efling landvörslu.

Frú forseti. Ég mæli hér fyrir þingsályktunartillögu um eflingu landvörslu og langar að fjalla aðeins um ástæður þess. Við höfum séð myndbirtingar af utanvegaakstri á hálendinu og þessar myndir eru hreint út sagt hrollvekjandi. Utanvegaakstur er bannaður skv. 1. mgr. 31. gr. náttúruverndarlaga með örfáum undantekningum sem þó kveða á um að ekki hljótist náttúruspjöll af. Þótt áhrif utanvegaaksturs séu ólík eftir svæðum og aðstæðum má með sanni segja að allt slíkt rask sé alvarlegt. Langtímaafleiðingar á ásýnd og vistkerfi hálendis Íslands koma okkur öllum við.

Landverðir annast daglegan rekstur og umsjón í samræmi við stjórnunar- og verndaráætlanir, sinna fræðslu og upplýsingagjöf, sinna eftirliti á náttúruverndarsvæðum ásamt því að taka á móti gestum í gestastofum.

Störf landvarða eru margbreytileg en það ræðst meðal annars af fjölbreyttri náttúru, ólíkum fjölda og samsetningu ferðamanna og mismunandi aðstæðum á svæðunum. Mikil fjölgun ferðamanna undanfarin ár hefur í för með sér aukin verkefni og víða er ágangur á viðkvæm svæði kominn að þolmörkum. Landverðir skipa lykilhlutverk í umsjón og eftirliti með svæðum en einnig fræðslu og upplýsingagjöf til fólks.

Eins og ég hóf mál mitt hér á er utanvegaakstur vandamál í náttúruvernd sem hefur gríðarleg og oft óafturkræf áhrif á viðkvæma náttúru. Einna áhrifaríkast hefur verið að nota forvirkar aðferðir, nýta landverði til að upplýsa fólk og reyna þannig að hafa áhrif og koma í veg fyrir skemmdarverk sem oft eru framkvæmd af gáleysi eða að fólk áttar sig ekki á reglunum og afleiðingum sem brot á þeim hafa.

Staðan hér á landi í dag er sú að við erum með gríðarlegan fjölda ferðamanna sem koma hér ár hvert. Sérstaða landsins, íslensk náttúra er það sem fólk er að sækja í þegar það sækir landið heim. Ferðaþjónustan er ein af okkar grundvallarstoðum hér í efnahagslífinu og að sjálfsögðu viljum við geta tekið vel á móti ferðamönnum. En til þess að svo megi vera verða þessir lykilstarfsmenn í móttökusveitinni sem við köllum landverði, þeir verða að vera fleiri og á fleiri svæðum, viðkvæmum svæðum. Eins og kom fram í máli mínu þá sinna þeir margvíslegum verkefnum og eitt af því er fræðsla. Það hefur sýnt sig að þar sem landverðir taka á móti fólki, ná að útskýra, segja frá reglum, til dæmis um utanvegaakstur, þar hefur verið á forvirkan hátt hægt að koma í veg fyrir mikið rask á viðkvæmum svæðum. Ég ætla fólki ekki að vera í einhverjum vafasömum tilgangi þegar það fer upp á hálendi Íslands. Ég held að það sé í mjög mörgum tilfellum þannig að fólk áttar sig ekki á þessu. Um er að ræða illa merkta vegarslóða. Fólk er að njóta náttúru og einhvers staðar lendir það út af brautinni og það ætlar sér ekki að gera neitt af sér. En þegar svo er komið þá erum við að tala um jafnvel óafturkræft rask sem til dæmis myndir sem birst hafa í fjölmiðlum sína. Það er líka þannig að í grónu landi þar sem hjólför rífa upp svörðinn getur farið svo, eins og ein af þessum myndum sem birtist okkur í fjölmiðlum í fyrra sýndi, að nokkrum árum síðar er eins og hjólförin séu bara ný og fersk af því að slíkt er raskið.

Ég bind miklar vonir við að þetta nái fram að ganga. Sérstök áhersla er lögð á fjölgun starfa og heilsársstöðugilda í landvörslu með auknu fjármagni og ég legg áherslu á að það þarf að fjármagna. Við getum ekki bara ætlað að græða á íslenskri náttúrufegurð með því að fá til okkar fjöldann allan af ferðamönnum. Við verðum líka að leggja til fjármagn til þess að standa undir þeim mikla ágangi sem hlýst af fjölgun ferðamanna.

Ég ætla svo að segja að lokum að málið er mér bara svo skylt. Ég kem af hinu undurfagra Austurlandi, hef ferðast þar mikið um hálendið, fer hvert einasta sumar og baða mig í Laugavalladal og þetta er eitt af því sem stingur í augun hvert einasta sumar, það eru hjólför út um heiðar sem ættu að vera óraskaðar. Ég hef lokið máli mínu en biðla einfaldlega til umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra að hann taki þetta mál alvarlega og fylgi því til enda.