Ferill 301. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.
155. löggjafarþing 2024–2025.
Þingskjal 359 — 301. mál.
2. umræða.
Nefndarálit með frávísunartillögu
um frumvarp til laga um kílómetragjald á ökutæki.
Frá meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar.
Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund gesti frá fjármála- og efnahagsráðuneyti, Félagi atvinnurekenda, Samtökum verslunar og þjónustu, Bílgreinasambandinu, Samtökum iðnaðarins, Samtökum atvinnulífsins, Samtökum ferðaþjónustunnar, Félagi íslenskra bifreiðaeigenda, Bændasamtökunum, Samtökum fyrirtækja í sjávarútvegi, Skattinum og Alþýðusambandi Íslands.
Nefndinni bárust 22 umsagnir og eitt minnisblað frá fjármála- og efnahagsráðuneyti sem eru aðgengileg undir málinu á vef Alþingis.
Frumvarpið er liður í innleiðingu á nýju tekjuöflunarkerfi af ökutækjum og eldsneyti. Með lögum um kílómetragjald vegna notkunar hreinorku- og tengiltvinnbifreiða, nr. 101/2023, var fyrsta skrefið stigið með upptöku á kílómetragjaldi vegna notkunar rafmagns- og vetnisbifreiða annars vegar og tengiltvinnbifreiða hins vegar á vegakerfinu. Með þessu frumvarpi er lagt til að næsta skref verði stigið í innleiðingu á hinu nýja tekjuöflunarkerfi vegna notkunar allra ökutækja á vegakerfinu, þar með talið ökutækja sem ganga fyrir jarðefnaeldsneyti.
Umsagnaraðilar lýstu almennt yfir áhyggjum af tillögum frumvarpsins þótt taka mætti undir markmið þess að því marki sem það miðaði að því að tryggja sanngjarna gjaldtöku á umferð og stuðla að tekjuöflun til uppbyggingar vegakerfisins. Var bent á að það fyrirkomulag sem væri boðað með frumvarpinu myndi hafa neikvæð áhrif á ýmsar atvinnugreinar, neytendur og félagslegan jöfnuð innan samfélagsins. Kölluðu umsagnaraðilar eftir því að málið yrði tekið til nánari skoðunar og frekara samráðs áður en ráðist yrði í þær breytingar sem væru lagðar til með frumvarpinu.
Meiri hlutinn tekur undir markmið hins nýja tekjuöflunarkerfis sem er að koma á skilvirkara og sanngjarnara gjaldakerfi fyrir eigendur og umráðamenn ökutækja ásamt því að skjóta styrkari stoðum undir tekjuöflun ríkisins. Sá mikli árangur sem náðst hefur af aðgerðum stjórnvalda í orkuskiptum í samgöngum hefur leitt til þess að skatttekjur ríkissjóðs af ökutækjum og eldsneyti hafa rýrnað umtalsvert en þörf fyrir uppbyggingu og viðhald á vegakerfinu er viðvarandi og mun aðeins aukast með vaxandi íbúafjölda, grósku í ferðaþjónustu og tilheyrandi umferð. Að mati meiri hlutans er mikilvægt að brugðist sé við og einfalt og gagnsætt fyrirkomulag gjaldtöku á ökutæki og eldsneyti verði innleitt til framtíðar með aukið jafnræði eigenda og umráðamanna ökutækja að leiðarljósi. Hins vegar verður ekki fram hjá því litið að kallað er eftir frekari greiningu og auknu samráði við hagsmunaaðila. Frumvarpið felur í sér umfangsmikla breytingu á gjaldtöku fyrir notkun ökutækja og því mikilvægt að það sé undirbyggt með frekara samráði og greiningu og áhrifamati þannig að hið nýja kerfi skapi ekki óæskileg áhrif fyrir almenning og atvinnugreinar. Meiri hlutinn leggur áherslu á að hafist verði handa við þá vinnu án tafar.
Að framangreindu virtu leggur meiri hlutinn til að frumvarpinu verði vísað til ríkisstjórnarinnar.
Alþingi, 12. nóvember 2024.
| Diljá Mist Einarsdóttir, form., frsm. |
Ágúst Bjarni Garðarsson. | Guðbrandur Einarsson. |
| Guðmundur Ingi Kristinsson. | Jóhann Friðrik Friðriksson. | Sigþrúður Ármann. |
