Bráðabirgðaútgáfa.

153. löggjafarþing — 82. fundur,  20. mars 2023.

Samráðsleysi dómsmálaráðherra við ríkisstjórn varðandi rafvarnarvopn.

[17:14]
Horfa

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson (M):

Frú forseti. Ég ætla að ræða aðeins meira um aðdraganda þessarar ákvörðunar áður en ég kem svo aftur að því hvernig hún var tekin. Eins og ég nefndi í fyrri ræðu þá hafa orðið gríðarlegar breytingar á því sem við getum kallað starfsumhverfi lögreglu á Íslandi á undanförnum árum. Hætturnar, viðfangsefnin hafa aukist alveg gríðarlega. Um þetta hefur ítrekað verið fjallað í skýrslum ríkislögreglustjóra sem hafa vakið furðu litla athygli þessarar ríkisstjórnar og ég leyfi mér segja þingsins líka, sérstaklega stóru skýrslurnar tvær 2017 og 2019, svo bættist við önnur 2021, sem voru alveg ótrúlega afdráttarlausar um umfang vandans og hvernig þróunin væri. Þetta var í raun neyðarkall til stjórnvalda um að bregðast við. En viðbrögðin hafa engin verið frá þessari ríkisstjórn. Engin viðbrögð við því að ríkislögreglustjóri vari við því að hér séu skipulögð erlend glæpagengi, ekki hvað síst, að skjóta rótum og styrkja stöðu sína og farin að beita aðferðum sem höfðu aldrei tíðkast á Íslandi, höfðu ekki sést hér, þ.e. virða engin þau viðmið sem þeir sem þó voru afbrotamenn hér áður fyrr virtu að einhverju marki. Engin viðmið væru lengur virt. Við höfum því miður séð alvarlega atburði og þeim hefur farið allt of hratt fjölgandi þar sem þetta raungerist. Og hvernig bregst ríkisstjórnin við þessu? Hún bregst ekki við. Stjórnleysi á landamærunum er aukið frekar en hitt og svo er talað um að lögleiða eitthvað af því sem áður voru glæpir. Það eru einu viðbrögðin.

Við þessar aðstæður kallar lögreglan þó á einhver úrræði, einhver vopn til að takast á við þennan breytta veruleika. Þá hljótum við að velta því fyrir okkur núna þegar hæstv. dómsmálaráðherra hefur tekið þessa ákvörðun á þann hátt sem hann illu heilli gerði, án þess að ræða það hér í þinginu eða í ríkisstjórn: Hvað næst? Ætlar ríkisstjórnin að reyna á einhvern hátt að taka á vandanum eða er næsta skref einfaldlega að skammbyssuvæða lögregluna þannig að lögreglumenn þurfi að fara að ganga með skammbyssur til að takast á við ástandið?

Ég kalla með öðrum orðum eftir því að ríkisstjórnin hafi í fyrsta lagi fyrir því að lesa þessar skýrslur og bregðast við því annars heldur vopnakapphlaupið, eða hvað við eigum að kalla það, bara áfram. En þegar hæstv. dómsmálaráðherra kom í gegn eða afgreiddi þessa reglugerð sína um rafverjurnar og gerði það án þess að taka það fyrir í ríkisstjórn þá velti ég fyrir mér hvort það kunni að vera vegna þess að hæstv. ráðherra hafi gert ráð fyrir því eða reiknað það út að hann fengi mótbárur í ríkisstjórninni og hugsað sem svo: Ja, Vinstri græn fá að afgreiða allt sem þau vilja og við erum látnir mæta hér og ýta á græna takkann, stundum þvert gegn vilja okkar, og það er búið að temja okkur. En nú tel ég, dómsmálaráðherra — ég er, frú forseti, að reyna að setja mig í spor hæstv. dómsmálaráðherra — að ég þurfi að ná þessu í gegn og þá er kannski bara best að gera það með því að ræða það ekkert við samstarfsflokkana í ríkisstjórn, afgreiða þetta, skrifa um það grein í blaðinu og vonast svo til að vera fyrirgefið af félögunum í ríkisstjórn sem hvort eð er hafa fengið allt í gegn sem þeir vilja.