nafnskírteini.
Frú forseti. Ég vil byrja á því að þakka hæstv. ráðherra fyrir að fylgja þessu frumvarpi úr hlaði. Ég verð að segja að mér hugnast það bara vel að nafnskírteini verði að alvöru fullburða skírteinum í nútímasamfélagi því það er rétt sem hefur komið hér fram að það er ekki handhægt að vera alltaf með vegabréf á sér og ekki hafa öll ökuskírteini.
Mig langar hins vegar að draga nokkur atriði fram sem mér þykir mikilvægt að allsherjar- og menntamálanefnd með liðsinni ráðherra hæstv. og ráðuneytisins finni út úr og skýri. Það er lykilatriði í frumvarpinu sem miðar að því að gera nafnskírteini að alþjóðlegum skilríkjum, að þau verði fyrir íslenska ríkisborgara en eins og staðan er núna þá geta erlendir ríkisborgarar fengið þau eftir tveggja ára búsetu, að mér skilst, og jafnvel örlítið fyrr með sérstökum undanþágum. Nafnskírteinin skipta þar máli vegna þess að í dag eru þau meðal þeirra skilríkja sem gefa rétt til rafrænna skilríkja, þ.e. vegabréf, ökuskírteini og nafnskírteini. Með hverju árinu verður erfiðara að lifa á Íslandi án þess að vera með rafræn skilríki og þau eru mikilvæg í samskiptum við skólakerfið, félagsþjónustu, skattyfirvöld, heilbrigðiskerfið, bankakerfið. Við þekkjum þetta öll hversu mikið við notum rafrænu skilríkin okkar. Fólk sem hefur komið hingað sem hælisleitendur er oft vegabréfslaust eða með útrunninn vegabréf og hefur ekki tækifæri eða möguleika á að endurnýja þau. Ökuskírteini hafa augljóslega ekki allir. En það eru dæmi um að fólk verði sér úti um ökuréttindi með ærinni fyrirhöfn til að eignast ökuskírteini gagngert til þess að geta fengið rafræn skilríki. Með því að gera þessa breytingu á nafnskírteinunum þannig að þau verði fyrir íslenska ríkisborgara, og ég skil rökin sem hæstv. ráðherra hefur fært fyrir því, er hins vegar verið að gera ákveðnum hópi erfitt að fá skilríki sem þau geta notað og þar með rafræn skilríki. Þetta veldur augljóslega þessum einstaklingum vandræðum og vinnur líka gegn þeirri stefnu stjórnvalda að fólk noti rafrænar lausnir og rafræn skilríki. Fyrir einhverjum misserum var lögð fram eða boðuð reglugerðarbreyting. Hún var kynnt í samráðsgátt stjórnvalda. Ég held það hafi verið hæstv. háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra sem lagði hana fram. Hún gerði ráð fyrir því að skilríki þau um landvistarleyfi sem Útlendingastofnunin gefur út veiti rétt til rafrænna skilríkja.
Eftir því sem ég kemst best næst þá hefur þessi reglugerð ekki verið sett og því er ekki enn þá búið að opna fyrir þann möguleika að skírteini Útlendingastofnunar veiti rétt til rafrænna skilríkja og því þurfa sum að nota nafnskírteinin til þess, eins og ég hef rakið, að fá rafrænu skilríkin. Mér finnst mikilvægt að það verði gengið frá því áður en þetta frumvarp verður samþykkt hér að tryggja það að þau sem ekki hafa neins konar önnur skilríki geti fengið aðgang að rafrænum skilríkjum því líkt og ég hef rakið þá þarf það til þess að fúnkera í íslensku samhengi. Kannski er einfaldasta leiðin að samþykkja þessa tillögu að reglugerð sem kynnt var í samráðsgátt stjórnvalda. Ef til vill er einhver önnur leið heppilegri. En ég vildi leggja þetta hér inn í umræðuna og beina því til allsherjar- og menntamálanefndar og hæstv. ráðherra og hans ráðuneytis að finna lausn á þessu svo að við getum samþykkt þetta frumvarp hér síðar í vor.
