(Lagt fyrir Alžingi į 138. löggjafaržingi 2009–2010.)
I. KAFLI Breyting į lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, meš sķšari breytingum.
1. gr.
Į eftir oršunum „Sešlabanka Ķslands“ ķ 2. mįlsl. 8. tölul. 3. gr. laganna kemur: ķ eigin
nafni.
2. gr.
4. tölul. 2. mgr. 8. gr. laganna oršast svo: Įfallinn gengishagnaš į hverja śttekt af reikningi ķ innlįnsstofnunum, sbr. 1. tölul., eša afborgun af kröfu ķ erlendum gjaldmišli skal fęra
til tekna. Heimilt skal žó aš miša viš stöšu innlįnsreiknings ķ upphafi og lok įrs og/eša į
innborgunar- eša śttektardegi innan įrsins.
3. gr.
Viš 1. mgr. 11. gr. laganna bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Hjį žeim skattašilum sem
skylt er aš reikna sér endurgjald skv. 2. mgr. 1. tölul. A-lišar 7. gr. skal telja til tekna sem
laun skv. 1. tölul. A-lišar 7. gr. 50% af heimilum śthlutušum arši samkvęmt lögum um
hlutafélög og lögum um einkahlutafélög, aš žvķ marki sem heimil aršsśthlutun félagsins er
samtals umfram 20% af skattalega bókfęršu eigin fé žess ķ įrslok višmišunarįrs.
4. gr.
Oršin „og afleišusamninga sem seldir eru į skipulegum veršbréfamörkušum, žar sem
undirliggjandi veršmęti eru eingöngu hlutabréf“ ķ 1. mgr. og 1. mįlsl. 2. mgr. 18. gr. laganna
falla brott.
5. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 28. gr. laganna:
a.
2.–5. mgr. 5. tölul. falla brott.
b.
2. mįlsl. 1. mgr. 5. tölul. oršast svo: Žó skal telja framlag launagreišanda til öflunar lķfeyrisréttinda til skattskyldra tekna ef išgjaldagreišslur frį launagreišanda eša sjįlfstętt
starfandi manni fara fram śr 2.000.000 kr. į įri, žó ekki lęgri fjįrhęš en kann aš vera
kvešiš į um ķ kjarasamningum viškomandi stéttarfélaga.
6. gr.
4. mįlsl. 2. mgr. 30. gr. laganna fellur brott.
7. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 31. gr. laganna:
a.
Į eftir oršunum „Evrópska efnahagssvęšinu“ ķ 2. mįlsl. 9. tölul. og 2. mįlsl. 1. mgr.
9. tölul. a kemur: ašildarrķki stofnsamnings Frķverslunarsamtaka Evrópu eša ķ Fęreyjum.
b.
Viš 9. tölul. bętast tveir nżir mįlslišir, svohljóšandi: Skilyrši frįdrįttar samkvęmt
žessum töluliš eru žau aš móttakandi aršs eigi ķ lok žess įrs sem aršur er greiddur
vegna a.m.k. 10% ķ žeim lögašila sem greišir aršinn. Frįdrįttur samkvęmt žessum
töluliš er žvķ ašeins heimill aš yfirfęranlegt rekstrartap hafi veriš jafnaš, ž.m.t. tap sem
myndast hefur į tekjuįrinu.
c.
Viš 3. mgr. 9. tölul. a bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Jafnframt er žaš skilyrši fyrir
frįdrętti samkvęmt žessum töluliš aš seljandi hlutabréfanna hafi įtt a.m.k. 10% hlut
ķ viškomandi lögašila į söludegi.
8. gr.
Viš 3. tölul. 50. gr. laganna bętast žrķr nżir mįlslišir, svohljóšandi: Vaxtagjöld af skuldum sem fęrast yfir viš samruna žegar um er aš ręša vexti af lįnum ķ kjölfar žess aš eignarhalds- eša fjįrfestingarfélag kaupir meiri hluta hlutafjįr ķ öšru félagi. Sama į viš um vaxtagjöld af lįnum sem tekin eru vegna aršgreišslna. Įkvęši 2. og 3. mįlsl. eiga jafnframt viš
žegar um endurfjįrmögnun er aš ręša.
9. gr.
1. mįlsl. 1. mgr. 52. gr. laganna oršast svo: Sé hlutafélagi skipt žannig aš öllum eignum
og skuldum sé skipt į milli hins skipta félags og/eša žeirra félaga sem uršu til viš skiptin,
og hluthafar ķ félaginu sem skipt var fįi eingöngu hlutabréf ķ žeim félögum, sem eignir og
skuldir deildust į viš skiptin, skulu skiptin sem slķk ekki hafa ķ för meš sér skattskyldar
tekjur fyrir žann sem hlutabréfin lét af hendi.
10. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 57. gr. a laganna:
a.
Į eftir oršinu „tvķsköttun“ ķ 1. tölul. 4. mgr. kemur: eša annan alžjóšasamning.
b.
Į eftir oršinu „EES-rķki“ ķ 2. tölul. 4. mgr. kemur: ašildarrķki stofnsamnings Frķverslunarsamtaka Evrópu eša ķ Fęreyjum.
11. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 58. gr. laganna:
a.
Ķ staš 3. og 4. mįlsl. 1. mgr. koma žrķr nżir mįlslišir, svohljóšandi: Rķkisskattstjóri setur
įrlega viš upphaf tekjuįrs reglur um reiknaš endurgjald og birtir žęr aš fenginni
stašfestingu fjįrmįlarįšherra. Viš įkvöršun lįgmarksendurgjalds skal höfš hlišsjón af
raunverulegum tekjum fyrir sambęrileg störf aš višbęttum hvers konar hlunnindum og
skiptir ekki mįli hvernig žau eru greidd eša ķ hvaša formi žau eru. Įkvöršun reiknašs
endurgjalds samkvęmt žessari mįlsgrein er óhįš įkvöršun launa skv. 11. gr.
b.
Ķ staš oršsins „fjįrmįlarįšherra“ ķ 1. mįlsl. 2. mgr. kemur: rķkisskattstjóra.
c.
Ķ staš oršsins „fjįrmįlarįšherra“ ķ 2. mįlsl. 2. mgr. kemur: žessar.
12. gr.
60. gr. laganna oršast svo:
Rķkisskattstjóri getur heimilaš žeim sem hafa mjög breytilegar tekjur milli įra af framleišslu og sölu eigin verka, svo sem listaverka, aš telja žęr tekjur til skattskyldra tekna į
fleiri en einu įri, žó aš hįmarki fjórum įrum. Einnig er rķkisskattstjóra heimilt aš leyfa sams
konar dreifingu į skattlagningu björgunarlauna sem įhafnir skipa, annarra en björgunarskipa,
hljóta.
13. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 65. gr. laganna:
a.
1. mįlsl. 1. mgr. oršast svo: Rķkisskattstjóri skal taka til afgreišslu umsókn manns um
lękkun tekjuskattsstofns žegar svo stendur į sem hér greinir.
b.
Viš 2. mgr. bętist tveir nżir mįlslišir, svohljóšandi: Berist umsókn eftir aš kęrufresti
skv. 99. gr. lżkur er rķkisskattstjóra heimilt aš taka hana til afgreišslu enda séu skilyrši
2. mgr. 101. gr. uppfyllt. Įkvöršun rķkisskattstjóra um ķvilnun eša synjun er endanleg
śrlausn mįlsins į stjórnsżslustigi.
14. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 66. gr. laganna:
a.
Ķ staš1. tölul. 1. mgr. koma fjórir nżir tölulišir, svohljóšandi:
1.
Af tekjuskattsstofni aš 2.400.000 kr. reiknast 24,1% tekjuskattur.
2.
Af nęstu 5.400.000 kr. reiknast 27% tekjuskattur.
3.
Af žvķ sem umfram er 7.800.000 kr. reiknast 33% tekjuskattur.
4.
Sé tekjuskattsstofn annars samskattašs ašila hęrri en 7.800.000 kr. skal žaš sem
umfram er skattlagt meš 27% skatthlutfalli allt aš helmingi žeirrar fjįrhęšar sem
tekjuskattsstofn žess tekjulęgri er undir 7.800.000 kr., žó reiknast 27% skatthlutfall
aldrei af hęrri fjįrhęš en 2.700.000 kr. viš žessar ašstęšur.
b.
Ķ staš „10%“ ķ 1. mįlsl. 3. mgr. kemur: 18%.
c.
3. mįlsl. 3. mgr. oršast svo: Žó skal ekki reikna tekjuskatt skv. 1. mįlsl. af heildarvaxtatekjum aš fjįrhęš 100.000 kr. į įri hjį manni og 30% af tekjum manns af śtleigu
ķbśšarhśsnęšis.
15. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 67. gr. laganna:
a.
Ķ staš „385.800 kr.“ ķ 1. mįlsl. 1. mgr. A-lišar kemur: 530.466 kr.
b.
2. mįlsl. 1. mgr. A-lišar fellur brott.
c.
Ķ staš „
10/36
“ ķ 4. mįlsl. 2. mgr. A-lišar kemur:
18/37
.
16. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 68. gr. laganna:
a.
Į eftir 5. mįlsl. 1. mgr. A-lišar koma tveir nżir mįlslišir sem oršast svo: Aš sama skapi
teljast žeir sem halda heimili saman įsamt barni sķnu framfęrendur ķ skilningi įkvęšisins žótt skilyrši til skrįningar į sambśš séu ekki uppfyllt. Viš slķkar ašstęšur skal
įkvarša barnabętur eins og um hjón sé aš ręša.
b.
Oršin „žó ekki tekjur skv. 3. tölul. C-lišar 7. gr.“ ķ 4. mįlsl. 4. mgr. A-lišar falla brott.
c.
Į eftir 5. mįlsl. 4. mgr. B-lišar kemur nżr mįlslišur, svohljóšandi: Hiš sama į viš um
fólk sem sannanlega er ķ sambśš og heldur heimili saman žótt skilyrši til skrįningar į
sambśš séu ekki uppfyllt.
17. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 70. gr. laganna:
a.
1. mgr. 2. tölul. oršast svo: Tekjuskattur manns sem um ręšir ķ 2. tölul. 3. gr. skal nema
15% af tekjuskattsstofni hans.
b.
1. mįlsl. 3. mgr. 2. tölul. oršast svo: Žrįtt fyrir įkvęši 1. mgr. skal tekjuskattur eftirlaunažega og lķfeyrisžega sem um ręšir ķ 2. tölul. 3. gr. reiknast af tekjuskattsstofni skv.
1.–3. tölul. 1. mgr. 66. gr. aš teknu tilliti til persónuafslįttar skv. A-liš 67. gr.
c.
3. tölul. oršast svo: Tekjuskatt ašila sem fį greišslur fyrir žjónustu eša starfsemi sem
innt er af hendi hér į landi, sbr. 3. tölul. 3. gr., skal reikna sem hér segir:
a. 15% af greišslunni ef um menn er aš ręša. Žessi hundrašshluti reiknast m.a. af
launum eša žóknunum til listamanna og annarra sem fram koma ķ atvinnuskyni til
skemmtunar eša ķ hvers konar keppni, en meš launum og žóknunum teljast hvers
konar hlunnindi, ž.m.t. flutningur aš og frį landinu hafi móttakandi ekki greitt hann
sjįlfur. Eigi skiptir mįli hvort mašur kemur fram į eigin vegum eša ķ nafni annars
ašila eša hvort greišsla er frį innlendum eša erlendum ašila.
b. 18% af greišslunni ef um lögašila skv. 1. og 2. tölul. 1. mgr. 2. gr. er aš ręša.
c. 32,7% af greišslunni ef um ašra lögašila er aš ręša.
d.
4. tölul. oršast svo: Tekjuskatt ašila sem um ręšir ķ 4. tölul. 3. gr. skal reikna sem hér
segir:
a. af tekjuskattsstofni meš skatthlutfalli skv. 1.–3. tölul. 1. mgr. 66. gr. įn persónuafslįttar skv. A-liš 67. gr. ef um mann er aš ręša,
b. 18% af tekjuskattsstofni, sbr. 2. tölul. 61. gr., ef um lögašila skv. 1. og 2. tölul. 1.
mgr. 2. gr. er aš ręša,
c. 32,7% af tekjuskattsstofni, sbr. 2. tölul. 61. gr., ef um ašra lögašila er aš ręša.
Tekjuskattsstofn erlendra vįtryggingafélaga, sem starfa hér į landi, telst sį hluti heildarįgóšans sem svarar til hlutfallsins milli išgjaldatekna hér į landi og išgjaldatekna af
allri starfsemi žeirra.
e.
Viš bętist nżr tölulišur, 5. tölul., svohljóšandi: Tekjuskatt ašila sem um ręšir ķ 5. tölul.
3. gr. skal reikna sem hér segir:
a. 18% af tekjum ef um menn er aš ręša. Žó skal ekki leggja tekjuskatt į 30% af leigutekjum manns af ķbśšarhśsnęši,
b. 18% af tekjuskattsstofni, sbr. 2. tölul. 61. gr., ef um lögašila er aš ręša.
f.
Viš bętist nżr tölulišur, 6. tölul., svohljóšandi: Tekjuskattur ašila sem um ręšir ķ 6.
tölul. 3. gr. skal vera 18% af tekjum.
g.
Viš bętist nżr tölulišur, 7. tölul., svohljóšandi: Tekjuskatt ašila sem um ręšir ķ 7. tölul.
3. gr. skal reikna sem hér segir:
a. 18% af tekjum ef um mann er aš ręša,
b. 15% af tekjum ef um lögašila er aš ręša.
h.
Viš bętist nżr tölulišur, 8. tölul., svohljóšandi: Tekjuskatt ašila sem um ręšir ķ 8. tölul.
3. gr. skal reikna sem hér segir:
a. 18% af tekjum ef um mann er aš ręša. Žó skal ekki reikna tekjuskatt af vaxtatekjum
aš 100.000 kr. į įri.
b. 15% af tekjum lögašila.
i.
Viš bętist nżr tölulišur, 9. tölul., svohljóšandi: Tekjuskatt ašila sem um ręšir ķ 9. tölul.
3. gr. skal reikna į sama hįtt og greinir ķ 4.–8. tölul. žessarar greinar.
18. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 71. gr. laganna:
a.
Ķ staš „15%“ ķ 1. mgr. kemur: 18%.
b.
Ķ staš „23,5%“ ķ 2. mgr. kemur: 32,7%.
c.
Ķ staš „10%“ ķ 3. mgr. kemur: 18%.
d.
Ķ staš „10%“ ķ 2., 4. og 5. mįlsl. 4. mgr. kemur: 18%.
19. gr.
3. mįlsl. 1. mgr. 90. gr. laganna oršast svo: Rķkisskattstjóri getur gert lögašilum og einstaklingum sem hafa meš höndum atvinnurekstur eša sjįlfstęša starfsemi skylt aš skila
skżrslu ķ tölvutęku formi.
Į eftir 1. mgr. 101. gr. laganna kemur nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Rķkisskattstjóra er heimilt aš taka til greina beišni skattašila um breytingu į įkvöršun um
skattstofn eša skattįlagningu, žó lengst sex tekjuįr aftur ķ tķmann, tališ frį žvķ įri žegar
beišni kemur fram, enda liggi verulegir hagsmunir aš baki slķkri beišni. Beišni skal byggja
į nżjum gögnum og upplżsingum sem ekki var unnt aš koma aš innan tķmamarka 99. gr. Žį
skulu skilyrši 96. gr. uppfyllt ef um hękkun er aš ręša. Vķkja mį frį žessum tķmamörkum
ef sérstakar įstęšur eru fyrir hendi. Heimilt er skattašila aš kęra breytingar til yfirskattanefndar, sbr. lög nr. 30/1992.
22. gr.
118. gr. laganna oršast svo:
Ķ upphafi hvers įrs skal rķkisskattstjóri aš fenginni stašfestingu fjįrmįlarįšherra gefa śt
reglur um mat į hlunnindum, sbr. 7. gr., og öšrum tekjum og frįdrętti sem meta žarf til
veršs samkvęmt lögum žessum.
23. gr.
4. mgr. 119. gr. laganna fellur brott.
24. gr.
2. og 3. tölul. įkvęšis til brįšabirgša XXII falla brott.
25. gr.
Viš lögin bętast fjögur nż įkvęši til brįšabirgša, svohljóšandi:
a.
(XXX.)
Žrįtt fyrir įkvęši 1. mįlsl. 4. mgr. B-lišar 67. gr. skal fjįrhęš sjómannaafslįttar į
hvern dag vera meš eftirfarandi hętti:
a. 740 kr. viš įlagningu 2012 vegna tekjuįrsins 2011.
b. 493 kr. viš įlagningu 2013 vegna tekjuįrsins 2012.
c. 246 kr. viš įlagningu 2014 vegna tekjuįrsins 2013.
Įkvęši B-lišar 67. gr. fellur brott frį og meš 1. janśar 2014.
b.
(XXXI.)
Žrįtt fyrir įkvęši 2. mįlsl. 8. mgr. A-lišar 68. gr., sbr. reglugerš nr. 555/2004, um
greišslu barnabóta, veršur barnabótum ekki skuldajafnaš į móti opinberum gjöldum til
rķkissjóšs, opinberum gjöldum til sveitarfélaga og vangreiddum mešlögum til Innheimtustofnunar sveitarfélaga į įrinu 2010.
c.
(XXXII.)
Žrįtt fyrir įkvęši 1. mįlsl. 3. mgr. B-lišar 68. gr. skal višmišunarhlutfall hįmarksvaxtagjalda af skuldum, sem žar er tilgreint, vera 7% viš įkvöršun vaxtabóta į įrinu
2010 vegna tekna, eigna og skulda į įrinu 2009.
Žrįtt fyrir įkvęši 10. og 12. mįlsl. 4. mgr. B-lišar 68. gr. laganna skulu višmišunarfjįrhęšir sem žar eru tilgreindar vera 246.944 kr., 317.589 kr., 408.374 kr. og 900 kr.
viš įkvöršun vaxtabóta į įrinu 2010 vegna tekna, eigna og skulda į įrinu 2009.
d.
(XXXIII.)
Į framtalsskyldar eignir skv. 72. gr. ķ lok įranna 2009, 2010 og 2011 skal viš įlagningu 2010, 2011 og 2012 leggja aušlegšarskatt sem hér segir į menn sem skattskyldir
eru skv. 1. gr. og 4.–9. tölul. 3. gr.:
a. Frį eignum, sbr. 73. gr., skal draga skuldir skattašila. Meš skuldum ķ žessu sambandi
teljast įfallnar veršbętur į höfušstól žeirra sem mišast viš vķsitölu ķ janśar į nęsta
įri eftir lok reikningsįrs. Skuldir ķ erlendum veršmęli skal telja į sölugengi ķ įrslok.
Til skulda teljast öll opinber gjöld er varša viškomandi reikningsįr, žó ekki žau
gjöld sem lögš eru į tekjur eša hreina eign į nęsta įri eftir lok reikningsįrs. Frį
eignum ašila sem um ręšir ķ 4. tölul. 3. gr. mį einungis draga skuldir sem beint eru
tengdar starfsemi žeirra hér į landi. Frį eignum ašila sem um ręšir ķ 5.–9. tölul. 3.
gr. mį einungis draga skuldir sem į eignum žessum hvķla.
b. Žrįtt fyrir įkvęši 5. tölul. 73. gr. skal viš įkvöršun aušlegšarskattsstofns telja hlutabréf ķ félögum sem skrįš eru ķ kauphöll eša į skipulegum tilbošsmarkaši fram į
markašsvirši ķ įrslok. Sį sem į hlut ķ félagi sem ekki er skrįš ķ kauphöll eša į
skipulegum tilbošsmarkaši skal telja fram til aušlegšarskattsstofns hlutdeild sķna ķ
skattalegu bókfęršu eigin fé félagsins eftir aš žaš hefur veriš leišrétt meš tilliti til
markašsveršs eignarhluta žess ķ skrįšu félagi og hlutdeildar ķ skattalegu bókfęršu
eigin fé annarra félaga.
c. Aušlegšarskattsstofn er žęr eignir sem eftir verša žegar frį veršmęti eigna skv. 73.
gr., sbr. a- og b-liš, hafa veriš dregnar fjįrhęšir skulda svo sem žęr hafa veriš
įkvaršašar ķ samręmi viš fyrrnefnt įkvęši a-lišar. Aušlegšarskattsstofn skal
įkvarša ķ heilum tugum króna og sleppa žvķ sem umfram er.
d. Aušlegšarskatt skal miša viš aušlegšarskattsstofn skattašila ķ įrslok.
e. Hjón sem samvistum eru, sbr. 5. gr., skulu telja saman allar eignir sķnar og skuldir
og skiptir ekki mįli žótt um sé aš ręša séreign eša skuldir tengdar henni. Aušlegšarskattsstofni skal skipta aš jöfnu milli žeirra og reikna aušlegšarskatt af hvorum helmingi fyrir sig skv. h-liš. Sama gildir um sambśšarašila, sbr. 3. mgr. 62. gr.
Aušlegšarskattsįlagningu eftirlifandi maka eša sambśšarašila, sbr. 3. mgr. 62. gr.,
sem situr ķ óskiptu bśi skal hagaš į sama hįtt og um hjón vęri aš ręša ķ mest fimm
įr frį andlįtsįri hins lįtna, žó ekki fram yfir gildistķma žessa įkvęšis, enda hafi viškomandi ekki hafiš sambśš aš nżju.
f. Heimilt er rķkisskattstjóra aš taka til greina umsókn manns um lękkun aušlegšarskattsstofns hans žegar svo stendur į sem ķ 1. tölul. 1. mgr. 65. gr. greinir, enda hafi
gjaldžol mannsins skerst verulega af žeim įstęšum.
g. Eignir barns, sem er innan 16 įra aldurs į tekjuįrinu, sbr. 6. gr., teljast meš eignum
foreldra eša hjį žeim manni sem nżtur barnabóta vegna barnsins, sbr. A-liš 68. gr.
Gilda įkvęši 78. gr. einnig um žar greindar eignir barns. Rķkisskattstjóri mį taka til
greina umsókn framfęranda barns um aš eignir barns, sem misst hefur annaš foreldri
sitt eša bęši og hefur ekki veriš ęttleitt, skuli skattlagšar hjį barninu sjįlfu ķ samręmi viš įkvęši h-lišar.
h. Aušlegšarskattur manna reiknast žannig: Af fyrstu 90.000.000 kr. af aušlegšarskattsstofni einstaklings og fyrstu 120.000.000 kr. af samanlögšum aušlegšarskattsstofni hjóna greišist enginn skattur. Af aušlegšarskattsstofni yfir žeim mörkum
greišast 1,25%.
i. Allir žeir sem hafa aušlegšarskattsstofn sem er umfram žęr fjįrhęšir sem tilgreindar eru ķ h-liš skulu gera grein fyrir honum ķ žvķ formi sem rķkisskattstjóri įkvešur.
II. KAFLI Breyting į lögum nr. 45/1987, um stašgreišslu opinberra gjalda,
meš sķšari breytingum.
26. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 2. gr. laganna:
a.
Į eftir oršunum „1. gr. og 1.“ ķ 1. mįlsl. A-lišar kemur: og 2.
b.
2. mįlsl. A-lišar oršast svo: Enn fremur til tekjuskatts manna og annarra ašila sem
skattskyldir eru samkvęmt įkvęšum 3., 6., 7. og 8. tölul. 3. gr. greindra laga af žar
tilgreindum skattskyldum tekjum hér į landi įn nokkurs frįdrįttar, sbr. skatthlutföll ķ
3., 6., 7. og 8. tölul. 70. gr. žeirra laga.
27. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 9. gr. laganna:
a.
1. mįlsl. 1. mgr. oršast svo: Innheimtuhlutfall ķ stašgreišslu hjį žeim launamönnum sem
skattskyldir eru samkvęmt 1. gr. og 1. tölul. 3. gr. laga um tekjuskatt skal vera meš
eftirfarandi hętti:
a. į tekjur į bilinu 0–200.000 kr. į mįnuši 24,1% aš višbęttu śtsvari,
b. į tekjur į bilinu 200.001–650.000 kr. į mįnuši 27% aš višbęttu śtsvari,
c. į tekjur yfir 650.000 kr. į mįnuši 33% aš višbęttu śtsvari.
b.
Į eftir 1. mįlsl. 1. mgr. kemur nżr mįlslišur, svohljóšandi: Śtsvar ķ stašgreišslu skal
vera hiš sama į öllu landinu og įkvešiš ķ samręmi viš įkvaršanir sveitarstjórna skv. 1.
mgr. 24. gr. laga nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga, meš sķšari breytingum.
c.
4. mgr. oršast svo:
Innheimtuhlutfall ķ stašgreišslu hjį žeim launamönnum sem skattskyldir eru skv. 2.
og 3. tölul. 3. gr. laga um tekjuskatt skal vera tekjuskattshlutfall eins og žaš er įkvaršaš
ķ 70. gr. žeirra laga aš višbęttu śtsvari, sbr. 1. mgr. Innheimtuhlutfall ķ stašgreišslu hjį
žeim launamönnum sem skattskyldir eru samkvęmt 6., 7. og 8. tölul. 3. gr. laga um
tekjuskatt skal vera tekjuskattshlutfall eins og žaš er įkvaršaš ķ 70. gr. žeirra laga og
skal réttilega įkvöršuš og innborguš stašgreišsla tekjuskatts žeirra ašila vera fullnašargreišsla įn žess aš fram žurfi aš fara frekari įkvöršun eša įlagning nema um sé aš
ręša ašila sem jafnframt er skattskyldur skv. 4. tölul. 3. gr.
28. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 15. gr. laganna:
a.
Į eftir oršinu „launamanns“ ķ 1. mįlsl. 2. mgr. kemur: sbr. 9. gr.
b.
Viš 4. mgr. bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Launamanni sem starfar hjį fleiri en
einum launagreišanda į sama launatķmabili ber aš upplżsa launagreišendur um rétt
innheimtuhlutfall ķ stašgreišslu, sbr. 9. gr. žannig aš afdrįttur verši meš sem réttustum
hętti.
Viš 22. gr. laganna bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Launamašur sem starfar hjį fleiri en einum launagreišanda ber įbyrgš į aš rétt innheimtuhlutfall verši įkvaršaš viš afdrįtt stašgreišslu.
31. gr.
Į eftir 1. mįlsl. 1. mgr. 38. gr. laganna kemur nżr mįlslišur, svohljóšandi: Hiš sama į
viš um launamenn sem starfa hjį fleiri en einum launagreišanda og hafa ekki sętt réttum afdrętti stašgreišslu af launum skv. 9. gr.
III. KAFLI Breyting į lögum nr. 94/1996, um stašgreišslu skatts į fjįrmagnstekjur,
meš sķšari breytingum.
32. gr.
Ķ staš „10%“ ķ 1. mgr. 1. gr. laganna kemur: 18%.
33. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 2. gr. laganna:
a.
Ķ staš oršanna „skv. 2., 3., 5., 6. og 7. tölul.“ ķ 1. mįlsl. 2. mgr. kemur: skv. 1., 2., 4., 5.
og 7. tölul.
b.
Ķ staš „10%“ ķ 3. og 4. mįlsl. 2. mgr. kemur: 18%.
34. gr.
2. mįlsl. 1. mgr. 3. gr. laganna oršast svo: Sama gildir um ašila skv. 1. og 2. tölul. 4. gr.
laga nr. 90/2003, um tekjuskatt.
35. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 4. gr. laganna:
a.
Viš 1. tölul. 1. mgr. bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Til vaxta telst enn fremur innleystur gengishagnašur af reikningum ķ innlįnsstofnunum.
b.
1. mįlsl. 2. mgr. oršast svo: Ekki skal telja gengishagnaš til stofns til stašgreišslu, sbr.
žó lokamįlsliš 1. tölul. 1. mgr.
1. gr., a-lišur 7. gr., 9.–10., 13., 19.–21., 25. og a-lišur 33. gr. öšlast žegar gildi.
2.–6. gr., b- og c-lišur 7. gr., 8., 11.–12., 14.–18., 22.–24., 26.–32. gr., b-lišur 33. gr. og
34.–39. gr. öšlast gildi 1. janśar 2010 og koma til framkvęmda viš įlagningu 2011 og į stašgreišsluįrinu 2010 eftir žvķ sem viš į.
Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.
Breytingar į sköttum 2009 og 2010.
Žęr breytingar į sköttum sem geršar voru į mišju yfirstandandi įri og žęr tillögur sem
liggja nś fyrir eru byggšar į žeirri almennu stefnumótun ķ skattamįlum sem sett var fram ķ
skżrslu fjįrmįlarįšherra um įętlun um jöfnuš ķ rķkisfjįrmįlum sem lögš var fram į Alžingi
ķ lok jśnķ sl. į 137. löggjafaržingi (126. mįl). Ķ henni var fjallaš um stefnu rķkisstjórnarinnar
ķ rķkisfjįrmįlum sem žįtt ķ aš endurreisa ķslenskt efnahagslķf eftir žau įföll sem hrun bankanna o.fl. hafši leitt yfir žaš. Ķ žessari įętlun er almenn stefna fyrir tekjuöflun rķkisins sett
fram sem hér segir:
„Breytingar sem geršar hafa veriš į skattkerfinu ķ löngu tķmabili stöšugs hagvaxtar hafa
dregiš śr getu skattkerfisins til aš afla tekna fyrir žaš stig almannažjónustu sem byggt hefur
veriš upp į sķšustu įrum. Auk žess er įstęša til aš laga skattkerfiš aš žörf fyrir aukinn
félagslegan jöfnuš. Sś jöfnun mį žó hvorki draga śr hvata til vinnu og greišslužįtttöku sem
flestra ķ samręmi viš fjįrhagslega getu né skaša tękifęri til hagvaxtar ķ framtķšinni.
Viš tekjuöflunina žarf aš hafa ķ huga žęr breytingar sem geršar verša į skattkerfinu
styrki žaš til frambśšar og samręmist um leiš žeim kröfum sem skilvirkt og réttlįtt skattkerfi žarf aš uppfylla svo sem:
–
Aš jafnręši sé ķ skattlagningu.
–
Aš skattbyršin dreifist į skattborgarana meš eins sanngjörnum hętti og unnt.
–
Aš skattlagningin hafi sem minnst įhrif į įkvaršanir ašila ķ hagkerfinu hvort sem litiš
er til fjįrfestinga eša neyslu.
–
Aš skattkerfiš sé einfalt og gagnsętt og falli vel aš žeirri skattframkvęmd sem fyrir er.
Auk žess aš uppfylla žessar kröfur eftir žvķ sem unnt er ęskilegt aš skattkerfiš žjóni einnig öšrum markmišum svo sem:
–
Aš jafna tekjudreifingu ķ žjóšfélaginu.
–
Aš stušla aš félagslegum markmišum og tryggja félagslegt öryggi.
–
Aš tryggja žjóšinni sem mesta hlutdeild ķ arši af aušlindum hennar.
–
Aš leišrétta og vinna gegn markašsbrestum, m.a. meš notkun umhverfisskatta.
–
Aš styšja markmiš stjórnvalda į sviši heilbrigšis- félags- og menningarmįla.“
Tekjuöflunaržörf nęstu įra er mjög mikil. Stafar žaš ekki sķst af žvķ aš tekjustreymi til
rķkissjóšs hefur dregist mjög saman ķ nišursveiflunni bęši vegna samdrįttarins og ekki sķšur
vegna žess aš skattkerfiš hafši veriš lagaš aš žvķ uppblįsna hagkerfi sem var viš lżši į
sķšustu įrum. Kemur žaš nś fram ķ žvķ aš skatttekjur dragast mun meira saman en sem svarar
til breytinga į undirliggjandi hagstęršum, svo sem veltu og launum, og skattbyršin lękkar.
Hér į eftir veršur gerš grein fyrir žeim breytingum į skattalögum sem geršar voru į įrinu
2009 og žeim sem nś eru geršar tillögur um fyrir komandi įr. Žęr eru fyrstu skrefin en
afgerandi viš aš móta nżtt skattkerfi į grundvelli žeirra markmiša og skilyrša sem aš framan
greinir.
Įhrif skattheimtu.
Eins og gerš hefur veriš grein fyrir, og m.a. kemur fram ķ frumvarpi til fjįrlaga fyrir įriš
2010, er brżn žörf į aš afla rķkissjóši višbótartekna. Halli į rķkissjóši į yfirstandandi įri
veršur samkvęmt įętlunum um 180 milljaršar kr. Sį halli įsamt öšrum skuldum sem bęttust į rķkissjóš į sķšasta įri hefur leitt til mikillar vaxtabyrši sem mun fara vaxandi į nęstu
įrum ef ekki er gripiš ķ taumana. Rķkisstjórnin hefur gripiš til umfangsmikils nišurskuršar
į öllum svišum rķkisśtgjalda sem žrįtt fyrir žaš įtak eru miklu hęrri en įšur var vegna žeirra miklu vaxtagreišslna sem bęst hafa viš og krepputengdra śtgjalda, svo sem vegna atvinnuleysis. Aukin tekjuöflun er óhjįkvęmileg til aš unnt verši aš draga śr fjįrlagahallanum
og koma į jafnvęgi ķ rķkisfjįrmįlum.
Nokkur umręša hefur veriš um žaš ķ samfélaginu aš unnt sé aš fara ašrar leišir en meš
nišurskurši śtgjalda og aukinni tekjuöflun til žess aš draga śr fjįrlagahallanum, leišir sem
ekki komi nišur į fjölskyldum og fyrirtękjum ķ landinu. Slķkar stašhęfingar eru villandi.
Meš įkvöršun rķkisśtgjalda ķ fjįrlögum hefur Alžingi įkvešiš umfang samneyslu og tilfęrslna ķ samfélaginu. Hluta af landsframleišslunni er žannig rįšstafaš en hinn hluti hennar
er til rįšstöfunar fyrir einkaašila hvort sem er til neyslu eša fjįrfestingar. Meginhlutverk
fjįröflunar rķkissjóšs er aš sjį til žess aš ķ höndum hvors ašila um sig, hins opinbera og
einkaašilanna, séu rįšstöfunartekjur sem samsvara žegar įkvešinni hlutdeild žeirra ķ landsframleišslunni. Žegar til lengri tķma er litiš veršur žetta einungis gert meš skattheimtu ķ einu
eša öšru formi sem skeršir rįšstöfunarfé einkaašila žótt til skemmri tķma sé unnt aš nį
jafnvęgi meš lįntöku rķkisins hjį einkaašilum sem dregur śr rįšstöfunarfé žeirra. Kenningar
um aš unnt sé aš fjįrmagna śtgjöld rķkissjóšs til langs tķma įn žess aš žaš skerši rįšstöfunarfé einkaašila fį ekki stašist. Slķkt er unnt til skamms tķma en ašeins meš lįntökum sem
valdiš geta ójafnvęgi ķ efnahagsmįlum og leitt til veršbólgu.
Hugmyndir um skattlagningu eigna eša tekna lķfeyrissjóšanna hafa komiš fram. Eignir
og tekjur lķfeyrissjóšanna eru sį hluti landsframleišslunnar sem lagšur hefur veriš til hlišar
sem sparnašur og ętlašur er til neyslu į sķšari įrum. Meš žvķ aš taka hluta hans til aš
fjįrmagna śtgjöld rķkissjóšs er dregiš śr sparnaši og žar meš śr neyslu ķ framtķšinni. Žessi
sparnašur er aš jafnaši ekki geymdur óvirkur heldur er honum rįšstafaš til fjįrfestinga hjį
einstaklingum og fyrirtękjum. Sé sparnašurinn skertur dregst rįšstöfunarfé žessara ašila
saman. Efnahagsleg įhrif af žessu eru žvķ hin sömu og af lįntöku rķkisins hjį einkaašilum.
Helsti munurinn er sį aš lįntakan er ekki gerš į markaši žar sem lįntakandi og lįnveitandi
komast aš nišurstöšu um lįnveitingu og lįnsskilmįla heldur er lįnveitingin žvinguš fram
meš skyldu manna til aš leggja fé ķ lķfeyrissjóši og sķšan upptöku hluta žess fjįr ķ rķkissjóš.
Žvķ hefur einnig veriš haldiš fram ķ žessu sambandi aš meš fjįrmögnun rķkisśtgjalda meš
framangreindum hętti megi komast hjį meintum neikvęšum įhrifum skattheimtu į efnahags- og atvinnulķf, samdrętti ķ eftirspurn o.fl. Kenningar um slķk įhrif skattheimtu eru aš
vķsu į vafasömum grunni reistar eins og vikiš veršur aš sķšar. Burtséš frį žvķ er žaš rétt aš
vęnta mętti örvandi įhrifa į efnahagslķf af žeim ašgeršum sem um ręšir. Eins og bent hefur
veriš į eru žęr ķ ešli sķnu lįntaka og eins og ašrar lįntökur til aš fjįrmagna śtgjöld rķkissjóšs
valda žęr aukinni eftirspurn og auknum efnahagsumsvifum. Žaš er einnig rétt aš viš rķkjandi
ašstęšur er margt sem męlir meš slķkri örvun hagkerfisins en žeim ašgeršum og žar meš
skuldasöfnun rķkissjóšs eru takmörk sett. Ef fjįrmögnun rķkisśtgjalda meš lįntökum er fęr
leiš og ęskileg er svo annaš mįl hvort žvinguš upptaka lķfeyrissparnašar er ęskilegri en lįntaka meš venjubundnum hętti.
Rķkisśtgjöld sem fjįrmögnuš eru meš sköttum hafa, žvert ofan ķ žaš sem oft er haldiš
fram, örvandi įhrif į hagkerfiš, einkum žegar žaš einkennist af skorti į eftirspurn žótt žau
įhrif séu minni en žegar um lįntökur er aš ręša. Sį misskilningur viršist algengur aš skattheimta samfara śtgjaldaaukningu dragi śr eftirspurn ķ hagkerfinu og leiši til samdrįttar. Ķ
reynd er žvķ öfugt fariš. Ķ staš žeirrar einkaneyslu sem dregst saman viš skattlagninguna
kemur eftirspurn frį rķkinu žegar fénu er rįšstafaš. Žar sem skattlagningin mun aš hluta til
draga śr sparnaši hinna skattlögšu er lķklegt aš til skamms tķma verši žensla vegna śtgjalda
hins opinbera meiri en samdrįttur einkaneyslunnar. Žessi įhrif eru byggš į fręšilegum kenningum og athuganir meš žjóšhagslķkani, m.a. hér į landi, benda til žess aš sambęrileg
hękkun skatta og lękkun śtgjalda hafi mismunandi įhrif į tekjuafkomu rķkissjóšs og hagvöxt. Lękkun śtgjalda hefur tilhneigingu til aš lękka framleišslustig og draga meira śr hagvexti en sambęrileg hękkun skatta, a.m.k. žegar litiš er til skamms tķma. Įstęšan er sś aš
aukning į śtgjöldum rķkissjóšs eykur eftirspurn ķ hagkerfinu meira en sem nemur samdrętti
einkaneyslu vegna samsvarandi skattheimtu. Kemur žaš m.a. fram ķ samneyslu og fjįrfestingarśtgjöldum hins opinbera ķ rįšstöfunaruppgjöri žjóšhagsreikninga en einnig ķ aukinni
einkaneyslu vegna margfeldisįhrifa. Įhrif til lengri tķma litiš eru ekki eins afgerandi og
rįšast einnig meira af öšrum žįttum. Žegar horft er til žess aš ķslenskt efnahagslķf er ķ nišursveiflu og aš lįnsfjįrmögnun rķkissjóšs eru takmörk sett vegna skuldastöšu hans er skynsamlegt aš beita skattahękkunum innan hóflegra marka til aš draga śr halla rķkissjóšs žar sem
žęr hafa minni įhrif til aš lękka landsframleišslu og hagvöxt žegar til skemmri tķma er litiš
en nišurskuršur śtgjalda af sömu stęršargrįšu.
Umfang skattheimtu.
Skattheimta hins opinbera į Ķslandi hefur aukist mikiš į undanförnum įrum og hefur fylgt
aukningu rķkisśtgjalda sem einnig hafa hękkaš. Samkvęmt skżrslu OECD um tekjur hins
opinbera, ž.e. rķkis og sveitarfélaga, ķ ašildarrķkjunum (Revenue Statistics, 24/11/2009) er
Ķsland ķ 9. efsta sęti ašildarrķkjanna meš tekjur hins opinbera sem 40,9% af VLF. Žar kemur
einnig fram aš žetta hlutfall hefur frį 1995 hękkaš um 9,7% sem er meira en ķ nokkru öšru
ašildarrķki OECD. Skżrsla OECD ber einnig meš sér aš flest rķkin hafa oršiš fyrir tekjutapi
vegna kreppunnar sem kemur fram ķ nokkurri lękkun žessa hlutfalls 2008. Er lękkunin į
Ķslandi įętluš 4,8% af VLF sem er til muna meira en ķ öšrum rķkjum OECD.
Skattar sem hlutfall vergrar
landsframleišslu.
1975
1985
1990
1995
2000
2006
2007
2008 Įętlaš
Kanada
32,0
32,5
35,9
35,6
35,6
33,5
33,3
32,2
Mex
ķkó
15,5
15,8
15,2
16,9
18,3
18,0
21,1
BNA
25,6
25,6
27,3
27,9
29,9
28,2
28,3
26,9
Įstralķ
a
25,9
28,3
28,5
28,8
31,1
30,6
30,8
n.a
Japan
20,8
27,4
29,1
26,8
27,0
28,0
28,3
n.a
Kó
rea
14,5
15,7
18,1
18,6
22,6
25,0
26,5
26,6
N
ż
ja Sjįland
28,7
31,3
37,4
36,6
33,6
36,6
35,7
34,5
Austurrķki
1
36,6
40,8
39,7
41,4
43,2
41,8
42,3
42,9
Belgķa
39,5
44,4
42,0
43,6
44,9
44,4
43,9
44,3
Tékkland
37,5
35,3
37,1
37,4
36,6
Danmörk
1
38,4
46,1
46,5
48,8
49,4
49,6
48,7
48,3
Finnland
36,5
39,7
43,5
45,7
47,2
43,5
43,0
42,8
Frakkland
1
35,4
42,8
42,0
42,9
44,4
44,0
43,5
43,1
Žżskaland
2
34,3
36,1
34,8
37,2
37,2
35,6
36,2
36,4
Grikkland
19,4
25,5
26,2
28,9
34,0
31,2
32,0
31,3
Ungverjaland
41,3
38,0
37,1
39,5
40,1
Ķ
sland
30,0
28,2
30,9
31,2
37,2
41,5
40,9
36,0
Ķrland
28,8
34,7
33,1
32,5
31,3
31,7
30,8
28,3
Ķ
talķa
25,4
33,6
37,8
40,1
42,3
42,3
43,5
43,2
L
ś
xemborg
32,8
39,4
35,7
37,1
39,1
35,8
36,5
38,3
Holland
4
40,7
42,4
42,9
41,5
39,7
38,9
37,5
n.a
Noregur
39,2
42,6
41,0
40,9
42,6
44,0
43,6
42,1
Pólland
36,2
32,8
34,0
34,9
n.a
Portśgal
19,7
25,2
27,7
32,1
34,1
35,5
36,4
36,5
Sló
vakķa
34,1
29,4
29,4
29,3
Spįnn
1
18,4
27,6
32,5
32,1
34,2
36,7
37,2
33,0
Svķžjóš
41,2
47,4
52,2
47,5
51,8
49,0
48,3
47,1
Sviss
23,9
25,5
25,8
27,7
30,0
29,3
28,9
29,4
Tyrkland
11,9
11,5
14,9
16,8
24,2
24,5
23,7
23,5
Bretland
34,9
37,0
35,5
34,0
36,4
36,6
36,1
35,7
Óvegin mešaltöl
OECD alls
29,4
32,6
33,7
34,7
36,0
35,8
35,8
n.a
OECD Amerķkurķki
28,8
24,5
26,3
26,2
27,5
26,7
26,5
26,7
OECD Kyrrahafsrķki
22,5
25,7
28,3
27,7
28,6
30,0
30,4
n.a
OECD Evrópurķki
30,9
35,3
36,0
37,1
38,4
38,0
38,0
n.a
EU 19
32,1
37,5
38,1
38,9
39,4
38,6
38,8
n.a
EU 15
32,1
37,5
38,1
39,0
40,6
39,8
39,7
n.a
n.a upplżsingar vantar.
1. Skatttekjur lękkašar um óinnheimta
s
katta.
2. Sameinaš Žżskaland frį 1991
.
3. Įętlun OECD.
4. Vanmat į tekjum sveitarfélaga 2007.
Tekjur rķkissjóšs į įrunum 2005–2007 voru um 35% af vergri landsframleišslu, žar af
voru skattar 30–31% en rķkissjóšur aflaši tekna sinna aš mestu leyti meš įlagningu skatta.
Voru žeir 85–90% tekna rķkissjóšs en afgangurinn er ašrar tekjur og vaxtatekjur. Beinir
skattar į žessum įrum voru um 14% af VLF en óbeinir skattar 16–17% eins og sjį mį ķ eftirfarandi töflu:
Tekjur rķkissjóšs 2005–2010, % af VLF.
Beinir skattar
Óbeinir skattar
Skattar alls
Ašrar tekjur
Vaxtatekjur
Samtals
2005
13,8
17,5
31,3
3,3
0,7
35,3
2006
14,3
17,1
31,4
2,5
1,4
35,3
2007
14,1
16,4
30,5
2,6
1,8
34,9
2008
14,8
13,2
28,0
1,1
2,9
32,0
2009
11,8
11,9
23,7
0,7
3,1
27,5
2010
13,5
12,3
25,8
0,7
2,3
28,8
Taflan sżnir įhrif bankahrunsins į tekjuöflun rķkissjóšs žar sem tekjur hans eru įętlašar
um 27,5% af VLF 2009 og hafa žį lękkaš um 7–8% frį žvķ sem var į įrunum fyrir hrun.
Skatttekjur 2009 eru įętlašar um 23,7% VLF ķ staš um 31% į įrunum 2005–2007. Mismunurinn er 7% sem svarar til um 105 milljarša kr.
Ķ töflunni er einnig sżnd įętluš skattheimta 2010 samkvęmt žeim įformušu skattabreytingum sem kynntar hafa veriš. Samkvęmt žvķ munu skattar į įrinu 2010 įn annarra tekna
og vaxtatekna verša um 25,8% af VLF. Til samanburšar mį nefna aš į įrunum 2005–2007
var sambęrileg tala 30–31%. Vantar žvķ enn rśmlega 4–5% af VLF eša jafngildi yfir 60–75
milljarša kr. į žaš aš skattbyrši nįi žvķ stigi sem hśn var ķ į įrunum 2005–2007.
Ķ žeim tillögum sem geršar eru um breytingar į tekjuöflun rķkisins felast breytingar į
beinum sköttum og óbeinum sköttum en einnig eru tekin upp og lögš aukin įhersla į umhverfis- og aušlindagjöld. Eftirfarandi stöplarit sżnir žróun helstu skatttegunda sem hlutfall
af VLF į undanförnum įrum. Eins og žar mį sjį er skattbyrši ķ heild og skattbyrši vegna
stóru skattaflokkanna, ž.e. tekjuskatts og skatts į vöru og žjónustu, lęgri en veriš hefur į
undanförnum įrum og veršur, žrįtt fyrir žęr breytingar sem geršar eru tillögur um, ašeins
lķtiš eitt hęrri en skattbyršin var į yfirstandandi įri. Tryggingagjald hękkar verulega sem
skżrist af stórauknu atvinnuleysi. Eignarskattar hękka eitthvaš vegna tilkomu aušlegšarskatts en eru žó lęgri en žeir voru fyrir fįum įrum. Meš tilkomu nżrra skatta į orku og kolefni mį segja aš umhverfis- og aušlindagjöld hafi komist į blaš. Eftirfarandi stöplarit sżnir
įętlašar skatttekjur 2010 sem hlutfall af VLF ķ samanburši viš sambęrilegar tölur fyrri įra:
Hér er myndaš efni sem sést ašeins ķ pdf-skjalinu.
Ķ frumvarpi žessu er fjallaš um žann hluta skattabreytinganna sem felast ķ breytingum į
beinum sköttum, ž.e. tekjuskatt, eignarskatt og tryggingagjald.
Tekjuskattar einstaklinga.
Tekjuskattar hér į landi eru almennur tekjuskattur einstaklinga (aš meštöldu śtsvari), fjįrmagnstekjuskattur og tekjuskattur félaga. Tekjuskattar aš meštöldu śtsvari hafa veriš stęrsti
tekjustofn opinberra ašila. Hvaš rķkiš varšar hafa žeir veriš vaxandi hlutdeild af tekjum
rķkissjóšs og var hlutur žeirra į įrinu 2008 um 38,5% af tekjum rķkisins alls. Sem hlutfall af
VLF var hlutur beinna skatta til rķkisins į įrunum 2005–2007 um 14% af VLF. Į įrinu 2009
er įętlaš aš žetta hlutfall fari nišur ķ um 11,5% af VLF. Lękkunin er žvķ um 2,5% af VLF
eša sem svarar um 40 milljöršum kr. Tryggingagjald er innifališ ķ žessum tölum en žar sem
žaš hefur fylgt breytingu launa stafar lękkunin aš mestu frį tekjusköttum einstaklinga og
fyrirtękja.
Tekjuskattar einstaklinga eru hinn almenni tekjuskattur og śtsvar sem lagt er į laun, lķfeyri o.fl., svo og fjįrmagnstekjuskattur. Breytingar į tekjuskattskerfi einstaklinga og tekjužróun sķšustu įratuga hefur oršiš til žess aš auka skattbyrši af tekjuskatti žegar hśn er męld
sem hlutfall af heildartekjum. Frį 1993 hefur žetta hlutfall aukist frį žvķ aš vera rśm 17%
ķ 21–22% į įrunum 2001–2007 eša aš jafnaši um 4–5 prósentustig eins og eftirfarandi tafla
ber meš sér. Žaš er athyglisvert aš žessi aukning skattbyrši hefur oršiš žrįtt fyrir aš
skatthlutföll hafi veriš lękkuš og sérstakur hįtekjuskattur veriš lagšur af.
Tekjuskattar sem hlutfall af heildartekjum einstaklinga įlagningarįrin 1993–2007.
Tekjur og skattar ķ milljöršum kr.
Hér er myndaš efni sem sést ašeins ķ pdf-skjalinu.
Samhliša hękkun mešalskatthlutfalls hefur innbyršis dreifing skattbyrši breyst mjög
mikiš eins og eftirfarandi tafla um samanburš tekna, skatta og skatthlutfalla eftir tekjubilum
į įrunum 1993 og 2005 sżnir.
Mį lesa śt śr töflunni aš 1993 hafi u.ž.b. 15% tekjulęgstu hjóna veriš undir skattleysismörkum eša fengiš hęrri bętur śr skattkerfinu (barnabętur, vaxtabętur) en sköttum žeirra
nam. Į įrinu 2005 voru ašeins um 5% hjóna įn nettóskattgreišslna. Skattbyrši tekjulęgsta
fjóršungs hjóna hękkaši um meira en 10% į milli žessara įra į mešan skattbyršin hjį tekjuhęsta fjóršungnum hękkaši um innan viš 2% og lękkaši reyndar verulega hjį 10% tekjuhęsta hópsins. Hękkun skattbyrši į žessu įrabili žżddi žó ekki aš kjör rżrnušu žar sem
mikil tekjuaukning varš į tķmabilinu.
Mešalskatthlutföll eftir tekjubilum hjį hjónum og öšru sambśšarfólki
tekjuįrin 1993 og 2005. Heildartekjur og -laun hvers tekjuhóps ķ milljónum kr.
Hér er myndaš efni sem sést ašeins ķ pdf-skjalinu.
Meginorsök žessarar žróunar, auk tiltölulega lķtilla breytinga į persónuafslętti, er lįg
skattlagning fjįrmagnstekna. Hlutdeild žeirra ķ tekjum einstaklinga hefur vaxiš stöšugt frį
žvķ aš vera innan viš 5% heildartekna fyrir įriš 2000 ķ aš vera nęrri 20% sķšustu įrin.
Įstęšan er aukning peningalegra eigna og samžjöppun žeirra į fįar hendur.
Breytingar į tekjusköttum einstaklinga 2009–2010.
Į mišju žessu įri voru žęr breytingar geršar aš lagšur var višbótarskattur į almennar
tekjur og fjįrmagnstekjur yfir tilteknum mörkum en žess jafnframt getiš aš breytingar žessar
vęru tķmabundnar og aš žęr yršu felldar inn ķ vķštękari breytingar sem ętlaš vęri aš taka
gildi um nęstu įramót. Enn fremur var lagšur afdrįttarskattur į vaxtatekjur śr landi en žęr
höfšu einar tekna erlendra ašila veriš skattfrjįlsar.
Meš breytingunum nś eru geršar tillögur um veigamiklar breytingar į tekjuskattskerfi
einstaklinga. Meginbreytingin er sś aš tekin er upp įlagning meš stighękkandi skatthlutföllum sem kallaš hefur veriš žrepakerfi. Eins konar tveggja žrepa kerfi hefur veriš notaš
hér į žeim tķma sem sérstakur tekjuskattur var lagšur į en hann var aš formi til tķmabundinn
og aldrei felldur aš almennri skattframkvęmd, svo sem stašgreišslu. Meš breytingunum nś
er lagšur grunnur aš sveigjanlegri skattlagningu žar sem unnt er aš stżra dreifingu skattlagningar betur en įšur var og nį fram stķgandi skattlagningu eftir žvķ sem sanngjarnt žykir.
Meš eins žreps kerfi eins og veriš hefur er ķ reynd nęr eingöngu hęgt aš stżra dreifingu
skattbyrši milli lįgra tekna og mišlungstekna. Mismunur į skattbyrši mišlungstekna og
hįrra tekna veršur hins vegar óverulegur og ekki hęgt aš hafa veruleg įhrif žar į.
Ķ hinu nżja kerfi eru žrjś žrep. Hiš lęgsta žeirra er fyrir lįgar tekjur, undir 200.000 kr.
į mįnuši. Nęsta žrep tekur til tekna frį žvķ marki aš 650.000 kr. į mįnuši sem er verulega
yfir mešaltekjum og žrišja žrepiš nęr til tekna yfir žvķ marki. Allir, sama hvar ķ žrepi lenda,
munu njóta hękkunar į skattleysismörkum og óbreytts skatthlutfalls į tekjur sķnar aš žvķ
marki sem tekjur žeirra falla ķ lęgri skattžrep.
Vegna tekjužarfar rķkissjóšs sem er mikil sem stendur reyndist ekki unnt aš žessu sinni
aš lękka fyrsta skattžrepiš eins og ęskilegt hefši veriš. Hins vegar tókst aš halda skatthlutfalli į lęgstu tekjur óbreyttu į mešan skatthlutfall į ašrar tekjur hękkar. Kerfi žaš sem tekiš
er upp er sveigjanlegt og standa vonir til žess aš žegar betur įrar verši unnt aš ganga lengra
ķ žessum efnum og lękka skatthlutfall į lęgstu tekjur.
Į eftirfarandi lķnuriti er sżndar žęr breytingar sem oršiš hafa į įlagningarreglum um
skatt į launatekjur og almennar tekjur frį žvķ aš nśverandi skattkerfi var tekiš upp samhliša
stašgreišslu skatta 1988. Auk įranna 1988, 1998 og 2008 sem tekin eru til samanburšar nęr
samanburšurinn einnig til žess įlagningarkerfis sem lagt er til ķ frumvarpi žessu aš tekiš
verši upp. Ķ lķnuritinu, sem mišaš er viš hjón meš jafna tekjuskiptingu, er persónuafslįttur
hvers įrs fęršur til veršlags 2009 mišaš viš vķsitölu vöruveršs og sżnir žaš mešalskatt eftir
tekjubilum sem og žį breytingu sem oršiš hefur ķ hverju tilviki frį 1988, ž.e. mismun į
mešalskatthlutfalli žį og į viškomandi samanburšarįri.
Hér er myndaš efni sem sést ašeins ķ pdf-skjalinu.
Lķnuritiš sżnir glöggt žį hękkun sem oršiš hefur į tekjuöflun meš tekjuskatti einstaklinga frį 1988 žegar mešalskattur alls var um 15% launatekna og til sķšustu įra aš žetta hlutfall hefur veriš um 24% en įstęšan er sś aš lķnurnar sem sżna hlutföll sķšari įra eru langt
yfir upphaflegu lķnunni į öllum launabilum. Ķ öšru lagi mį lesa śr lķnunum žį žróun sem
varš ašallega uppśr aldamótunum aš mešalskatthlutföll ķ efri hluta skalans lękkušu, einkum
vegna afnįms sérstaka tekjuskattsins, sem var ķ hįmarki 1998. Aš lokum mį sjį aš tillaga
frumvarpsins snżr žessari žróun viš. Mešalskatthlutfalliš lękkar ašeins nešst ķ tekjuskalanum en hękkar žegar ofar dregur žótt hękkun žess nęgi ekki til aš nį žvķ hlutfalli sem var
1998 žegar sérstakur tekjuskattur var sem hęstur.
Lķnuritiš sżnir einnig žęr breytingar til hękkunar sem oršiš hafa į skatthlutfallinu frį žvķ
sem upphaflega var įkvešiš 1988. Mešal annars sést glöggt aš žaš kerfi sem lagt er til ķ
frumvarpinu dreifir aukningu skattheimtu meš tekjusköttum frį 1988 žar til nś tiltölulega
jafnt yfir tekjuskalann ķ staš žess aš leggja meiri žunga į lįgar og mišlungstekjur eins og
reyndin var 2008.
Sjómannaafslįttur.
Sjómannaafslįttur hefur lengi veriš umdeildur og gagnrżni į hann hefur aukist į undanförnum įrum af żmsum įstęšum. Forsendur fyrir honum hafa breyst mjög frį žvķ sem
upphaflega var og erfitt aš rökstyšja hann gagnvart żmsum hópum sem aš einhverju leyti eru
ķ sambęrilegri stöšu eša starfa viš sambęrilegar ašstęšur. Žį hafa vaknaš spurningar um
sjómannaafslįttinn meš tilliti til samkeppnisstöšu og rķkisašstošar viš atvinnurekstur.
Rök fyrir sjómannaafslętti į sķnum tķma voru m.a. langar fjarvistir frį heimili, slęmar
vinnuašstęšur og žörf į sérstökum vinnufatnaši. Öll žessi atriši hafa breyst eša dregiš hefur
śr gildi žeirra ķ samanburši viš ašra launžega. Stór hluti žeirra sem nś fį afslįttinn stunda
vinnu fjarri heimili sķnu en hiš sama gildir um fjölda starfsstétta įn žess aš žaš sé bętt meš
skattfé. Vinnuašstęšur hafa gjörbreyst frį žvķ sem įšur tķškašist og eru ķ engu lķkar žvķ sem
įšur tķškašist auk žess sem hlķfšarfatnašur er lagšur til af vinnuveitanda.
Sjómannaafslįttur hefur į stundum tengst kjaramįlum sjómanna og hefur veriš til hans
litiš viš įkvöršun į kjörum žeirra. Slķk afskipti rķkisins af kjörum einstakra starfsstétta heyra
nś sögunni til og er ešlilegt aš žau rįšist ķ samskiptum launžega og vinnuveitenda. Žį er
ešlilegt aš hver atvinnugrein beri launakostnaš af starfseminni žar sem annaš veldur misręmi į kostnaši og óhagkvęmni. Žį er ekki hęgt aš lķta fram hjį žvķ aš žęr starfsstéttir sem
njóta mests af afslęttinum eru mešal žeirra best launušu į sjó og landi. Hluti af žeim störfum
sem nś eru unnin į sjó (į frystitogurum o.fl.) voru įšur unnin ķ landi įn žess aš žvķ fylgdi
nokkur skattaķvilnun. Sambęrileg störf eru einnig unnin ķ landi og felst žvķ mismunun ķ sjómannaafslęttinum milli fólks eftir vinnustaš.
Fjöldi žeirra sem njóta sjómannaafslįttar er nś rśmlega 6.000 manns. Hefur žeim fariš
fękkandi frį žvķ aš nśverandi kerfi var tekiš upp en um 10.000 manns fengu sjómannaafslįtt
į fyrstu įrum tķunda įratugarins. Laun žeirra sem fį sjómannaafslįtt hafa į sķšustu įrum
hękkaš verulega ķ samanburši viš almenna žróun launa. Samkvęmt skattframtölum hękkušu mešallaun žeirra sem fengu sjómannaafslįtt um tęp 55% frį 2006 til 2008 en žeim sem
afslįttinn fengu fękkaši um nęrri 15%. Į sama tķma hękkušu mešallaun framteljenda almennt um tęplega 30%. Hękkun žessi skżrist aš hluta af gengisžróun sem hafši jįkvęš
įhrif į laun sjómanna og mį žvķ reikna meš aš hśn hafi haldiš įfram fram į žetta įr og verši
višvarandi.
Erfitt hefur reynst aš nį samstöšu um afnįm sjómannaafslįttar žótt flestir višurkenni
takmarkašan tilverurétt hans. Ętla mį aš nś séu lķkur į breišri samstöšu um breytingar ķ
žessu efni. Sjómenn eru mešal fįmennra hópa sem fengiš hafa verulegar kjarabętur ķ kreppunni sem er aš ganga yfir og śtgeršin er mešal žeirra atvinnugreina žar sem gengisfall
krónunnar styrkir rekstrargrundvöllinn og fiskverš hefur veriš hagstętt į mörkušum. Almennur hljómgrunnur er fyrir žvķ aš skattkerfiš stušli aš jöfnuši og žegar naušsynlegt er aš
hękka skatttekjur er ešlilegt aš byrja į aš fella brott ķvilnanir sem fela ķ sér mismunun.
Meš hlišsjón af žessu er ķ frumvarpinu lagt til aš sjómannaafslįttinn verši afnuminn
žannig aš viškomandi ašilum verši gefinn góšur ašlögunartķmi til aš gera žęr breytingar
sem naušsynlegar eru til žess aš žęr geti gengiš yfir įn skyndilegra raskana į högum žeirra.
Er lagt til aš afslįtturinn verši lįtinn fjara śt į fjórum įrum frį og meš tekjuįrinu 2011.
Hann lękki žvķ um 25% af žvķ sem hann er nś į hverju įranna 2011–2013.
Fjįrmagnstekjur einstaklinga.
Fjįrmagnstekjur hafa veriš vaxandi žįttur ķ tekjum einstaklinga. Stafar žaš af žvķ aš
peningalegar eignir hafa aukist. Aš hluta hefur sį vöxtur byggst į tilflutningi tekna śr launatekjum ķ fjįrmagnstekjur sem hefur oršiš aušveldari og skattalega eftirsóknarveršari į sķšari
įrum. Fjįrmagnstekjuskattur sem lengst af hefur veriš 10% og žar meš langtum lęgri en
vķšast er annars stašar var hękkašur ķ 15% frį 1. jślķ sl. en er nś hękkašur ķ 18%. Jafnframt
eru 100.000 kr. vaxtatekna einstaklinga undanžegnar skattinum. Fólk meš vaxtatekjur undir
žeim mörkum af launareikningum o.s.frv. mun žvķ ekki borga skatt af žeim og vegna
frķtekjumarksins veršur fjįrmagnstekjuskattur aš jafnaši lęgri en 18%.
Tekjuskattar félaga.
Nśverandi skattlagning į hagnaš félaga hefur haft ķ för meš sér vandamįl af żmsum toga.
Samvirk skattlagning félaga og aršs leišir til žess aš tekjur einstaklinga af atvinnurekstri
skattleggjast meš 23,5% skatti ķ samanburši viš allt aš 36% skatt į launatekjur og rekstrarhagnaš einstaklinga meš rekstur. Žetta samrżmist illa jafnręši ķ skattlagningu og hefur leitt
til umtalsveršrar tekjuhlišrunar. Meš hękkun į skattlagningu aršs, sbr. hér aš framan, dregur
nokkuš śr žessu misręmi en ef losna į viš žaš žarf einnig aš koma til hękkun į skatthlutfalli félaga. Ašrar įstęšur męla einnig meš slķkri hękkun enda er žaš svo aš nęr öll
lönd skattleggja rekstrarhagnaš og arš til mikilla muna meira en gert er hér į landi.
Skattlagning hagnašar og aršs 2007.
Hér er myndaš efni sem sést ašeins ķ pdf-skjalinu.
Heimild: OECD Tax data, tafla II.4.
Tafla žessi sżnir aš Ķsland skattleggur hagnaš af atvinnurekstri mikiš vęgar en sambęrileg lönd. Samanlögš skattlagning hagnašar ķ félaginu og žegar hann er tekinn śt sem aršur
er nś 23,5% hér į landi en nęrri 44% aš mešaltali ķ OECD-rķkjunum og milli 40 og 50%
annars stašar į Noršurlöndum. Žau rök hafa veriš fęrš fyrir lękkun skatthlutfalls félaga aš
meš žvķ aukist lķkur į aš erlendir ašilar fjįrfesti hér. Žau rök eiga sér ekki einhlķtar fręšilegar forsendur enda hefur reynslan ekki veriš sś. Erlend fjįrfesting, önnur en ķ įlverum meš ķvilnandi milligöngu rķkisins, hefur veriš lķtil en fjįrfesting ķslenskra ašila erlendis hefur
aukist.
Lįg skattlagning félaga hefur mikil įhrif į tekjur landsins af starfsemi félaga hér į landi
sem eru ķ eigu erlendra ašila. Tekjuskattar slķkra félaga eru oft einn helsti efnahagslegi įvinningur landsins af beinni erlendri fjįrfestingu, einkum ķ starfsemi sem ekki er mannaflsfrek
eins og įlišnašur og önnur orkufrek starfsemi. Lįgur tekjuskattur į slķk félög felur einnig ķ
sér afsal landsins į hlutdeild ķ hagnaši og viršisauka sem myndast hér į landi og lķklega einnig ķ arši af nįttśruaušlindum landsins.
Skatthlutfall félaga er aš žessu sinni einungis hękkaš śr 15% ķ 18% og veršur enn til
mikilla muna lęgra en ķ flestum öšrum löndum. Ašstęšur ķ efnahagslķfi og atvinnustarfsemi
eru meš žeim hętti aš ekki žykir rįšlegt aš ganga lengra auk žess sem fjįrfestingarsamningar sem geršir hafa veriš viš erlend stórišjufyrirtęki koma ķ veg fyrir aš lengra sé gengiš
aš sinni įn žess aš mismuna innlendum ašilum gagnvart erlendum.
Aušlegšarskattur.
Ķ ljósi žeirrar miklu eignatilfęrslu sem oršiš hefur į undanförnum įrum og samžjöppunar
į eignarhaldi hefur veriš til skošunar aš taka upp skatt į hreina eign, en žį meš mjög hįu
frķeignarmarki fyrir einstaklinga. Samkvęmt framtölum vegna įlagningar 2009 įttu 1.400
hjón hreina eign yfir 120 millj. kr. samtals aš fjįrhęš um 208 milljaršar kr. eša aš mešaltali
um 270 millj. kr. į hjón. Žessi 2,2% hjóna įttu um fjóršung hreinnar eignar ķ landinu
samkvęmt framtölum einstaklinga.
Augljóst mį telja aš žeir ašilar sem safnaš hafa miklum eignum į undanförnum įrum hafa
notiš žess aš skattar į fjįrmagnstekjur hafa veriš lįgir auk annarra hagstęšra skattareglna.
Hafa žeir notiš lękkandi skattlagningar į mešan allur almenningur hefur axlaš žyngri
byršar. Mešal annars af žeim sökum žykir ekki óešlilegt aš viš žęr ašstęšur sem nś eru
verši skattbyrši žessa hóps aukin nokkuš frį žvķ sem įšur var.
Meš frumvarpinu er gerš sś tillaga aš upp verši tekinn sérstakur aušlegšarskattur nęstu
žrjś įr aš fjįrhęš 1,25% į nettóeign umfram 90 millj. kr. hjį einhleypingum og umfram 120
millj. kr. hjį hjónum.
Tryggingagjald.
Tryggingagjald er ķ ešli sķnu ķgildi skatts į launatekjur einstaklinga. Er žaš til muna lęgra
hér į landi en ķ flestum öšrum löndum en į móti kemur aš lögbošiš išgjald ķ lķfeyrissjóš er
hįtt hér į landi. Hluti tryggingagjaldsins rennur til atvinnuleysistrygginga og hefur veriš
breytilegt eftir žvķ sem žörf er į. Ljóst er aš nśverandi gjald dugir ekki til og žvķ naušsynlegt
aš hękka žaš a.m.k. tķmabundiš til aš fjįrmagna atvinnuleysisbętur ķ yfirstandandi nišursveiflu žegar bśist er viš atvinnuleysi af stęršargrįšunni 5–9% ķ nokkur įr.
Tryggingagjaldiš var hękkaš um 1,66% 1. jślķ sl. og er nś gert rįš fyrir hękkun um 1,6%
til višbótar. Mį gera rįš fyrir aš meš žeirri hękkun verši atvinnutryggingarsjóši gert kleift
aš standa viš skuldbindingar sķnar įn annarrar fjįrmögnunar.
Önnur įkvęši frumvarpsins.
Auk framangreindra įkvęša frumvarpsins eru ķ žvķ nokkrar breytingar sem fyrst og fremst
miša aš bęttri skattframkvęmd en hafa sum jafnfram einhver tekjuįhrif.
Geršar eru tillögur um breytingar sem snerta einkahlutafélög og miša aš žvķ aš draga śr
misręmi į skattlagningu tekna śr žeim og annarra tekna. Helsta breytingin, auk framangreindra breytinga į skatthlutföllum lögašila og arši, er aš draga śr hęttu į žvķ aš launatekjur séu fęršar ķ bśning fjįrmagnstekna. Er žaš gert meš žvķ aš įkveša aš ef aršsśthlutun
fer umfram 20% įvöxtun į eigin fé hlutafélags skuli žaš sem śthlutaš er umfram žau mörk
skattlagt sem launatekjur.
Sett er hįmark į žį fjįrhęš sem launagreišandi getur greitt sem framlag ķ lķfeyrissjóš fyrir
launžega eša sjįlfan sig įn žess aš žaš verši tališ til launatekna hjį viškomandi. Er fjįrhęšin žaš rśm aš hśn į ekki aš snerta ešlilegar greišslur af žessu tagi auk žess sem slķkar
greišslur samkvęmt kjarasamningum verša ekki snertar. Tilefni žessara breytinga er m.a.
aš į undanförnum įrum hefur allmikiš boriš į žvķ aš mjög hįar fjįrhęšir hafa veriš greiddar
inn ķ lķfeyrissjóši, einkum séreignasjóši, vegna einstakra manna. Žar sem inneign ķ séreignarsjóšum er śttektarhęf viš 60 įra aldur er hér fremur um aš ręša almennt sparnašarform sem
ekki er ešlilegt aš njóti skattalegrar ķvilnunar umfram annan almennan sparnaš.
Nokkur įkvęši eru ķ frumvarpinu sem snerta skattfrelsi aršs į milli félaga og söluhagnašar félaga. Tilgangur žeirra er einkum sį aš koma ķ veg fyrir óešlilega uppsöfnun į yfirfęranlegu tapi sem myndast viš žaš aš gjaldfęra mį vaxtakostnaš sem stofnaš hefur veriš
til vegna kaupa į hlutabréfum žótt aršur af žeim og söluhagnašur vegna žeirra myndi ekki
skattskyldar tekjur. Samrżmist žaš illa meginreglu skattalaga ķ žessum efnum. Tillagan gerir
rįš fyrir aš til žess aš aršur og söluhagnašur sé frįdrįttarbęr frį skattskyldum tekjum verši
eignarhald į viškomandi félagi aš hafa veriš a.m.k. 10% og aš įšur en žaš kemur til verši
yfirfęranlegt tap aš vera jafnaš. Ķ žessu efni er m.a. tekiš miš af evrópskum reglum um
skattlagningu aršs į milli félaga sem kveša į um skattleysi žeirra ef eignarhald er meira en
10%.
Ašrar breytingar frumvarpsins lśta aš žvķ aš breyta żmsum framkvęmdaratrišum tekjuskattslaganna, svo og aš gera žęr breytingar į lögum um stašgreišslu sem naušsynlegar eru
vegna breyttra skattareglna. Eru žęr ekki umfangsmiklar en einhverjar breytingar kunna aš
verša naušsynlegar į tölvukerfum stašgreišslu. Breytingar į žeim kerfum eru einnig naušsynlegar af öšrum įstęšum en žau eru aš heita mį óbreytt frį upphafi hennar 1988. Žį er
gert rįš fyrir aš śtgįfa reglna um reiknaš endurgjald og skattmat verši flutt til embęttis
rķkisskattstjóra eins og var įšur en aš fenginni stašfestingu fjįrmįlarįšherra. Jafnframt mun
rķkisskattstjóri alfariš sjį um śtgįfu bindandi įlita.
Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.
Um 1. gr.
Lagt er til aš oršalag ķ 8. tölul. 3. gr. verši skżrt frekar. Vafi hefur žótt leika į um hvernig
skilja beri hvaša vextir žaš eru sem falla undir undanžįgu tengda vaxtagreišslum Sešlabanka
Ķslands. Įkvęšiš į eingöngu viš um žį vexti sem Sešlabanki Ķslands greišir af sķnum eigin
skuldbindingum en ekki žegar hann hefur milligöngu um greišslu vaxta, t.a.m. fyrir rķkissjóš.
Um 2. gr.
Meš įkvęšinu eru ekki lagšar til efnisbreytingar. Um er aš ręša umoršun į óskżru oršalagi gildandi įkvęšis žar sem auk žess er kvešiš į um aš heimilt verši aš miša viš stöšu
innlįnsreiknings ķ upphafi og lok įrs ķ staš mešaltals innan įrsins, sem reynst hefur erfitt ķ
framkvęmd.
Um 3. gr.
Undanfarin įr hefur oršiš mikil fjölgun į einkahlutafélögum, mešal annars um rekstur
sem įšur var almennt stundašur ķ eigin nafni viškomandi rekstrarašila. Brögš hafa veriš aš
žvķ aš launagreišslum til rįšandi ašila hafi veriš haldiš ķ lįgmarki į sama tķma og greiddur
hefur veriš verulegur aršur śr félögunum. Žessi ašferš viš śttekt śr rekstri hefur skapaš
óešlilegt misręmi ķ skattlagningu heildartekna į milli rekstrarforma og haft žannig įhrif į
rįšstöfunartekjur eigenda rekstrar, auk žess aš skerša tekjur sveitarfélaga. Af žessum sökum
er lögš til einföld breyting į skattlagningu į śthlutušum heimilum arši ef śthlutunin fer yfir
tiltekin mörk. Fari heimil aršsśthlutun žannig samtals yfir 20% af skattalegu bókfęršu eigin
fé viškomandi félags telst žaš sem umfram er til helminga laun og aršur, žegar móttakanda
hans ber stöšu sinnar vegna aš reikna sér endurgjald ķ samręmi viš 2. mgr. 1. tölul. A-lišar
7. gr., sbr. 58. gr. laganna. Sį hluti aršs sem fara ber meš sem laun myndar stofn til tryggingagjalds ķ samręmi viš įkvęši laga um tryggingagjald. Ekki žykir óvarlegt aš miša viš
fyrrgreint hlutfall žegar litiš er til ešlilegrar įvöxtunar į eigin fé. Engin breyting veršur į
skattlagningu aršs sem óheimilt er aš śthluta samkvęmt lögum um hlutafélög og einkahlutafélög. Žį hefur įkvöršun samkvęmt žessari mįlsgrein ekki įhrif į réttilega įkvöršuš
reiknuš laun samkvęmt višmišunarreglum žar um.
Um 4. gr.
Įvinningur af afleišusamningum hefur veriš skattlagšur sem vaxtatekjur įn tillits til
undirliggjandi veršmęta, t.d. hvort sem um hefur veriš aš ręša kaffi, gull eša gjaldmišla.
Mešferš afleišusamninga eins og um hlutabréf sé aš ręša er śr takt viš žetta og žvķ er žessi
breyting lögš til.
Um 5. gr.
Gildandi įkvęši 28. gr. kvešur į um takmörk į žvķ hversu hįtt framlag launagreišanda
getur veriš til tryggingar į lķfeyrisréttindum įn žess aš til komi skattlagning hjį launžega.
Įkvęši žetta sem upphaflega var sett til žess aš setja skoršur viš mjög hįum greišslum er
flókiš og erfitt ķ framkvęmd. Lagt er til aš einfalda įkvęšiš og miša viš tiltekna fjįrhęš ķ
žessu sambandi, hvort heldur launagreišandi greišir til öflunar skyldubundinna réttinda
launžega eša séreignar, en žó žannig aš ef kvešiš er į um tilteknar greišslur ķ kjarasamningum stéttarfélaga komi ekki til skattlagningar hjį launžega viš efndir į žeim skuldbindingum.
Um 6. gr.
Hér er lagt til aš horfiš verši frį žvķ fyrirkomulagi aš tekjur śr veišifélögum verši įvallt
skattlagšar sem fjįrmagnstekjur utan rekstrar. Fyrirkomulagiš hefur veriš gagnrżnt enda
hefur hvorki veriš unnt aš nżta beinan kostnaš į móti tekjum né tap af rekstri. Žannig eru
dęmi um aš rekstrarašilar hafi žurft aš greiša fjįrmagnstekjuskatt vegna žessara tekna įn
nokkurs frįdrįttar į sama tķma og žeir hafa įtt ónotaš tap af rekstri sķnum.
Um 7. gr.
Ķ 9. tölul. og 9. tölul. a er fjallaš um frįdrįttarheimild ķslenskra félaga og félaga į
Evrópska efnahagssvęšinu vegna móttekinna aršgreišslna og söluhagnašar hlutabréfa. Sviss
er ekki ašili aš samningnum um Evrópska efnahagssvęšiš og samkvęmt oršanna hljóšan
gildir žvķ umrędd heimild ekki um félög sem heimilisföst eru ķ Sviss. Sviss er ašili aš Frķverslunarsamtökum Evrópu (EFTA) žar sem löndin hafa skuldbundiš sig til aš veita hvert
öšru ekki lakari mešferš en žau veita innlendum félögum eša fyrirtękjum. Žannig er Ķsland
aš brjóta gegn samningsskuldbindingum sķnum meš žvķ aš veita svissneskum félögum lakari
rétt į Ķslandi en ķslenskum félögum og félögum sem heimilisföst eru į Evrópska efnahagssvęšinu. Hér er žvķ lögš til sś leišrétting į įkvęšum 9. tölul. og 9. tölul. a 31. gr. aš įkvęšin gildi einnig um félög sem heimilisföst eru ķ ašildarrķkjum stofnsamnings EFTA.
Ķ tilskipun Evrópusambandsins um móšur- og dótturfélög (90/435/EBE) frį 23. jślķ, sbr.
breytingu sem gerš var 2003 (2003/123/EB) er kvešiš į um aš aršur sem greiddur er į milli
lögašila skuli ekki sęta skattlagningu žegar eignarhaldiš er 10% eša meira. Žykir rétt aš
samręmi sé hér į.
Lagt er til aš bętt verši viš skilyrši til frįdrįttar söluhagnašar af hlutabréfum žannig aš
til aš njóta frįdrįttar verši seljandi hlutabréfanna aš hafa įtt aš minnsta kosti 10% hlut ķ
viškomandi lögašila į söludegi. Rökrétt žykir aš sams konar skilyrši séu fyrir frįdrętti
vegna söluhagnašar hlutabréfa og aršsfrįdrįttar, sbr. framanritaš um breytingar į 9. tölul.
Um 8. gr.
Žaš er ein af meginreglum tekjuskattslaga aš til žess aš kostnašur heimilist til frįdrįttar
skattskyldum rekstrartekjum žurfi hann aš uppfylla žau skilyrši aš ganga til aš afla teknanna, tryggja žęr og halda žeim viš. Žannig žurfa vaxtagjöld aš vera af skuldum sem tengjast rekstrinum meš žvķ aš žęr eru lagšar į reksturinn eša til žeirra er stofnaš meš žaš fyrir
augum aš kaupa eignir sem nżttar eru til tekjuöflunar ķ rekstrinum.
Ķ kringum įriš 2000 hófust hér į landi fyrirtękjakaup ķ stórum stķl sem gengu undir
nafninu skuldsettar yfirtökur og öfugur samruni. Stofnuš voru fjįrfestingarfélög meš miklum
skuldum og litlu eigin fé ķ žeim tilgangi aš kaupa upp hlutafé ķ įlitlegum rekstrarfyrirtękjum.
Žegar kaupin höfšu fariš fram og hluthafar rekstrarfélagsins fengiš söluandviršiš ķ sķnar
hendur sameinušu nżju eigendurnir fjįrfestingarfélagiš og rekstrarfélagiš undir nafni žess
sķšarnefnda. Žetta žżddi ķ raun aš skuldir fjįrfestingarfélagsins fluttust inn ķ rekstrarfélagiš
įn žess aš nokkur eign kęmi į móti. Žannig fengu fyrri hluthafarnir sem keyptir voru śt
söluveršiš greitt śt ķ gegnum skuldsetningu į rekstrarfélaginu samhliša žvķ aš hluthafar fjįrfestingarfélagsins fengu beina eignarašild aš rekstrarfélaginu. Vaxtagjöld rekstrarfélagsins
eftir žennan samruna eru žvķ tilkomin vegna fjįrmögnunar į žessum višskiptum. Rekstrarfélaginu hefur žannig meš žessari fléttu veriš gert aš greiša stóran hluta kaupveršsins į
sjįlfu sér, ž.e. upphafleg lįn fjįrfestingarfélagsins og vexti af žeim, en žaš er andstętt lögum
um hlutafélög og einkahlutafélög, sbr. 2. mgr. 104. gr. laga um hlutafélög og 2. mgr. 79. gr.
laga um einkahlutafélög. Skoša mį žetta ferli į eftirfarandi mynd:
Hér er myndaš efni sem sést ašeins ķ pdf-skjalinu.
Mynd 1 sżnir efnahagsreikning rekstrarfyrirtękisins A sem er samansettur śr svörtum,
hvķtum og grįum flötum. Svarti flöturinn tįknar eignahlišina, hvķti flöturinn eigiš fé og grįi
flöturinn skuldir. Mynd 2 sżnir į sambęrilegan hįtt efnahagsreikning fyrirtękisins B sem hefur keypt allt
hlutafé ķ A. Ķ eignahliš B er eignarhluturinn ķ A tįknašur meš röndóttum fleti en eigiš fé ķ
skuldahliš meš hvķtum fleti og skuldir meš grįum fleti eins og hjį A. Žar sem röndótti flöturinn hjį B er tvöfalt stęrri en hvķti flöturinn hjį A hefur B keypt hlutafé ķ A į verši sem er
tvöfalt bókfęrt eigiš fé A. Tekiš skal fram aš kaupveršiš hefur runniš, ķ formi peninga, til
fyrrverandi hluthafa A en kemur ekki inn ķ félögin A eša B. Mynd 3 sżnir svo upphafsašgeršir viš samruna A og B žar sem śr veršur félagiš AB. Žį
hafa efnahagsreikningar félaganna veriš lagšir saman. Žegar hér er komiš sögu kemur upp
įkvešiš vandamįl. Žar sem B lagši ekki fram neinar eignir nema eignarhlutinn ķ A į félagiš
AB oršiš allt hlutafé ķ sjįlfu sér. Žaš er óheimilt samkvęmt lögum og viš žvķ žarf aš bregšast eins og fram kemur ķ nęsta skrefi. Mynd 4 sżnir žaš sem raunverulega geršist meš kaupunum og samrunanum. Félagiš AB
hefur nś tekiš burt röndótta eignarhlutann ķ sjįlfu sér žar sem fęrsla hans er óheimil. Žaš
žarf aušvitaš aš lękka skuldahlišina um sömu fjįrhęš žvķ aš debet og kredit verša aš standast į. Ekki er hęgt aš eyša śt skuldum og žvķ veršur lękkunin öll aš koma fram į eigin fé.
Žetta er gert meš einfaldri millifęrslu – debet į hvķta flötinn og kredit į röndótta flötinn.
Eigiš fé AB er žar meš allt horfiš žannig aš žaš sem eftir stendur af hinu sameinaša félagi
AB er gamla félagiš A, meš sömu eignir og įšur, en nś er bśiš aš skuldsetja žaš um sem
nemur grįa fletinum śr B. Mynd 4 sżnir aš žaš sem raunverulega geršist var aš engar eignir
komu inn ķ AB viš samrunann, bara skuldir. Mynd 5 er lokahnykkur ferlisins. Žį hefur višskiptavild og eigin fé veriš bętt ofan į efnahagsreikninginn sem sżndur var į mynd 4 meš einfaldri millifęrslu – debet višskiptavild,
röndótti flöturinn, og kredit eigiš fé, hvķti flöturinn. Venjulega er viš žaš mišaš aš fęra
kaupverš hlutabréfanna ķ A (röndótti flöturinn hjį B) aš frįdregnu bókfęršu eigin fé A (hvķti
flöturinn ķ A) sem višskiptavild og lyfta eigin fé upp um sömu fjįrhęš. Žar meš er kominn
sį efnahagsreikningur sem t.d. fjįrfestum vęri bošinn til kaups ef félagiš vęri sett į markaš.
Ašferšir af žessu tagi žekktust ķ Bandarķkjunum upp śr 1980 og leiddu žar til fjölda stórra
gjaldžrota vegna skuldsetningar ķ atvinnulķfinu. Skuldsetning atvinnulķfsins hér į landi hefur
veriš grķšarlega mikil į undanförnum įrum og er stór žįttur ķ žeim mikla efnahagsvanda sem
žjóšin glķmir nś viš. Į nįnast hverjum degi fréttist af žvķ aš bankarnir séu aš taka fyrirtęki
yfir vegna žess aš žau hafa veriš yfirskuldsett, oftar en ekki meš žeim hętti sem hér hefur
veriš lżst. Boginn var spenntur til hins żtrasta og fyrirtękin skuldsett aš žolmörkum. Ef ekki
vegna kaupa og öfugs samruna žį til aš greiša hluthöfum śt arš.
Žaš hefur veriš afstaša skattyfirvalda aš vextir af skuldum sem stofnaš er til ķ žeim tilgangi aš yfirtaka fyrirtęki meš framangreindum hętti, ž.e. aš fyrirtękin sjįlf fjįrmagni kaup
hluthafanna eša beinar śttektir žeirra śr fyrirtękjunum, séu ekki frįdrįttarbęrir frį tekjum
žar sem žeir uppfylli ekki žau grundvallarskilyrši sem um er fjallaš hér aš framan. Žvķ hefur
į hinn bóginn oft veriš haldiš fram aš žaš sem ekki er beinlķnis bannaš meš beinum lagaįkvęšum hljóti aš vera heimilt. Ķ ljósi žessa žykir rétt aš taka af öll tvķmęli um aš annars
vegar sé hlutafélagi ekki heimilt aš draga frį skattskyldum tekjum kostnaš viš aš kaupa félagiš sjįlft og hins vegar veršur ekki dreginn frį skattskyldum tekjum kostnašur sem fellur
til vegna ófrįdrįttarbęrra greišslna, eins og vaxtagjöld af lįnum sem stofnaš er til viš śthlutun aršs.
Um 9. gr.
Meš įkvęšinu eru ekki lagšar til efnisbreytingar. Um er aš ręša umoršun į óskżru oršalagi gildandi įkvęšis žar sem įšur var gert rįš fyrir aš upphafsfélaginu yrši slitiš. Viš fyrri
breytingu žar sem horfiš var frį žvķ aš slķta fyrst upphafsfélagi viš skiptingu var oršalagi žó
ekki breytt til samręmis. Žar sem falliš hefur veriš frį žvķ skilyrši aš slķta žurfi upphafsfélaginu til žess aš hluthafinn njóti žess skattahagręšis sem ķ įkvęšinu felst er umrędd oršalagsbreyting lögš til.
Um 10. gr.
Ķ 4. mgr. 57. gr. a laganna er kvešiš į um aš įkvęši 1. mgr. eigi ekki viš um žau félög,
sjóši eša stofnanir sem njóta verndar tvķsköttunarsamninga sem Ķsland hefur gert viš önnur
rķki enda eru tekjurnar ekki aš meginstofni til eignatekjur. Rétt žykir aš hiš sama eigi viš um
rķki sem Ķsland hefur gert ašra alžjóšasamninga viš sem hafa aš geyma įkvęši um upplżsingaskipti en svo viršist sem viš setningu laga nr. 46/2009 hafi žessi tilvķsun falliš nišur.
Aš sama skapi hefur falliš nišur tilvķsun til ašildarrķkja stofnsamnings Frķverslunarsamtaka
Evrópu og Fęreyja.
Um 11. gr.
Lagt er til aš rķkisskattstjóri setji višmišunarreglur um reiknaš endurgjald sem fjįrmįlarįšherra stašfesti. Žį er lagt til aš tekinn verši af allur vafi um žaš aš reiknaš endurgjald
samkvęmt įrlegum višmišunarreglum er mišaš viš almenn mįnašarlaun įn hlunninda og
er žannig lįgmarksfjįrhęš. Žannig skal t.d. tekjufęra bifreišahlunnindi til višbótar reiknušu
endurgjaldi samkvęmt višmišunarreglum en óheimilt er aš lękka žęr lįgmarksfjįrhęšir
sem hlunnindunum nemur.
Enn fremur eru tekin af tvķmęli um aš žegar aršgreišslur skal telja til launa skv. 1. eša
2. mgr. 11. gr. er eigi heimilt aš lękka lįgmarksvišmišun reiknašs endurgjalds sem žeim
nemur.
Um 12. gr.
Heimilt hefur veriš, aš uppfylltum tilteknum skilyršum, aš miša tekjuuppgjör viš innborganir vegna seldrar žjónustu ķ staš žess aš miša viš unna og bókfęrša žjónustu. Einungis
hefur veriš mišaš viš selda žjónustu ķ žröngum skilningi. Įkvęšiš hefur žannig snśiš aš
fįmennum hópi og žvķ fališ ķ sér įkvešna mismunun. Žį hafa višskiptahęttir breyst verulega
og įkvęšiš er barn sķns tķma. Er žvķ lagt til aš umrędd heimild til tekjudreifingar verši felld
nišur. Viš žessa breytingu var naušsynlegt aš umorša žann hluta sem snżr aš dreifingu
tekna žeirra sem framleiša og selja eigin verk, svo sem listaverk.
Um 13. gr.
Um er aš ręša umoršun į 1. mgr. įkvęšisins ķ žį veru aš ķ staš žess aš męlt sé fyrir um
skyldu til žess aš taka til greina umsókn manns um lękkun tekjuskattsstofns aš uppfylltum
įkvešnum skilyršum verši kvešiš į um aš umsókn skuli tekin til afgreišslu. Oršalag žetta
er meira ķ samręmi viš žęr matskenndu įkvaršanir sem um ręšir. Žį er lagt til aš kvešiš
verši į um aš heimilt sé aš taka til afgreišslu umsókn sem berst eftir įlagningu žótt almenna
reglan sé sś aš umsóknir berist meš skattframtölum og um žęr sé fjallaš ķ tengslum viš
įlagningu opinberra gjalda. Įkvöršun rķkisskattstjóra um ķvilnun eša synjun er endanleg
śrlausn mįlsins į stjórnsżslustigi.
Um 14. gr.
Meš įkvęšinu er lagt til aš lagšur verši į žrepaskiptur tekjuskattur meš žeim hętti sem
greinir ķ 1.–4. tölul. a-lišar. Aš meginstefnu til mišast žrepaskiptingin viš tekjur einstaklings. Žegar skattašilar eru samskattašir skal viš įlagningu opinberra gjalda taka tillit til žess
hvort tekjuskattsstofn annars er undir 7.800.000 kr. og hins yfir sömu fjįrhęš. Žannig skal
viš įkvöršun tekjuskatts hins tekjuhęrri taka tillit til žess ef tekjuskattsstofn hins tekjulęgri
er undir 7.800.000 kr., žó aš tilteknu hįmarki. Eftirfarandi eru dęmi til skżringar.
Dęmi 1
Skattašili 1
Skattašili 2
Tekjuskattsstofn 9.000.000
kr.
Tekjuskattsstofn 6.000.000
kr.
Af fyrstu 2.400.000
kr.
reiknast 24,1% tekjuskattur
Af fyrstu 2.400.000
kr.
reiknast 24,1% tekjuskattur
Af nęstu 5.400.000
kr.
reiknast 27% tekjuskattur
Af 3.600.000
kr.
reiknast 27% tekjuskattur
Af nęstu 900.000
kr.
reiknast 27% tekjuskattur
Skattašili 2 į 1.800.000
kr.
„ónżttar“ ķ žrepi II
Af žvķ sem eftir stendur, 300.000
kr.
,
reiknast 33%
tekjuskattur
Helmingur af „ónżttu“ žrepi II yfirfęrist til skattašila 1
Dęmi 2
Skattašili 1
Skattašili 2
Tekjuskattsstofn 10.500.000
kr.
Tekjuskattsstofn 0
kr.
Af fyrstu 2.400.000 kr. reiknast 24,1% tekjuskattur
Enginn tekjuskattur
Af nęstu 5.400.000
kr.
reiknast 27% tekjuskattur
Enginn tekjuskattur
Af nęstu 2.700.000
kr.
reiknast 27% tekjuskattur
Skattašili 2 į 5.400.000
kr.
„ónżttar“ ķ žrepi II
Helmingur af „ónżttu“ žrepi II yfirfęrist til skattašila 1
Dęmi 3
Skattašili 1
Skattašili 2
Tekjuskattsstofn 9.000.000
kr
Tekjuskattsstofn 2.800.000
kr.
Af fyrstu 2.400.000
kr.
reiknast 24,1% tekjuskattur
Af fyrstu 2.400.000
kr.
reiknast 24,1% tekjuskattur
Af nęstu 5.400.000
kr.
reiknast 27% tekjuskattur
Af nęstu 400.000
kr.
reiknast 27% tekjuskattur
Af nęstu 1.200.000
kr.
reiknast 27% tekjuskattur
Skattašili 2 į 5.000.000
kr.
„ónżttar“ ķ žrepi II
Helmingur af „ónżttu“ žrepi II yfirfęrist til skattašila 1, žó aldrei hęrra en nemur žvķ sem tekjuskattsstofn hans er umfram 7.800.000
kr.
Tilfęrsla į milli skattžrepa hjį hinum tekjuhęrri, sbr. framangreind dęmi, getur aldrei
oršiš hęrri en žęr tekjur sem ella skattlegšust ķ hęsta žrepi. Hafi hvorugur samskattašra
skattašila tekjuskattsstofn yfir 7.800.000 kr. kemur ekki til tilfęrslu į milli skattžrepa. Žį
er ekki tekiš tillit til žessarar tilfęrslu į stašgreišsluįri heldur reiknast hśn eingöngu ķ įlagningu.
Gert er rįš fyrir aš skattur į fjįrmagnstekjur hękki ķ 18%. Žó er gert rįš fyrir žvķ aš frķtekjumark vaxtatekna hjį einstaklingum verši 100.000 kr. žannig aš ekki leggist skattur į
žęr vaxtatekjur. Ekki skal taka tillit til frķtekjumarks ķ stašgreišslu heldur einungis viš įlagningu opinberra gjalda. Jafnframt skal ekki leggja tekjuskatt į 30% af leigutekjum manns af
ķbśšarhśsnęši.
Um 15. gr.
Hér lagt til aš 2.000 kr. hękkun į persónuafslętti sem kvešiš er į um ķ 2. tölul. įkvęšis
til brįšabirgša XXII verši fellt inn ķ meginmįl laganna. Jafnframt er lagt til aš framangreindur tölulišur brįšabirgšaįkvęšisins verši felldur śr gildi, sbr. 24. gr. frumvarpsins.
Lagt er til aš hękkun persónuafslįttar ķ samręmi viš vķsitölu neysluveršs verši afnumin.
Enn fremur er lögš til breyting į žvķ hlutfalli sem heimilt er aš nżta af ónżttum persónuafslętti upp ķ įlagšan skatt į fjįrmagnstekjur ķ samręmi viš žęr breytingar į skatthlutföllum
sem lagšar eru til ķ 14. gr. frumvarpsins.
Um 16. gr.
Samkvęmt gildandi įkvęšum skal greiša hęrri barnabętur til einstęšra foreldra. Skilyrši
žess eru aš foreldri eša framfęrandi sé hvorki skrįšur ķ sambśš né megi skrį ķ sambśš hjį
Žjóšskrį. Žau tilvik hafa komiš upp žar sem framfęrendur og/eša foreldrar barns uppfylla ekki skrįningu ķ sambśš žar eš ekki hefur veriš formlega slitiš fyrri hjśskaparstöšu, svo sem
meš lögskilnaši įšur en sambśš er hafin meš nżjum maka. Viš žessar ašstęšur skapast
millibilsįstand žar sem ķ skattalegu tilliti veršur aš lķta į foreldri eša framfęranda ķ sambśš
sem einstętt foreldri sem žó er ekki raunin. Til žess aš binda enda į śtgreišslur hęrri barnabóta viš slķkar ašstęšur er lagt til aš skattstjóra verši heimilt į grundvelli fyrirliggjandi
gagna aš miša įkvöršun barnabóta viš stöšu framfęranda sem ķ sambśš vęri.
Auk žess er lagt til aš tekjuskattsstofn til skeršingar tekjutengdum barnabótum verši samręmdur tekjuskattsstofni til skeršingar vaxtabótum. Vextir įsamt öšrum fjįrmagnstekjum
teljist žannig til tekjuskattsstofns ķ žessu sambandi.
Um 17. gr.
Lagt er til aš įkvęši 70. gr. verši algjörlega endurskošaš. Verši breytingin aš lögum
veršur samręmi į milli skattskylduįkvęša sem talin eru upp ķ nķu tölulišum ķ 3. gr. laganna
og töluliša ķ 70. gr. Į žannig aš vera aušvelt aš sjį hvaša skatthlutfall er ķ gildi fyrir žį ašila
sem bera hér į landi takmarkaša skattskyldu. Ekki er lagt til aš geršar verši breytingar į
skattlagningu žeirra sem bera skattskyldu skv. 1. og 2. tölul. 3. gr. laganna aš öšru leyti en
žvķ aš skatthlutfall žeirra tekur miš af žeim breytingum sem verša į tekjuskattshlutfalli, sbr.
breytingar į 66. gr. laganna. Helstu breytingar sem lagšar eru til į skatthlutfalli og skattstofni
žeirra sem bera skattskyldu skv. 3.–8. tölul. 3. gr. eru aš kvešiš veršur skżrar į um hvort
skattur skuli reiknast af brśttó- eša nettótekjum. Er žannig gert rįš fyrir aš tekjur skv. 3., 6.,
7. og 8. tölul. 3. gr. sęti brśttóskattlagningu ķ hendi vištakanda og ekki skipti žį mįli hvort
um sé aš ręša einstaklinga eša lögašila. Hiš sama į viš um einstaklinga sem skattskyldir
eru skv. 5. tölul. 3. gr. laganna. Afdregin stašgreišsla vegna tekna skv. 3., 6., 7. og 8. tölul.
veršur žannig fullnašargreišsla tekjuskatts žessara ašila įn žess aš fara žurfi fram frekari
įlagning. Gert er rįš fyrir brśttóskattlagningu umręddra tekna hjį lögašilum óhįš félagaformi og žvķ lagt til aš skatthlutfall og žar meš stašgreišsluhlutfall žeirra verši lęgra en hjį
innlendum lögašilum enda ekki um neinn rekstrarkostnašarfrįdrįtt aš ręša. Žykir žaš fela
ķ sér einföldun og mikiš hagręši jafnt fyrir skattyfirvöld og žį ašila sem standa žurfa skil
į stašgreišslu vegna žessara tekna
Um 18. gr.
Įkvęšiš gerir rįš fyrir aš tekjuskattur lögašila sem skattskyldir eru skv. 1. og 2. tölul.
1. mgr. 2. gr., ž.e. hlutafélaga og einkahlutafélaga, hękki śr 15% ķ 18%. Žį er lögš til samsvarandi hękkun į tekjuskatti lögašila sem skattskyldir eru skv. 2.–5. tölul. 1. mgr. 2. gr.,
eins og sameignar- og samlagsfélög, śr 23,5% ķ 32,7%. Gert er rįš fyrir aš hękkunin komi
til framkvęmda viš įlagningu tekjuskatts į įrinu 2011 vegna rekstrarįrsins 2010.
Enn fremur er gert rįš fyrir aš tekjuskattur lögašila ķ 3., 4. og 5. tölul. 1. mgr. 2. gr. laganna af fengnum arši hękki ķ samręmi viš almenna hękkun skatts į fjįrmagnstekjur śr 10%
ķ 18%. Hiš sama į viš um lögašila sem undanžegnir eru skattskyldu samkvęmt tilteknum
įkvęšum 4. gr.
Um 19. gr.
Fjöldi žeirra rekstrarašila sem standa skil į skattframtali meš rafręnum hętti hefur aukist
jafnt og žétt undanfarin įr og er nś svo komiš aš meiri hluti rekstrarašila skilar skattframtölum meš žessum hętti. Ķ dag er kvešiš svo į um aš rķkisskattstjóra sé heimilt aš leyfa rekstrarašilum skil į rafręnu formi. Meš žeim breytingum sem lagšar eru til er tekiš stórt
skref ķ įtt aš žvķ aš bśa svo um aš allir rekstrarašilar skuli skila į rafręnu formi.
Um 20. gr.
Meš įkvęšinu eru ekki lagšar til efnisbreytingar heldur eingöngu veriš aš fęra oršalag
til nśtķmans.
Um 21. gr.
Samkvęmt 3. mgr. 101. gr. gildandi tekjuskattslaga er rķkisskattstjóra heimilt aš taka upp
įkvaršanir skattstjóra telji hann įstęšu til. Įkvaršanir žessar lśta annars vegar aš žvķ aš
taka upp įlagningu til hękkunar og hins vegar lękkunar aš beišni gjaldanda enda sé tilefni
til, t.d. žar sem nż gögn hafi borist aš lokinni almennri įlagningu og kęrufrestir lišnir. Naušsynlegt er meš hlišsjón af žskj. 251 į yfirstandandi löggjafaržingi (226. mįli, um sameiningu
skattumdęma), aš gera breytingu til samręmis. Įstęša žykir til aš įfram verši heimilt aš
taka upp įlagningu aš beišni gjaldanda žegar almennur kęrufrestur og kęrufrestur til yfirskattanefndar er lišinn enda sé žaš gert innan hęfilegra tķmamarka og hagsmunir gjaldanda
séu ekki óverulegir samkvęmt hlutlęgu mati rķkisskattstjóra. Rétt žykir aš setja sömu tķmamörk ķ žessu sambandi og gilda um endurįkvöršun til hękkunar skv. 1. mgr. 97. gr. tekjuskattslaga. Hafni rķkisskattstjóri slķku erindi gjaldanda er sś įkvöršun endanleg en breytingar
sęta kęru til yfirskattanefndar svo sem gildandi réttur męlir fyrir um.
Um 22. gr.
Lagt er til aš rķkisskattstjóri setji skattmatsreglur sem fjįrmįlarįšherra stašfesti.
Um 23. gr.
Meš breytingu žessari er śtgįfa bindandi įlita fęrš į eina hendi, ž.e. til rķkisskattstjóra,
ķ staš žess aš fjįrmįlarįšherra hafi haft meš höndum afmarkašan žįtt žess verkefnis. Er
žetta til einföldunar og hagręšis.
Um 24. gr.
Meš įkvęšinu er lagt til aš įkvęši til brįšabirgša XXII verši fellt śr gildi enda hefur efni
žess aš hluta til veriš fellt inn ķ meginmįl laganna, sbr. įkvęši 15. gr. žessa frumvarps. Meš
hlišsjón af fyrirhugašri frekari endurskošun į tekjuskattskerfinu žykir ekki rétt aš fyrir fram
séu lögbundnar stakstęšar breytingar į žvķ.
Um 25. gr.
Meš įkvęši til brįšabirgša I er lagt til aš sjómannaafslįttur verši felldur nišur ķ įföngum
frį og meš tekjuįrinu 2011.
Meš įkvęši til brįšabirgša II er lagt til aš skuldajöfnun barnabóta į móti opinberum
gjöldum verši óheimil śt įriš 2010.
Meš įkvęši til brįšabirgša III er lagt til aš įkvęši til brįšabirgša XXVII verši framlengt
vegna įkvöršunar vaxtabóta į įrinu 2010 vegna tekna, eigna og skulda į įrinu 2009.
Meš įkvęši til brįšabirgša IV er lagt til aš viš įlagningu įriš 2010, 2011 og 2012 verši
lagšur į tķmabundinn aušlegšarskattur į eignir manna aš frįdregnum skuldum sem eru yfir
90.000.000 kr. ķ tilviki einstaklings og 120.000.000 kr. hjį hjónum eša samsköttušum sambśšarašilum. Samkvęmt gildandi įkvęši 5. tölul. 73. gr. tekjuskattslaga skal telja hlutabréf til eignar į nafnverši. Nafnverš endurspeglar mjög illa raunvirši eignarinnar. Er žvķ lagt til
aš frį žessari meginreglu verši vikiš aš žvķ er varšar įkvöršun aušlegšarskattsstofns žannig
aš tekiš verši miš af raunverulegu veršmęti hlutabréfanna. Sé hlutabréfaeign ķ félagi sem
skrįš er ķ kauphöll eša į skipulegum tilbošsmarkaši skal miša viš markašsveršmęti ķ lok
višmišunarįrs. Ef um er aš ręša hlutabréfaeign ķ félagi sem ekki er skrįš ķ kauphöll eša į
skipulegum tilbošsmarkaši skal miša viš hlutdeild ķ skattalegu bókfęršu eigin fé viškomandi félags. Gert er rįš fyrir aš framteljendur geri grein fyrir eign sinni ķ hlutafélögum og
einkahlutafélögum meš framangreindum hętti, enda séu heildareignir žeirra žannig metnar
umfram fyrrgreind fjįrhęšarmörk. Sitji eftirlifandi maki ķ óskiptu bśi verša fjįrhęšarmörk
viš śtreikning į žessum skatti mišuš viš hjón eša samskattaš sambżlisfólk ķ fimm įr frį
andlįtsįri og vara mest śt gildistķma įkvęšisins enda hafi hann ekki hafiš sambśš aš nżju.
Um 26. gr.
Ķ a-liš įkvęšisins er ekki veriš aš leggja til efnisbreytingu, enda taka lög um stašgreišslu
opinberra gjalda til tekjuskatts žeirra manna sem skattskyldir eru skv. 2. tölul. 3. gr. tekjuskattslaga. Breytingin er eingöngu tilkomin vegna b-lišar 26. gr. frumvarpsins.
Ķ b-liš įkvęšisins er veriš aš ašlaga oršalag žess aš breytingum į 70. gr. tekjuskattslaga,
sbr. 18. gr. frumvarpsins, žannig aš skżrt sé kvešiš į um aš stašgreišsla samkvęmt lögum
um stašgreišslu opinberra gjalda taki til tekna sem skattskyldar eru skv. 3., 6., 7. og 8. tölul.
3. gr. tekjuskattslaga įn nokkurs frįdrįttar. Žannig verši um brśttóskattlagningu aš ręša og
aš stašgreišslu eigi aš halda eftir af heildartekjunum. Sjį nįnar athugasemdir viš 18. gr.
frumvarpsins.
Um 27. gr.
Breytingar žessar eru ķ samręmi viš žrepaskiptan tekjuskatt, sbr. 14. gr. frumvarpsins og
athugasemdir um hana. Stašgreišsla er ķ ešli sķnu brįšabirgšagreišsla og endanleg įkvöršun
tekjuskatts og śtsvars fer fram viš įlagningu hvort heldur er um aš ręša einstaklinga eša
samskattaša ašila. Engu sķšur er mikilvęgt aš afdrįttur ķ stašgreišslu sé meš sem réttustum
hętti. Jafnframt er kvešiš skżrt į um žaš hver skuli vera stašgreišslustofn žeirra sem bera
hér į landi takmarkaša skattskyldu og aš ķ žeim tilvikum sé um fullnašargreišslu skatts aš
ręša. Reglugeršarheimild er aš finna ķ 41. gr. stašgreišslulaga.
Um 28. gr.
Ķ a-liš er kvešiš į um innheimtuhlutföll ķ stašgreišslu.
Ķ b-liš er lagt til aš launamanni verši gert aš upplżsa launagreišanda um žaš hvort hann
starfi hjį fleiri en einum ašila og žį hvert rétt innheimtuhlutfall ķ stašgreišslu eigi aš vera.
Er žetta til aš undirstrika mikilvęgi žess aš įkvöršun stašgreišslu verši meš sem réttustum
hętti ķ upphafi svo ekki žurfi aš koma til ķžyngjandi leišréttinga viš įlagningu opinberra
gjalda.
Um 29. gr.
Rķkisskattstjóra er heimilt aš taka til greina umsókn launamanns um endurgreišslu į
stašgreišslu viš tilteknar ašstęšur og aš uppfylltum įkvešnum skilyršum. Auk žeirra tilvika
sem žegar eru tekin til višmišunar žykir rétt meš tilliti til žess aš stašgreišsla veršur nś
žrepaskipt aš heimila endurgreišslu ef launamašur veršur fyrir verulegri launabreytingu į
stašgreišsluįri, t.d. vegna atvinnumissis, og aš uppfylltum hinum almennu skilyršum.
Um 30. gr.
Ķ žvķ skyni aš afdrįttur stašgreišslu verši sem réttastur er gert rįš fyrir aš launamašur
upplżsi launagreišanda um žaš hvort hann starfi hjį fleiri en einum ašila og innheimtuhlutfall verši įkvaršaš ķ samręmi viš žaš. Aš öšrum kosti er hętt viš aš afdrįttur geti oršiš ķ
ósamręmi viš heildartekjur launamanns į viškomandi greišslutķmabili. Komi til žess aš
stašgreišsla sé verulega vangreidd leišir žaš óhjįkvęmilega til óhagręšis fyrir launamanninn og endurkröfu eftirstöšva viš įlagningu. Jafnframt er ekki unnt aš gera launagreišanda
meš öllu įbyrgan aš žessu leyti ef hann fęr ekki upplżsingar um rétt innheimtuhlutfall.
Um 31. gr.
Lagt er til aš launamönnum sem starfaš hafa hjį fleiri en einum launagreišanda į stašgreišsluįrinu og ekki hafa sętt réttum afdrętti verši heimilaš aš greiša vangreidda stašgreišslu af launum į sama hįtt og af öšrum greišslum. Er launžega žannig gert kleift aš
komast hjį greišslu įlags vegna žessa sem aš öšrum kosti įkvaršast viš įlagningu.
Um 32. gr.
Meš lögum nr. 70/2009 var fjįrmagnstekjuskattshlutfalliš hękkaš śr 10% ķ 15% vegna
tekna sem féllu til frį 1. jślķ 2009 til 31. desember sama įr aš teknu tilliti til frķtekjumarks
hjį mönnum. Įkvęšiš gerir rįš fyrir aš stašgreišsla tekjuskatts vegna fjįrmagnstekna hękki
śr 10% ķ 18% vegna tekna sem falla til frį og meš 1. janśar 2010. Gert er rįš fyrir aš hękkunin komi til framkvęmda viš stašgreišslu į įrinu 2010.
Um 33. gr.
Viš brottfall 1. tölul. 4. gr. tekjuskattslaga lįšist aš gera samsvarandi breytingar į lögum
um fjįrmagnstekjuskatt žannig aš tilvķsanir stęšust į og žannig hnikašist til upptalning į
žeim ašilum sem sęta skyldu afdrętti stašgreišslu fjįrmagnstekjuskatts samkvęmt upphaflegum lagatexta, ž.e. žeim ašilum sem greinir ķ 1., 2., 4., 5. og 7. tölul. 4. gr. tekjuskattslaga.
Um 34. gr.
Įkvęšiš gerir rįš fyrir aš auk rķkissjóšs verši sveitarfélög og fyrirtęki og stofnanir, sem
žau reka og bera ótakmarkaša įbyrgš į, skilaskyld af vöxtum sem žau greiša samkvęmt
lögunum. Aš baki žessari breytingu liggja samręmissjónarmiš, en viš fyrri lagabreytingu
lįšist aš fella žessa ašila undir įkvęšiš.
Um 35. gr.
Meš įkvęšinu er lagt til aš meš innleystan gengishagnaš af innlįnsreikningum verši
fariš eins og ašrar vaxtatekjur af innstęšum, ž.e. dregin verši stašgreišsla af hagnaši viš
śttekt af gjaldeyrisreikningi į sama hįtt og lagt er til meš innleyst hlutdeildarskķrteini. Engin
rök eru fyrir žvķ aš fara meš žennan gengishagnaš į innlįnsreikningum į annan hįtt en ašrar
almennar vaxtatekjur.
Um 36. gr.
Ķ śrskuršar- og skattframkvęmd hefur įvinningur af hlutdeildarskķrteinum almennt veriš
skattlagšur sem vaxtatekjur įn tillits til undirliggjandi veršmęta. Hér er lagt til aš tekin verši
af öll tvķmęli um aš žeirri meginreglu verši fylgt viš afdrįtt stašgreišslu žannig aš fjįrmagnstekjuskattur reiknist mišaš viš mismun į kaup- og söluverši en brögš hafa veriš aš
žvķ aš žeirri reglu hafi ekki veriš fylgt.
Um 37. gr.
Lagt er til aš grunngjald vegna beišni um bindandi įlit verši hękkaš til samręmis viš
almennar veršhękkanir en gjaldiš hefur ekki hękkaš sķšan įriš 2002.
Um 38. gr.
Ķ samręmi viš žęr breytingar sem lagšar eru til meš 18. gr. frumvarpsins er hér lagt til
aš tekjuskattshlutfall žeirra lögašila sem um ręšir hękki śr 15% ķ 18%.
Um 39. gr.
Lagt er til aš sį hluti tryggingagjalds sem rennur til Atvinnuleysistryggingasjóšs, atvinnutryggingagjald, verši hękkaš śr 2,21% ķ 3,81% til aš męta auknum śtgjöldum sjóšsins
vegna atvinnuleysis.
Um 40. gr.
Įkvęšiš žarfnast ekki skżringar.
Fylgiskjal.
Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:
Umsögn um frumvarp til laga um tekjuöflun rķkisins.
Meš frumvarpi žessu er lagt til aš geršar verši breytingar į lögum um tekjuskatt, lögum
um stašgreišslu opinberra gjalda, lögum um stašgreišslu skatts į fjįrmagnstekjur og lögum
um tryggingagjald. Auk žess eru lagšar til breytingar į lögum um bindandi įlit ķ skattamįlum
og lögum um skattlagningu kaupskipaśtgeršar. Tilgangurinn meš lagabreytingunum er aš
auka tekjur rķkissjóšs ķ samręmi viš markmiš įętlunar um aš jöfnuši verši nįš ķ rķkisfjįrmįlum į nęstu fjórum įrum. Ķ žessu frumvarpi er veriš aš leggja til hluta af žeim breytingum į lögum um tekjuöflun rķkissjóšs sem ętlunin er aš flytja žannig aš ofangreind įform nįi
fram aš ganga į nęsta įri.
Meš frumvarpinu er ķ fyrsta lagi lagt til aš tekinn verši upp žrepaskiptur tekjuskattur. Gert
er rįš fyrir aš žrepin verši žrjś og skiptist žannig aš af fyrstu 2,4 m.kr. tekjum einstaklings
greišist 24,1% tekjuskattur, 27% tekjuskattur greišist af nęstu 5,4 m.kr. og 33% tekjuskattur
af įrstekjum umfram 7,8 m.kr. Žegar skattašilar eru samskattašir skal taka tillit til žess hvort
tekjuskattsstofn annars er undir 7,8 m.kr. og hins yfir sömu fjįrhęš. Žannig skal viš įkvöršun tekjuskatts hins tekjuhęrri taka tillit til žess ef tekjuskattsstofn hins tekjulęgri er undir
7,8 m.kr. žó aš tilteknu hįmarki. Samhliša žessum breytingum er gert rįš fyrir aš persónuafslįttur einstaklinga hękki um 2.000 kr. og aš įkvęši laga um aš afslįtturinn fylgi vķsitölu
neysluveršs falli nišur.
Ķ öšru lagi er lagt til aš skattur į fjįrmagnstekjur hękki ķ 18% žó žannig aš frķtekjumark
fyrir vaxtatekjur hjį einstaklingum verši 100.000 kr. žannig aš ekki leggist skattur į žęr
vaxtatekjur. Auk žess er lagt til aš 30% leigutekna manns af ķbśšarhśsnęši verši undanžegin
skattįlagningu. Aš samanlögšu er gert rįš fyrir aš tekjur rķkissjóšs af tekjuskatti og fjįrmagnstekjuskatti verši 26,5 milljöršum kr. lęgri en gert var rįš fyrir ķ frumvarpi til fjįrlaga
fyrir įriš 2010.
Ķ žrišja lagi er meš frumvarpinu lagt til aš tekjuskattur lögašila, ž.e. hlutafélaga og einkahlutafélaga, hękki śr 15% ķ 18%. Žį er lögš til samsvarandi hękkun į lögašila ķ sameignar-
og samlagsfélögum og veršur tekjuskattur žessara ašila 32,7% ķ staš 23,5% eins og nś er.
Į įrsgrundvelli er gert rįš fyrir aš breytingin auki tekjur rķkissjóšs um 2,5 milljarša kr. og
kemur fyrst til innheimtu viš įlagningu skatta įriš 2011 vegna tekna įrsins 2010.
Ķ fjórša lagi er lagt til aš atvinnutryggingagjald hękki śr 2,21% ķ 3,81% eša um 1,6% og
verši samtals 8,6%. Įętlaš er aš hękkun žessara gjalda hafi ķ för meš sér įrlegan tekjuauka
fyrir rķkissjóš aš fjįrhęš 12 milljaršar kr.
Įkvęši frumvarpsins beinast einkum aš žįttum sem varša tekjuhliš rķkissjóšs. Hins
vegar mun hękkun į tryggingagjaldi auka śtgjöld rķkissjóšs um tępa 2,2 milljarša kr. vegna
aukins launakostnašar rķkisins sem launagreišanda. Breytingar žęr sem lagšar eru til ķ žessu
frumvarpi eru žess ešlis aš gera žarf talsveršar breytingar į innheimtukerfum rķkisins.
Reiknaš er meš aš gera žurfi breytingar į tölvukerfum skattkerfisins, auk auglżsinga- og
kynningarefnis. Įętlanir gera rįš fyrir aš kostnašarauki vegna žessa gęti oršiš į bilinu
90–100 m.kr. Til višbótar mį, žegar frį lķšur, gera rįš fyrir aš auka žurfi skatteftirlit vegna
flóknara skattkerfis. Žessi kostnašarlišur hefur ekki veriš metinn til fulls en fyrstu įętlanir
gera rįš fyrir allt aš sjö stöšugildum.
Verši frumvarp žetta óbreytt aš lögum mį žvķ gera rįš fyrir aš tekjur rķkissjóš verši 14,5
milljöršum kr. lęgri en gert var rįš fyrir ķ frumvarpi til fjįrlaga 2010. Aš samanlögšu er gert
rįš fyrir aš kostnašur rķkissjóšs aukist um allt aš 2,3 milljarša kr. ķ tengslum viš žessar
breytingar į skattkerfinu og breyttri samsetningu tekjuöflunar frį žvķ sem gert var rįš fyrir
ķ fjįrlagafrumvarpinu.