157. löggjafarþing — 67. fundur,  5. feb. 2026.

hagstjórn ríkisstjórnarinnar.

[10:34]
Horfa

forsætisráðherra (Kristrún Frostadóttir) (Sf):

Frú forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir fyrirspurnina. Við hefðum vissulega viljað sjá verðbólgutölur á öðrum stað, ég hef alveg viðurkennt það. Við fengum tvær vondar mælingar í röð. Ég er grautfúl yfir því og hef ekki skorast undan neinni ábyrgð hvað það varðar. Þetta er ástæðan fyrir því að við erum að fara inn í fjármálaáætlunarferlið núna og höldum plani og ætlum við ekki að láta snúast hér inni út af stökum mælingum. Það liggur alveg fyrir að það besta sem ríkisstjórnin getur gert núna er að halda plani þegar kemur að stjórn efnahagsmála og skila hallalausum fjárlögum, sem var eitthvað sem síðustu ríkisstjórn var ómögulegt að gera. Það liggur alveg fyrir að hluti af þeim hækkunum sem við sáum núna í síðustu mælingu var vegna opinberra gjalda. Þetta er m.a. hækkun sem gerir okkur kleift að loka því risagati sem myndaðist hér á síðasta kjörtímabili. Ef við hefðum fylgt ráðleggingum stjórnarandstöðunnar og minni hlutans hefði það falið í sér versnandi afkomu, meiri þenslu, stærra gat og það hefði ekki hjálpað til varðandi verðbólguhorfur til lengri tíma. Þetta er ástæðan fyrir því að Seðlabankinn treystir sér engu að síður til að segja opinberlega að þetta séu einskiptishækkanir, þetta séu tímabundnar hækkanir og verðbólguhorfur fari engu að síður batnandi. Þar kemur líka fram að það er undirliggjandi verðlagsþrýstingur og það er það sem við þurfum að taka á, undirliggjandi verðlagsþrýsting.

Hvað varðar verðtrygginguna þá þykir mér þetta sérkennilegur málflutningur. Það liggur alveg fyrir, og það er vitað mál og það hefur verið haft í frammi lengi, að virkni peningastefnunnar er takmörkuð vegna verðtryggingar. Hún gerir það að verkum að það er hægt að koma sér undan háum vöxtum með því að fara inn í verðtrygginguna. Við þurfum auðvitað að bjóða upp á önnur lánafyrirkomulög, sérstaklega fyrir fyrstu kaupendur og fólk sem er með lítið á milli handanna, en þetta bitnar á öllum til lengri tíma, þetta gífurlega vægi og vigt verðtryggingar í hagkerfinu. Þetta er bara peningastefnulegt fyrirbrigði (Forseti hringir.) og vitað mál að þetta dregur úr virkni peningastefnunnar.