Ašrar śtgįfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill mįlsins.

Žskj. 768  —  447. mįl.


Frumvarp til laga

um breyting į lögum um ašför, nr. 90/1989, og lögum um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, meš sķšari breytingum.

(Lagt fyrir Alžingi į 138. löggjafaržingi 2009–2010.)




I. KAFLI
Breytingar į lögum um ašför, nr. 90/1989.
1. gr.
    62. gr. laganna veršur svohljóšandi:
    Eftir kröfu geršarbeišanda veršur fjįrnįmi lokiš įn įrangurs ef:
    1.      geršaržoli eša mįlsvari hans er staddur viš geršina og lżsir yfir aš hann eigi engar eignir eša ekki nęgar til fullnustu kröfu, sbr. 63. gr.,
    2.      enginn mętir til geršarinnar af hįlfu geršaržola žótt hann hafi sannanlega veriš bošašur til hennar og engin vitneskja liggur fyrir um eign sem gera mętti fjįrnįm ķ, eša
    3.      geršaržoli hvorki finnst né nokkur sem mįlstaš hans getur tekiš.

2. gr.
    Viš 1. tölul. 1. mgr. 67. gr. laganna bętist: eša geršinni hefur veriš lokiš įn įrangurs.

II. KAFLI
Breytingar į lögum um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991.
3. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 3. gr. laganna:
    a.      Viš 4. tölul. bętist: eša žar sem hann eša mašur honum nįkominn situr ķ stjórn eša stżrir daglegum rekstri.
    b.      5. tölul. veršur svohljóšandi: tvö félög eša stofnanir ef annaš žeirra į verulegan hlut ķ hinu eša mašur nįkominn öšru žeirra į slķkan hlut ķ hinu, situr žar ķ stjórn eša stżrir daglegum rekstri.

4. gr.
    Ķ staš 2. mgr. 6. gr. laganna koma tvęr nżjar mįlsgreinar, svohljóšandi:
    Įn tillits til žess hvort samningur hefur veriš geršur eftir 1. mgr. veršur įkvęšum žessara laga um heimild til greišslustöšvunar eša til aš leita naušasamnings sjįlfkrafa beitt um śtibś erlends félags, sem er starfrękt og į skrįš varnaržing hér į landi, ef félagiš ber įbyrgš į skuldbindingum śtibśsins og hefur įšur fengiš sömu eša fyllilega sambęrilega heimild ķ sķnu heimarķki. Bś slķks śtibśs veršur ekki tekiš til gjaldžrotaskipta hér į landi, nema bś erlenda félagsins hafi įšur veriš tekiš til gjaldžrotaskipta.
    Ef annaš leišir ekki af 1. eša 2. mgr. hafa heimild til greišslustöšvunar eša til aš leita naušasamnings og gjaldžrotaskipti ķ öšru rķki ekki įhrif hér į landi nema skuldari eša žrotabś hans afli śrskuršar Hérašsdóms Reykjavķkur um aš sama eša sambęrileg heimild eša fullnustugerš, sem kvešiš hefur veriš į um meš dómsśrlausn ķ heimarķki hans, hafi eftir žvķ sem įtt getur viš réttarįhrif hér į landi eftir įkvęšum IV. kafla, 1. og 2. mgr. 40. gr. eša 74. og 116. gr. Beišni um slķkan śrskurš skal vera skrifleg og greint žar skżrlega frį hverrar heimildar sé leitaš, auk naušsynlegrar reifunar į atvikum mįls og žeim erlendu réttarreglum sem įtt geta viš. Meš beišninni skulu fylgja višhlķtandi gögn um heimildina sem fengin hefur veriš ķ öšru rķki, žar meš tališ stašfest endurrit śrlausnar dómstóls įsamt žżšingu og stašfesting hans į aš heimildin sé enn ķ gildi og hversu lengi hśn muni standa.

5. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 28. gr. laganna:
    a.      4. tölul. 1. mgr. veršur svohljóšandi: kröfur sem trygging er fyrir ķ eign skuldarans aš žvķ leyti sem tryggingarrétturinn fellur ekki nišur vegna naušasamningsins, en aš skuldaranum veršur ekki gengiš vegna slķkrar kröfu ķ frekara męli en greinir ķ 4. mgr. 60. gr.
    b.      1. mįlsl. 2. mgr. veršur svohljóšandi: Lįnardrottinn skuldarans getur aš tilteknu leyti eša öllu afsalaš sér réttindum skv. 1. mgr., žannig aš naušasamningur hafi įhrif į kröfu hans, meš yfirlżsingu sem hann gefur viš undirbśning skuldarans aš öflun heimildar til aš leita naušasamnings eša ķ kröfulżsingu viš naušasamningsumleitanir.

6. gr.
    Viš 33. gr. laganna bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
    Lįnardrottinn fer žó ekki meš atkvęšisrétt um naušasamning nema aš žvķ leyti sem hann hefur afsalaš sér tryggingarrétti fyrir kröfu sinni, sbr. 2. mgr. 28. gr.

7. gr.
    Ķ staš oršanna „bęši eftir höfšatölu žeirra og kröfufjįrhęšum“ ķ 2. tölul. 1. mgr. 35. gr. laganna kemur: eftir fjįrhęšum krafna žeirra.

8. gr.
    Viš 1. mgr. 45. gr. laganna bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Ķ kröfulżsingu getur atkvęšismašur aš auki greitt atkvęši um frumvarp skuldarans aš naušasamningi, sbr. 1. mgr. 50. gr.

9. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 46. gr. laganna:
    a.      Viš bętist nż mįlsgrein sem veršur 2. mgr., svohljóšandi: Jafnframt žvķ sem aš framan greinir skal umsjónarmašurinn gera skrį um kröfur, sem trygging er fyrir ķ eign skuldarans, įn tillits til žess hvort žeim hafi veriš lżst. Ķ skrįnni skal koma fram fjįrhęš hverrar kröfu, gjalddagi, hvort og eftir atvikum aš hverju leyti hśn er ķ vanskilum, til hverrar eignar trygging taki og hvort hlutašeigandi lįnardrottinn hafi falliš frį tryggingarréttindum sķnum aš hluta eša öllu leyti.
    b.      Ķ staš oršanna „skrį skv. 1. mgr.“ ķ 3. mgr., sem veršur 4. mgr., kemur: skrįr skv. 1. og 2. mgr.

10. gr.
    2. mįlsl. 47. gr. laganna fellur brott.

11. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 48. gr. laganna:
    a.      Ķ staš oršsins „tveggja“ ķ 1. mgr. kemur: fjögurra.
    b.      4. tölul. 2. mgr. veršur svohljóšandi: skrįm sķnum skv. 1. og 2. mgr. 46. gr. og hvort einhverra krafna, sem hefur veriš lķst, sé ekki getiš ķ žeim, sbr. 3. mgr. 46. gr.

12. gr.
    Fyrri mįlslišur 49. gr. laganna veršur svohljóšandi: Frumvarp aš naušasamningi telst samžykkt ef žvķ er greitt sama hlutfall atkvęša eftir fjįrhęšum krafna atkvęšismanna og eftirgjöf af samningskröfum į aš nema samkvęmt frumvarpinu, žó aš lįgmarki 60 hundrašshluta žeirra atkvęša, og jafnframt 60 hundrašshluta atkvęša eftir höfšatölu allra atkvęšismanna.

13. gr.
    1. mgr. 50. gr. laganna veršur svohljóšandi:
    Atkvęšismenn mega greiša atkvęši um frumvarp aš naušasamningi ķ kröfulżsingu eša skriflega į annan hįtt og skal tekiš tillit til slķkra atkvęša sem berast umsjónarmanninum ķ sķšasta lagi įšur en atkvęšagreišslu er lokiš. Atkvęši žessi skulu žó žvķ ašeins tekin gild aš vafalaust sé aš žau varši žaš frumvarp sem til atkvęšagreišslu er og ótvķręš og skilyršislaus afstaša atkvęšismanns til žess komi žar fram. Sé annaš ekki tekiš fram ķ skriflegu atkvęši skal žaš standa žótt breyting hafi sķšar veriš gerš į frumvarpi skuldarans sé breytingin atkvęšismönnum ķ hag. Sé atkvęši greitt skriflega į annan hįtt en ķ kröfulżsingu skal undirskrift atkvęšismanns vottuš af tveimur vitundarvottum, hérašsdóms- eša hęstaréttarlögmanni eša lögbókanda. Atkvęšismašur sem greitt hefur atkvęši skriflega getur dregiš žaš til baka meš skriflegri yfirlżsingu, sem vottuš er į sama hįtt, ef hśn berst umsjónarmanninum įšur en atkvęšagreišsla hefst į fundi eša meš žvķ aš sękja fundinn og óska eftir aš fį aš greiša žar atkvęši į nżjan leik.

14. gr.
    Viš 1. mgr. 54. gr. laganna bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Ķ kröfunni skal mešal annars gerš ķtarleg grein fyrir žvķ hvernig skuldarinn telji sig munu geta stašiš ķ skilum viš lįnardrottna ef naušasamningur veršur stašfestur, žar į mešal meš kröfur sem samningurinn hefši ekki įhrif į.

15. gr.
    Į eftir 3. mgr. 60. gr. laganna kemur nż mįlsgrein, svohljóšandi:
    Aš žvķ leyti sem lįnardrottinn, sem hefur samningsveš fyrir kröfu sinni ķ eign skuldarans, hefur ekki afsalaš sér tryggingarréttindunum skv. 2. mgr. 28. gr. getur lįnardrottinn į engu stigi eftir stašfestingu naušasamnings leitaš fullnustu fyrir kröfunni gagnvart skuldaranum į annan hįtt en meš žvķ aš ganga aš žeirri eign.

16. gr.
    Viš 2. mgr. 64. gr. laganna bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Nś lįta žeir, sem bęrir eru um aš taka įkvöršun um aš leita gjaldžrotaskipta į bśi slķks skuldara sem ekki er einstaklingur, žaš hjį lķša og bera žeir žį skašabótaįbyrgš gagnvart lįnardrottnum skuldarans aš žvķ leyti, sem žeir fara af žessum sökum į mis viš fullnustu krafna sinna, enda sżni žeir ekki fram į aš sś vanręksla hafi ekki veriš žeim saknęm.

17. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 65. gr. laganna:
    a.      Oršin „og ekki er įstęša til aš ętla aš geršin gefi ranga mynd af fjįrhag hans“ ķ nišurlagi 1. tölul. 2. mgr. falla brott.
    b.      Viš 2. mgr. bętist nżr tölulišur, svohljóšandi:
        5.    aš skuldarinn hafi ekki innan žriggja vikna oršiš viš įskorun lįnardrottins, sem birt hefur veriš honum eftir sömu reglum og gilda um birtingu stefnu ķ einkamįli, um aš lżsa žvķ skriflega yfir aš hann verši fęr um aš greiša skuld viš hlutašeigandi lįnardrottin žegar hśn fellur ķ gjalddaga eša innan skamms tķma ef hśn er žegar gjaldfallin.

18. gr.
    Viš 5. tölul. 1. mgr. 85. gr. laganna bętist: nema dómari įkveši lengri frest viš skipun skiptastjóra.

19. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 112. gr. laganna:
    a.      Viš 2. tölul. 1. mgr. bętist: en slķk krafa getur žó ekki numiš hęrri fjįrhęš en svara mundi til launa ķ uppsagnarfresti sem gilda ętti um vinnusamninginn eftir lögum eša kjarasamningi.
    b.      3. mgr. veršur svohljóšandi:
               Žeir sem nįkomnir eru žrotamanni eša félagi eša stofnun sem er til gjaldžrotaskipta njóta ekki réttar skv. 1.–3. tölul. 1. mgr. fyrir kröfum sķnum.

III. KAFLI
Gildistaka o.fl.
20. gr.
    Lög žessi öšlast žegar gildi.

21. gr.
    Įkvęšum 3. gr. veršur ekki beitt til skilgreiningar į oršinu nįkomnir aš žvķ leyti sem reynt getur į merkingu žess varšandi atvik sem geršust fyrir gildistöku laga žessara, sbr. žó 4. mgr. žessarar greinar.
    Įkvęši 5.–7. gr., 9. gr., 11.–12. gr. og 14.–15. gr. taka ekki til naušasamningsumleitana sem leitaš hefur veriš fyrir gildistöku laga žessara.
    Įkvęši a-lišar 17. gr. tekur ekki til tilvika žar sem leitaš er gjaldžrotaskipta į grundvelli įrangurslausrar kyrrsetningar, löggeymslu eša fjįrnįms sem lokiš er fyrir gildistöku žessara laga.
    Įkvęši 19. gr. gilda ekki um kröfu sem falliš hefur ķ gjalddaga fyrir gildistöku laga žessara.

Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.

I.
    Frumvarp žetta er samiš į vegum réttarfarsnefndar aš tilhlutan dómsmįlarįšherra. Meš žvķ eru lagšar til nokkrar breytingar į lögum um ašför, nr. 90/1989, og lögum um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991.
    Tildrög frumvarpsins eru žau aš dómsmįlarįšuneytiš fór žess į leit meš bréfi 20. jślķ 2009 aš réttarfarsnefnd fjallaši um hvort efni vęru til aš endurskoša nįnar tilgreind atriši sem snerta lög um gjaldžrotaskipti o.fl. Įšur höfšu žessi atriši veriš til umfjöllunar ķ rįšuneytinu en tilefniš voru įbendingar frį Alžjóšagjaldeyrissjóšnum vegna įętlunar hans um efnahagsašstoš viš Ķsland ķ kjölfar bankahrunsins haustiš 2008. Hinn 10. september 2009 skilaši réttarfarsnefnd įlitsgerš til rįšuneytisins um žessar įbendingar, en viš vinnslu hennar hafši nefndin efnt til samrįšsfundar meš nokkrum fjölda lögmanna sem hafa mikla reynslu af störfum į sviši skuldaskilaréttar. Ķ kjölfariš var frumvarp žetta samiš aš höfšu samrįši viš rįšuneytiš.
    Til aš stušla aš žvķ aš naušasamningur yrši virkara śrręši fyrir skuldara var ķ upphaflegum frumvarpsdrögum lagt til aš naušasamningur sem kemst į gęti innan įkvešinna marka haft įhrif į kröfur sem trygging er fyrir ķ eign skuldara. Var ķ upphaflegum frumvarpsdrögum réttarfarsnefndar žvķ lagt til aš ķ naušasamningi mętti kveša į um breytingu į greišsluskilmįlum kröfu, sem samningsveš er fyrir, žar į mešal lengja lįnstķma eša fresta gjalddaga į greišslu hluta skuldarinnar eša hennar allrar ķ allt aš žrjś įr. Var heimildin bundin žvķ aš skilmįlabreytingin vęri naušsynleg til aš skuldari fengi til rįšstöfunar fé til aš efna samningskröfur eftir įkvęšum naušasamnings.
    Var tališ, aš virtum žeim rķku hagsmunum sem byggju aš baki, aš ekki vęri meš almennri heimild af žessu tagi sem sett vęru knöpp og afdrįttarlaus tķmamörk gengiš of nęrri hagsmunum samningsvešhafa. Var žvert į móti tališ sennilegra aš skuldari gęti til frambśšar stašiš ķ skilum viš vešhafa ef honum gęfist fęri um skamma hrķš aš beina kröftum sķnum aš žvķ aš gera upp samningsveškröfur aš žvķ marki sem unnt vęri. Tillagan mętti mótstöšu Alžjóšagjaldeyrissjóšsins sem gerši žį kröfu aš veškröfuhafar ęttu aš fį aš kjósa um efni naušasamnings, eša aš öšrum kosti ekki vera hluti af naušasamningum ķ skilningi laganna. Hafa žęr breytingar sem lutu aš stöšu veškrafna žvķ veriš felldar brott śr frumvarpinu.
    Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn hefur einnig óskaš žess aš skżrt yrši nįnar hvaša reglur gildi um atkvęšagreišslu viš naušasamninga, einkum og sér ķ lagi hver fari meš atkvęšisrétt fyrir lżstri kröfu viš naušasamningsumleitanir. Ķ 33. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, er geršur greinarmunur į žvķ hvort um er aš ręša atkvęšisrétt eftir höfšatölu eša kröfufjįrhęš. Žeir lįnardrottnar sem eiga samningskröfur į hendur skuldara og lżsa žeim viš naušasamningsumleitanir eiga atkvęšisrétt um naušasamning. Atkvęši eru greidd eftir höfšatölu og eftir kröfufjįrhęš. Viš atkvęšagreišsluna fer hver atkvęšismašur žvķ meš eitt atkvęši eftir höfšatölu. Ķ žeim tilvikum žegar tveir eša fleiri atkvęšismenn eiga samningskröfu saman, fara žeir samanlagt meš eitt atkvęši eftir höfšatölu, en žó fer hver žeirra meš sjįlfstęšan atkvęšisrétt fyrir sķnu hlutfalli af kröfunni. Žegar atkvęši eru greidd eftir kröfufjįrhęšum į aš leggja saman heildarfjįrhęš krafna allra atkvęšismanna og reikna sķšan śt hundrašshluta kröfu hvers og eins žeirra af heildarfjįrhęšinni. Fer svo hver atkvęšismašur meš atkvęši sem nemur hundrašshluta hans.
    Af reglunni leišir aš lįnardrottinn sem lżsir kröfu sinni viš naušasamningsumleitanir fer meš atkvęšisrétt kröfu sinnar. Žó getur krafa skipt um hendur meš framsali eša meš öšrum hętti og fylgir žį atkvęšisréttur slķkum ašilaskiptum eša framsali kröfunnar. Mikilvęga takmörkun er žó aš finna ķ 4. mgr. 30. gr. laga nr. 21/1991 žegar sami lįnardrottinn sem į fleiri samningskröfur en eina į hendur skuldaranum hefur framselt einhverja žeirra žremur mįnušum fyrir frestdag eša sķšar. Ber žį aš lķta svo į aš samningskröfurnar séu samanlagšar ein samningskrafa, en framsalshafinn telst žį eiga sitt hlutfall ķ samningskröfunni ķ samręmi viš fjįrhęš hvorrar eša hverrar žeirra, og skal eins fariš aš viš önnur ašilaskipti aš kröfu. Af žessari reglu leišir aš atkvęšisréttur viš naušasamning veršur ekki aukinn meš framsali eša ašilaskiptum kröfu sem eiga sér staš žremur mįnušum fyrir frestdag eša sķšar.

II.
    Um naušasamninga įn undanfarandi gjaldžrotaskipta er fjallaš ķ III. žętti laga um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991. Allt frį gildistöku laganna og fram til įrsins 2008 voru fį mįl įrlega žar sem leitaš var eftir slķkri heimild. Eftir bankahruniš haustiš 2008 hefur hins vegar fjölgaš beišnum um heimild til aš leita naušasamnings, auk žess sem reynt hefur į nokkur tilvik žar sem ķ hlut eiga fyrirtęki mešal žeirra stęrstu hér į landi. Viš mešferš žessara mįla hafa risiš żmis įlitaefni, auk žess sem komiš hefur ķ ljós aš tilefni sé til aš breyta nokkrum įkvęšum III. žįttar laganna. Öšru fremur žykja efni til aš gera mįlsmešferšina einfaldari og skilvirkari til aš greiša fyrir aš naušasamningur komist į fyrir skuldara. Veršur žessum tillögum frumvarpsins lżst hér nįnar ķ helstu atrišum.
    Samkvęmt 2. tölul. 1. mgr. 35. gr. laganna skal fylgja beišni um heimild til aš leita naušasamnings skrifleg yfirlżsing frį aš minnsta kosti fjóršungi atkvęšismanna samkvęmt talningu skulda ķ beišni skuldarans, bęši eftir höfšatölu žeirra og kröfufjįrhęšum, um aš žeir męli meš naušasamningi į grundvelli frumvarps skuldarans. Hjį stęrri fyrirtękjum žar sem kröfur geta veriš fjölmargar, og jafnvel stór hluti žeirra hljóšar ekki į teljandi fjįrhęšir, getur veriš mikil fyrirhöfn aš afla mešmęla frį fjóršungi kröfuhafa tališ eftir höfšatölu. Žvķ er lagt til aš žetta skilyrši verši fellt brott.
    Ķ 47. gr. laganna er aš finna heimild fyrir skuldara til aš gera breytingar į frumvarpi aš naušasamningi eftir aš skuldara hefur veriš heimilaš aš leita hans og žar til atkvęšagreišslu er endanlega lokiš um frumvarpiš. Žetta tekur miš af žvķ aš gleggri yfirsżn getur fengist yfir fjįrhag skuldara eftir žvķ sem lķšur į naušasamningsumleitanirnar žegar kröfulżsingar hafa borist og umsjónarmašur meš žeim hefur kannaš mįlefni skuldarans. Žį kann żmist aš vera aš skuldari geti greitt meira eša minna en tališ var ķ upphafi. Ķ nišurlagi 47. gr. laganna er geršur sį įskilnašur til aš breytt frumvarp verši boriš undir atkvęši aš skuldari žurfi aš afla mešmęla kröfuhafa ef breytingin felur ķ sér ķvilnun fyrir hann. Žetta er žungt ķ vöfum og įstęšulaust til žess eins aš frumvarp verši boriš upp til atkvęša ķ breyttri mynd. Žess ķ staš liggur beint viš aš kröfuhafar lįti ķ ljós afstöšu meš atkvęši sķnu og mį skuldari reikna meš aš kröfuhafar leggist gegn breyttu frumvarpi ef žaš felur ķ sér meiri ķvilnun til hans en efni standa til.
    Atkvęši um naušasamning eru aš meginreglu greidd į fundi sem haldinn er meš kröfuhöfum ķ samręmi viš 48. gr. laganna. Einnig er žó heimilt aš greiša atkvęši skriflega, sbr. 1. mgr. 50. gr. laganna. Til aš aušvelda enn frekar atkvęšagreišsluna eru lagšar til višeigandi breytingar į 45. og 50. gr. laganna žannig aš kröfuhafi geti žegar greitt atkvęši sitt ķ kröfulżsingu. Žetta er žó hįš žvķ aš ótvķrętt sé aš skriflegt atkvęšiš varši žar frumvarp sem greitt er atkvęši um. Lagt er til aš skuldara verši žó heimilt aš gera breytingar į frumvarpinu atkvęšismönnum ķ hag įn žess aš atkvęši greitt skriflega falli brott.
    Ķ 49. gr. laganna er męlt fyrir um hvert fylgi frumvarp aš naušasamningi žurfi aš fį svo žaš teljist samžykkt. Samkvęmt įkvęšinu er frumvarp samžykkt ef žvķ er greitt sama hlutfall atkvęša og eftirgjöf af samningskröfum į aš nema, bęši eftir höfšatölu allra atkvęšismanna og fjįrhęšum krafna žeirra, en žó aldrei minna en 60% į bįša vegu. Til frekari skżringar mį taka sem dęmi aš frumvarp žar sem gert er rįš fyrir aš 30% krafna verši greidd žyrfti aš fį 70% atkvęša bęši mišaš viš höfšatölu og fjįrhęš krafna. Ef skuldari bżšur hins vegar 50% greišslu gildir lįgmarkiš um aš frumvarpiš fįi 60% atkvęša į bįša vegu. Til aš greiša fyrir žvķ aš skuldara sé kleift aš fį frumvarp aš naušasamningi samžykkt er lagt til aš žessari reglu verši breytt į žann veg aš fullnęgjandi sé aš 60% kröfuhafa eftir höfšatölu greiši frumvarpi skuldara atkvęši įn tillits til efni žess. Reglan gildi hins vegar óbreytt um hvaša fylgi frumvarp žurfi aš fį eftir kröfufjįrhęšum. Mišaš viš žį rķku hagsmuni sem hér eru ķ hśfi fyrir skuldara veršur ekki tališ aš žessi breyting gangi of nęrri hagsmunum kröfuhafa.

III.
    Samkvęmt 4. tölul. 1. mgr. 28. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, hefur naušasamningur fyrir skuldarann ekki įhrif į kröfur sem trygging er fyrir ķ eign hans aš žvķ leyti sem andvirši eignarinnar hrekkur til aš fullnęgja žeim og tryggingarrétturinn fellur ekki nišur vegna naušasamningsins. Meš tryggingu ķ eign skuldara er įtt viš vešréttindi eša sambęrileg tryggingarréttindi, til dęmis haldsrétt.
    Ašalreglan er sś aš naušasamningur hefur ekki įhrif į kröfur sem trygging er fyrir ķ eign skuldara aš žvķ marki sem andvirši hennar hrekkur til aš fullnęgja žeim, sbr. 4. tölul. 1. mgr. 28. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. Žegar eign hefur ekki veriš rįšstafaš kann hins vegar aš leika vafi į um veršmęti hennar og hvort hśn hrökkvi aš fullu fyrir įhvķlandi kröfum. Ķ lögunum er ekki aš finna reglur um hvernig žetta skuli metiš og hefur žaš valdiš nokkrum vandkvęšum ķ framkvęmd žegar skera žarf śr um hvort eša aš hve miklu leyti krafa telst veškrafa eša samningskrafa žannig aš kröfuhafi fari meš atkvęši viš samningsumleitanir. Lagt er til aš śr žessu verši bętt en ķ frumvarpinu er gert rįš fyrir aš kröfuhafi sjįlfur žurfi aš taka įkvöršun um aš hve miklu leyti hann telur aš vešiš standi til fullnustu į kröfunni. Er žį gert rįš fyrir aš hann afsali sér tryggingarréttindum skv. 2. mgr. 28. gr. laganna aš žvķ marki sem hann telur aš andvirši vešsins hrökkvi ekki fyrir kröfunni. Aš žvķ leyti sem trygging er gefin eftir samkvęmt žessu fellur krafan undir naušasamninginn og ber aš efna ķ samręmi viš žaš. Ef vęntingar kröfuhafa um fullnustu af vešbundinni eign ganga ekki eftir er hann hins vegar bundinn viš įkvöršun sķna og getur ekki leitaš fullnustu hjį skuldara į annan hįtt, sbr. žį reglu sem er aš finna ķ 15. gr. frumvarpsins. Žykir standa kröfuhafa nęst aš meta sjįlfur hagsmuni sķna aš žessu leyti. Meš žessu er einnig komist hjį žvķ aš meta eignir undir naušasamningsumleitunum en slķk mįlsmešferš gęti bęši oršiš kostnašarsöm og tķmafrek.

IV.
    Ķ 3. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, er hugtakiš nįkomnir skilgreint, en meš žvķ er įtt viš menn eša lögpersónur sem tengjast skuldara meš tilteknu móti. Til aš einhver teljist nįkominn ķ skilningi įkvęšisins žarf hann aš hafa nįnar tilgreinda stöšu gagnvart skuldara, żmist vegna fjölskyldutengsla eša skyldleika eša vegna eignarhalds žegar um lögašila er aš ręša. Hugtakiš nįkomnir hefur einkum įhrif ķ tengslum viš reglur um rétthęš krafna į hendur žrotabśi, sbr. XVII. kafla laganna, og riftun rįšstafana žrotamanns, sbr. XX. kafla. Aš baki bżr žaš sjónarmiš aš hętt er viš aš žeir sem eru nįkomnir geti haft įhrif į skuldara og žvķ eru löggerningar sem snerta žį varhugaveršari en žegar um ašra er aš ręša. Af žeim sökum eru skilyrši til riftunar rżmri žegar nįkomnir eiga ķ hlut.
    Viš stjórn félaga eša annarra lögašila hafa žeir helst įhrif sem sitja ķ stjórn eša stżra daglegum rekstri. Yfirleitt komast stjórnendur lögašila ķ žį ašstöšu ķ krafti eignarašildar og teljast žvķ nįkomnir ķ skilningi 3. gr. laganna. Žó er ekki sjįlfgefiš aš sį sem situr ķ stjórn eša stżrir daglegum rekstri sé eigandi. Žvķ žykir rétt aš rżmka hugtakiš nįkomnir žannig aš žaš taki einnig til stjórnenda, sbr. 3. gr. frumvarpsins.
    Samkvęmt 3. mgr. 112. gr. laganna njóta hvorki nįkomnir né žeir sem įtt hafa sęti ķ stjórn eša hafa haft meš höndum framkvęmdastjórn félags eša stofnunar forgangsréttar ķ žrotabś fyrir launum og öšrum kröfum sem taldar eru 1..3. tölul. 1. mgr. sömu greinar. Meš žvķ aš rżmka hugtakiš nįkomnir eins og lagt er til meš 3. gr. frumvarpsins, žannig aš žaš taki jafnframt til stjórnarmanna og žeirra sem stżra daglegum rekstri, er óžarfi aš hafa slķka upptalningu sem nś er ķ 3. mgr. 112. gr. laganna og er žvķ lagt til meš b-liš 19. gr. frumvarpsins aš žar verši žess ķ staš rętt um aš nįkomnir njóti ekki žessa forgangsréttar.

V.
    Ķ 8. kafla laga um ašför, nr. 90/1989, er aš finna įkvęši um hvenęr fjįrnįmi verši lokiš įn įrangurs. Meš žvķ aš fjįrnįmi sé lokiš sem įrangurslausu er įtt viš aš ekki hafi komiš fram viš geršina eignir sem nęgja til aš tryggja kröfu geršarbeišanda. Įrangurslaust fjįrnįm getur haft alvarlegar afleišingar fyrir geršaržola og mį ķ žeim efnum nefna aš slķk gerš getur veriš undanfari gjaldžrotaskipta į bśi hans. Žį žarf ekki aš taka fram aš įrangurslaust fjįrnįm hefur veruleg įhrif į lįnstraust geršaržola. Til aš girša fyrir aš įrangurslaust fjįrnįm verši gert aš įstęšulausu voru lögfest skilyrši ķ ašfararlögum fyrir žvķ aš fjįrnįmi verši lokiš meš žvķ móti. Mešal žeirra skilyrša er aš geršaržoli veršur sjįlfur aš hafa veriš staddur viš geršina eša mįlsvari hans, eša hann hvorki finnst né neinn, sem mįlstaš hans getur tekiš, sbr. 62. gr. laganna. Aš baki žessu bżr aš ekki er sjįlfgefiš aš geršarbeišandi bśi yfir vitneskju um eignir geršaržola sem gera mį fjįrnįm ķ. Žvķ er mikilvęgt aš geršaržoli eša mįlsvari hans ķ skilningi 2. mgr. 24. gr. laganna sé staddur viš geršina svo fram komi įreišanlegar upplżsingar um aš geršaržoli eigi engar eignir til aš tryggja kröfu geršarbeišanda. Veršur fjįrnįmi ekki lokiš įn įrangurs aš geršaržola eša mįlsvara fjarstöddum nema reynt hafi veriš til žrautar aš hafa uppi į honum. Eftir atvikum er naušsynlegt aš leitaš hafi veriš ašstošar lögreglu til aš fęra geršaržola eša fyrirsvarsmann hans til geršarinnar, sbr. 3. mgr. 24. gr. laganna.
    Af įskilnaši um višveru geršaržola eša mįlsvara til aš fjįrnįmi verši lokiš įn įrangurs leišir aš sżslumašur veršur aš fara į heimili geršaržola eša vinnustaš ef hann mętir ekki til geršarinnar į starfsstofu sżslumanns. Žvķ fylgja ekki ašeins óhagręši og tafir heldur er einnig undir hęlinn lagt hvort geršaržoli eša mįlsvari hittist fyrir. Žį hefur lögregla ķ stęrri umdęmum landsins ekki annaš aš veita sżslumanni naušsynlegt lišsinni ķ žessum efnum. Afleišingin af žessu er aš safnast hefur mikill fjöldi ašfararbeišna hjį sżslumönnum žar sem ekki liggja fyrir upplżsingar um eignir geršaržola og hann viršir aš vettugi ķtrekašar bošanir um aš męta ķ fjįrnįm. Af žessu tilefni hafa sżslumenn ķtrekaš į lišnum įrum fariš žess į leit aš brugšist verši viš žessum vanda meš žvķ aš fella brott śr lögum įskilnaš um višveru geršaržola eša mįlsvara hans fyrir žvķ aš fjįrnįmi verši lokiš įn įrangurs.
    Til aš aušvelda afgreišslu ašfararbeišna hjį sżslumönnum er lagt til meš frumvarpinu aš heimilt verši aš ljśka fjįrnįmi įn įrangurs žótt enginn męti til geršarinnar af hįlfu geršaržola ef hann hefur sannanlega veriš bošašur til hennar og engin vitneskja liggur fyrir um eign sem gera mętti fjįrnįm ķ. Til aš tryggja réttarstöšu geršaržola er samhliša lagt til aš lögfest verši heimild fyrir hann til aš krefjast endurupptöku geršarinnar ef henni hefur veriš lokiš įn įrangurs og hann getur bent į eignir til tryggingar kröfu geršarbeišanda. Meš žvķ móti getur geršaržoli brugšist viš ef geršinni hefur aš įstęšulausu veriš lokiš į žann veg. Žessi breyting į reglum um įrangurslaust fjįrnįm veršur ekki talin ganga of nęrri hagsmunum geršaržola, enda stendur honum nęst aš leita eftir leišréttingu ef geršinni hefur lokiš meš žessu móti vegna žess aš hann hefur ekki sinnt boši sżslumanns aš męta til geršarinnar. Aš sama skapi er óešlilegt aš geršaržoli geti hindraš aš ašfararbeišni verši tekin fyrir meš žvķ einu aš virša aš vettugi fjįrnįmsbošun og haga mįlum žannig aš erfitt reynist aš hafa uppi į honum eša mįlsvara.
    Svo sem hér hefur veriš rakiš er heimilt aš ljśka fjįrnįmi sem įrangurslausu įn žess aš geršaržoli eša mįlsvari hans sé męttur viš geršina ef geršaržoli hvorki finnst né neinn sem mįlstaš hans getur tekiš. Slķk gerš hefur hins vegar ekki veriš talin višhlķtandi grundvöllur undir gjaldžrotaskipti į bśi geršaržola, sbr. til dęmis dóm Hęstaréttar frį 8. aprķl 2003 ķ mįli nr. 90/2003. Aš baki žessari nišurstöšu bżr sį įskilnašur 1. tölul. 2. mgr. 65. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. aš ekki megi vera įstęša til aš ętla aš įrangurslaus gerš gefi ranga mynd af fjįrhag skuldara. Meš frumvarpinu er lagt til aš žessi įskilnašur verši felldur brott žannig aš bś skuldara verši tekiš til gjaldžrotaskipta žótt hvorki hann né mįlsvari hafi mętt viš geršina. Žetta breytir žvķ ekki aš skuldari getur eftir sem įšur varist kröfu um gjaldžrotaskipti į bśi sķnu ef hann er ķ raun gjaldfęr. Leišir žaš af upphafsoršum 2. mgr. 65. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl., en žar segir efnislega aš bś verši ekki tekiš til gjaldžrotaskipta ef skuldari sżnir fram į aš hann sé fęr um aš standa full skil į skuldbindingum sķnum žegar žęr koma ķ gjalddaga eša verši žaš innan skamms tķma. Žessi breyting į žvķ ekki aš valda žvķ aš gjaldfęr skuldari sęti gjaldžrotaskiptum, heldur eingöngu aš greiša fyrir žvķ aš skipti fari fram žegar žau eru óhjįkvęmileg.

VI.
    Hér į landi er yfirleitt ekki vandkvęšum bundiš fyrir kröfuhafa aš fį tekna til greina kröfu um aš bś skuldara sé tekiš til gjaldžrotaskipti ef efnahag hans er žannig komiš aš skilyrši til skipta eru fyrir hendi. Mį geta žess aš löggjöf hér į landi um skilyrši gjaldžrotaskipta eru ekki frįbrugšin lögum annars stašar į Noršurlöndum aš žvķ žó frįtöldu aš ķ Danmörku eru rżmri heimildir til aš taka bś til skipta žegar skuldari hefur ķ reynd stöšvaš greišslur til kröfuhafa, sbr. 18. gr. dönsku gjaldžrotaskiptalaganna. Žess eru žó dęmi hér į landi aš dregist hafi śr hömlu aš bś skuldara verši tekiš til skipta vegna vandkvęša viš aš ljśka fjįrnįmi įn įrangurs hjį skuldara en slķk gerš er venjulega ašdragandi gjaldžrotaskipta aš kröfu lįnardrottins. Meš frumvarpinu er lagt til aš śr žessu verši bętt, svo sem lżst er hér ķ nęsta kafla į undan. Eftir stendur žó aš nokkurn tķma getur tekiš fyrir kröfuhafa aš afla sér ašfararheimildar fyrir kröfu sinni til aš geta krafist fjįrnįms hjį skuldara. Žegar žannig hagar til er kröfuhafa vissulega kleift aš krefjast kyrrsetningar hjį skuldara skv. 5. gr. laga um kyrrsetningu, lögbann o.fl., nr. 31/1990, en skilyrši fyrir žvķ eru ströng. Žvķ er lagt til meš frumvarpinu aš greitt verši fyrir žvķ aš bś verši tekiš til skipta ef žau eru į annaš borš óhjįkvęmileg. Er žį haft ķ huga aš drįttur į skiptum er til žess fallinn aš valda tjóni žar sem eignir geta rżrnaš og fariš forgöršum. Jafnframt er tekiš tillit til žess aš žörf getur veriš į greišari leiš ķ žessum efnum žegar ķ hlut eiga stęrri atvinnufyrirtęki sem lįnardrottnar telja einsżnt aš muni ekki geta stašiš ķ skilum.
    Til aš flżta fyrir gjaldžrotaskiptum į bśi skuldara, žegar hjį žeim veršur ekki komist, er lagt til aš lįnardrottni sé kleift aš krefjast gjaldžrotaskipta į žeim grundvelli aš skuldari hafi ekki oršiš viš formlegri įskorun um aš gefa skriflega stašfestingu į žvķ aš hann sé greišslufęr. Meš žessu er girt fyrir aš skuldari geti tafiš skipti meš žvķ einu aš halda aš sér höndum og ašhafast ekkert, en slķk višbrögš eru žekkt žegar ķ óefni er komiš. Samhliša og ķ sama skyni er lagt til aš brżnt verši į skyldu sem hvķlir į fyrirsvarsmanni til aš hlutast um gjaldžrotaskipti į bśi lögašila ķ samręmi viš 2. mgr. 64. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, meš žvķ aš lögfesta skašabótareglu vegna tjóns sem af žessu hlżst fyrir kröfuhafa. Er jafnframt lagt til aš um verši aš ręša stranga bótaįbyrgš eša svokallaša sakarlķkindareglu žannig aš fyrirsvarsmašur skuldara žurfi aš sżna fram į aš vanrękslan hafi ekki veriš honum saknęm.

VII.
    Samkvęmt 1. mgr. 6. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, er ķslenska rķkinu heimilt aš gera samninga viš önnur rķki žess efnis aš heimild til greišslustöšvunar eša til aš leita naušasamnings, sem veitt er ķ einu samningsrķki, gildi sjįlfkrafa ķ öšru samningsrķki meš žeim réttarįhrifum sem fylgja slķkri heimild ķ öšru hvoru rķkinu. Į sama hįtt er rķkinu heimilt aš gera samninga viš önnur rķki um aš gjaldžrotaskipti ķ einu samningsrķki nįi einnig til eigna eša réttinda žrotamanns ķ öšru samningsrķki, en įkveša mį ķ slķkum samningi aš gjaldžrotaskipti fari aš einhverju leyti eša öllu sjįlfstętt fram ķ hverju samningsrķki fyrir sig eftir löggjöf žess eša annars tiltekins rķkis. Ef samningur hefur ekki veriš geršur eftir įkvęši 1. mgr. 6. gr. laganna hefur heimild til greišslustöšvunar eša til aš leita naušasamnings og gjaldžrotaskipti ķ öšru rķki ekki įhrif hér į landi.
    Žessi heimild ķ 6. gr. laga nr. 21/1991 til aš gera millirķkjasamninga hefur ekki veriš nżtt og į Ķsland ašeins ašild aš einum slķkum samningi, en hann var geršur milli Noršurlandanna löngu fyrir gildistöku laganna, sbr. lög nr. 21/1934.
    Til aš greiša fyrir erlendri réttarašstoš į žessu sviši er mikilvęgt aš hér į landi sé unnt aš bregšast viš beišnum um hana frį öšrum rķkjum. Er žį fullnęgt žvķ sem gjarnan er skilyrši ķ samskiptum rķkja aš ašstošin sé gagnkvęm. Žvķ er lagt til aš lögfest verši heimild til aš bregšast viš beišni um réttarašstoš frį öšru rķki įn žess aš um hana sé fjallaš ķ millirķkjasamningi. Er gert rįš fyrir aš heimild til greišslustöšvunar eša til aš leita naušasamnings og gjaldžrotaskipti ķ öšru rķki geti haft tiltekin réttarįhrif hér į landi.

Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. og 2. gr.
    Ķ 1. gr. eru lagšar til breytingar į 62. gr. laga um ašför, nr. 90/1989, til aš unnt verši aš ljśka fjįrnįmi įn įrangurs žótt enginn męti til geršarinnar af hįlfu geršaržola ef hann hefur sannanlega veriš bošašur til hennar. Jafnframt er ķ 2. gr. lagt til aš ķ 67. gr. laganna verši tekin upp sérstök heimild fyrir geršaržola til aš krefjast endurupptöku geršar sem lokiš hefur veriš įn įrangurs ķ žvķ skyni aš hann geti bent į eignir til fjįrnįms. Žessar greinar eru nįnar skżršar hér aš framan ķ V. kafla ķ almennum athugasemdum viš frumvarpiš.

Um 3. gr.
    Žetta įkvęši hefur aš geyma rżmri skilgreiningu į hugtakinu nįkomnir en nś er aš finna ķ 3. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991. Nįnar tiltekiš er lagt til aš hugtakiš nįi einnig til žeirra sem sitja ķ stjórn eša stżra daglegum rekstri félaga eša annarra lögašila. Aš žessu er nįnar vikiš ķ IV. kafla ķ almennum athugasemdum viš frumvarpiš.

Um 4. gr.
    Hér er lagt til aš lögfest verši heimild til aš veita alžjóšlega réttarašstoš į sviši skuldaskilaréttar. Meš žvķ aš unnt sé aš veita slķka ašstoš hér į landi er greitt fyrir žvķ aš slķk réttarašstoš verši veitt gagnvart Ķslandi ķ öšrum rķkjum. Til aš śrlausn erlends dómstóls hafi réttarįhrif hér į landi er lagt til aš aflaš verši śrskuršar Hérašsdóms Reykjavķkur. Fram kemur hvernig slķk beišni veršur śr garši gerš og hvaša gögn žurfi aš fylgja henni. Jafnframt er tilgreint hvaša réttarįhrif erlend dómsśrlausn getur haft. Aš žessari grein er nįnar vikiš ķ VII. kafla ķ almennum athugasemdum viš frumvarpiš.

Um 5. og 6. gr.
    Ķ frumvarpinu er lagt til aš lįnardrottinn, sem nżtur samningsvešs fyrir kröfu sinni ķ eign skuldara og afsalar sér ekki žeim rétti, geti ekki leitaš fullnustu hjį skuldara į annan hįtt en meš žvķ aš ganga aš vešinu. Ķ samręmi viš žetta er meš 5. gr. frumvarpsins lögš til višeigandi breyting į 4. tölul. 1. mgr. 28. gr. laganna og 1. mįlsl. 2. mgr. sömu greinar. Mišaš er viš aš lįnardrottinn gefi ķ sķšasta lagi afsal į vešrétti ķ kröfulżsingu til aš öšlast rétt į hendur skuldara samkvęmt naušasamningi. Til aš taka af allan vafa er lagt til ķ 6. gr. frumvarpsins aš ótvķrętt komi fram ķ 33. gr. laganna aš samningsvešhafi fer ekki meš atkvęšisrétt um naušasamning nema aš žvķ leyti sem hann hefur afsalaš sér tryggingarrétti fyrir kröfu sinni.

Um 7. gr.
    Hér er lögš til sś breyting į 35. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. aš ekki verši lengur žörf į aš afla mešmęla meš frumvarpi aš naušasamningi frį fjóršungi atkvęšismanna tališ eftir höfšatölu, heldur verši lįtiš viš žaš sitja aš įskilja sem hingaš til aš afla žurfi mešmęla žess fjölda atkvęšismanna tališ eftir kröfufjįrhęšum. Er žetta gert til aš greiša fyrir aš skuldari geti leitaš naušasamnings, en ķ framkvęmd hefur žess gętt nokkuš aš įskilnašur um mešmęli tilskilins fjölda kröfuhafa eftir höfšatölu žeirra hafi gert erfitt fyrir ķ žessum efnum og fęrt eigendum lįgra krafna jafnvel óešlileg įhrif į framvindu mįla.

Um 8. gr.
    Meš žessu įkvęši frumvarpsins eru lögš til žau nżmęli aš lįnardrottni, sem fer meš atkvęšisrétt um frumvarp skuldara aš naušasamningi, verši heimilt aš greiša atkvęši sitt ķ kröfulżsingu. Meš reglu um žetta, sem kęmi ķ fyrirmęlum um efni kröfulżsinga ķ 1. mgr. 45. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl., er leitast viš aš greiša fyrir aš lįnardrottinn fįi aš neyta atkvęšisréttar į mjög einfaldan hįtt, en ķ tengslum viš žetta mį vekja athygli į žvķ aš meš 13. gr. frumvarpsins eru geršar tillögur um nįnari fyrirmęli um skriflega atkvęšagreišslu ķ 1. mgr. 50. gr. laganna.

Um 9. gr.
    Greinin žarfnast ekki skżringa.

Um 10. gr.
    Ķ 47. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. er aš finna heimild fyrir skuldara til aš gera breytingar į frumvarpi sķnu aš naušasamningi eftir aš honum hefur veriš heimilaš aš leita hans og žar til atkvęšagreišslu er endanlega lokiš um frumvarpiš. Meš žessari grein er lagt til aš felldur verši nišur sį įskilnašur aš skuldarinn žurfi aš afla mešmęla meš breytingu į frumvarpinu ef hśn er honum til ķvilnunar. Aš žessu er nįnar vikiš ķ II. kafla ķ almennum athugasemdum viš frumvarpiš og vķsast žangaš um frekari skżringar į žessu įkvęši.

Um 11. gr.
    Ķ 48. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. er fjallaš um fund sem haldinn er til aš greiša atkvęši um frumvarp skuldarans aš naušasamningi. Samkvęmt 1. mgr. skal žessi fundur haldinn innan tveggja vikna frį žvķ kröfulżsingarfresti er lokiš. Reynslan hefur leitt ķ ljós aš žessi frestur getur veriš of knappur žegar stęrri fyrirtęki eiga ķ hlut. Er žvķ lagt til ķ a-liš 11. gr. frumvarpsins aš fresturinn verši lengdur ķ fjórar vikur. Žaš skal žó sérstaklega įréttaš aš įstęšulaust er meš öllu aš sį frestur sé įvallt nżttur til fulls.

Um 12. gr.
    Ķ 49. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. er aš finna įkvęši um žaš fylgi sem frumvarp skuldarans aš naušasamningi veršur aš fį svo aš žaš teljist samžykkt. Lögš er til sś breyting meš žessari grein frumvarpsins aš fullnęgjandi sé aš naušasamningsfrumvarp hljóti atkvęši 60% kröfuhafa eftir höfšatölu įn tillits til efnis frumvarpsins, en samkvęmt gildandi reglum veršur žaš aš hljóta sama hlutfall atkvęša eftir höfšatölu atkvęšismanna og nemur eftirgjöf af samningskröfum, en žó aldrei lęgra en 60%. Hins vegar er gert rįš fyrir aš sś regla gildi įfram óbreytt um naušsynlegan fjölda atkvęša eftir kröfufjįrhęšum. Aš öšru leyti skal vķsaš hér til skżringa į žessari breytingu ķ II. kafla ķ almennum athugasemdum viš frumvarpiš.

Um 13. gr.
    Ķ 1. mgr. 50. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. er aš finna fyrirmęli um heimildir lįnardrottna til aš greiša atkvęši skriflega um frumvarp skuldara aš naušasamningi ķ staš žess aš žeir męti til fundar sem umsjónarmašur meš naušasamningsumleitunum heldur til atkvęšagreišslu. Eins og įšur kom fram er lagt til ķ 8. gr. frumvarpsins aš atkvęšismanni verši heimilaš aš greiša atkvęši žegar ķ kröfulżsingu sinni. Ķ 13. gr. frumvarpsins er meš tilliti til žeirrar breytingar įréttašur sį augljósi įskilnašur aš atkvęši greitt skriflega, hvort sem žaš er gert ķ kröfulżsingu eša į annan hįtt, skuli ašeins tališ gilt aš vafalaust sé aš žaš varši žaš frumvarp sem boriš er undir atkvęši. Ķ žessari grein er jafnframt lagt til aš sś regla verši lögfest aš skriflegt atkvęši haldi allt aš einu gildi sķnu žótt gerš hafi veriš breyting į frumvarpi skuldarans atkvęšismönnum ķ hag. Loks er gert rįš fyrir aš skriflegt atkvęši verši ekki dregiš til baka nema meš skriflegri yfirlżsingu atkvęšismanns eša žį meš žvķ aš hann sęki fund žar sem atkvęši eru greidd og óski eftir aš fį aš greiša atkvęši į nżjan leik.

Um 14. gr.
    Ķ 1. mgr. 54. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. er fjallaš um kröfu sem skuldarinn veršur aš bera upp viš hérašsdóm um stašfestingu naušasamnings ķ kjölfar žess aš naušasamningsumleitunum hefur lokiš meš samžykki frumvarps hans. Meš žessari grein frumvarpsins er lagt til aš bętt verši viš gildandi reglu fyrirmęlum um aš skuldari žurfi ķ kröfunni mešal annars aš gera ķtarlega grein fyrir žvķ hvernig hann telji sig munu geta stašiš ķ skilum viš lįnardrottna ef naušasamningur veršur stašfestur, žar į mešal meš kröfur sem samningurinn hefši ekki įhrif į. Žótt žetta hafi almennt veriš gert ķ framkvęmd eftir gildandi lögum žykir rétt aš festa reglu um žetta ķ sessi, enda geta žessar upplżsingar haft įhrif į hvort hérašsdómur taki til grein kröfu skuldarans um aš naušasamningur verši stašfestur.

Um 15. gr.
    Ķ 60. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. er aš finna helstu reglurnar um réttarįhrif naušasamnings. Hér eru rįšgeršar višeigandi breytingar į žvķ įkvęši ķ samręmi viš nżmęli sem lögš eru til ķ frumvarpinu.

Um 16. gr.
    Samkvęmt 2. mgr. 64. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. hvķldir sś skylda į bókhaldsskyldum skuldara aš gefa bś sitt upp til gjaldžrotaskipta žegar hann getur ekki stašiš ķ fullum skilum viš lįnardrottna sķna žegar kröfur žeirra falla ķ gjalddaga og ekki veršur tališ sennilegt aš greišsluöršugleikar hans muni lķša hjį innan skamms tķma. Ķ lögum er ekki vikiš aš žvķ hvaša afleišingar žaš hefur žegar žessi skylda er vanrękt, en ķ framkvęmd jafnt sem fręšikenningum hefur veriš gengiš śt frį žvķ aš slķk hįttsemi geti fellt skašabótaskyldu į žį sem ķ hlut eiga. Meš žessari grein frumvarpsins er lagt til aš regla um žetta verši lögfest og tekin žannig af öll tvķmęli um bótaįbyrgš stjórnenda lögašila sem rękja ekki žessa skyldu. Samkvęmt įkvęšinu öšlast lįnardrottnar bótarétt aš žvķ leyti sem žeir fara af žessum sökum į mis viš fullnustu krafna sinna. Įkvęšiš hefur aš geyma svokallaša sakarlķkindareglu og žvķ žarf sį sem getur tekiš įkvöršun um mįlefni lögašilans aš sżna fram į aš vanrękslan sé honum ekki saknęm. Markmišiš meš žessu er aš skerpa į žessari įbyrgš gagnvart stjórnendum lögašila og stušla um leiš aš žvķ aš žeir sinni žeirri skyldu sem hvķlir į žeim aš gildandi lögum ķ žessum efnum.

Um 17. gr.
    Hér er ķ fyrsta lagi lagt til aš fellt verši brott žaš skilyrši, sem nś er ķ 1. tölul. 2. mgr. 65. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. fyrir žvķ aš bś skuldara verši tekiš til gjaldžrotaskipta į grundvelli įrangurslausrar kyrrsetningar, löggeymslu eša fjįrnįms, aš geršin žyki ekki gefa ranga mynd af fjįrhag hans. Žessi breyting er naušsynleg svo aš unnt verši aš taka bś skuldara til gjaldžrotaskipta į grundvelli geršar žar sem hvorki geršaržoli né mįlsvari hefur mętti viš geršina, sbr. įkvęši 1. gr. frumvarpsins, svo sem nįnar er vikiš aš ķ V. kafla ķ almennum athugasemdum viš frumvarpiš. Ķ öšru lagi er lagt til meš 17. gr. frumvarpsins aš heimilt verši aš taka bś skuldara til gjaldžrotaskipta ef hann hefur ekki innan žriggja vikna oršiš viš įskorun lįnardrottins, sem birt hefur veriš honum eftir sömu reglum og gilda um birtingu stefnu ķ einkamįli, um aš lżsa žvķ skriflega yfir aš hann verši fęr um aš greiša skuld viš hlutašeigandi lįnardrottin žegar hśn fellur ķ gjalddaga eša innan skamms tķma ef hśn er žegar gjaldfallin. Ķ žessu felst aš skuldari žarf aš lżsa žvķ yfir aš efnahag hans sé ekki žannig komiš aš hann sé ógreišslufęr. Meš įkvęši um žetta er leitast viš aš koma ķ veg fyrir aš skuldari geti tafiš gjaldžrotaskipti sem skilyrši eru fyrir meš žvķ einu aš halda aš sér höndum.
    Žęr tillögur sem er aš finna ķ žessari grein koma ekki ķ veg fyrir aš skuldari geti varist kröfu um gjaldžrotaskipti žegar skilyrši til žeirra eru ekki fyrir hendi. Žannig yrši bś skuldarans ekki tekiš til gjaldžrotaskipta ef hann sżnir fram į aš hann sé fęr um aš standa full skil į skuldbindingum sķnum žegar žęr koma ķ gjalddaga eša verši žaš innan skamms tķma, sbr. 2. mgr. 65. gr. laganna.

Um 18. gr.
    Samkvęmt 5. tölul. 1. mgr. 85. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. skal skiptafundur til aš fjalla um skrį um lżstar kröfur į hendur žrotabśi haldinn innan mįnašar frį lokum kröfulżsingarfrests. Žegar um er aš ręša skipti į stórum žrotabśum, žar sem bśast mį viš miklum fjölda kröfulżsinga, getur žessi frestur reynst of stuttur. Ef žannig stendur į er lagt til meš 18. gr. frumvarpsins aš dómari geti lengt žennan frest žegar hann skipar skiptastjóra.

Um 19. gr.
    Mešal forgangskrafna viš gjaldžrotaskipti skv. 1. mgr. 112. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl. eru kröfur um bętur vegna slita į vinnusamningi sem hafa įtt sér staš į sķšustu įtjįn mįnušum fyrir frestdag eša eftir hann, sbr. 2. tölul. žeirrar mįlsgreinar. Réttur launžega til bóta vegna slita į rįšningarsamningi fer eftir almennum reglum vinnuréttar og ręšst żmist af rįšningar- eša kjarasamningi eša af lögum. Dómstólar hafa žó takmarkaš forgangsrétt fyrir slķkum kröfum ef samningsįkvęši um uppsagnarfrest hafa veriš óvenjuleg og lengri en venjulegt getur talist, sbr. dóm Hęstaréttar frį 4. jśnķ 1991, sem birtist ķ dómasafni réttarins žaš įr į bls. 903, en hann gekk ķ gildistķš eldri laga nr. 6/1978. Rétt žykir aš žessi takmörkun į forgangsrétti komi ótvķrętt fram ķ lögum og žvķ er lagt til ķ a-liš 19. gr. frumvarpsins aš lögfest verši sś regla aš forgangsrétturinn taki aš žessu leyti miš af žvķ sem leišir af lögum eša kjarasamningi en ekki sérstökum samningsįkvęšum um lengri uppsagnarfrest.
    Ķ b-liš 19. gr. er lögš til breyting į 3. mgr. 112. gr. laganna, en hśn tengist breyttri skilgreiningu į hugtakinu nįkomnir ķ 3. gr. frumvarpsins, svo sem nįnar er skżrt ķ IV. kafla ķ almennum athugasemdum hér aš framan.

Um 20. gr.
    Gildistökuįkvęši frumvarpsins žarfnast ekki skżringa.



Fylgiskjal.


Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:


Umsögn um frumvarp til laga um breyting į lögum um ašför, nr. 90/1989,
og lögum um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, meš sķšari breytingum.
    Meš frumvarpi žessu eru lagšar til żmsar breytingar į lögum um ašför og lögum um gjaldžrotaskipti sem byggjast į skżrslu réttarfarsnefndar. Dómsmįlarįšuneytiš fór žess į leit viš nefndina aš kannaš yrši hvort įstęša vęri til aš endurskoša įkvęši ķ lögum um ašför og gjaldžrotaskipti mešal annars vegna įbendinga Alžjóšagjaldeyrissjóšsins ķ tengslum viš įętlun um efnahagsašstoš viš Ķsland ķ kjölfar bankahrunsins haustiš 2008. Ķ samręmi viš skżrslu nefndarinnar er lagt til aš heimilt verši aš gera įrangurslaust fjįrnįm sem geti veriš grundvöllur gjaldžrotaskipta įn žess aš geršaržoli eša einhver til aš taka mįlstaš hans sé višstaddur enda hafi hann sannanlega veriš bošašur til geršarinnar og eigi ekki neinar eignir sem unnt er aš gera fjįrnįm ķ. Žį eru lagšar til żmsar tęknilegar breytingar į įkvęšum gjaldžrotaskiptalaganna sem einfalda ferli naušasamninga hvaš varšar samžykki frumvarps til naušasamnings. Lögš er til regla er kveši į um hvernig meta į aš hvaša marki krafa sem tryggš er meš veši teljist veškrafa og aš hvaša marki samningskrafa žegar vešiš hrekkur ekki til greišslu skuldarinnar aš fullu. Žį er hugtakiš nįkomnir ķ skilningi gjaldžrotaskiptalaga rżmkaš žannig aš žaš nįi einnig til stjórnarmanna og žeirra sem stżra daglegum rekstri fyrirtękja. Lagšar eru til breytingar sem aušvelda kröfuhöfum aš fį stašfestingu į aš skuldari sé ekki fęr um aš greiša skuld sķna til aš koma ķ veg fyrir aš skuldari geti į óešlilegan hįtt komiš sér hjį gjaldžrotaskiptum meš ašgeršaleysi sķnu. Žį er rżmkuš heimild til aš lįta erlenda įkvöršun um gjaldžrotaskipti eša naušasamninga nį til eigna hér į landi žannig aš hśn sé ekki bundin viš aš geršur hafi veriš alžjóšasamningur um slķkt.
    Verši frumvarpiš óbreytt aš lögum er ekki gert rįš fyrir aš žaš hafi ķ för meš sér aukinn kostnaš fyrir rķkissjóš.