Ašrar śtgįfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill mįlsins.

Žskj. 635  —  376. mįl.



Frumvarp til laga

um breytingu į lögum nr. 54/2006, um atvinnuleysistryggingar,
meš sķšari breytingum.

(Lagt fyrir Alžingi į 136. löggjafaržingi 2008–2009.)




1. gr.
    B- og c-lišur 3. gr. laganna oršast svo:
    b.      Sjįlfstętt starfandi einstaklingur: Hver sį sem starfar viš eigin atvinnurekstur eša sjįlfstęša starfsemi ķ žvķ umfangi aš honum sjįlfum er gert aš standa mįnašarlega, eša meš öšrum reglulegum hętti samkvęmt reglum fjįrmįlarįšherra, skil į stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjaldi vegna starfs sķns.
    c.      Nįm: Samfellt nįm, verklegt eša bóklegt, ķ višurkenndri menntastofnun innan hins almenna menntakerfis į Ķslandi sem stendur yfir ķ a.m.k. sex mįnuši. Enn fremur er įtt viš nįm į hįskólastigi og žaš nįm annaš sem gerir sambęrilegar kröfur til undirbśningsmenntunar og nįm į hįskólastigi. Einstök nįmskeiš teljast ekki til nįms.

2. gr.
    Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 4. gr. laganna kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.

3. gr.
    Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 2. og 3. mgr. 5. gr. laganna kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.

4. gr.

    Eftirfarandi breytingar verša į 6. gr. laganna:
    a.      Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 1. mgr. kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.
    b.      Ķ staš oršsins „félagsmįlarįšherra“ žrķvegis ķ 2. mgr. kemur: félags- og tryggingamįlarįšherra.
    c.      Ķ staš oršsins „félagsmįlarįšherra“ tvķvegis ķ 3. mgr. kemur: félags- og tryggingamįlarįšherra.
    d.      Ķ staš oršsins „félagsmįlarįšherra“ ķ 5. mgr. kemur: félags- og tryggingamįlarįšherra.

5. gr.

    Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 2. mgr. 7. gr. laganna kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.


6. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 8. gr. laganna:
    a.      Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 1. mgr. kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.
    b.      Ķ staš oršsins „félagsmįlarįšherra“ žrķvegis ķ 2. mgr. kemur: félags- og tryggingamįlarįšherra.
    c.      Ķ staš oršsins „félagsmįlarįšherra“ tvķvegis ķ 3. mgr. kemur: félags- og tryggingamįlarįšherra.
    d.      Ķ staš oršsins „félagsmįlarįšherra“ ķ 5. mgr. kemur: félags- og tryggingamįlarįšherra.

7. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 9. gr. laganna:
    a.      Į eftir 2. mgr. kemur nż mįlsgrein sem oršast svo:
                Sį er fęr greiddar atvinnuleysisbętur į grundvelli umsóknar skv. 1. mgr. skal upplżsa Vinnumįlastofnun um allar žęr breytingar sem kunna aš verša į högum hans į žvķ tķmabili sem hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur eša annaš žaš sem kann aš hafa įhrif į rétt hans samkvęmt lögum žessum, svo sem um nįmsžįtttöku, tekjur sem hann fęr fyrir tilfallandi vinnu og hversu lengi vinnan stendur yfir.
    b.      3. mgr., sem veršur 4. mgr., oršast svo:
                Skattyfirvöld, Tryggingastofnun rķkisins, sjśkratryggingastofnunin, Innheimtustofnun sveitarfélaga, hlutašeigandi lķfeyrissjóšir, višurkenndar menntastofnanir innan hins almenna menntakerfis og skólar į hįskólastigi skulu lįta Vinnumįlastofnun ķ té upplżsingar sem naušsynlegar eru viš framkvęmd laga žessara.

8. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 11. gr. laganna:
    a.      Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ tvķvegis ķ 1. mgr. kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.
    b.      Ķ staš oršsins „félagsmįlarįšherra“ ķ 5. mgr. kemur: félags- og tryggingamįlarįšherra.

9. gr.
    Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 5. mgr. 14. gr. laganna kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.

10. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 15. gr. laganna:
    a.      5. mgr. oršast svo:
                Verkfall eša verkbann sem tekur til starfa launamanns į įvinnslutķmabilinu telst til starfstķma į žvķ tķmabili. Viš mat į starfshlutfalli launamanns ķ verkfalli eša verkbanni skal miša viš starfshlutfall hans ķ almanaksmįnušinum įšur en verkfall eša verkbann hófst.
    b.      Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 10. mgr. kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.

11. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 19. gr. laganna:
    a.      Ķ staš 1. og 2. mgr. koma fjórar nżjar mįlsgreinar sem oršast svo:
                Sjįlfstętt starfandi einstaklingur, sbr. b-liš 3. gr., telst aš fullu tryggšur samkvęmt lögum žessum eftir aš hafa greitt mįnašarlega stašgreišsluskatt af reiknušu endurgjaldi er nemur aš lįgmarki višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra ķ viškomandi starfsgrein og tryggingagjald samfellt į sķšustu tólf mįnušum įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar aš öšrum skilyršum laganna uppfylltum, sbr. žó einnig 4. og 6. mgr.
                Sjįlfstętt starfandi einstaklingur, sem greitt hefur mįnašarlega stašgreišsluskatt af reiknušu endurgjaldi er nemur aš lįgmarki višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra ķ viškomandi starfsgrein og tryggingagjald skemur en tólf mįnuši en žó lengur en žrjį mįnuši į sķšustu tólf mįnušum įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar, telst tryggšur hlutfallslega ķ samręmi viš fjölda žeirra mįnaša sem hann hefur greitt stašgreišsluskatt aš öšrum skilyršum laganna uppfylltum, sbr. žó einnig 4. og 6. mgr. Hiš sama gildir um sjįlfstętt starfandi einstakling sem hefur greitt mįnašarlega stašgreišsluskatt af reiknušu endurgjaldi sem er lęgra en višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra ķ viškomandi starfsgrein og tryggingagjald į sķšustu tólf mįnušum įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar en žį įkvaršast tryggingahlutfall hans af hlutfalli fjįrhęšar reiknašs endurgjalds sem greitt hefur veriš af og višmišunarfjįrhęšar, sbr. žó einnig 4. og 6. mgr.
                Til aš reikna śt tryggingahlutfall sjįlfstętt starfandi einstaklings sem greišir stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjald einu sinni į įri skal finna mįnašarlegar mešaltekjur hins tryggša ķ formi reiknašs endurgjalds yfir sķšasta tekjuįr įšur en aš hann sękir um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar. Telst hann aš fullu tryggšur samkvęmt lögum žessum hafi hann greitt stašgreišsluskatt af mįnašarlegum mešaltekjum į sķšasta tekjuįri sem nemur aš lįgmarki višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra fyrir viškomandi starfsgrein ķ hverjum mįnuši og tryggingagjald. Hafi hann greitt stašgreišsluskatt af mįnašarlegum mešaltekjum į sama tķmabili sem eru lęgri en višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra ķ viškomandi starfsgrein ķ hverjum mįnuši skal tryggingahlutfall hans įkvaršast af hlutfalli fjįrhęšar reiknašs endurgjalds sem greitt hefur veriš af og višmišunarfjįrhęšar, sbr. žó einnig 4. og 6. mgr.
                Sjįlfstętt starfandi einstaklingur sem greišir mįnašarlega stašgreišsluskatt af reiknušu endurgjaldi sem er lęgra en 25% af višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra ķ viškomandi starfsgrein į sķšustu tólf mįnušum įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar telst ekki tryggšur samkvęmt lögum žessum. Hiš sama gildir um sjįlfstętt starfandi einstakling sem greišir stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi einu sinni į įri sem er aš mešaltali lęgra en 25% af višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra ķ viškomandi starfsgrein ķ hverjum mįnuši į sķšasta tekjuįri įšur en hann sótti um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar.
    b.      4. og 5. mįlsl. 3. mgr., sem veršur 5. mgr., falla brott.
    c.      4. mgr., sem veršur 6. mgr., oršast svo:
                Tryggingahlutfall sjįlfstętt starfandi einstaklings getur žó aldrei oršiš hęrra en sem nemur žvķ starfshlutfalli sem hann er reišubśinn aš rįša sig til, sbr. 4. mgr. 14. gr.
    d.      5. mgr. fellur brott.
    e.      Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 9. mgr., sem veršur 10. mgr., kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.

12. gr.
    Viš 1. mgr. 23. gr. laganna bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Hiš sama į viš žegar sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum tekur ólaunaš leyfi frį störfum samkvęmt lögum, kjarasamningi eša rįšningarsamningi.

13. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 24. gr. laganna:
    a.      2. mįlsl. 1. mgr. oršast svo: Sama į viš um sjįlfstętt starfandi einstakling, sbr. b-liš 3. gr., sem greišir stašgreišsluskatt af lęgra reiknušu endurgjaldi en įšur sem jafnframt er lęgra en višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra ķ viškomandi starfsgrein, sbr. 2. mgr. 19. gr., eša ręšur sig til starfa sem launamašur ķ hlutastarf, sbr. 22. gr.
    b.      Viš 2. mgr. bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Sama į viš um žann tķma er sjįlfstętt starfandi einstaklingur greišir stašgreišsluskatt af hęrra reiknušu endurgjaldi žannig aš hann greiši af sömu eša hęrri fjįrhęš en įšur.
    c.      Viš 3. mgr. bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Į sama hįtt fyrir sjįlfstętt starfandi einstakling skal lķta til žeirra tólf mįnaša sem hinn tryggši greiddi stašgreišsluskatt af hęsta reiknaša endurgjaldi į sķšustu 36 mįnušum fyrir móttöku umsóknar.

14. gr.
    Į eftir 24. gr. laganna kemur nż grein, 24. gr. a, sem oršast svo, įsamt fyrirsögn:
Fęšingarorlof.
    Sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum og tekur fęšingarorlof samkvęmt lögum um fęšingar- og foreldraorlof getur geymt žegar įunna atvinnuleysistryggingu ķ allt aš 24 mįnuši frį žeim degi er hann sannanlega hóf töku fęšingarorlofs.
    Sį tķmi sem hinn tryggši starfar į innlendum vinnumarkaši į tķmabilinu skv. 1. mgr. telst til įvinnslutķmabils skv. 15. eša 19. gr. eftir žvķ sem viš į.
    Viš śtreikninga į įvinnslutķmabili skv. 15. eša 19. gr. žegar kemur til geymdrar atvinnuleysistryggingar skal lķta til sķšustu tólf mįnaša sem hinn tryggši hefur starfaš į innlendum vinnumarkaši į sķšustu 36 mįnušum fyrir móttöku umsóknar enda leiši ekki annaš af lögum žessum.
    Sęki hinn tryggši ekki um atvinnuleysisbętur innan 24 mįnaša frį žeim degi er hann sannanlega hvarf af vinnumarkaši fellur réttur hans til aš geyma atvinnuleysistrygginguna nišur.
    Įkvęši žetta į ekki viš um žį sem fį greiddar atvinnuleysisbętur ķ öšrum rķkjum eša samkvęmt įkvęšum VIII. kafla fyrir sama tķmabil.

15. gr.
    Ķ staš oršsins „félagsmįlarįšherra“ tvķvegis ķ 3. mgr. 33. gr. laganna kemur: félags- og tryggingamįlarįšherra.

16. gr.
    Ķ staš oršsins „félagsmįlarįšherra“ tvķvegis ķ 2. mgr. 36. gr. laganna kemur: félags- og tryggingamįlarįšherra.

17. gr.
    Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 4. mgr. 39. gr. laganna kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.

18. gr.

    Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 6. mgr. 42. gr. laganna kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.

19. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 52. gr. laganna:
    a.      Į eftir oršunum „telst ekki tryggšur“ ķ 1. mgr. kemur: samkvęmt lögum žessum.
    b.      3. mgr. oršast svo:
                Vinnumįlastofnun skal meta sérstaklega hvort sį er stundar nįm ķ framhaldsskóla eša hįskóla uppfylli skilyrši laganna žrįtt fyrir nįmiš enda um svo lįgt nįmshlutfall aš ręša aš nįmiš telst ekki lįnshęft hjį Lįnasjóši ķslenskra nįmsmanna. Umsękjandi um atvinnuleysisbętur skal leggja fram stašfestingu frį viškomandi menntastofnun um nįmshlutfalliš.

20. gr.

    Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 2. mgr. 62. gr. laganna kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.

21. gr.

    Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 63. gr. laganna kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.

22. gr.

    Ķ staš oršsins „Félagsmįlarįšherra“ ķ 64. gr. laganna kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.

23. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į įkvęši til brįšabirgša V ķ lögunum:
    a.      2. mgr. oršast svo:
                Žegar atvinnuleysisbętur eru greiddar samhliša minnkušu starfshlutfalli skv. 17. og 22. gr. skulu föst laun frį vinnuveitanda fyrir hiš minnkaša starfshlutfall ekki koma til skeršingar į fjįrhęš atvinnuleysisbóta skv. 36. gr. enda hafi fyrra starfshlutfall veriš lękkaš um 10% hiš minnsta og hinn tryggši haldiš aš lįgmarki 50% starfshlutfalli. Į žetta viš hvort sem hinn tryggši fęr greiddar tekjutengdar atvinnuleysisbętur eša grunnatvinnuleysisbętur skv. 33. gr. Ašrar greišslur sem hinn tryggši kann aš fį fyrir sama tķmabil frį vinnuveitanda skulu koma til frįdrįttar greišslum śr Atvinnuleysistryggingasjóši įn tillits til frķtekjumarks skv. 2. mgr. 36. gr. Hiš sama gildir um greišslur frį öšrum ašilum en vinnuveitanda.
    b.      4. mgr. oršast svo:
                Vinnumįlastofnun er heimilt aš óska eftir upplżsingum og gögnum frį viškomandi vinnuveitanda hafi hinn tryggši misst starf sitt aš hluta vegna samdrįttar ķ starfsemi vinnuveitanda sem hann starfar hjį vegna sérstakra ašstęšna į vinnumarkaši žar sem fram komi nįnari rökstušningur fyrir samdrętti ķ starfseminni, svo sem fękkun verkefna eša samdrįttur ķ žjónustu. Skal žį trśnašarmašur stéttarfélags eša fulltrśi starfsmanna žar sem trśnašarmašur er ekki til stašar stašfesta upplżsingarnar og gögnin.
    c.      Ķ staš oršanna „1. maķ“ ķ 5. mgr. kemur: 31. desember.

24. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į įkvęši til brįšabirgša VI ķ lögunum:
    a.      Viš 2. mgr. bętast žrķr nżir mįlslišir, svohljóšandi: Žegar tilfallandi verkefni stendur yfir ķ lengri tķma en einn mįnuš en endurgjaldiš fyrir verkefniš er greitt einu sinni eša óreglulega skal dreifa tekjunum jafnt yfir tķmabiliš sem verkefniš stóš yfir og koma žęr žannig til frįdrįttar atvinnuleysisbótum hins tryggša į žvķ tķmabili aš teknu tilliti til frķtekjumarks skv. 2. mįlsl. ķ hverjum mįnuši. Vinnumįlastofnun skal meta hvort verkefni geti talist tilfallandi og hvort um verulegan samdrįtt er aš ręša ķ rekstri sjįlfstętt starfandi einstaklings. Viš matiš skal stofnunin žį mešal annars lķta til višmišunarfjįrhęša fjįrmįlarįšherra fyrir reiknaš endurgjald ķ viškomandi starfsgrein sem og reksturs hlutašeigandi į allt aš žremur sķšustu tekjuįrum įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur til stofnunarinnar.
    b.      Ķ staš oršanna „1. maķ“ ķ 4. mgr. kemur: 31. desember.

25. gr.
    Viš lögin bętist nżtt įkvęši til brįšabirgša, svohljóšandi:
    Žęr breytingar sem męlt er fyrir um ķ lögum žessum skulu ekki gilda um žį sem žegar fį greišslur śr Atvinnuleysistryggingasjóši viš gildistöku laga žessara, nema breytingarnar leiši til betri réttar fyrir hinn tryggša og skal hann žį óska leišréttingar į greišslum śr sjóšnum hjį Vinnumįlastofnun fyrir 1. jśnķ 2009.

26. gr.
    Lög žessi öšlast žegar gildi.

Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.

    Frumvarp žetta byggist į tillögum samrįšshóps félags- og tryggingamįlarįšuneytis, Alžżšusambands Ķslands, Bandalags hįskólamanna, Bandalags starfsmanna rķkis og bęja og Samtaka atvinnulķfsins en hlutverk hans var mešal annars aš fara yfir reynsluna af framkvęmd laga nr. 54/2006, um atvinnuleysistryggingar, sķšustu mįnuši og žį sérstaklega brįšabirgšaįkvęši laganna sem samžykkt voru į Alžingi ķ nóvember sl., sbr. lög nr. 131/2008. Lķtiš reyndi į atvinnuleysistryggingakerfiš frį žeim tķma er žvķ var breytt sumariš 2006 fram til haustsins 2008 enda var skrįš atvinnuleysi mjög lķtiš hér į landi į žvķ tķmabili. Hins vegar hefur reynt afar mikiš į kerfiš sķšan ķ nóvember 2008 žegar atvinnuleysi fór aš aukast hröšum skrefum. Skrįš atvinnuleysi męldist 1,3% ķ september 2008 en var komiš ķ 6,6% ķ janśar 2009. Ķ lok janśarmįnašar voru 12.407 einstaklingar į atvinnuleysisskrį og voru žar af rķflega 2.100 einstaklingar ķ hlutastörfum eša rśm 17% žeirra sem voru į skrį.
    Ķ frumvarpinu er lagt til aš gildistķmi brįšabirgšaįkvęšis laganna um heimildir til aš greiša hlutfallslegar atvinnuleysisbętur į móti skertu starfshlutfalli launamanna verši framlengdur til 31. desember 2009. Žykir žessi heimild hafa sżnt įgęti sitt sem vinnumarkašsśrręši žar sem aš starfsmenn eru įfram virkir į vinnumarkaši ķ aš minnsta kosti 50% starfshlutfalli ķ staš žess ef til vill aš missa vinnu sķna aš fullu. Ķ lok janśar voru 1.279 einstaklingar sem fengu greiddar atvinnuleysisbętur į grundvelli žessarar heimildar en af žeim voru um 38% ķ hįlfu starfi. Fleiri konur en karlar voru ķ hįlfu starf eša 46% kvenna į móti 32% karla. Fleiri karlar voru ķ 75–80% starfshlutfall eša 35% karlanna og 22% kvenna. Mešalstarfshlutfall žeirra sem fengu greiddar hlutfallslegar atvinnuleysisbętur samhliša skertu starfshlutfalli var 66%. Ekki eru lagšar til breytingar į skilyršum fyrir rétti til hlutabóta frį žvķ sem nś er aš öšru leyti en žvķ aš lagt er til aš starf hlutašeigandi žurfi aš skeršast aš lįgmarki um 10%. Žį er Vinnumįlastofnun fengin heimild til aš leita eftir nįnari rökstušningi hjį vinnuveitanda fyrir samdrętti ķ rekstri hans sem leišir til žess aš minnka žarf starfshlutfall starfsmanna ķ žeim tilvikum sem stofnunin telur įstęšu til. Er žį jafnframt mišaš viš aš trśnašarmašur eša fulltrśi starfsmanna žegar trśnašarmašur er ekki fyrir hendi stašfesti žęr upplżsingar eša gögn sem vinnuveitandi lętur Vinnumįlastofnun ķ té.
    Ķ ljósi reynslunnar žótti įstęša til aš skoša réttindi sjįlfstętt starfandi einstaklinga heildstętt innan kerfisins. Er žvķ lagt til aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar ķ skilningi laga um atvinnuleysistryggingar verši einungis žeir sem starfa viš eigin atvinnurekstur eša sjįlfstęša starfsemi en aš litiš verši į ašra žį sem starfa hjį eigin einkahlutafélögum, sameignarfélögum eša hlutafélögum sem launafólk. Er žetta einkum gert til einföldunar į kerfinu og til betra samręmis viš žęr upplżsingar sem liggja fyrir um skattskil žessara ašila hjį skattyfirvöldum.
    Sjįlfstętt starfandi einstaklingar hafa įvallt talist aš fullu tryggšir innan atvinnuleysistryggingakerfisins hafi žeir greitt stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjald mįnašarlega samfellt ķ tólf mįnuši įšur en žeir sękja um atvinnuleysisbętur. Žaš hefur sętt nokkurri gagnrżni aš slķkt hafi veriš raunin įn tillits til žeirra fjįrhęša sem žeir hafa greitt til skattyfirvalda og žar meš inn ķ Atvinnuleysistryggingasjóš į žeim tķma. Jafnframt hefur veriš gagnrżnt aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar sem greiša stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjald einu sinni į įri til skattyfirvalda hafa ekki talist tryggšir innan kerfisins. Žį hafa komiš fram athugasemdir um aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar hafa ekki įtt kost į aš geyma įunninn rétt sinn til atvinnuleysistrygginga. Hefur slķkt leitt til žess aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar geta įtt mjög skertan rétt til atvinnuleysisbóta og jafnvel ekki talist tryggšir innan kerfisins žar sem žeir hafi ekki haft tekjur ķ einhvern tķma įšur en žeir sękja um atvinnuleysisbętur enda žótt aš žeir hafi haft tekjur af rekstrinum ķ mörg įr žar į undan.
    Meš hlišsjón af framangreindu er žvķ lagt til aš réttur sjįlfstętt starfandi einstaklinga verši fęršur til betra samręmis viš rétt launafólks innan kerfisins enda žótt taka verši įfram tillit til žess aš nokkur ešlismunur er talinn vera į starfstengdum ašstęšum žessara hópa. Į sama tķma er gętt betra samręmis ķ inn- og śtstreymi sjóšsins. Žannig er gert rįš fyrir aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar kunni, į sama hįtt og launamenn, aš vera hlutfallslega tryggšir innan atvinnuleysistryggingakerfisins og er žį mišaš viš višmišunarfjįrhęšir fyrir reiknaš endurgjald sem fjįrmįlarįšherra gefur śt fyrir hverja starfsgrein viš upphaf hvers tekjuįrs į grundvelli laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, aš fengnum tillögum rķkisskattstjóra. Žannig telst sį aš fullu tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins er greitt hefur mįnašarlega stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi sem nemur aš lįgmarki višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra ķ viškomandi starfsgrein samfellt į sķšustu tólf mįnušum įšur en hann sótti um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar. Žeir sem greiša stašgreišsluskatt ķ skemmri tķma en samt sem įšur ķ lengri tķma en žrjį mįnuši eša stašgreišslu af lęgra endurgjaldi teljast žį hlutfallslega tryggšir. Jafnframt er gert rįš fyrir aš žeir sem greiša stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjald einu sinni į įri til skattyfirvalda kunni aš teljast tryggšir innan atvinnuleysistryggingakerfisins aš öšrum skilyršum laganna uppfylltum. Žį er einnig gert rįš fyrir aš įunninn réttur sjįlfstętt starfandi einstaklinga geti geymst ķ allt aš 24 mįnuši ķ tilvikum er žeir greiša stašgreišsluskatt af lęgra endurgjaldi en žeir höfšu gert įšur en reksturinn fór aš dragast saman en samdrįttur ķ rekstri er oft undanfari atvinnumissis sjįlfstętt starfandi einstaklinga.
    Lagt er til aš gildistķmi brįšabirgšaįkvęšis er gildir um réttindi sjįlfstętt starfandi einstaklinga verši framlengdur til 31. desember 2009 enda žykir mikilvęgt aš žeir eigi žess kost aš halda įfram aš vera virkir į vinnumarkaši ķ einhverjum męli žrįtt fyrir verulegan samdrįtt ķ starfsemi žeirra. Žó er lagt til aš skżrar verši kvešiš į um hvernig endurgjaldiš fyrir tilfallandi verkefni kemur til frįdrįttar atvinnuleysisbótunum ķ ljósi žess aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar kunna aš fį mjög óreglulega greitt fyrir störf sķn. Enn fremur er lagt til aš komiš verši meiri festu į framkvęmdina žannig aš tekin verši af öll tvķmęli um hlutverk Vinnumįlastofnunar viš mat į žvķ hvaš geti talist til tilfallandi verkefna ķ skilningi įkvęšisins sem og hvort raunverulega sé um verulegan samdrįtt aš ręša ķ starfsemi hlutašeigandi.

Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

    Lagšar eru til breytingar į žvķ hverjir teljast sjįlfstętt starfandi einstaklingar innan atvinnuleysistryggingakerfisins žannig aš einungis žeir sem starfa viš eigin atvinnurekstur eša sjįlfstęša starfsemi teljist til sjįlfstętt starfandi einstaklinga ķ skilningi laganna. Žessi breyting leišir til žess aš žeir sem starfa hjį eigin einkahlutafélögum, sameignarfélögum eša hlutafélögum teljast launamenn og įkvaršast réttur žeirra til atvinnuleysistrygginga į žeim įkvęšum laganna er lśta aš réttindum launafólks innan kerfisins. Breytingar žessar leiša til įkvešinnar einföldunar viš framkvęmd laganna og eru ķ betra samręmi viš žęr upplżsingar sem liggja fyrir um skattskil žessara einstaklinga hjį skattyfirvöldum samkvęmt gildandi lögum og reglum um tekjuskatt. Jafnframt er lögš til sś breyting aš žeir sem greiša stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjald einu sinni į įri teljist sjįlfstętt starfandi einstaklingar ķ skilningi laganna og kunni žvķ aš vera tryggšir innan atvinnuleysistryggingakerfisins aš öšrum skilyršum laganna uppfylltum.
    Enn fremur eru lagšar til breytingar į žvķ hvaš telst vera nįm ķ skilningi laganna žannig aš eingöngu verši litiš til hvers konar nįm sé um aš ręša óhįš nįmshlutfalli.

Um 2.–6. gr.
    Įkvęšin žarfnast ekki skżringa.

Um 7. gr.
    
    Lagt er til aš skżrar verši kvešiš į um skyldu atvinnuleitenda sem fį greiddar atvinnuleysisbętur į grundvelli laga um atvinnuleysistryggingar til aš upplżsa Vinnumįlastofnun um breytingar sem kunna aš verša į högum žeirra eša annaš žaš sem kann aš hafa įhrif į rétt žeirra samkvęmt lögunum frį žvķ aš umsókn um atvinnuleysisbętur var skilaš inn til Vinnumįlastofnunar. Į žetta mešal annars viš žegar atvinnuleitandi hęttir virkri atvinnuleit og hefur nįm eša tekur aš sér tilfallandi verkefni. Lįti atvinnuleitandi hjį lķša aš veita Vinnumįlastofnun žessar upplżsingar sem og ķ žeim tilvikum žegar rangar upplżsingar eru gefnar kemur til įlita aš beita višurlögum skv. 59. gr. laganna.
    Ķ ljósi žess aš einstaklingar sem stunda nįm, sbr. c-liš 3. gr. laganna, teljast ekki tryggšir samkvęmt lögunum į sama tķmabili og žeir stunda nįm sitt enda sé nįmiš ekki hluti vinnumarkašsašgerša samkvęmt įkvöršun Vinnumįlastofnunar, sbr. 1. mgr. 52. gr. laganna, er lagt til aš skólum innan hins almenna menntakerfis į Ķslandi og skólum į hįskólastigi verši gert skylt aš lįta Vinnumįlastofnun ķ té upplżsingar sem naušsynlegar eru viš eftirlit meš framkvęmd laganna meš sama hętti og öšrum žeim ašilum sem žegar eru taldir upp ķ lögunum. Er žetta einkum lagt til ķ žvķ skyni aš undirstrika tilgang Atvinnuleysistryggingasjóšs sem og mikilvęgi žess aš jafnręši rķki mešal nemenda ķ skólum landsins aš žessu leyti. Megintilgangur Atvinnuleysistryggingasjóšs er einkum aš tryggja einstaklingum, sem hafa tķmabundiš misst starf sitt, framfęrslu žann tķma sem žaš tekur aš finna nżtt starf enda įhersla lögš į aš hinn tryggši sé ķ virkri atvinnuleit mešan hann nżtur greišslna śr sjóšnum. Žaš hefur hins vegar ekki veriš tališ hlutverk sjóšsins aš tryggja framfęrslu žeirra sem stunda hefšbundiš nįm į framhaldsskólastigi eša ķ hįskóla enda öšrum kerfum ętlaš žaš hlutverk, svo sem Lįnasjóši ķslenskra nįmsmanna, meš hlišsjón af žvķ aš žeir sem leggja stund į nįm teljast ekki vera ķ virkri atvinnuleit į sama tķma.

Um 8. og 9. gr.

    Įkvęšin žarfnast ekki skżringa.

Um 10. gr.
    Lagt er til aš fęšingarorlof teljist ekki til starfstķma launafólks į įvinnslutķmabili skv. 15. gr. laganna eins og veriš hefur heldur teljist žaš til žeirra tilvika sem launafólki og sjįlfstętt starfandi einstaklingum er heimilt aš geyma įunninn rétt til atvinnuleysistrygginga, sbr. einnig 14. gr. frumvarps žessa. Žessi tilhögun žykir ķ betra samręmi viš önnur sambęrileg tilvik žar sem réttur til atvinnuleysistrygginga geymist, sbr. V. kafla laganna. Engu sķšur er lagt til aš verkfall og verkbann teljist įfram til starfstķma launamanna žegar verkfall eša verkbann stendur yfir į įvinnslutķmabili enda tengist verkfall og verkbann mjög ašstęšum ķ starfi hlutašeigandi. Mun sį tķmi žvķ įfram teljast meš viš śtreikninga į tekjutengdum atvinnuleysisbótum skv. 32. gr. laganna.

Um 11. gr.
    Lagšar eru til tilteknar breytingar į žvķ hvernig tryggingahlutfall sjįlfstętt starfandi einstaklinga er įkvaršaš. Žessar breytingar eru lagšar til ķ ljósi reynslunnar af atvinnuleysistryggingakerfinu sem tók gildi um mitt įr 2006 en viš framkvęmd laganna hefur komiš fram aš ašstęšur sjįlfstętt starfandi einstaklinga sem sękja um atvinnuleysisbętur geta veriš mjög mismunandi. Ķ žvķ sambandi hefur til dęmis sś tilhögun sętt gagnrżni aš svokallašir įrsmenn, ž.e. žeir sem greiša stašgreišsluskatt af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjald einu sinni į įri til skattyfirvalda, hafi ekki talist tryggšir innan kerfisins enda žótt ašrir sem standa reglulega ķ skilum viš skattyfirvöld hafi öšlast fullan rétt óhįš žeim fjįrhęšum sem žeir greiša ķ lögbošna skatta og gjöld til skattyfirvalda. Žį žykir ešlilegt aš fęra rétt sjįlfstętt starfandi einstaklinga til betra samręmis viš rétt launafólks enda žótt taka verši įfram tillit til žess aš nokkur ešlismunur er talinn vera į starfstengdum ašstęšum žessara hópa auk žess sem breytingunum er ętlaš aš tryggja betra samręmi milli inn- og śtstreymis śr Atvinnuleysistryggingasjóši.
    Er žvķ lagt til aš falliš verši frį žeirri reglu aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar teljist įvallt vera aš fullu tryggšir hafi žeir greitt stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjald į sķšustu tólf mįnušum įšur en žeir sóttu um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar, óhįš žeim fjįrhęšum sem žeir hafa greitt til skattyfirvalda. Ķ staš žess verši mišaš viš aš žeir kunni aš vera hlutfallslega tryggšir į sambęrilegan hįtt og launafólk. Sem dęmi mį nefna aš viš mat į réttindum launafólks er mešal annars litiš til kjara launafólks žegar starfshlutfall žess samkvęmt vinnuveitandavottorši er skošaš ķ tilvikum er endurgjaldiš žykir óešlilega lįgt mišaš viš ętlaš starfshlutfall. Er žį mišaš viš lįgmarksįkvęši gildandi kjarasamnings ķ viškomandi starfsgrein į žvķ svęši sem hlutašeigandi starfaši į. Ķ tilvikum sjįlfstętt starfandi einstaklinga er hins vegar gert rįš fyrir aš litiš verši til višmišunarfjįrhęša sem fjįrmįlarįšherra gefur śt fyrir hverja starfsgrein viš upphaf hvers tekjuįrs į grundvelli laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, aš fengnum tillögum rķkisskattstjóra. Viš įkvöršun žessa lįgmarksendurgjalds er höfš hlišsjón af raunverulegum tekjum fyrir sambęrileg störf. Žannig er lagt til aš sį sem hefur greitt mįnašarlega stašgreišsluskatt af reiknušu endurgjaldi er nemur aš lįgmarki višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra ķ žeirri starfsgrein er hann starfar viš, sem og tryggingagjald, samfellt į sķšustu tólf mįnušum įšur en hann sótti um atvinnuleysisbętur hjį Vinnumįlastofnun teljist aš fullu tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins. Hafi hann greitt af žessari fjįrhęš ķ skemmri tķma en žó lengur en žrjį mįnuši į sama tķmabili telst hann tryggšur hlutfallslega ķ samręmi viš lengd žess tķma sem hlutašeigandi greiddi stašgreišsluskatt og tryggingagjald aš öšrum skilyršum laganna uppfylltum.
    Ķ tilvikum er sjįlfstętt starfandi einstaklingur hefur greitt mįnašarlega stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi sem er lęgra en višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra ķ viškomandi starfsgrein og tryggingagjald į sķšustu tólf mįnušum įšur en hann sótti um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar įkvaršast tryggingahlutfall hans af hlutfalli fjįrhęšar reiknašs endurgjalds sem greitt hefur veriš af og višmišunarfjįrhęšar fjįrmįlarįšherra, sbr. žó ašrar takmarkanir sem vķsaš er til.
    Hinar almennu reglur 1. og 2. mgr. gilda um alla sjįlfstęša einstaklinga nema žį sem hafa uppfyllt skilyrši skattyfirvalda til aš standa einungis einu sinni į įri skil į stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingagjaldi. Ķ 3. mgr. er lögš til sérregla vegna žessara svoköllušu įrsmanna, ž.e. einstaklinga sem standa einungis einu sinni į įri skil į stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi og tryggingargjaldi til skattyfirvalda. Žar er gert rįš fyrir aš tekjum žeirra ķ formi reiknašs endurgjalds sem greitt er af skuli dreift į allt tekjuįriš sem tekjurnar eru ętlašar fyrir ķ žvķ skyni aš finna śt mįnašarlegar mešaltekjur viškomandi. Ķ tilvikum įrsmanna er įvinnslutķmabiliš žvķ ķ raun sķšasta tekjuįriš įšur en viškomandi veršur atvinnulaus enda ekki önnur višmiš fyrir hendi um atvinnužįtttöku žessara einstaklinga. Žį er lagt til aš sams konar reglur gildi um įrsmenn og lagt er til aš gildi um ašra sjįlfstętt starfandi einstaklinga hvaš varšar śtreikning į tryggingahlutfalli žeirra.
    Enn fremur er lagt til aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur sem greišir mįnašarlega stašgreišsluskatt af reiknušu endurgjaldi sem er lęgra en 25% af višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra ķ viškomandi starfsgrein teljist ekki tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins en žaš er ķ samręmi viš skilyrši er gildir um vinnuframlag launafólks. Hiš sama er lagt til aš gildi um sjįlfstętt starfandi einstakling sem greišir stašgreišsluskatt af reiknušu endurgjaldi einu sinni į įri sem er aš mešaltali fyrir hvern mįnuš lęgra en 25% af framangreindri višmišunarfjįrhęš į sķšasta tekjuįri įšur en hann sótti um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar. Er žį įtt viš aš žęr tekjur sem įrsmašur hafši ķ formi reiknašs endurgjalds skiptist jafnt yfir alla tólf mįnuši tekjuįrsins sem um er aš ręša og reynist mešaltekjurnar ķ hverjum mįnuši vera lęgri en 25% af višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra fyrir viškomandi starfsgrein telst sį hinn sami ekki tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins.
    Ķ samręmi viš framangreindar breytingar og jafnframt til aš gęta enn frekar samręmis viš ašstęšur launafólks er lagt til ķ 13. gr. frumvarps žessa aš įunninn réttur sjįlfstętt starfandi einstaklings innan atvinnuleysistryggingakerfisins geti geymst ķ allt aš 24 mįnuši ķ tilvikum er sjįlfstętt starfandi einstaklingur tekur aš greiša stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi sem er lęgra en višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra eša lęgra en hann hefur įšur greitt enda hafši hann įšur reiknaš sér endurgjald sem var lęgra en višmišunarfjįrhęšin. Er meš žessu komiš til móts viš žį stašreynd aš rekstur sjįlfstętt starfandi einstaklinga gengur oft illa ķ einhvern tķma įšur en kemur til atvinnumissis hlutašeigandi. Žaš getur haft žau įhrif aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur greiši af lęgri fjįrhęšum en įšur til skattyfirvalda sķšustu mįnušina įšur en sótt er um atvinnuleysisbętur og jafnvel eru žekkt dęmi žess aš hlutašeigandi hafi ekki reiknaš sér endurgjald fyrir vinnu sķna į žvķ tķmabili žar sem rekstrarkostnašur hafi veriš umfram tekjur. Ķ slķkum tilvikum hafa sjįlfstętt starfandi einstaklingar įtt skertan rétt innan atvinnuleysistryggingakerfisins og sumir meš öllu ótryggšir žrįtt fyrir aš hafa greitt stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi ķ mörg įr žar į undan. Aš öšru leyti er vķsaš til athugasemda viš 13. gr. frumvarps žessa.

Um 12. gr.
    
    Lagt er til aš sama gildi hvort sem žeir sem teljast tryggšir samkvęmt lögum um atvinnuleysistryggingar hverfa tķmabundiš af vinnumarkaši eša taka ólaunaš leyfi frį störfum samkvęmt lögum, kjarasamningi eša rįšningarsamningi. Žannig er lagt til aš tķmabil, svo sem žegar foreldrar taka foreldraorlof samkvęmt lögum um fęšingar- og foreldraorlof eša fara ķ launalaust leyfi ķ kjölfar fęšingarorlofs samkvęmt lögum um fęšingar- og foreldraorlof, teljist ekki įvinnslutķmabil skv. 15. eša 19. gr. laga um atvinnuleysistryggingar enda žótt viškomandi hafi gildan rįšningarsamning viš vinnuveitanda sinn. Fer žį um žaš tķmabil eins og önnur tilvik sem leiša til žess aš žegar įunninn réttur til atvinnuleysistrygginga geymist skv. 23. gr. laganna.

Um 13. gr.
    Ķ     ljósi žess aš lagšar eru til breytingar į žvķ hvernig tryggingahlutfall sjįlfstętt starfandi einstaklaklinga er įkvešiš skv. 11. gr. frumvarps žessa er gert rįš fyrir aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar geti geymt žegar įunninn rétt sinn innan atvinnuleysistryggingakerfisins ķ allt aš 24 mįnuši. Sem dęmi mį nefna sjįlfstętt starfandi einstakling sem hefur įvallt greitt stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi sem nemur aš lįgmarki višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra en sķšan dregst reksturinn saman sem leišir til žess aš tekjur hans minnka og žar meš stašgreišsla af reiknušu endurgjaldi. Įri sķšar sér hann ekki ašrar leišir fęrar en aš hętta rekstri og sękja um atvinnuleysisbętur til Vinnumįlastofnunar. Hann telst žį engu sķšur aš fullu tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins. Er žvķ gert rįš fyrir aš sama gildi um sjįlfstętt starfandi einstaklinga og launafólk žannig aš viš umsókn um atvinnuleysisbętur sé litiš til žeirra tólf mįnaša sem sjįlfstętt starfandi einstaklingur reiknaši sér hęsta endurgjaldiš og greiddi af žvķ stašgreišslu įsamt tryggingagjaldi į sķšustu 36 mįnušum mišaš viš móttöku umsóknar um atvinnuleysisbętur.
    Er meš žessu veriš aš koma til móts viš žį stašreynd aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar byrja oft į žvķ aš reikna sér lęgra endurgjald til aš geta stašiš skil į öšrum rekstrarkostnaši žegar verulega dregst saman ķ rekstri žeirra sem oft er undanfari žess aš žeir hętta rekstri og sękja um atvinnuleysisbętur. Hefur žį sętt gagnrżni aš žeir hafi ekki įtt rétt til atvinnuleysistrygginga enda žótt žeir hafi greitt stašgreišslu af reiknušu endurgjaldi sem nemur višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra sem og tryggingagjald ķ mörg įr žar į undan.
    Ķ žessu sambandi ber jafnframt aš lķta til žess aš žegar fólk skiptir um starfsvettvang į žessu tķmabili meš žvķ aš verša sjįlfstętt starfandi einstaklingar frį žvķ aš vera launafólk eša öfugt žį ber aš lķta til žeirra mįnaša sem umsękjandi var ķ hęsta starfshlutfalli eša greiddi stašgreišsluskatt af hęsta reiknaša endurgjaldinu į sķšustu 36 mįnušum fyrir móttöku umsóknar.

Um 14. gr.
    Įkvęši žetta fjallar um tilvik žegar sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum um atvinnuleysistryggingar tekur fęšingarorlof samkvęmt lögum um fęšingar- og foreldraorlof en hann getur žį geymt žegar įunna atvinnuleysistryggingu ķ allt aš 24 mįnuši. Žessi tilhögun žykir ķ betra samręmi viš önnur sambęrileg tilvik sem fjallaš er um ķ įkvęšum V. kafla laganna žannig aš réttur til atvinnuleysistrygginga geymist. Viš mat į tryggingahlutfalli umsękjanda er žį litiš til žess tķma er hlutašeigandi var į vinnumarkaši fyrir töku fęšingarorlofsins og žį einnig mišaš viš tekjur hans į žvķ tķmabili, skv. 32. gr. laganna.

Um 15.–18. gr.

    Įkvęšin žarfnast ekki skżringa.

Um 19. gr.
        
    Meginregla laganna um atvinnuleysistryggingar er aš sį sem stundar nįm ķ skilningi laga um atvinnuleysistryggingar telst ekki tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins į sama tķmabili enda teljist nįmiš ekki hluti vinnumarkašsašgerša samkvęmt įkvöršun Vinnumįlastofnunar, sbr. 1. mgr. 52. gr. laganna. Tvenns konar undanžįgur hafa veriš veittar frį žessari meginreglu, sbr. 2. og 3. mgr. 52. gr. laganna, sem hafa žótt leiša til įkvešinnar misnotkunar į atvinnuleysistryggingakerfinu. Eitt ašalhlutverk Atvinnuleysistryggingasjóšs er aš tryggja einstaklingum, sem hafa įšur veriš virkir į vinnumarkaši en missa starf sitt tķmabundiš, framfęrslu žann tķma sem žaš tekur aš finna nżtt starf enda įhersla lögš į aš viškomandi sé ķ virkri atvinnuleit. Hefur veriš litiš svo į aš žegar fólk stundar nįm sé žaš ekki į sama tķmabili ķ virkri atvinnuleit lķkt og lögin gera rįš fyrir enda megi gera rįš fyrir aš viškomandi sé į nįmstķmanum ekki jafnvakandi fyrir žeim tękifęrum sem kunna aš bjóšast hvaš varšar atvinnu. Žykir žvķ mikilvęgt aš skżrt sé kvešiš į um ķ lögunum aš almenna reglan sé sś aš einstaklingar sem stunda nįm eigi ekki rétt til atvinnuleysisbóta į sama tķmabili, ekki sķst žegar nįmiš telst lįnshęft samkvęmt reglum um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna. Hins vegar žykir jafnframt ešlilegt aš veita Vinnumįlastofnun įfram įkvešiš svigrśm til mats į žvķ hvort einstaklingur teljist ķ virkri atvinnuleit ķ skilningi laganna og uppfylli skilyrši laganna aš öšru leyti kjósi hann aš halda įfram nįmi sķnu eftir atvinnumissi hafi hann stundaš nįmiš įšur samhliša atvinnu sinni. Er jafnframt lagt til aš sama gildi um žį sem vilja leggja stund į einstök nįmskeiš į framhaldsskóla- eša hįskólastigi enda višurkennt aš žaš geti veriš atvinnuleitanda til góšs aš vera virkur ķ samfélaginu meš einum eša öšrum hętti. Ķ bįšum žessum tilvikum į žetta ekki viš sé žaš nįm sem viškomandi stundar lįnshęft samkvęmt reglum um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna enda sį sjóšur ętlašur til framfęrslu nįmsfólks. Ķ slķkum tilvikum metur Vinnumįlastofnun ašstęšur umsękjanda og žį eftir atvikum hvort hlutašeigandi geti žį talist ķ leit aš hlutastarfi sem hann getur stundaš samhliša nįminu og žar meš hlutfallslega tryggšur. Žarf žį mešal annars aš lķta til žess hvernig tķmasókn ķ skóla er hįttaš, ķ žvķ skyni aš meta lķkur į žvķ aš hlutašeigandi geti tekiš almennu starfi samhliša nįminu. Enn fremur ber aš lķta til umfangs nįmsins en mišaš er viš aš um mjög lįgt nįmshlutfall sé aš ręša.

Um 20.–22. gr.

    Įkvęšin žarfnast ekki skżringa.

Um 23. gr.
    Lagt er til aš įfram verši unnt aš greiša hlutfallslegar atvinnuleysisbętur samhliša minnkušu starfshlutfalli og žį įn žess aš föst laun fyrir hlutastarfiš komi til frįdrįttar atvinnuleysisbótum skv. 36. gr. laganna. Įfram er gert aš skilyrši aš launamašur haldi žį a.m.k 50% starfshlutfalli hjį vinnuveitanda žannig aš stušlaš verši aš žvķ aš vinnuveitendur haldi rįšningarsambandi viš starfsmenn sķna eins og frekast er unnt enda žótt naušsynlegt kunni aš vera aš skerša starfshlutfall žeirra aš einhverju leyti. Ķ ljósi reynslunnar žykir jafnframt ešlilegt aš mišaš verši viš aš fyrra starfshlutfall launafólks hafi lękkaš um 10% hiš minnsta. Žannig į launamašur ekki rétt į hlutfallslegum atvinnuleysisbótum samkvęmt įkvęši žessu skeršist starfshlutfall hans um minna en 10% og getur žį launamašur aš hįmarki veriš ķ 90% starfshlutfalli hafi hann įšur veriš ķ fullu starfi til aš eiga rétt į atvinnuleysisbótum samkvęmt įkvęši žessu. Tilgangur žessa er einkum sį aš gęta meira jafnręšis milli žeirra sem annars vegar verša aš taka į sig launalękkun įn skeršingar starfshlutfalls vegna samdrįttar ķ rekstri vinnuveitanda ķ kjölfar sérstakra ašstęšna į vinnumarkaši og hins vegar žeirra sem verša fyrir tiltölulega lķtilli skeršingu į starfshlutfalli af sömu įstęšum og žar meš launaskeršingu. Eins og veriš hefur er įfram gert rįš fyrir aš ašrar greišslur komi til frįdrįttar atvinnuleysisbótum skv. 36. gr. laganna og žį įn tillits til frķtekjumarks 2. mgr. 36. gr. enda hefur ótilgreint frķtekjumark žegar veriš nżtt vegna teknanna fyrir hlutastarfiš. Meš öšrum greišslum er mešal annars įtt viš yfirvinnugreišslur og hvers konar įrangurstengdar greišslur. Žetta felur hvorki ķ sér breytingu frį efni įkvęšisins eša framkvęmd žess en mikilvęgt žykir aš skżrar sé tekiš į žessu ķ lögunum en veriš hefur.
    Enn fremur eru ekki lagšar til breytingar į žvķ skilyrši aš hinn tryggši hafi misst starf sitt aš hluta vegna samdrįttar ķ rekstri hlutašeigandi fyrirtękis sem hann starfar hjį svo unnt sé aš beita žessari undanžįgu. Hiš sama į viš hafi hann misst starf sitt aš öllu leyti og rįšiš sig ķ hlutastarf hjį öšrum vinnuveitanda ķ lęgra starfshlutfalli enda eigi viškomandi aš mati Vinnumįlastofnunar ekki kost į aš rįša sig til starfa ķ sama starfshlutfalli og hann var ķ įšur vegna sérstakra ašstęšna į vinnumarkaši. Hins vegar er lögš til sérstök heimild til handa Vinnumįlastofnun til aš óska eftir upplżsingum og gögnum frį viškomandi vinnuveitanda žegar stofnunin telur įstęšu vera til žar sem fram komi nįnari rökstušningur fyrir samdrętti ķ starfseminni. Sem dęmi kęmi žį žar fram nįnari greining į žvķ ķ hverju fękkun verkefna felst eša hvernig fyrirhugaš er aš męta samdrętti į žjónustu fyrirtękis eša stofnunar sem mešal annars leiši žį til žess aš minnka žarf starfshlutfall starfsfólksins. Lagt er til aš gildistķmi brįšabirgšaįkvęšis V ķ lögunum verši framlengdur tķmabundiš til 31. desember 2009.

Um 24. gr.
    Ķ ljósi reynslunnar er lagt til aš taka skuli tillit til žess aš verkefni sjįlfstętt starfandi einstaklinga kunna aš standa yfir fleiri mįnuši en einn enda žótt žau geti talist tilfallandi sem og aš greišslur komi einungis ķ lok verkefnis eša meš óreglulegum hętti. Žykir žvķ ešlilegra aš tekjurnar komi til frįdrįttar atvinnuleysisbótum fyrir alla žį mįnuši sem verkefniš stendur yfir en ekki einungis atvinnuleysisbóta ķ žeim mįnuši žegar greišslurnar koma til. Til skżringa į žessu er dęmi um sjįlfstętt starfandi einstakling sem hefur tekiš aš sér lķtiš verkefni sem žó žarf aš inna af hendi yfir fjögurra mįnaša tķmabil. Greitt er fyrir verkefniš ķ lok žess og eru tekjur hlutašeigandi fyrir verkefniš 600.000 kr. Žį hefur hlutašeigandi fengiš aš jafnaši 150.000 kr. į mįnuši og getur nżtt sér frķtekjumark aš 100.000 kr. ķ hverjum mįnuši. Hann er į grunnatvinnuleysisbótum og samanlagšar bętur og tekjur eru žvķ 299.523 kr. į mįnuši. Helmingur žeirrar fjįrhęšar sem fer yfir 249.523 kr. (149.523 + 100.000 kr.) kemur til frįdrįttar atvinnuleysisbótum. Mismunurinn nemur 50.000 kr. (299.523 - 249.523 kr.) žannig aš 25.000 kr. koma til frįdrįttar atvinnuleysisbótum hans og į hann žį rétt į sem nemur 124.523 kr. ķ staš 149.523 kr. ķ atvinnuleysisbętur į mįnuši fyrir žetta fjögurra mįnaša tķmabil sem verkefniš stóš yfir. Hinn tryggši ber aš upplżsa Vinnumįlastofnun um žessi verkefni og žį einnig yfir hvaša tķma žau standa, sbr. 7. gr. frumvarps žessa.
    Vert er aš ķtreka aš meš verulegum samdrętti ķ rekstri er įtt viš aš fram komi veruleg lękkun į reiknušu endurgjaldi frį žvķ sem var į fyrri tekjuįrum, sem og aš reksturinn hafi nįnast stöšvast fyrir utan einstaka tilfallandi verkefni. Žannig fį skattyfirvöld og Vinnumįlastofnun séš aš um raunverulegt atvinnuleysi sé aš ręša hjį viškomandi og geta fylgst meš žróuninni ķ atvinnurekstri hans. Er žvķ lagt til aš žaš komi įvallt ķ hlut Vinnumįlastofnunar aš meta hvort verkefni sjįlfstętt starfandi einstaklinga teljist tilfallandi ķ skilningi įkvęšis žessa og žį einnig hvort um verulegan samdrįtt sé aš ręša ķ rekstri umsękjanda um atvinnuleysisbętur. Lagt er til aš kvešiš verši į um žaš aš viš matiš hafi Vinnumįlastofnun mešal annars hlišsjón af višmišunarfjįrhęš fjįrmįlarįšherra fyrir reiknaš endurgjald ķ viškomandi starfsgrein, sem og rekstri hlutašeigandi allt aš sķšustu žrjś tekjuįrin įšur en hann sękir um atvinnuleysisbętur. Žykir žaš gefa góša mynd af rekstri hlutašeigandi.
    Žį er lagt til aš gildistķmi brįšabirgšaįkvęšis VI verši framlengdur tķmabundiš til samręmis viš gildistķma brįšabirgšaįkvęšis V eša til 31. desember 2009.

Um 25. gr.
        
    Įstęša žykir aš leggja til aš žęr breytingar sem lagšar eru til meš frumvarpi žessu hafi ekki įhrif į rétt žeirra sem žegar fį greišslur śr Atvinnuleysistryggingasjóši verši frumvarp žetta aš lögum, nema breytingarnar leiši til betri réttar fyrir hinn tryggša og skal hann žį óska leišréttingar į greišslum śr sjóšnum hjį Vinnumįlastofnun fyrir 1. jśnķ 2009.

Um 26. gr.
    Įkvęšiš žarfnast ekki skżringa.




Fylgiskjal.

Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu į lögum nr. 54/2006,
um atvinnuleysistryggingar, meš sķšari breytingum.
    Helstu breytingarnar meš frumvarpinu į nśgildandi lögum eru aš ķ fyrsta lagi er lagt til aš gildistķmi brįšabirgšaįkvęšis nśgildandi laga til aš greiša hlutfallslegar atvinnuleysisbętur į móti skertu starfshlutfalli verši framlengdur til 31. desember 2009. Upphaflega var gert rįš fyrir aš heimildin mundi gilda śt aprķl 2009. Ķ öšru lagi eru lagšar til nokkrar breytingar er varša sjįlfstętt starfandi einstaklinga žannig aš žeir geti talist hlutfallslega tryggšir en ekki įvallt aš fullu tryggšir óhįš žeim fjįrhęšum sem žeir greiša til skattyfirvalda, žį m.a. tryggingargjald. Einnig er lagt til aš skilgreining į sjįlfstętt starfandi einstaklingum verši žrengd žannig aš hśn eigi einungis viš um žį sem starfa viš eigin atvinnurekstur eša sjįlfstęša starfsemi. Žeir sem starfa hjį eigin einkahlutafélögum, sameignarfélögum og hlutafélögum verša launamenn innan atvinnuleysistryggingakerfisins. Auk žess er lagt til aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar geti geymt žegar įunninn rétt til atvinnuleysistrygginga ķ allt aš 24 mįnuši žegar hefur dregist saman ķ rekstri žeirra. Ķ žrišja lagi er lagt til aš fęšingarorlof teljist ekki til starfstķma launafólks į įvinnuslutķmabili en žaš hefur įhrif į tekjutengingu atvinnuleysisbóta. Jafnframt er lagt til aš sį sem tekur fęšingarorlof geti geymt įunna atvinnuleysistryggingu ķ allt aš 24 mįnuši. Ķ fjórša lagi er lagt til aš Vinnumįlastofnun fįi heimildir til aš afla żmissa upplżsinga fyrir sitt eftirlit. Lögš er til sérstök heimild til handa Vinnumįlastofnun til aš óska eftir upplżsingum og gögnum frį viškomandi vinnuveitanda žegar stofnunin telur įstęšu vera til žar sem fram komi nįnari rökstušningur fyrir samdrętti ķ starfseminni. Žį er lagt til aš nįnar verši kvešiš į um skyldur atvinnuleitenda sem fį greiddar atvinnuleysisbętur til aš upplżsa Vinnumįlastofnun um breytingar sem kunna verša į högum žeirra. Į žetta m.a. viš žegar atvinnuleitandi hęttir virkri atvinnuleit og hefur nįm eša tekur aš sér tķmabundiš verkefni.
    Aš mati fjįrmįlarįšuneytisins bera breytingarnar ķ frumvarpinu meš sér talsveršar lķkur į auknum śtgjöldum. Mikil óvissa er žó um hver stęršargrįšan į žeirri aukningu gęti oršiš. Reiknaš er meš aš framlenging um įtta mįnuši į gildistķma brįšabirgšaįkvęšis um hlutaatvinnuleysisbętur gęti aukiš śtgjöld rķkissjóšs. Samkvęmt upplżsingum frį Vinnumįlastofnun voru ķ janśar 1.367 launžegar sem fengu greiddar hlutaatvinnuleysisbętur samkvęmt brįšabirgšaheimildinni. Einnig fengu 676 sjįlfstętt starfandi einstaklingar greiddar atvinnuleysisbętur vegna verulegs samdrįttar ķ rekstri. Ķ nżjustu spį fjįrmįlarįšuneytisins er gert rįš fyrir aš atvinnuleysi ķ įr verši aš mešalatali um 7,8%. Framreiknaš śt frį žessum tölum gętu śtgjöld rķkissjóšs ķ maķ og śt desember į žessu įri aukist um 1.630 m.kr. vegna framlengingar į brįšabirgšaįkvęši um hlutaatvinnuleysisbętur. Sś śtkoma mišast viš aš įkvęšiš um hlutaatvinnuleysisbętur hafi ekki įhrif į įkvaršanir um uppsagnir, ž.e. aš starfsmönnum sé żmist sagt upp aš hluta eša aš fullu įn tillits til bótaréttarins. Į hinn bóginn, ef atvinnurekendur taka miš af rétti til hlutaatvinnuleysisbóta og lękka starfshlutföll ķ staš žess aš segja starfsfólki alveg upp žį gęti žaš vegiš į móti śtgjaldaaukningu vegna hlutaatvinnuleysisbóta og jafnvel gott betur žannig aš nettósparnašur hljótist af žvķ. Į móti er einhver hętta į misnotkun meš žeim hętti aš hlutaatvinnuleysisbętur verši ķ raun notašar til aš greiša nišur launakostnaš atvinnurekenda. Einnig er hętt viš žvķ aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar noti hlutaatvinnuleysisbętur til aš greiša nišur sinn rekstur. Mjög erfitt er aš hafa eftirlit meš slķku, sérstaklega ķ ljósi žess aš hlutatvinnuleysisbętur geta veriš alveg nišur ķ 10% af starfshlutfalli. Tališ er aš ašrar breytingar sem lagšar eru til meš frumvarpinu hafi minni hįttar įhrif į śtgjöld rķkissjóšs.