Lagasafn.  ═slensk l÷g 11. september 2012.  ┌tgßfa 140b.  Prenta Ý tveimur dßlkum.


L÷g um verndar- og orkunřtingarߊtlun

2011 nr. 48 16. maÝ

Ferill mßlsins ß Al■ingi.   Frumvarp til laga.

1.ľ3. gr. tˇku gildi 20. maÝ 2011. A­ ÷­ru leyti taka l÷gin gildi ■egar Al■ingi hefur sam■ykkt till÷gu til ■ingsßlyktunar skv. 3. gr., sbr. ßkvŠ­i til brß­abirg­a. Breytt me­ l. 126/2011 (tˇku gildi 30. sept. 2011).

1. gr. Markmi­.
Markmi­ laga ■essara er a­ tryggja a­ nřting landsvŠ­a ■ar sem er a­ finna virkjunarkosti byggist ß langtÝmasjˇnarmi­um og heildstŠ­u hagsmunamati ■ar sem teki­ er tillit til verndargildis nßtt˙ru og menningars÷gulegra minja, hagkvŠmni og ar­semi ˇlÝkra nřtingarkosta og annarra gilda sem var­a ■jˇ­arhag, svo og hagsmuna ■eirra sem nřta ■essi s÷mu gŠ­i, me­ sjßlfbŠra ■rˇun a­ lei­arljˇsi.
2. gr. Gildissvi­ og skilgreiningar.
L÷g ■essi nß til landsvŠ­a ■ar sem er a­ finna virkjunarkosti til orkuvinnslu, jafnt innan eignarlanda sem ■jˇ­lendna.
Eftirfarandi merking skal l÷g­ Ý ■essi hugt÷k:
   
1. Eignarland: LandsvŠ­i, ■.m.t. innan netlaga Ý st÷­uv÷tnum og sjˇ, sem er hß­ einkaeignarrÚtti ■annig a­ eigandi landsins fer me­ ÷ll venjuleg eignarrß­ ■ess innan ■eirra marka sem l÷g segja til um ß hverjum tÝma.
   
2. Fallvatn: Rennandi vatn Ý afm÷rku­um farvegi, ■ˇ a­ tÝma- og sta­breytilegur sÚ.
   
3. HßhitasvŠ­i: Jar­hitakerfi ■ar sem hitastig grunnvatnsfor­ans er 200░C e­a hŠrra ß 1.000 metra dřpi e­a ofar.
   
4. Orkurannsˇknir: Rannsˇknir sem tengjast virkjun til orkuvinnslu sem fram fara ß grundvelli laga um rannsˇknir og nřtingu ß au­lindum Ý j÷r­u.
   
5. Virkjunarkostur: ┴Štlu­ framkvŠmd vegna virkjunar til orkuvinnslu ß tilgreindum virkjunarsta­.
   
6. Yfirbor­srannsˇknir: Kortlagning nßtt˙rusvŠ­a, landslags, lÝfrÝkis, vatnafars og jar­frŠ­i. Jar­frŠ­irannsˇknir skiptast Ý rannsˇknir ß jar­frŠ­i, jar­efnafrŠ­i og jar­e­lisfrŠ­i sem byggjast ß sřnat÷ku ß gasi, vatni og bergi, mŠlingu me­ tŠkjum ß yfirbor­i og grunnum borunum til a­ nß bergsřnum, mŠlingu ß berghita og st÷­u grunnvatns, me­ lÚttum bortŠkjum sem skilja ekki eftir sig nein verksummerki.
   
7. Ůjˇ­lendur: LandsvŠ­i utan eignarlanda ■ˇtt einstaklingar e­a l÷ga­ilar kunni a­ eiga ■ar takm÷rku­ eignarrÚttindi.
3. gr. Verndar- og orkunřtingarߊtlun.
[Rß­herra]1) leggur Ý samrß­i og samvinnu vi­ [■ann rß­herra er fer me­ mßlefni nßtt˙ruverndar]1) eigi sjaldnar en ß fj÷gurra ßra fresti fram ß Al■ingi till÷gu til ■ingsßlyktunar um ߊtlun um vernd og orkunřtingu landsvŠ­a.
═ verndar- og orkunřtingarߊtlun er ß grundvelli sjˇnarmi­a sem fram koma Ý 4. mgr. mˇtu­ stefna um hvort landsvŠ­i ■ar sem er a­ finna virkjunarkosti megi nřta til orkuvinnslu e­a hvort ßstŠ­a sÚ til a­ fri­lřsa ■au e­a kanna frekar. Virkjunarkostir ß vi­komandi svŠ­um eru samkvŠmt ■vÝ flokka­ir Ý orkunřtingarflokk, verndarflokk e­a bi­flokk.
Verndar- og orkunřtingarߊtlun tekur til landsvŠ­a og virkjunarkosta sem verkefnisstjˇrn skv. 8. gr. hefur fjalla­ um og hafa uppsett rafafl 10 MW e­a meira e­a uppsett varmaafl 50 MW e­a meira. H˙n tekur ■ˇ ekki til stŠkkunar ß virkjun nema stŠkkunin feli Ý sÚr matsskyldar framkvŠmdir samkvŠmt ßkv÷r­un Skipulagsstofnunar e­a ˙rskur­i [■ess rß­herra er fer me­ skipulagsmßl].1) Verndar- og orkunřtingarߊtlun tekur ekki til landsvŠ­a sem njˇta fri­lřsingar Ý samrŠmi vi­ 50. gr. laga um nßtt˙ruvernd nema tilteki­ sÚ Ý fri­lřsingarskilmßlum a­ virkjunarframkvŠmdir sÚu heimilar ß vi­komandi svŠ­i.
═ verndar- og orkunřtingarߊtlun skal Ý samrŠmi vi­ markmi­ laga ■essara lagt mat ß verndar- og orkunřtingargildi landsvŠ­a og efnahagsleg, umhverfisleg og samfÚlagsleg ßhrif nřtingar, ■.m.t. verndunar. ═ verndar- og orkunřtingarߊtlun skal teki­ mi­ af vatnaߊtlun samkvŠmt l÷gum um stjˇrn vatnamßla.
   1)
L. 126/2011, 543. gr.
4. gr. Orkunřtingarflokkur.
═ orkunřtingarflokk verndar- og orkunřtingarߊtlunar falla virkjunarkostir sem er ߊtla­ ß grundvelli sjˇnarmi­a sem fram koma Ý 4. mgr. 3. gr. a­ rß­ast megi Ý.
Stjˇrnv÷ldum er heimilt a­ veita leyfi tengd orkurannsˇknum og orkuvinnslu vegna virkjunarkosta sem eru Ý orkunřtingarflokki. Ůß eru orkurannsˇknir sem l÷gum samkvŠmt geta fari­ fram ßn leyfis stjˇrnvalda heimilar vegna virkjunarkostanna.
5. gr. Bi­flokkur.
═ bi­flokk verndar- og orkunřtingarߊtlunar falla virkjunarkostir sem er tali­ a­ afla ■urfi frekari upplřsinga um svo meta megi ß grundvelli sjˇnarmi­a sem fram koma Ý 4. mgr. 3. gr. hvort ■eir eigi a­ falla Ý orkunřtingarflokk e­a verndarflokk.
Stjˇrnv÷ldum er ekki heimilt a­ veita leyfi tengd orkuvinnslu vegna virkjunarkosta sem eru Ý bi­flokki.
Heimilt er a­ veita leyfi tengd orkurannsˇknum og stunda orkurannsˇknir sem ekki eru leyfisskyldar vegna virkjunarkosta Ý bi­flokki enda sÚu framkvŠmdir vegna ■eirra ekki matsskyldar samkvŠmt l÷gum um mat ß umhverfisßhrifum e­a hß­ar mati ß umhverfisßhrifum samkvŠmt ßkv÷r­un Skipulagsstofnunar e­a, ■egar vi­ ß, ˙rskur­i rß­herra.
Virkjunarkostir sem verndar- og orkunřtingarߊtlun ß a­ taka til skv. 3. mgr. 3. gr. og ekki hefur veri­ tekin afsta­a til Ý gildandi verndar- og orkunřtingarߊtlun skulu l˙ta s÷mu reglum og virkjunarkostir Ý bi­flokki ߊtlunarinnar.
6. gr. Verndarflokkur.
═ verndarflokk verndar- og orkunřtingarߊtlunar falla virkjunarkostir sem ekki er tali­ rÚtt a­ rß­ast Ý og landsvŠ­i sem ßstŠ­a er talin til a­ fri­lřsa gagnvart orkuvinnslu a­ teknu tilliti til sjˇnarmi­a sem fram koma Ý 4. mgr. 3. gr.
Stjˇrnv÷ldum er ekki heimilt a­ veita leyfi tengd orkurannsˇknum e­a orkuvinnslu vegna virkjunarkosta sem eru Ý verndarflokki e­a eru ß svŠ­um sem ßstŠ­a er talin til a­ fri­lřsa gagnvart orkuvinnslu. Ůß eru a­rar orkurannsˇknir sem ekki eru leyfisskyldar einnig ˇheimilar.
Ůrßtt fyrir 2. mgr. er unnt a­ fengnu sam■ykki Umhverfisstofnunar a­ heimila yfirbor­srannsˇknir ß svŠ­um Ý verndarflokki.
Stjˇrnv÷ld skulu ■egar Al■ingi hefur sam■ykkt verndar- og orkunřtingarߊtlun hefja undirb˙ning a­ fri­lřsingu landsvŠ­a sem ßstŠ­a ■ykir til a­ fri­lřsa gagnvart orkuvinnslu samkvŠmt verndarflokki ߊtlunarinnar. Um fri­lřsingu vegna nßtt˙ruverndar fer samkvŠmt l÷gum um nßtt˙ruvernd en um fri­lřsingu vegna menningars÷gulegra minja fer samkvŠmt ■jˇ­minjal÷gum.
7. gr. Skipulagsߊtlanir.
Verndar- og orkunřtingarߊtlun er bindandi vi­ ger­ skipulagsߊtlana. Sveitarstjˇrnir skulu samrŠma gildandi svŠ­is-, a­al- og deiliskipulagsߊtlanir verndar- og orkunřtingarߊtluninni innan fj÷gurra ßra frß sam■ykkt hennar, sbr. ■ˇ 2. mgr.
Sveitarstjˇrnum er heimilt a­ fresta ßkv÷r­un um landnotkun samkvŠmt verndar- og orkunřtingarߊtlun Ý allt a­ tÝu ßr og skal tilkynna slÝka ßkv÷r­un til Skipulagsstofnunar innan ßrs frß sam■ykkt verndar- og orkunřtingarߊtlunar. Skal me­an fresturinn stendur fara me­ ■ann kost eins og kosti Ý bi­flokki. A­ fresti li­num skal skipulag vi­komandi svŠ­is samrŠmt ■ßgildandi verndar- og orkunřtingarߊtlun. Sveitarstjˇrn getur ■ˇ ˇska­ eftir heimild Skipulagsstofnunar til ■ess a­ fresta a­ hßmarki til ■riggja ßra Ý vi­bˇt ßkv÷r­un um landnotkun enda sÚu fyrir ■vÝ gildar ßstŠ­ur. ┴­ur en Skipulagsstofnun tekur afst÷­u til erindis sveitarstjˇrnar skal h˙n ˇska umsagnar verkefnisstjˇrnar skv. 8. gr. um erindi­. ┴kv÷r­un Skipulagsstofnunar um frestun er ekki kŠranleg til [■ess rß­herra er fer me­ skipulagsmßl].1)
   1)
L. 126/2011, 543. gr.
8. gr. Verkefnisstjˇrn.
Rß­herra skipar sex manna verkefnisstjˇrn til fj÷gurra ßra Ý senn sem er rß­herra til rß­gjafar vi­ undirb˙ning a­ ger­ tillagna fyrir verndar- og orkunřtingarߊtlun samkvŠmt l÷gum ■essum. Tveir stjˇrnarmenn eru tilnefndir af [■eim rß­herra er fer me­ mßlefni nßtt˙ruverndar],1) einn af [■eim rß­herra er fer me­ mßlefni menningarminja]1) og einn af Sambandi Ýslenskra sveitarfÚlaga, og tveir eru ßn tilnefningar og skal annar ■eirra skipa­ur forma­ur stjˇrnarinnar. S÷mu a­ilar tilnefna jafnmarga varamenn sem eru skipa­ir me­ sama hŠtti.
   1)
L. 126/2011, 543. gr.
9. gr. Verksvi­ verkefnisstjˇrnar.
Verkefnisstjˇrn annast upplřsingas÷fnun, faglegt mat, sbr. 4. mgr. 3. gr., og ger­ tillagna til rß­herra vegna verndar- og orkunřtingarߊtlunar og er samrß­svettvangur vegna hennar. Verkefnisstjˇrn skal skipa faghˇpa me­ sÚrfrŠ­ingum ß vi­eigandi svi­um sem fari yfir virkjunarßform hver frß sÝnum sjˇnarhˇli, meti ■ß me­ stigagj÷f og geri till÷gur til verkefnisstjˇrnar. Fj÷ldi faghˇpa og skipan ■eirra ver­ur ßkve­in af verkefnisstjˇrninni.
Bei­ni um a­ verkefnisstjˇrn fjalli um virkjunarkost skal send Orkustofnun. Bei­ninni skal fylgja lřsing ß fyrirhuga­ri virkjun, ߊtlu­um virkjunarsta­, helstu mannvirkjum og ÷­rum framkvŠmdum sem henni tengjast og eftir ■vÝ sem kostur er ߊtlun um afl og orkugetu og stofn- og rekstrarkostna­ virkjunar. Um ■etta skal nßnar fyrir mŠlt Ý regluger­. Ef virkjunarkostur er a­ mati Orkustofnunar nŠgilega skilgreindur skal verkefnisstjˇrn fß hann til umfj÷llunar. Orkustofnun getur einnig a­ eigin frumkvŠ­i fali­ verkefnisstjˇrn a­ fjalla um virkjunarkosti.
Verkefnisstjˇrn fjallar um virkjunarkosti skv. 2. mgr. og ■au landsvŠ­i sem vi­komandi virkjunarkostir hafa ßhrif ß a­ hennar mati. Verkefnisstjˇrn getur a­ eigin frumkvŠ­i e­a samkvŠmt bei­ni endurmeti­ virkjunarkosti og landsvŠ­i sem gildandi ߊtlun nŠr til og lagt til breytingar ß henni. Ůa­ ß ■ˇ ekki vi­ ef gefi­ hefur veri­ ˙t leyfi til vi­komandi virkjunar samkvŠmt raforkul÷gum e­a l÷gum um rannsˇknir og nřtingu ß au­lindum Ý j÷r­u e­a fri­lřsing skv. 4. mgr. 6. gr. bannar framkvŠmdina.
10. gr. Verklag og mßlsme­fer­.
Verkefnisstjˇrn byggir faglegt mat sitt ß upplřsingum sem fyrir liggja um ■Štti sem taka skal tillit til Ý verndar- og orkunřtingarߊtlun og beitir vi­ ■a­ samrŠmdum vi­mi­um og almennt vi­urkenndum a­fer­um. Vinna faghˇpa er l÷g­ til grundvallar matinu. Verkefnisstjˇrn skal leita umsagnar Umhverfisstofnunar, Fornleifaverndar rÝkisins, Nßtt˙rufrŠ­istofnunar ═slands og Fer­amßlastofu um hvort fyrirliggjandi g÷gn var­andi einstaka virkjunarkosti eru nŠgjanleg til a­ meta ■ß ■Štti sem taka skal tillit til Ý verndar- og orkunřtingarߊtluninni. Teljist g÷gn ˇfullnŠgjandi skal verkefnisstjˇrn lßta safna vi­bˇtarg÷gnum og vinna ˙r ■eim ß­ur en eiginlegt matsferli hefst.
Verkefnisstjˇrn skal leita eftir samrß­i og faglegri a­sto­ hjß vi­komandi stofnunum og stjˇrnv÷ldum rÝkis og sveitarfÚlaga, fÚlagasamt÷kum, hagsmunaa­ilum og ÷­rum a­ilum. Ůß skal verkefnisstjˇrn mi­la upplřsingum um starf sitt me­ opinberum hŠtti. Verkefnisstjˇrn skal hafa samrß­ vi­ Umhverfisstofnun til a­ tryggja samrŠmi verndar- og orkunřtingarߊtlunar og vatnaߊtlunar samkvŠmt l÷gum um stjˇrn vatnamßla.
A­ fengnum ni­urst÷­um faghˇpa vinnur verkefnisstjˇrn dr÷g a­ till÷gum um flokkun virkjunarkosta og afm÷rkun virkjunar- og verndarsvŠ­a Ý samrŠmi vi­ flokkunina. H˙n skal leita samrß­s vi­ almenning og umsagna um dr÷gin hjß vi­eigandi stofnunum, stjˇrnv÷ldum rÝkis og sveitarfÚlaga, fÚlagasamt÷kum og hagsmunaa­ilum. A­ li­num umsagnarfresti og a­ loknu samrß­i tekur verkefnastjˇrnin afst÷­u til fyrirliggjandi virkjanaßforma og kynnir framangreindum a­ilum till÷gur a­ verndar- og orkunřtingarߊtlun og auglřsir ■Šr me­ opinberum hŠtti Ý dagbla­i sem gefi­ er ˙t ß landsvÝsu, L÷gbirtingabla­inu og ß vefsÝ­u sinni. ═ auglřsingunni skal koma fram hvar mß nßlgast till÷gur verkefnisstjˇrnar og ÷llum gefinn kostur ß a­ koma ß framfŠri athugasemdum me­ tilgreindum hŠtti og innan ßkve­ins frests sem skal ekki vera skemmri en tˇlf vikur frß birtingu auglřsingar.
A­ loknu samrß­s- og kynningarferli, og a­ loknu umhverfismati Ý samrŠmi vi­ l÷g nr. 105/2006, um umhverfismat ߊtlana, leggur verkefnisstjˇrn fyrir rß­herra r÷kstuddar till÷gur um flokkun virkjunarkosta og afm÷rkun landsvŠ­a Ý samrŠmi vi­ flokkunina.
Rß­herra tekur till÷gur verkefnisstjˇrnar til sko­unar og gengur frß till÷gu um verndar- og orkunřtingarߊtlun Ý samrŠmi vi­ 3. gr. Ef lag­ar eru til breytingar ß till÷gu verkefnisstjˇrnar skal leita umsagna ■eirra a­ila sem greinir Ý 2. mgr. og ■Šr kynntar almenningi me­ ■eim hŠtti sem ■ar greinir ß­ur en tillaga a­ verndar- og orkunřtingarߊtlun er l÷g­ fram ß Al■ingi.
A­ fengnum till÷gum verkefnisstjˇrnar setur rß­herra, Ý samrß­i vi­ [■ann rß­herra er fer me­ mßlefni nßtt˙ruverndar],1) reglur um hvernig verkefnisstjˇrn skuli starfa, ■.m.t. um upplřsinga÷flun, vi­mi­ og matsa­fer­ir. Reglurnar skulu birtar Ý StjˇrnartÝ­indum.
   1)
L. 126/2011, 543. gr.
11. gr. Me­fer­ upplřsinga.
Um afhendingu gagna og upplřsinga sem verkefnisstjˇrn e­a ■eir sem fyrir hana starfa ÷­last fer samkvŠmt upplřsingal÷gum.
12. gr. Regluger­.
[Rß­herra]1) getur mŠlt nßnar fyrir um framkvŠmd laga ■essara Ý regluger­.
   1)
L. 126/2011, 543. gr.
13. gr. Gildistaka.
1.ľ3. gr. laga ■essara taka ■egar gildi. A­ ÷­ru leyti taka l÷gin gildi ■egar Al■ingi hefur sam■ykkt till÷gu til ■ingsßlyktunar skv. 3. gr., sbr. ßkvŠ­i til brß­abirg­a.
┴kvŠ­i til brß­abirg­a.
Tillaga til ■ingsßlyktunar skv. 3. gr. skal fyrst l÷g­ fram ß Al■ingi ■egar fyrir liggja till÷gur verkefnisstjˇrnar um rammaߊtlun um nřtingu vatnsafls og jar­varma sem skipu­ var af i­na­arrß­herra Ý samrß­i vi­ umhverfisrß­herra 24. ßg˙st 2007.
┴­ur en tillaga til ■ingsßlyktunar er l÷g­ fram ß Al■ingi skal rß­herra kynna hana ■eim a­ilum sem greinir Ý 3. mgr. 10. gr. og gefa ÷llum kost ß a­ koma ß framfŠri athugasemdum me­ tilgreindum hŠtti. Fara skal fram umhverfismat ß till÷gunni Ý samrŠmi vi­ l÷g nr. 105/2006, um umhverfismat ߊtlana.
Ůegar tillaga til ■ingsßlyktunar skv. 3. gr. hefur veri­ sam■ykkt af Al■ingi skal [rß­herra]1) skipa verkefnisstjˇrn skv. 8. gr.
[Sß rß­herra er fer me­ mßlefni nßtt˙ruverndar]1) skal skipa vinnuhˇp til a­ sko­a og gera till÷gu um a­fer­afrŠ­i vi­ a­ meta ver­gildi nßtt˙runnar.
   1)
L. 126/2011, 543. gr.