Guðrún Agnarsdóttir:
    Herra forseti. Aðeins nokkur orð um þetta mál. Ég er meðflutningsmaður að því og sat í nefndinni þar sem þessi hugmynd kom upphaflega fram og var flutt sem ein af tillögum nefndarinnar að loknum störfum hennar. Þessari hugmynd hefur verið hreyft áður en er nú flutt í lítt breyttu formi vegna breyringartillagna annarrar nefndar.
    Mig langaði til þess að segja nokkur orð um þær athugasemdir sem hér hafa fallið. Það er auðvitað alveg hárrétt hjá hæstv. menntmrh. að upplýsingastreymi milli heimila og skóla er afar nauðsynlegt til þess að styrkja sambandið þarna á milli. Það sem er hins vegar verið að leggja til hér er fyrst og fremst að skapa ákveðinn farveg fyrir aðild fulltrúa foreldra til að hafa áhrif á starf skólans. Og mig langaði ef hv. 3. þm. Vesturl. vildi leggja eyru við máli mínu . . . Er hann í salnum, herra forseti? ( Forseti: Hér í hliðardyrum.) Vegna þess sem hv. 3. þm. Vesturl. sagði vil ég vekja athygli hans á því að þó að einn fulltrúi foreldra fái slíka lögskipaða aðild að nýju skólaráði tel ég það á engan hátt veikja starf þess foreldrafélags eða þess hóps foreldra sem hlýtur að senda fulltrúa sinn. Eitt foreldri getur aldrei komið í stað heils foreldrafélags. Eitt foreldri, sem samkvæmt hugmyndum sem koma fram í þessu frv. á sæti í skólaráði, verður aldrei annað en fulltrúi hóps foreldra sem kýs að starfa til þess að hafa áhrif á þann skóla sem börn þeirra ganga í. Það er auðvitað alveg hárrétt hjá hv. þm. að foreldrafélög eru afar misvirk. Það kom einmitt fram í starfi nefndarinnar hversu miklu munaði um virkni foreldrafélaga. Sums staðar voru þau afkastamikil, sterk og áhrifarík og höfðu mjög jákvæð og styrkjandi áhrif á skólastarf. Annars staðar voru þau hreinlega ekki til. Það er nokkuð sem bæði foreldrafélög, skólar og jafnvel stjórnmálaflokkar ættu að huga að, það er afar erfitt að skipa fyrir um grasrótarstarf. Það er nefnilega oft eiginleiki grasrótarinnar að hún sprettur af sjálfu sér þó að vissulega megi styrkja hana og næra, hlúa að henni og auðvelda henni vöxtinn. (Gripið fram í.) Og jafnvel að gefa henni áburð, en betra væri að hafa hann lífrænan og ekki of mikinn því að hann getur orðið mengandi og drepið lífið í höfunum eins og við vitum.
    Síðan vildi ég vekja athygli á öðru sem kemur fram í þeim hugmyndum sem hér eru kynntar, en það er einmitt lögskipað hlutverk nemenda. Þarna eru nemendur teknir inn sem virkir og ábyrgir aðilar til að hafa áhrif á starf síns skóla og það stendur skýrum stöfum --- og nú finnst mér miður að hæstv. menntmrh. skuli hafa vikið sér frá til að hlusta á aðrar umræður. Kannski hann mundi koma í salinn ef hann má vera að, herra forseti.
    Ég held áfram máli mínu á meðan ég bíð eftir hæstv. ráðherra. Það er auðvitað rétt að í raun þarf ekki að breyta lögum til þess að efla virkni foreldrafélaga og þátttöku þeirra til að hafa áhrif á skólastarf. Í raun má segja að það sé ekkert í lögunum eins og þau eru núna sem hindri það. En þetta er fyrst og fremst gert til að skapa ákveðinn

farveg, ákveðinn ramma, og jafnvel að verka sem hvatning fyrir foreldra til þess að senda fulltrúa sinn inn í slíkan hóp eins og skólaráð mundi verða.
    Ég held að leggja verði á það megináherslu að þetta er ekki hugsað á þann veg að draga eigi úr starfi foreldrafélaga. Þvert á móti er það hugsað sem formlegur vettvangur fyrir foreldrafélög til að senda fulltrúa sinn inn til að hafa bein áhrif. Og það stendur skýrum stöfum að þetta ráð sé fyrst og fremst til ráðuneytis stjórn skólans, en stjórn skólans hlýtur áfram að fara með ákvarðanatöku um málefni skólans. Það hlýtur að vera akkur í því fyrir stjórnina að fá álit þeirra sem börn eiga í skólanum.
    Mig langaði, hæstv. menntmrh., að víkja aðeins að þeim orðum sem féllu í umræðunni. Ég var að enda við að segja að þetta ráð er einungis hugsað sem ráðgjafi og ákvarðanataka um stjórn skólans hlýtur áfram að vera í höndum þeirra sem fara með stjórn skólans. Það var áhugavert að heyra að nú skuli fara fram endurskoðun á grunnskólalögunum, alla vega á einhverjum þáttum þeirra, og e.t.v. er einhverra breytinga að vænta í þeim efnum. Andi laganna er vissulega góður, en aðstæður til að framkvæma grunnskólalögin eru afar misjafnar og sums staðar mjög bágbornar. Þess vegna hafa þau reyndar ekki komist til framkvæmda þó að þau séu að mörgu leyti góð.
    Ég varð samt dálítið hnuggin að heyra að þrátt fyrir þessa endurskoðun virðist enn ekki vera skilningur, jafnvel ekki með þessari ríkisstjórn jafnréttis og félagshyggju, á því að það er í raun og veru ekki spurning um að það sé dýrt þegar á að fjárfesta í menntun barna og uppeldi næstu kynslóðar. Það er í raun og veru ódýrt miðað við það hversu sú fjárfesting er mikilvæg. Ég vona að þessi yfirlýsing hæstv. ráðherra boði það ekki --- ( Menntmrh.: Hvaða yfirlýsing, hv. þm.?) Sú yfirlýsing að til standi ákveðnar breytingar, en þær megi því miður ekki kosta mikið. --- að ekki verði reynt að ráðast í að koma á samfelldum skóladegi. Það kostar eitthvert fé, það er óhjákvæmilegt, en það er líka ómögulegt að bíða öllu lengur með slíkt. Við munum endurflytja það frv. sem hér var flutt í fyrra um breytingar á grunnskólalögunum um að koma á lengdum skóladegi og einsetnum skóla og ég vona að það fái jákvæðar
undirtektir og að menn treysti sér til þess að hefja þær framkvæmdir. Auðvitað verða þær ekki unnar á einum degi eða einu ári jafnvel, en það verður að byrja. Ég vona að þessi ríkisstjórn beri gæfu til þess í það minnsta að byrja á því ef ekki að ganga nokkuð langt til verks í þeim efnum.
    Það sem hæstv. ráðherra sagði um hlutverk foreldra er auðvitað eitthvað sem er mjög nauðsynlegt að stjórnendur skóla, fræðsluyfirvöld og foreldrar ræði, en það hlýtur að vera hverjum skóla til happs ef foreldrar hafa áhuga á því að taka þátt í starfi skólans og að hafa áhrif á störf hans.