Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að leggja inn umsókn um aðild að Evrópusambandinu og að loknum viðræðum við sambandið verði haldin þjóðaratkvæðagreiðsla um væntanlegan aðildarsamning.
Athugasemdir við þingsályktunartillögu þessa.
Tillaga um aðildarumsókn að Evrópusambandinu er lögð fram til þess að íslenska þjóðin
fái tækifæri til að hafna eða samþykkja samning um aðild að sambandinu þegar hann liggur
fyrir.
Umsókn að ESB jafngildir þannig ekki aðild enda er það íslensku þjóðarinnar að komast
að endanlegri niðurstöðu hvað hana varðar. Jafnframt verði lagt fram frumvarp til laga um
þjóðaratkvæðagreiðslur um mikilvæg mál sem ríkisstjórn eða Alþingi ákveða að leggja fyrir
þjóðina.
Víðtækt samráð verður haft við hagsmunaaðila um samningsmarkmið fyrir viðræðurnar
á ýmsum sviðum, svo sem sjávarútvegs-, landbúnaðar- og byggðamála, á sviði almannaþjónustu, umhverfis- og jafnréttismála og gjaldmiðilsmála, og leitast við að ná sem breiðastri
samstöðu um umræðugrundvöll viðræðnanna. Skoðað verður hvort unnt sé að ná fram samstarfi í gjaldmiðilsmálum samhliða viðræðum um hugsanlega aðild til að styðja við gengi
krónunnar. Áhersla er lögð á opið og gagnsætt ferli og reglubundna upplýsingagjöf til almennings og hagsmunaaðila.
Fagleg viðræðunefnd við ESB verður skipuð af ríkisstjórn Íslands. Henni til fulltingis
verður breiður samráðshópur fulltrúa hagsmunaaðila sem nefndin leitar ráðgjafar hjá, og upplýsir jafnóðum um framvindu viðræðna. Ísland sem Evrópuþjóð vill leggja sitt af mörkum
við uppbyggingu lýðræðislegrar Evrópu sem grundvallast á félagslegu réttlæti, jafnrétti og
virðingu fyrir manngildi og umhverfi. Hlutverk Evrópu er að vera hornsteinn mannréttinda
í heiminum og ýta undir stöðugleika, sjálfbæra þróun, réttlæti og velmegun um allan heim.
Málsaðilar áskilja sér rétt til að mæla með eða leggjast gegn samningnum þegar hann
liggur fyrir enda eru settir margvíslegir fyrirvarar við hugsanlegan stuðning við málið.
Meðal grundvallarhagsmuna Íslands eru:
*
Að tryggja forræði þjóðarinnar yfir vatns- og orkuauðlindum og ráðstöfun þeirra.
*
Að tryggja forræði þjóðarinnar yfir fiskveiðiauðlindinni, sjálfbæra nýtingu auðlindarinnar og hlutdeild í deilistofnum og eins víðtækt forsvar í hagsmunagæslu í sjávarútvegi
í alþjóðasamningum og hægt er.
*
Að tryggja öflugan íslenskan landbúnað á grundvelli fæðuöryggis og matvælaöryggis.
*
Að tryggja lýðræðislegan rétt til að stýra almannaþjónustu á félagslegum forsendum.
*
Að standa vörð um réttindi launafólks og vinnurétt.
*
Að ná fram hagstæðu og vaxtarhvetjandi samkeppnis- og starfsumhverfi fyrir atvinnulíf
á Íslandi um leið og sérstöðu vegna sérstakra aðstæðna er gætt.
Stefnt er að því að Alþingi setji á fót sérstaka Evrópunefnd Alþingis með fulltrúum allra
stjórnmálaflokka er fari með samskipti við viðræðunefnd vegna ESB.