aðgerðaáætlun um þjónustu við eldra fólk fyrir árin 2024--2028.
Frú forseti. Ég vil byrja á því að þakka hv. þingmönnum fyrir mjög góða umræðu hér í dag en mig langar til að bregðast stuttlega við nokkrum af þeim atriðum sem hv. þingmenn hafa komið inn á. Langar mig þar að byrja á því sem hv. þm. Viðar Eggertsson var að ræða hér um sérstaklega er lýtur að því að geta tryggt góða mönnum, hvort sem er horft til félagsþjónustunnar eða heilbrigðisþjónustunnar. Þar vil ég nefna að hér er auðvitað verið að horfa á að það verði þróunarverkefni í gangi. Við getum horft meira til velferðartækni, við getum horft til vitundarvakningarinnar, sem eru gerð góð skil í kaflanum um upplýsingu, C-kaflanum í aðgerðaáætluninni, og svo auðvitað líka þeirrar staðreyndar að hér er verið að horfa til aukinnar teymisvinnu í heimaþjónustunni, þ.e. þar sem við samþættum félags- og heilbrigðisþjónustu í heimahúsi. Það gefur okkur líka tækifæri, ekki bara til að auka mönnun heldur ekki síður og kannski frekar til að tryggja að við séum að nota rétt fólk á réttum stað, ef svo má að orði komast.
Síðan má líka nefna átak í menntun. Það hefur t.d. átt sér stað vinna í því að fjölga heimilislæknum markvisst með átaki í sérmenntun þeirra hér á landi og hefur þeim fjölgað verulega. En það er alveg rétt sem hér hefur komið fram að okkur vantar enn fleira fólk þar. Síðan er líka verið að vinna að mannaflagreiningu eða þarfagreiningu í heilbrigðisþjónustu sem mun skila okkur upplýsingum til þess að geta tekist betur á við þetta verkefni. Háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra, í samstarfi við heilbrigðisráðherra, hefur verið að vinna að tillögum um hvernig megi nálgast þessi atriði.
Það sem mig langar að nefna hér í öðru lagi er það atriði sem hv. þm. Inga Sæland kom inn á og ég vil fá að þakka hv. þm. Ingu Sæland fyrir þá þingsályktunartillögu sem hún lagði hér fram og fékk samþykkta á sínum tíma. Ekki löngu eftir að ég kom í ráðuneytið setti ég starfshóp í gang, ætli það hafi ekki verið í apríl í fyrra sem hann hóf að vinna við þetta. Starfshópurinn er ekki búinn að skila endanlega til mín en það sem hefur komið fram í umfjöllun þess ágæta hóps er að það virðist ekki síst vera, og inn á það kom hv. þingmaður svo réttilega, þörf á öflugri ráðgjöf til eldra fólks og leiðsögn um úrræði, um lausnir, um leiðir sem á bæði við um réttindi þess en líka þjónustu. Við höfum reynt að taka tillit til þess í þessari aðgerðaáætlun og vil ég þar benda á aðgerð B.2 og B.3.
Aðgerð B.2 er sérstaklega hugsuð fyrir einstaklinga með heilabilun og aðstandendur þeirra og þá fyrir allt landið. Ég tel að með því að ráðast í þetta atriði munum við komast mun lengra í að svara þeirri ríku þörf sem aðstandendur fólks með heilabilun hafa bent á að vanti upp á í ráðgjöf og þjónustu.
Hitt atriðið, sem er kannski almennara eðlis, þ.e. B.3, fjallar þá meira almennt um eflda öldrunarráðgjöf — þetta er tungubrjótur — þar sem við erum að horfa á þetta í víðara samhengi. Þarna erum við að horfa til þess að geta ráðið fólk til þess einmitt að svara spurningum eins og þeim sem hv. þingmaður benti hér réttilega á, hvort sem það er í réttindakerfinu eða í þjónustukerfinu. Þar skiptir máli — og við höfum tekið það inn í aðgerðaáætlunina, einmitt vegna ábendingar frá hv. þingmanni eftir heimsókn verkefnisstjórnarinnar til þingflokkanna — að það þarf að sjálfsögðu að vera hægt að svara spurningum í gegnum síma, ekki bara í gegnum internetið og ekki bara í gegnum Ísland.is.
En í þeirri aðgerð sem fjallar um upplýsinguna, sennilega C.3 — ég er farinn að vera hérna bara í númerum — kemur fram að upplýsingagáttin á Ísland.is mun samt sem áður verða afskaplega mikilvægur miðpunktur þar sem hægt er að nálgast allar upplýsingar en án þess að loka á það að fólk geti hringt inn til þess að fá þær upplýsingar sem um er að ræða. Þannig að já, hv. þingmaður, ég tel að við séum að mörgu leyti að svara því sem var í hinni ágætu þingsályktunartillögu sem hér var lögð fram á sínum tíma af hv. þingmanni og samþykkt á hinu háa Alþingi. En þetta er líka eitthvað sem við getum tekið nánari umræðu um utan þingsalarins; inni í nefndinni eða bara í samtali okkar á milli.
Mig langar að nefna í þessu samhengi að við höfum verið að leggja ríka áherslu á það í ráðuneytinu á undanförnum misserum að grípa til aðgerða til að gera fötluðu fólki kleift að taka þátt í hinni stafrænu væðingu sem er að eiga sér stað. Í gær voru hér á fundi ráðherrar Norðurlandanna, bæði heilbrigðis- og félagsmálaráðherrar, og þar skrifuðum við undir yfirlýsingu um að styrkja samtal okkar og samstarf til að tryggja að hin stafræna væðing geti líka nýst fötluðu fólki. Þetta á auðvitað líka við um margt eldra fólk. Þannig að það er verið að vinna að þessum málum af miklum móð í ráðuneytinu.
Mig langar síðan að fá að nota tækifærið í lokaræðu minni undir fyrri umr. um þetta mál og fá að þakka verkefnisstjórninni sem, eins og hér hefur komið fram, er undir stjórn fyrrverandi hv. þm. Ólafs Þórs Gunnarssonar ásamt fríðum hópi annarra sérfræðinga og fulltrúa félagasamtaka, sveitarfélaga og ríkisins. Við erum að leggja upp í afskaplega mikilvæga vegferð þar sem við erum að umbylta þjónustu við eldra fólk. Þessi verkefnisstjórn mun halda áfram að vinna og fylgja þessari aðgerðaáætlun eftir, verði hún samþykkt hér á þingi.
Að lokum langar mig bara að segja það að sú ríkisstjórn sem núna er við völd og sá ráðherra sem hér stendur eru staðráðinn í því að taka á þáttum sem snúa að þjónustu við eldra fólk með það að markmiði að bæta lífsgæði og tækifæri fólks til aukinnar virkni og hamingju í lífinu. Það er markmið þess sem hér stendur og ég veit að hv. þingmenn deila þeim markmiðum með mér, eins og skýrlega hefur komið fram í þeim umræðum sem hér hafa átt sér stað í dag. Ég vil fá að þakka kærlega fyrir og óska jafnframt hv. velferðarnefnd alls hins besta í störfum sínum varðandi þetta mál. Svo skulum við bara samþykkja þessa þingsályktunartillögu áður en vorið kemur. (Gripið fram í: Heyr, heyr.)
