Ferill 254. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.
157. löggjafarþing 2025–2026.
Þingskjal 329 — 254. mál.
Tillaga til þingsályktunar
um framfylgd ályktana Vestnorræna ráðsins árið 2025.
Frá Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.
Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að vinna að framkvæmd tveggja ályktana Vestnorræna ráðsins sem samþykktar voru á ársfundi ráðsins 19.–20. ágúst 2025 um öryggis- og varnargrundvöll á Norður-Atlantshafi (nr. 1/2025) og um öryggi mikilvægra innviða á Norður-Atlantshafi (nr. 2/2025).
Greinargerð.
Í fyrri ályktuninni (nr. 1/2025) er lagt til að landsstjórn Færeyja, Naalakkersuisut á Grænlandi og ríkisstjórn Íslands geri grein fyrir núverandi öryggis- og varnargrundvelli í og á milli vestnorrænu landanna og leggi mat á hvernig þróa megi og efla öryggissamstarf á Vestur-Norðurlöndum þannig að íbúar vestnorrænu landanna geti lifað öruggu og mannsæmandi lífi.
Í seinni ályktuninni (nr. 2/2025) er lagt til að ráðherrar Vestur-Norðurlanda, sem bera ábyrgð á mikilvægum innviðum, þ.m.t. interneti og fjarskiptum, hittist til að ræða öryggi mikilvægra fjarskipta- og internetinnviða á Norður-Atlantshafi, einkum hvað varðar sæstrengi og gervihnattatengingar. Í ályktuninni er einnig lagt til að ráðherrar Vestur-Norðurlanda, sem beri ábyrgð á mikilvægum innviðum, kanni í tengslum við fund sinn hvort grundvöllur sé fyrir samstarfi um öryggi og viðbragðsáætlanir í tengslum við sæstrengi og gervihnattatengingar landanna á Norður-Atlantshafi.
Til að öðlast yfirsýn yfir stöðuna og beina sjónum að þeim varnar- og öryggisstofnunum sem virkar eru í okkar heimshluta og til að geta gefið íbúum Vestur-Norðurlanda vissu um öryggi og frið á komandi tímum vill Vestnorræna ráðið mæla með því að yfirvöld landanna þriggja geri grein fyrir núverandi öryggis- og varnargrundvelli bæði í og á milli þeirra. Í ljósi þeirra breytinga sem orðið hafa á alþjóðastjórnmálum og í tengslum við óskir og yfirlýsingar Bandaríkjamanna um eignarhald innan vestnorræna svæðisins er mikilvægt að leggja mat á hvernig þróa megi og efla öryggissamstarf á Vestur-Norðurlöndum. Einn þáttur í öryggi okkar eru fjarskipti og samband við umheiminn og þar skipta sæstrengir ákaflega miklu máli. Ef þessar tengingar laskast getur það haft alvarlegar afleiðingar. Nútímasamfélög eru að stórum hluta háð internetinu og þeim samskiptum sem fram fara um sæstrengi. Mikilvægir innviðir eins og fjármálakerfið, heilbrigðisþjónustan og almannavarnir reiða sig á fjarskipti sem byggjast á tengingum um sæstrengi. Vestur-Norðurlönd verða að vera reiðubúin að bregðast við ef sæstrengir þeirra rofna, hvort sem það er af náttúrulegum orsökum, vegna skemmdarverka eða vegna árása. Lagt er til að ráðherrarnir ræði einnig hvernig best sé að bregðast við þeim aðstæðum ef einn eða fleiri sæstrengir rofna.
