįi fram aš ganga felur sś afstaša hans žaš ķ sér skv. 3. mgr. aš skuldarinn veršur eins settur og ef frumvarp til naušasamnings fyrir hann hefši veriš samžykkt viš atkvęšagreišslu eftir almennum reglum 3. žįttar laganna. Umsjónarmašurinn gerir žį ekki ašeins greinargerš, svo sem lżst er ķ 1. mgr. žessarar greinar, heldur einnig žaš sem nefnt er ķ 3. mgr. samžykkt frumvarp aš greišsluašlögun. Ķ einstökum tölulišum 3. mgr. er tķundaš nįnar hvaš koma eigi fram ķ slķku frumvarpi, en ķ flestum atrišum er um žaš aš ręša aš dregnar verši saman upplżsingar um viss efni śr greišsluįętlun skuldarans, eftir atvikum aš teknu tilliti til breytinga sem hann kann aš hafa gert į henni viš umleitanir til greišsluašlögunar, sbr. 3. mgr. 63. gr. e og 2. mgr. 63. gr. f. Aš tvennu leyti er žó rįšgert aš samžykkta frumvarpiš geymi upplżsingar sem ekki eru ķ greišsluįętlun. Annars vegar er ķ 2. tölul. 3. mgr. 63. gr. g męlt fyrir um aš ķ frumvarpinu skuli koma fram hvaša lįnardrottnar eigi samningskröfur og hver fjįrhęš kröfu hvers žeirra sé, svo og hvaša hlutfall žeir eigi aš fį greitt af kröfum sķnum eigi greišsluašlögunin aš leiša eingöngu til hlutfallslegrar lękkunar krafnanna eša hvaša hlutfall hver žeirra eigi aš fį af afborgunarfjįrhęš ef kvešiš veršur į um žį greišslutilhögun ķ greišsluašlöguninni. Upplżsingar um žetta eru ešli mįls samkvęmt ekki ķ greišsluįętlun, enda er ekki fęrt aš slį žessu föstu fyrr en fram er komiš hverjir kröfuhafarnir eru meš žvķ annašhvort aš žeir hafi lżst kröfum sķnum eša į žann hįtt sem męlt er fyrir um ķ 3. mgr. 63. gr. e. Benda veršur į aš tilgreining į žessu ķ samžykktu frumvarpi er hįš žeim almenna fyrirvara aš kröfur falla ekki nišur žótt žeim sé ekki lżst fyrir umsjónarmanni ķ kjölfar innköllunar hans. Žótt ętla verši aš slķkt mundi heyra til undantekninga veršur aš hafa ķ huga aš kröfuhafi gęti gefiš sig į sķšari stigum fram viš skuldara og krafiš hann um greišslu samningskröfu, sem ekki var lżst og žar meš ekki gert rįš fyrir ķ samžykktu frumvarpi. Viškomandi lįnardrottinn vęri žó eftir sem įšur bundinn af žeim kjörum sem greišsluašlögunin fęli ķ sér, sbr. 2. mgr. 60. gr. laganna. Hafi greišsluašlögun komist į meš žeim skilmįlum aš skuldarinn greiši mįnašarlega tiltekna afborgunarfjįrhęš, sem er žį heildarupphęš til rįšstöfunar upp ķ samanlagšar samningskröfur, yrši aš bregšast viš tilkomu nżs samningskröfuhafa meš žvķ aš breyta upp frį žvķ hlutfallslegri skiptingu afborgunarfjįrhęšarinnar milli žeirra allra. Slķka breytingu yrši skuldarinn sjįlfur aš gera og veita žį öšrum samningskröfuhöfum upplżsingar um įstęšuna fyrir henni, en ekki er rįšgert ķ frumvarpinu aš atvik sem žessi valdi žvķ aš umleitanir til greišsluašlögunar verši enduruppteknar eša nż krafa um stašfestingu hennar komi til kasta dómstóla. Hins vegar er męlt svo fyrir ķ 3. tölul. 3. mgr. 63. gr. g aš fram skuli koma ķ stašfestu frumvarpi hvort skuldari geri rįš fyrir žvķ aš umdeild krafa sé mešal žeirra sem greitt verši af samkvęmt fyrrnefndum 2. tölul. įkvęšisins. Eins og vikiš var aš ķ athugasemdum viš f-liš 1. gr. frumvarpsins eru reglur ķ 1. mgr. 63. gr. f um mešferš umdeildra krafna viš umleitanir til greišsluašlögunar, en ekki er mišaš viš aš nišurstaša fįist žar alltaf um réttmęti slķkra krafna. Žvķ getur komiš til žess aš umleitunum ljśki įn žess aš śtkljįšur sé įgreiningur um kröfu, eina eša fleiri, en svo sem fram kemur ķ sķšari mįlsliš 2. mgr. 63. gr. f er ętlast til aš skuldarinn segi žar į sķšustu stigum til um hvaš hann hafi ķ hyggju meš slķka kröfu, žaš er aš segja hvort gert skuli rįš fyrir henni ķ samžykktu frumvarpi eša ekki. Įkvęši 3. tölul. 3. mgr. 63. gr. g taka miš af žessu. Meš žvķ aš greina sérstaklega frį žvķ ķ samžykktu frumvarpi aš tiltekin krafa, sem ętlaš er aš greidd verši, sé umdeild er vakin athygli annarra lįnardrottna sem eiga greišslu ķ vęndum af afborgunarfjįrhęš į žvķ aš hlutdeild žeirra ķ henni kunni aš breytast til hękkunar ef įgreiningur um umdeildu kröfuna er leiddur til lykta į žann hįtt aš hśn lękki eša falli meš öllu brott. Varšandi 3. mgr. 63. gr. g er aš öšru leyti įstęša til aš vekja athygli į aš meš upphafsoršum įkvęšisins er umsjónarmanninum gert aš boša skuldarann į sinn fund til aš afhenda honum greinargerš sķna um lok mįlsins og eintak af samžykkta frumvarpinu. Hér er gengiš śt frį žvķ aš žörf sé į aš gera žetta meš formlegri athöfn, enda hefst einnar viku frestur skuldarans til aš leggja skriflega kröfu fyrir hérašsdóm um stašfestingu greišsluašlögunarinnar skv. 1. mgr. 63. gr. h į tķmamarki žessa fundar.
    Ķ 4. mgr. 63. gr. g er męlt fyrir um skyldu umsjónarmannsins til aš senda lįnardrottnum, sem lżstu kröfum viš umleitanir til greišsluašlögunar, eintak af greinargerš sinni skv. 1. mgr. greinarinnar įsamt tilkynningu um lyktir mįlsins ķ höndum hans. Tilkynningu sem žessa veršur aš senda lįnardrottnum sem lżstu kröfum įn tillits til žess hvort žeir hafi reynst vera samningskröfuhafar og gildir žetta įkvęši jafnt hvort sem umsjónarmašurinn hefur męlt meš eša gegn žvķ aš greišsluašlögun nįi fram aš ganga. Hafi hann męlt meš žvķ veršur eintak af samžykktu frumvarpi einnig aš fylgja žessum tilkynningum.
    Um h-liš (63. gr. h).
    Ķ žessu įkvęši eru sérreglur um stašfestingu naušasamnings um greišsluašlögun og réttarįhrif hans, en žęr fela ķ sér minni hįttar frįvik frį almennum reglum ķ IX. og X. kafla laganna. Eins og fram kemur ķ upphafi 1. mgr. veršur skuldarinn aš leita stašfestingar greišsluašlögunar fyrir hérašsdómstólnum žar sem honum var ķ byrjun veitt heimild til aš leita hennar, og skal žaš gert innan viku frį žeim fundi sem umsjónarmašur bošaši hann til skv. 3. mgr. 63. gr. g. Ķ žvķ sambandi veršur aš taka fram aš ķ 1. mgr. 63. gr. h er ekki mišaš viš aš žessi frestur byrji žvķ ašeins aš lķša aš skuldarinn męti til fundarins og er žaš žvķ į hans įhęttu aš lįta hjį lķša aš sinna fundarboši umsjónarmannsins. Skuldarinn veršur aš leggja skriflega kröfu um stašfestingu naušasamningsins fyrir hérašsdóm innan žessa frests og leggja meš henni žau gögn sem talin eru upp ķ sķšari mįlsliš 1. mgr. 63. gr. h. Um ferliš viš stašfestingu greišsluašlögunar gilda aš öšru leyti almennar reglur IX. kafla laganna aš žvķ leyti sem žęr geta įtt viš, žar į mešal um heimild lįnardrottins til aš andmęla kröfu um stašfestingu, sbr. 58. gr. žeirra.
    Ķ 2. mgr. 63. gr. h er kvešiš į um aš naušasamningur um greišsluašlögun hafi sömu réttarįhrif og dómsįtt milli skuldarans og lįnardrottna hans um samningskröfur, sem žeir hafa lżst og komiš hafa fram ķ kröfuskrį umsjónarmanns, ef skuldarinn hefur ekki andmęlt žeim į fundi skv. 1. mgr. 63. gr. f. Um žetta įkvęši, sem svarar efnislega til fyrirmęla 3. mgr. 60. gr. laganna um slķk įhrif naušasamnings sem er geršur eftir almennum reglum, er rétt aš vekja athygli į aš įskiliš er aš viškomandi lįnardrottinn hafi lżst kröfu sinni jafnframt žvķ sem hśn hafi veriš tekin upp ķ kröfuskrį, en af žessu leišir aš krafa sem tilgreind vęri ķ skrįnni skv. 3. mgr. 63. gr. e įn žess aš henni hafi veriš lżst mundi ekki njóta žessarar stöšu.
    Varšandi réttarįhrif greišsluašlögunar er ętlast til aš almennar reglur X. kafla laganna gildi aš öšru leyti. Žetta felur mešal annars ķ sér aš greišsluašlögun tekur gildi žegar endanleg dómsśrlausn hefur veriš fengin um stašfestingu hennar, sbr. 1. mgr. 60. gr. laganna, greišsluašlögun tekur til allra samningskrafna įn tillits til žess hvort žeim var lżst ķ kjölfar innköllunar umsjónarmanns, sbr. fyrri mįlsliš 2. mgr. 60. gr., efndir samningskröfu samkvęmt skilmįlum greišsluašlögunar hefur sömu įhrif og ef krafan hefši veriš efnd aš fullu eftir upphaflegu efni hennar, sbr. sķšari mįlsliš sömu mįlsgreinar, og greišsluašlögun breytir ķ engu heimild lįnardrottins til aš ganga fyrir fullri samningskröfu sinni aš žeim sem hefur tekiš į sig įbyrgš į henni eša veitt veš eša ašra tryggingu fyrir henni ķ eign sinni, sbr. 4. mgr. 60. gr. Ķ framhaldi af stašfestingu naušasamnings um greišsluašlögun gęti komiš til žess aš beitt yrši reglum XX. kafla laganna um riftun rįšstafana skuldarans, sbr. 32. og 61. gr. Loks gilda įkvęši 62. og 63. gr. laganna mešal annars um heimild lįnardrottins til aš fį greišsluašlögun ógilta meš dómi vegna vanefnda skuldarans į skuldbindingum sķnum samkvęmt henni eša af öšrum žeim įstęšum sem žar greinir.
    Um i-liš (63. gr. i).
    Hér er lagt til aš ljśka megi gjaldžrotaskiptum meš naušasamningi til greišsluašlögunar eftir įkvęšum XXI. kafla laganna. Er žį mišaš viš aš žrotamašur leggi fyrir skiptastjóra greišsluįętlun ķ staš frumvarps aš naušasamningi. Skiptastjóri leitar sķšan greišsluašlögunar eins og umsjónarmašur hefši annars gert. Um žetta gilda reglur XXI. kafla laganna meš žeim frįvikum sem leišir af įkvęšum frumvarpsins. Žarfnast žetta ekki frekari skżringa.

Um 2. gr.

    Samkvęmt 3. tölul. 2. mgr. 65. gr. laganna geta įrangurslausar tilraunir til aš koma į naušasamningi oršiš grundvöllur fyrir kröfu lįnardrottins um gjaldžrotaskipti į bśi skuldara. Žaš leišir af sjįlfu sér aš įrangurslaus tilraun til aš koma į naušasamningi til greišsluašlögunar hafi sömu réttarįhrif. Žvķ er lögš til višeigandi breyting į lagatilvķsun ķ umręddu įkvęši laganna.

Um 3. gr.

    Įkvęši žetta, sem snżr aš gildistöku laganna ef frumvarpiš nęr fram aš ganga, žarfnast ekki skżringa.

Um įkvęši til brįšabirgša.

    Vegna žess sérstaka įstands sem nś rķkir ķ efnahagsmįlum og snertir fjįrhag fjölmargra heimila er lagt til aš žrįtt fyrir įkvęši 4. tölul. 1. mgr. 28. gr. laganna verši unnt aš gera breytingar į skilmįlum žeirra krafna sem eru ķ eigu Ķbśšalįnasjóšs eša fjįrmįlafyrirtękja ķ eigu rķkisins ef kröfurnar eru tryggšar meš veši ķ ķbśšarhśsnęši hér į landi sem ętlaš er til eigin nota skuldara. Žannig verši skilmįlum žess hluta skuldarinnar sem fellur innan veršmats fasteignarinnar breytt en sį hluti sem śt af stendur greišist į sama hįtt og samningskröfur. Žar sem um frįvik frį meginreglunni ķ fyrrgreindri 28. gr. laganna er aš ręša og eingöngu er įtt viš kröfur ķ eigu Ķbśšalįnasjóšs og fjįrmįlafyrirtękja ķ eigu rķkisins žykir rétt aš įkvęšiš verši endurskošaš fyrir 1. janśar 2011.


Fylgiskjal.

Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breyting į lögum um gjaldžrotaskipti o.fl.,
nr. 21/1991 (greišsluašlögun).
    Meš frumvarpi žessu er gert rįš fyrir aš inn ķ lög um gjaldžrotaskipti verši bętt śrręši sem beri heitiš greišsluašlögun. Reglur um greišslustöšvun og naušasamninga er aš finna ķ lögum um gjaldžrotaskipti en žessi réttarśrręši hafa žaš aš markmiši aš gera skuldara kleift aš rįša bót į fjįrhagsöršugleikum sķnum til aš forša žvķ aš bś hans verši tekiš til gjaldžrotaskipta. Reynslan af žessu fyrirkomulagi er aš žessi śrręši gagnist helst žeim sem leggja stund į atvinnurekstur af einhverju tagi. Tilgangurinn meš frumvarpinu er aš gera einstaklingum sem ekki stunda atvinnurekstur eša hafa hętt slķkum rekstri og glķma viš verulegan fjįrhagsvanda kleift aš endurskipuleggja fjįrmįl sķn meš sama hętti. Hluti skulda sem stafa frį atvinnustarfsemi žarf žó aš vera tiltölulega lķtill hluti heildarskulda einstaklinga. Ķ kjölfar bankahrunsins į lišnu hausti og žeirrar miklu efnahagslęgšar sem žvķ hefur fylgt meš tilheyrandi greišsluvanda fyrir stóran hóp fólks žykir naušsynlegt aš tryggja einstaklingum virkara śrręši til aš endurskipuleggja fjįrmįl sķn en hingaš til hefur veriš mögulegt. Gert er rįš fyrir aš skuldari geti aš įkvešnum skilyršum uppfylltum leitaš naušasamnings til greišsluašlögunar. Meš žvķ er įtt viš algera eftirgjöf samningskrafna, hlutfallslega lękkun, gjaldfrest į žeim, greišslu žeirra meš hlutdeild ķ afborgunarfjįrhęš ķ einu lagi eša meš įkvešnu millibili eša breytt form į greišslu.
    Ķ brįšabirgšaįkvęši er lagt til aš kröfur ķ eigu Ķbśšalįnasjóšs eša fjįrmįlafyrirtękja ķ eigu rķkisins sem tryggšar eru meš veši ķ ķbśšarhśsnęši hér į landi geti lķka falliš undir naušasamning til greišsluašlögunar. Meš slķkum śrręšum veršur hęgt aš fjölga gjalddögum, veita greišslufrest um įkvešinn tķma og įkveša nżjan lįnstķma og skuldbreytingu vanskila. Sį hluti skuldarinnar sem vešiš nęr ekki til įkvaršast meš sama hętti og ašrar samningskröfur. Almennar reglur naušasamninga munu gilda um slķka greišsluašlögun meš nokkrum frįvikum sem hafa žaš aš markmiši aš greiša sem best fyrir aš raunhęft śrręši standi til boša fyrir žann hóp einstaklinga sem frumvarpinu er ętlaš aš žjóna. Žessi frįvik eru ķ fyrsta lagi aš skuldari žarf ekki aš afla skriflegrar yfirlżsingar um mešmęli lįnardrottna enda ekki gert rįš fyrir aš mįliš verši boriš undir atkvęši žeirra eins og gildir um naušasamninga. Žannig er mešferšin gerš aušveldari og einföld greišsluįętlun kemur ķ staš frumvarps aš naušasamningi. Ķ öšru lagi er ekki gert rįš fyrir aš afstaša lįnardrottna rįši žvķ hvort greišsluašlögun kemst į eša ekki. Žess ķ staš er lagt til aš dómskipašur umsjónarmašur taki rökstudda afstöšu til žess hvort hann męli meš žvķ aš greišsluašlögun komist į fyrir skuldara. Mešmęli hans eru žį lįtin jafngilda žvķ aš frumvarp aš naušasamningi hafi veriš samžykkt af lįnardrottnum. Ķ žrišja lagi er lagt til aš kostnašur viš aš koma į greišsluašlögun falli aš verulegu leyti į rķkissjóš. Žannig er gert rįš fyrir aš žóknun umsjónarmanns verši greidd af rķkissjóši. Auk žess er veitt heimild fyrir dómsmįlarįšherra til aš įkveša meš reglugerš aš bošiš verši upp į endurgjaldslausa ašstoš viš aš undirbśa beišni um greišsluašlögun.
    Samkvęmt įkvęšum gjaldžrotaskiptalaga skal dómari skipa umsjónarmann meš naušasamningum og leggja fram tryggingu fyrir greišslu kostnašar. Sś trygging er 250 žśs. kr. og mį gera rįš fyrir aš vinna umsjónarmanns viš greišsluašlögun verši svipuš fjįrhęš ķ hverju mįli. Leitaš hefur veriš til Rįšgjafarstofu um fjįrmįl heimilanna um aš taka aš sér ašstoš viš gerš beišna um greišsluašlögun og fylgigagna og er gert rįš fyrir aš sś ašstoš verši skuldaranum aš kostnašarlausu. Réttarašstoš vegna naušasamninga nemur ķ dag 439 žśs. kr. į hvert mįl og ętti sį sem leitar eftir naušasamningi til greišsluašlögunar sama rétt ef ekki vęri bošiš upp į endurgjaldslausa ašstoš hjį ašila eins og Rįšgjafastofu um fjįrmįl heimilanna. Gert er rįš fyrir žvķ aš einfaldara verši aš undirbśa beišni um heimild til greišsluašlögunar en almennt į viš um naušasamninga, m.a. meš notkun eyšublaša og upplżsinga ķ stöšlušu formi.
    Ekki liggur fyrir hvaša įhrif frumvarp žetta, verši žaš aš lögum, hefur į Ķbśšalįnasjóš eša fjįrmįlastofnanir ķ eigu rķkisins umfram žęr afskriftir lįna sem eru fyrirsjįanlegar eftir aš žrengdi aš ķ efnahagskerfinu. Veriš er aš skoša hvaša įhrif skuldbreytingar og frystingar lįna hafa haft į sjóšstreymi Ķbśšalįnasjóšs en nišurstöšur liggja ekki fyrir. Hvort žetta frumvarp ķžyngi sjóšnum verulega er óvķst, en žó er žaš tališ ólķklegt žar sem hįmark er į lįnum og hefur žaš hįmark mišast viš heildarvešsetningu lįna.
    Verši frumvarpiš óbreytt aš lögum er nokkur óvissa um kostnaš sem fellur į rķkissjóš og ręšst žaš ašallega af fjölda žeirra mįla sem til greišsluašlögunar koma. Mišaš viš žęr ašstęšur sem nś eru ķ efnahagsmįlum mį bśast viš aš talsvert mikil eftirspurn verši eftir slķku śrręši. Į įrinu 2006 komu bś 130 einstaklinga til gjaldžrotaskipta, 150 bś į įrinu 2007 og voru žau oršin 132 ķ lok september 2008. Ljóst er aš nokkur aukning hefur oršiš į milli įra ķ gjaldžrotum einstaklinga og mį bśast viš talsveršri aukningu įfram. Verši reyndin sś aš stór hluti žeirra sem eru į leiš ķ gjaldžrot leiti eftir naušasamningi til greišsluašlögunar mį ętla aš kostnašur rķkissjóšs verši į bilinu 25 til 50 m.kr. į įri verši mįlafjöldinn į bilinu 100 til 200. Višbótarkostnašur Rįšgjafarstofu um fjįrmįl heimilanna ręšst sömuleišis af fjölda žeirra mįla sem til stofunnar berast. Gert hefur veriš rįš fyrir aš rįša žurfi a.m.k. einn višbótarstarfsmann og jafnvel allt aš žrjį ef spurn eftir žjónustunni veršur mjög mikil. Kostnašurinn gęti žvķ oršiš į bilinu 6 til 20 m.kr., en eftir žvķ sem starfsmönnum fjölgar skapast m.a. žörf į stęrra hśsnęši. Heildarkostnašur rķkissjóšs af samžykkt frumvarpsins er eins og įšur segir nokkuš óljós en gęti veriš į bilinu 30 til 70 m.kr. Frumvarpiš gerir rįš fyrir aš lögin öšlist žegar gildi en ekki er gert rįš fyrir žessum auknu śtgjöldum ķ fjįrlögum įrsins 2009.