um breytingu į lögum um ašför, nr. 90/1989, lögum um naušungarsölu,
nr. 90/1991, og lögum um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991
.
(Lagt fyrir Alžingi į 136. löggjafaržingi 2008–2009.)
I. KAFLI Breyting į lögum um ašför, nr. 90/1989, meš sķšari breytingum.
1. gr.
Viš lögin bętist nżtt įkvęši til brįšabirgša sem oršast svo:
Žrįtt fyrir įkvęši 1. mįlsl. 1. mgr. 7. gr. og 1. mįlsl. 8. gr. skal žargreindur ašfararfrestur
frį gildistöku laga žessara til 1. janśar 2010 vera fjörutķu dagar ķ staš fimmtįn daga.
II. KAFLI
Breyting į lögum um naušungarsölu, nr. 90/1991, meš sķšari breytingum.
2. gr.
Į eftir 1. mįlsl. 2. mgr. 21. gr. laganna kemur nżr mįlslišur sem oršast svo: Skal sżslumašur mešal annars leišbeina geršaržola sérstaklega um žann kost aš rįšstafa megi eign
meš naušungarsölu į almennum markaši.
3. gr.
Viš lögin bętist nżtt įkvęši til brįšabirgša sem oršast svo:
Frį gildistöku laga žessara ber sżslumanni aš verša viš ósk geršaržola um aš fresta fram
yfir 31. įgśst 2009 töku įkvöršunar um byrjun uppbošs eša rįšstöfun eignar į almennum
markaši ef leitaš er naušungarsölu į grundvelli 6. gr. į fasteign žar sem geršaržoli heldur
heimili og hefur skrįš lögheimili, enda sé um aš ręša hśsnęši sem ętlaš er til bśsetu samkvęmt įkvöršun skipulags- og byggingaryfirvalda. Hafi žegar veriš įkvešin rįšstöfun
slķkrar fasteignar til fullnustu kröfu skv. 6. gr. viš byrjun uppbošs eša framhald žess eša į
almennum markaši en uppboši hefur ekki veriš lokiš eša boš į almennum markaši samžykkt ķ eign skal sżslumašur verša viš ósk geršaržola um aš fresta žeim ašgeršum fram yfir
31. įgśst 2009.
Verši naušungarsölu frestaš samkvęmt žvķ sem segir ķ 1. mgr. skulu kröfur, sem trygging
er fyrir ķ viškomandi eign og tilheyra rķkinu eša stofnun eša fjįrmįlafyrirtęki ķ eigu žess,
ašeins bera žį vexti fram til 1. september 2009 sem žęr hefšu ella boriš ef ekki hefši komiš
til vanskila į žeim.
Tķmabil sem naušungarsölu er frestaš skv. 1. mgr. skal undanskiliš žeim fresti sem um
ręšir ķ 2. mgr. 27. gr.
III. KAFLI Breyting į lögum um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, meš sķšari breytingum.
4. gr.
3. mgr. 70. gr. laganna oršast svo:
Ef skuldarinn sękir žing skal hérašsdómari leišbeina honum um žau śrręši sem kvešiš
er į um ķ 3. žętti. Ef skuldari og lįnardrottinn sem krefst skipta į bśi hans ęskja žess mį
dómari verša viš sameiginlegri beišni žeirra um aš fresta mešferš kröfunnar. Slķka fresti mį
ekki veita til lengri tķma en samtals eins mįnašar nema skuldari sé einstaklingur sem ekki
stundar atvinnurekstur, en fresturinn mį žį lengstur verša samtals žrķr mįnušir.
5. gr.
Viš 2. mgr. 165. gr. laganna bętist nżr mįlslišur sem oršast svo: Sį fyrningarfrestur er
tvö įr, en sé fyrningu slitiš innan hans fer um fyrningarfrest upp frį žvķ eftir almennum
reglum.
6. gr.
Viš lögin bętist nżtt įkvęši til brįšabirgša sem oršast svo:
Žrįtt fyrir įkvęši 1. mgr. 87. gr. getur skiptastjóri meš samžykki vešhafa heimilaš skuldara aš bśa įfram ķ hśsnęši ķ eigu bśsins ķ allt aš tólf mįnuši. Fyrir žau afnot skal hann
greiša leigu sem nemur a.m.k. žeim kostnaši sem er af eigninni, en žaš sem umfram er gengur til greišslu krafna sem tryggšar eru meš veši ķ eigninni. Heimild žessi fellur nišur 1. mars
2010, en įkvöršun sem skiptastjóri hefur tekiš fyrir žann dag stendur til loka žess tķma sem
įkvešinn var.
7. gr.
Lög žessi öšlast žegar gildi.
Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.
Frumvarp žetta er samiš ķ dóms- og kirkjumįlarįšuneyti. Haft var samrįš viš fulltrśa
réttarfarsnefndar viš śtfęrslu įkvęša žess. Į verkefnaskrį rķkisstjórnarinnar koma fram žęr
įętlanir aš lagt verši fram frumvarp til laga um breytingar į lögum sem bęta eiga stöšu
skuldara viš gjaldžrotaskipti og fresta naušungarsölu um sex mįnuši svo aš skuldarar fįi
tękifęri til aš endurskipuleggja fjįrmįl sķn. Į grundvelli verkefnaskrįrinnar eru ķ frumvarpi
žessu lagšar til breytingar į lögum um ašför, naušungarsölu og gjaldžrotaskipti o.fl. Ķ fyrsta
lagi eru lagšar til breytingar į lögum um ašför, sbr. 1. gr. frumvarpsins, žar sem gert er rįš
fyrir tķmabundinni lengingu ašfararfrests śr 15 dögum ķ 40. Er meš žessum hętti leitast viš
aš auka svigrśm skuldara sem lenda ķ greišsluerfišleikum til aš leita śrręša og endurskipuleggja fjįrmįl sķn og hugsanlega komast žannig hjį žvķ aš ašför og fjįrnįm sé gert ķ eignum
žeirra, og hugsanlegri naušungarsölu og gjaldžrotaskiptamešferš ķ kjölfariš. Lagt er til aš
lenging ašfararfrests verši tķmabundin og endurspeglar žaš žęr óvenjulegu ašstęšur sem
nś eru ķ efnahagslķfi žjóšarinnar og žį auknu hęttu į greišsluerfišleikum sem fjölskyldur,
einstaklingar og fyrirtęki standa frammi fyrir.
Ķ öšru lagi eru lagšar til breytingar į lögum um naušungarsölu, sbr. 2. og 3. gr. frumvarpsins. Annars vegar verši įréttaš aš sżslumašur leišbeini geršaržola sérstaklega um aš
hann geti aš įkvešnum skilyršum uppfylltum óskaš eftir žvķ aš eign sé seld naušungarsölu
į almennum markaši. Er žetta gert til aš tryggja aš įvallt verši leitaš leiša til aš fį sem hęst verš fyrir eignina. Hins vegar er lagt til aš unnt verši aš fresta fram yfir 31. įgśst 2009
naušungarsölu į fasteign, eša rįšstöfun hennar į frjįlsum markaši, ef geršaržoli óskar eftir
žvķ. Enn er hér um aš ręša tķmabundna heimild vegna žess efnahagsįstands sem nś rķkir. Er
skuldara meš žessu veittur aukinn tķmi til aš koma nżrri skipan į fjįrmįl sķn.
Ķ žrišja lagi er gert rįš fyrir breytingum į lögum um gjaldžrotaskipti o.fl. sem bęta eiga
réttarstöšu skuldara, sbr. 4.–6. gr. frumvarpsins. Dómari skal leišbeina skuldara um žau
śrręši sem felast ķ greišsluašlögun og naušasamningum, sbr. 4. gr. Er meš žvķ leitast viš
aš tryggja aš žeir skuldarar, sem hugsanlega geti nżtt sér žessi śrręši, fari ekki į mis viš
žau. Žį er lögš til stytting į fyrningarfresti krafna, hann verši tvö įr įn tillits til žess um
hvers konar kröfu er aš ręša, sbr. 5. gr. frumvarpsins. Sé fyrningu hins vegar slitiš innan
žessa nżja fyrningarfrests fęr krafan į nż žann fyrningartķma sem upphaflega fylgdi henni.
Loks er lagt til aš skiptastjóri žrotabśs geti, ef vešhafar bśsins samžykkja, heimilaš skuldara
aš bśa įfram ķ ķbśšarhśsnęši ķ eigu bśsins ķ allt aš 12 mįnuši, sbr. 6. gr. frumvarpsins.
Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.
Um 1. gr.
Meš įkvęšinu er lagt til aš ašfararfrestir til fullnustu krafna sem getiš er um ķ 5.–10.
tölul. 1. mgr. 1. gr. laganna verši lengdir tķmabundiš fram til 1. janśar 2010, śr fimmtįn
dögum ķ fjörutķu daga. Er hér um aš ręša kröfur samkvęmt eftirfarandi ašfararheimildum:
1.
śrskuršum yfirvalda sem eru ašfararhęfir samkvęmt fyrirmęlum laga,
2.
įkvöršunum yfirvalda um fésektir, dagsektir og févķti sem eru ašfararhęfar samkvęmt
fyrirmęlum laga,
3.
skuldabréfum fyrir įkvešinni peningaupphęš, hvort sem vešréttindi hafa veriš veitt
fyrir skuldinni eša ekki, žar sem undirskrift skuldara er vottuš af lögbókanda, hęstaréttar- eša hérašsdómslögmanni, löggiltum fasteignasala eša tveimur vitundarvottum,
ef berum oršum er tekiš fram ķ įkvęšum skuldabréfsins aš ašför megi gera til fullnustu
skuldinni įn undangengins dóms eša réttarsįttar,
4.
vķxlum og tékkum, aš žvķ leyti sem krafist er fullnęgju greišsluskyldu į grundvelli
gildandi réttar samkvęmt slķkum skjölum,
5.
kröfum um skatta og önnur samsvarandi gjöld sem innheimt eru samkvęmt lögum af
innheimtumönnum rķkissjóšs, sveitarfélögum eša sameiginlegum gjaldheimtum rķkis
og sveitarfélaga,
6.
kröfum, įšur ótöldum, sem njóta lögtaksréttar samkvęmt fyrirmęlum laga.
Er meš įkvęšinu leitast viš aš veita skuldari rżmri tķma til aš bregšast viš innheimtuašgeršum og leita leiša viš aš endurskipuleggja fjįrmįl sķn.
Um 2. gr.
Ķ greininni er lagt til aš sżslumašur skuli viš fyrirtöku į beišni um naušungarsölu leišbeina geršaržola um aš hann geti aš įkvešnum skilyršum uppfylltum óskaš eftir žvķ aš eign
sé seld naušungarsölu į almennum markaši. Skv. 2. mgr. 21. gr. laganna skal sżslumašur
veita geršaržola naušsynlegar leišbeiningar um réttarstöšu hans į sama hįtt og dómara ķ
einkamįli ber aš leišbeina ólöglęršum mįlsašila, žar į mešal um naušungarsölu į almennum markaši. Ķ įkvęši žessu er kvešiš į um aš sżslumašur leišbeini geršaržola sérstaklega
um žann möguleika aš naušungarsala fari fram į almennum markaši. Er žaš gert til aš
tryggja aš įvallt verši leitaš leiša til aš fį sem hęst verš fyrir eignina.
Um 3. gr.
Ķ įkvęši žessu er lagt til aš óski skuldari eftir aš įkvöršun um byrjun uppbošs eša rįšstöfun eignar į almennum markaši verši frestaš fram yfir 31. įgśst 2009 žį ber sżslumanni
aš verša viš žeirri beišni įn žess aš leita eftir afstöšu geršarbeišanda til beišninnar. Skilyrši
fyrir frestinum er aš um sé aš ręša hśsnęši sem ętlaš er til bśsetu samkvęmt įkvöršun
skipulags- og byggingaryfirvalda, geršaržoli eigi žar lögheimili og haldi žar heimili. Ķ žeim
tilvikum žegar įkvešiš hefur veriš hvenęr byrjun uppbošs eša framhald žess eša sala į almennum markaši skuli fara fram en uppboš hefur ekki fariš fram eša boš į almennum markaši samžykkt skal sżslumašur į sama hįtt verša viš ósk geršaržola um frest. Į žessu tķmabili skulu kröfur ķ eigu rķkisins, rķkisstofnunar eša fjįrmįlafyrirtękja ķ eigu rķkisins ekki bera
drįttarvexti heldur žį vexti sem krafan hefši boriš hefši ekki komiš til vanskila į henni. Sś
regla į ekki viš um kröfur ķ eigu annarra.
Įkvęši žetta er tķmabundiš vegna žess efnahagsįstands sem nś rķkir. Er meš žvķ veriš
aš veita skuldurum aukinn tķma til aš koma nżrri skipan į fjįrmįl sķn.
Um 4. gr.
Lagt er til aš žegar skuldari mętir ķ žinghald žar sem tekin er fyrir beišni um gjaldžrotaskipti į bśi hans skuli dómari leišbeina honum um žau śrręši sem getiš er um ķ 3. žętti
laganna žar sem fjallaš eru um naušasamninga og greišsluašlögun. Er meš žvķ leitast viš
aš tryggja aš skuldarar sem hugsanlega gętu nżtt sér žessi śrręši fari ekki į mis viš žau. Žį
er jafnframt lengdur sį frestur sem veita mį viš mešferš kröfu um gjaldžrotaskipti ķ žeim
tilvikum žegar skuldari er einstaklingur sem ekki stundar atvinnurekstur. Getur fresturinn
žį aš hįmarki veriš žrķr mįnušir samtals.
Um 5. gr.
Ķ greininni er lagt til aš nżr fyrningarfrestur kröfu sem lżst er ķ žrotabś verši tvö įr. Telst
sį frestur annars vegar frį skiptalokum ef um višurkennda kröfu er aš ręša og hins vegar
frį žeim tķma er kröfu var lżst ķ bśiš eins og fram kemur ķ 2. mgr. 165. gr. laganna. Į žessi
fyrningarfrestur viš um allar lżstar kröfur óhįš žvķ hver upphaflegur fyrningarfrestur kröfunnar var. Hér er žvķ um styttingu į fyrningarfresti aš ręša frį žvķ sem veriš hefur į kröfum
sem lżst hefur veriš ķ žrotabś en fyrningartķmi hefur veriš mislangur eftir žvķ um hvers konar
kröfu er aš ręša, 4, 10 eša 20 įr, sbr. lög um fyrningu kröfuréttinda, nr. 150/2007. Sé fyrningu hins vegar slitiš innan žessa nżja fyrningarfrests fęr krafan į nż žann fyrningartķma
sem upphaflega fylgdi henni.
Um 6. gr.
Ķ greininni er kvešiš į um aš skiptastjóri žrotabśs geti ef vešhafar ķ eign bśsins samžykkja heimilaš skuldara aš bśa įfram ķ ķbśšarhśsnęši ķ eigu bśsins ķ allt aš tólf mįnuši.
Fyrir žau afnot skal hann greiša leigu sem nemur a.m.k. žeim kostnaši sem er af eigninni,
en žaš sem umfram er gengur til greišslu krafna sem tryggšar eru meš veši ķ eigninni. Um
tķmabundna heimild er aš ręša vegna žess įstands sem nś rķkir ķ efnahagsmįlum žjóšarinnar. Meš įkvęšinu er reynt aš koma til móts viš ósk žrotamanns sem vill bśa įfram ķ žvķ
hśsnęši sem veriš hefur heimili hans žar til hann hefur fundiš lausn į hśsnęšismįlum
sķnum.
Um 7. gr.
Įkvęšiš fjallar um gildistöku laganna og žarfnast ekki skżringa.
Fylgiskjal.
Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:
Umsögn um frumvarp til laga um breyting į lögum um ašför,
nr. 90/1989, lögum um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991,
og lögum um naušungarsölu, nr. 90/1991, meš sķšari breytingum.
Meš frumvarpi žessu eru lagšar til breytingar į žrennum lögum sem ętlaš er aš bęta
stöšu skuldara viš gjaldžrotaskipti og frestun į naušungarsölu svo skuldari fįi tękifęri til
aš endurskipuleggja fjįrmįl sķn. Ķ fyrsta lagi er lagt til aš lögum um ašför verši breytt tķmabundiš til 1. janśar 2010 žannig aš ķ staš 15 daga ašfararfrests komi 40 dagar. Ķ öšru lagi er
lagt til aš lögum um naušungarsölu verši breytt žannig aš sżslumanni beri aš verša viš ósk
geršaržola um aš fresta fram yfir 31. įgśst 2009 töku įkvöršunar um byrjun uppbošs eša
rįšstöfun eignar į almennum markaši ef um ręšir fasteign žar sem geršaržoli heldur heimili
og hefur skrįš lögheimili. Hafi žegar veriš įkvešin rįšstöfun slķkrar fasteignar skal sżslumašur verša viš ósk geršaržola um aš fresta žeim ašgeršum fram yfir 31. įgśst 2009. Ķ
žrišja lagi er lagt til aš lögum um gjaldžrotaskipti verši breytt žannig aš geršaržoli sem
sętir beišni um gjaldžrotaskipti į bśi sķnu skuli njóta leišbeininga hérašsdómara um žau
śrręši sem honum standi til boša, ž.e. um naušasamninga og naušasamninga til greišsluašlögunar. Žį er lagt til aš frestur sem dómari mį veita viš mešferš kröfu um gjaldžrotaskipti verši lengdur og geti aš hįmarki oršiš žrķr mįnušir. Jafnframt er lagt til aš žegar
kröfu er lżst ķ žrotabś hefjist nżr fyrningarfrestur sem er tvö įr. Hér er um styttingu į fyrningarfresti aš ręša frį žvķ sem veriš hefur, en hann hefur veriš mislangur.
Ķ frumvarpinu er kvešiš į um aš ef naušungarsölu er frestaš skulu kröfur, sem trygging
er fyrir ķ viškomandi eign og tilheyra rķkinu eša stofnun eša fjįrmįlafyrirtęki ķ eigu žess,
ekki bera drįttarvexti til 1. september 2009. Ekki veršur meš neinni nįkvęmni lagt mat į
hvaša įhrif žetta įkvęši hefur į innheimtukostnaš. Į žaš skal žó bent aš skattakröfur bera
ekki ašra vexti en drįttarvexti og meš frumvarpinu er veriš aš gefa žį eftir aš hluta til
įkvešins hóps en ekki annarra. Vakin er athygli į žvķ aš žetta įkvęši frumvarpsins getur
fališ ķ sér flókna framkvęmd og žaš viršist mismuna skuldurum eftir žvķ hversu langt mįl
žeirra eru komin ķ innheimtu.
Verši frumvarpiš óbreytt aš lögum er hins vegar ekki gert rįš fyrir aš žaš hafi įhrif į
śtgjöld rķkissjóšs.