Samráðsleysi dómsmálaráðherra við ríkisstjórn varðandi rafvarnarvopn.

Virðulegur forseti. Ég fagna því að hér fari fram umræða um málefni lögreglunnar sem skiptir miklu máli. Ég vona að sú umræða verði til þess að upplýsa málin. En þetta upphlaup minni hlutans hér í dag byggist mikið á vanþekkingu um þessi málefni. Hér hefur m.a. komið fram og því verið haldið fram að lögreglan beri ekki vopn í dag, sem er náttúrlega alrangt. En ég væri til í að þessi umræða myndi snúast miklu dýpra og meira um öryggi lögreglumanna, öryggi borgaranna og öryggi hinna handteknu. Um það snýst þetta mál. Um það eru lög um valdbeitingu lögreglu, reglugerð um valdbeitingu lögreglu og reglur ríkislögreglustjóra um valdbeitingu lögreglu. Þetta þurfum við að ræða. Þessi lög eru öll í gildi og reglugerð hefur verið í gildi frá 1999 þar sem vopn lögreglu eru skilgreind, m.a. gas og kylfa sem lögregla ber með sér á hverjum degi við störf sín, og rafvarnarvopn eru á sama valdbeitingarstigi og þau vopn sem lögreglan ber í dag. Rannsóknir og tölur hafa sýnt að rafvarnarvopn tryggja betur öryggi og öryggistilfinningu lögreglumanna, hinna handteknu og borgaranna, enda er vel þjálfuð og tækjum búin lögregla miklu yfirvegaðri og rólegri á vettvangi og sinnir störfum sínum betur.

Við vitum að þróunin hefur verið sú að slysum á lögreglumönnum hefur verið að fjölga þó að skráningarnar séu eitthvað misjafnar, enda eru þær mjög ósamrýmanlegar og á mörgum stöðum. Við vitum að vopnaútköllum, sérstaklega með hnífum, hefur verið að fjölga. Það hefur því verið ákall frá lögreglunni í meira en áratug eftir að við þessu verði brugðist. Í framhaldi af þessu, frá 2007, óskaði þáverandi dómsmálaráðherra eftir skýrslu frá ríkislögreglustjóra, sem kom 2008, um þetta mál. Í framhaldinu voru keypt rafvarnarvopn fyrir sérsveitina sem hún tók út og þjálfaði sig á þau. Landssamband lögreglumanna hefur ítrekað lýst því yfir að þau vilji fá slíkan búnað og núverandi hæstv. dómsmálaráðherra hefur lýst því í viðtölum að hann sé að skoða þennan möguleika. Þetta er nú öll áherslubreytingin, þetta hefur legið fyrir í langan tíma og hefur verið í mikilli umræðu og mikilli þróun. Það hafa verið reglur í gildi, meira að segja reglugerð sem í stendur að ríkislögreglustjóri ákveði vopn sérsveitar sem ákveður vopn sín sjálf, þar á meðal rafvarnarvopn, og að ríkislögreglustjóri geti ákveðið að lögreglan noti til að mynda í sérstökum tilfellum rafvarnarvopn. Þær breytingar sem hæstv. dómsmálaráðherra gerði á reglugerðinni voru því aðeins útvíkkun á reglum sem hafa verið lengi í gildi, hafa verið mikið til umfjöllunar og til mikillar skoðunar í takti við þá umræðu sem ég hef rakið hér.

Ég vil líka benda á að ég nefndi hér gas og kylfu en rafvarnarvopnin eru miklu þróaðri hvað varðar eftirlit með notkun. Það er hægt að tengja þau við búkmyndavél. Það er hægt að skrá alla notkun þeirra, svokallað log og annað slíkt, þannig að ég get ekki séð hver stóra breytingin er. Hver er hin stóra áherslubreyting sem verið er að tala um sem þingið hefur fjallað um í gegnum lög? Ég held að þessi reglugerð hafi aldrei áður, samkvæmt mínum upplýsingum, verið rædd í ríkisstjórn þegar henni hefur verið breytt í gegnum árin. Við skulum bara hafa hér upplýsandi og góða umræðu um þetta og tryggja öryggi lögreglumannanna og auka öryggistilfinningu þeirra því að heimurinn fer harðnandi.