Ferill 271. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.
157. löggjafarþing 2025–2026.
Þingskjal 565 — 271. mál.
Svar
innviðaráðherra við fyrirspurn frá Ingvari Þóroddssyni um hálkuvarnir og helmingamokstur.
1. Hver ber ábyrgð á hálkuvörnum á vegum þar sem vetrarþjónustu er sinnt samkvæmt reglu Vegagerðarinnar um helmingamokstur?
Vegir eða vegarkaflar sem falla undir reglu um helmingamokstur geta verið tvenns konar:
I. Vegir sem fá reglubundna tvo þjónustudaga í viku eiga kost á að fá einn dag til viðbótar sem helmingamokstur.
II. Vegir sem falla utan reglubundinna þjónustudaga og búa einungis við helmingamokstursreglu.
Vegir í flokki I eru í þjónustuflokki 4. Á þeim vegum er veitt hálkuvörn samkvæmt verklagi þess flokks, það er að segja: hálkuvarnir eru framkvæmdar á stöðum sem eru skilgreindir sem varasamir ef flughálka myndast og á stöðum sem eru skilgreindir sem mjög varasamir þegar hálka er til staðar. Á vegum með fasta þjónustureglur eru (ef tilefni er til) skilgreindir vegarkaflar sem teljast varasamir. Það geta verið tilteknar brekkur, beygjur og staðir þar sem búast má við sterkum vindstrengjum eða sviptivindum.
Vegir sem falla undir lið II eru ekki með skilgreinda daga, þjónustuflokk eða þjónustutíma og þar af leiðandi ekki skilgreindar hálkuvarnir. Þó hefur verið tekið mið af því að þegar flughált er geti þurft að beita hálkuvörnum í sérstaklega hættulegum aðstæðum í helmingamokstri.
Þess ber að geta að í helmingamokstri er miðað við einn mokstur/mokstursferð á hvern heimilaðan dag.
2. Hver hefur kostnaðurinn við hálkuvarnir verið síðustu þrjú ár á vegum þar sem vetrarþjónustu er sinnt samkvæmt reglu Vegagerðarinnar um helmingamokstur? Hvernig hefur sá kostnaður skipst milli ríkis og sveitarfélaga?
Kostnaði við helmingamokstur og þær aðgerðir vetrarþjónustu sem er beitt er deilt til helminga milli Vegagerðarinnar og sveitarfélags. Samþykkja þarf sérhverja beiðni um helmingamokstur sérstaklega.
Reglan um helmingamokstur felur í sér heimild til að moka tiltekna vegi allt að þrisvar í viku. Beiðnir um slíkan mokstur koma nánast undantekningarlaust frá sveitarfélögum. Reglan felur því ekki í sér fasta þriggja daga þjónustu heldur er alltaf metið í hverju tilviki hvort skilyrði fyrir mokstri séu uppfyllt.
Ekki er unnt að draga út úr bókhaldi kostnað við hálkuvarnir á helmingamokstursvegum. Í þeim sérstöku tilvikum þegar beiðni um helmingamokstur varðar hálkuvarnaraðgerð og Vegagerðin fellst á hana er kostnaðinum helmingaskipt.
Síðustu þrjú ár hefur helmingamoksturskostnaður Vegagerðarinnar verið 50–135 millj. kr. á ári (á verðlagi hvers árs). Sveitarfélög hafa greitt sömu upphæð fyrir sinn hluta. Meðfylgjandi tafla sýnir hvernig kostnaður hefur fallið eftir þjónustustöðvum Vegagerðarinnar.
Kostnaður Vegagerðarinnar vegna helmingamoksturs.
| Kostnaður | Ár | ||||||
| Verknúmer | Verk – heiti | Verkþáttur | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
| 4060-20 | Vetrarviðhald 20 | 231.02 – Vík helmingamokstur | 1.669.770 | 5.541.275 | 5.772.590 | 2.909.427 | 6.433.915 |
| 232.02 – Selfoss helmingamokstur | 4.269.665 | 23.634.104 | 18.662.235 | 27.857.966 | 23.875.971 | ||
| 341.02 – Garðabær helmingamokstur | 751.297 | 6.183.585 | 2.053.488 | 2.445.602 | 3.123.302 | ||
| 4060-20 alls | 6.690.732 | 35.358.964 | 26.488.313 | 33.212.995 | 33.433.188 | ||
| 4060-40 | Vetrarviðhald 40 | 451.02 – Borgarnes helmingamokstur | 1.307.611 | 5.235.768 | 4.987.214 | 8.857.369 | 2.951.562 |
| 452.02 – Ólafsvík helmingamokstur | 35.085 | 344.842 | 275.692 | 1.378.012 | 186.188 | ||
| 453.02 – Búðardalur helmingamokstur | 1.341.369 | 5.136.069 | 1.844.653 | 6.615.863 | 3.258.664 | ||
| 461.02 – Patreksfjörður helmingamokstur | 355.500 | 1.523.918 | 1.050.090 | 2.275.740 | 1.028.933 | ||
| 462.02 – Ísafjörður helmingamokstur | 910.686 | 1.278.056 | 1.451.225 | 1.758.888 | 22.065 | ||
| 462.03 – Súðavík helmingamokstur | 318.808 | 366.100 | 274.396 | 962.706 | 251.979 | ||
| 462.04 – Bolungarvík helmingamokstur | 42.595 | 147.032 | 34.581 | 66.278 | |||
| 463.02 – Hólmavík helmingamokstur | 1.456.945 | 400.760 | 238.595 | 557.207 | 19.265 | ||
| 4060-40 alls | 5.768.599 | 14.432.545 | 10.121.865 | 22.440.366 | 7.784.934 | ||
| 4060-50 | Vetrarviðhald 50 | 471.02 – Hvammstangi helmingamokstur | 923.375 | 1.312.417 | 1.521.805 | 2.161.403 | 684.276 |
| 472.02 – Sauðárkrókur helmingamokstur | 8.606.260 | 8.775.201 | 8.797.554 | 20.227.336 | 3.074.232 | ||
| 581.02 – Akureyri helmingamokstur | 9.904.502 | 14.187.272 | 9.874.227 | 28.633.645 | 6.010.672 | ||
| 582.02 – Húsavík helmingamokstur | 9.755.869 | 3.791.081 | 14.254.366 | 18.940.086 | 5.386.705 | ||
| 583.02 – Þórshöfn helmingamokstur | 1.352.247 | 1.125.862 | 4.505.541 | 2.079.873 | 5.674.344 | ||
| 4060-50 alls | 30.542.253 | 29.191.833 | 38.953.493 | 72.042.343 | 20.830.229 | ||
| 4060-60 | Vetrarviðhald 60 | 591.02 – Vopnafjörður helmingamokstur | 333.548 | 133.767 | 327.280 | 189.078 | |
| 592.02 – Fellabær helmingamokstur | 3.366.813 | 3.046.024 | 5.028.883 | 3.173.070 | 1.460.609 | ||
| 593.02 – Reyðarfjörður helmingamokstur | 3.686.996 | 1.386.393 | 3.207.467 | 4.186.850 | 1.343.297 | ||
| 594.02 – Höfn helmingamokstur | 14.481 | 48.553 | |||||
| 4060-60 alls | 7.068.290 | 4.814.518 | 8.370.117 | 7.687.200 | 2.992.984 | ||
| Samtals | 50.069.874 | 83.797.860 | 83.933.788 | 135.382.904 | 65.041.335 | ||
