Olíubirgðatankur á Seyðisfirði
Fimmtudaginn 10. nóvember 1988

     Viðskiptaráðherra (Jón Sigurðsson):
    Hæstv. forseti. Fyrirspyrjendur spyrja í fyrsta lagi hvort viðskrh. hafi átt hlut að ákvörðunum olíufélaganna um að nota ekki birgðatank Olíuverslunar Íslands á Seyðisfirði.
    Svarið er nei. Viðskrh. átti ekki þátt í þeim ákvörðunum sem teknar voru árið 1983.
    Í öðru lagi er spurt hver verið hafi þáttur verðjöfnunarsjóðs í þessum ákvörðunum og hvort stjórnendur sjóðsins hafi látið gera úttekt á hagkvæmni þessa fyrirkomulags.
    Því er til að svara að stjórn verðjöfnunarsjóðs, flutningsjöfnunarsjóðs olíu og bensíns, hefur ekki tekið beinan þátt í þessum ákvörðunum. Þegar olíufélögin ákváðu á sínum tíma að hætta að nota birgðatank Olís á Seyðisfirði undir gasolíu ákvað stjórn þessa sjóðs hins vegar að greiða ekki flutningskostnað á gasolíu frá Reykjavík til Seyðisfjarðar. Stjórnin lítur því svo á að Seyðisfjörður sé áfram innflutningshöfn fyrir gasolíu. Það má kannski segja að með þessu hafi stjórn sjóðsins ekki fallist á þessa ákvörðun.
    Á árunum 1983 og 1984 voru olíufélögin beðin um að gera úttekt á hagkvæmni birgðatanks fyrir gasolíu á Seyðisfirði með tilliti til dreifingar á Austfjarðahafnir. --- Og ég endurtek að hér hefur ætíð verið um gasolíu að ræða en ekki svartolíu. --- Olíuverslun Íslands hf. taldi þann kost hagkvæman en Olíufélagið hf. og Skeljungur hf., komust að þeirri niðurstöðu að að þeirra áliti væri óhagkvæmara að dreifa gasolíu frá Seyðisfirði á Austfjarðahafnir en frá Reykjavík, m.a. vegna lakari nýtingar á því skipi sem notað er til að dreifa gasolíu á ströndina.
    Þriðji liðurinn í fsp. hv. fyrirspyrjenda er hvort viðskrn. hafi látið gera úttekt á hagkvæmni innflutnings svartolíu í olíubirgðastöð á Seyðisfirði, með tilliti til þess að meiri hluti loðnubræðslnanna er starfræktur á norðausturhluta landsins.
    Svarið er að það hefur ekki farið fram nein slík athugun af hálfu ráðuneytisins. Hins vegar hefur stjórn flutningsjöfnunarsjóðs, sem ráðuneytið á fulltrúa í, nýlega leitað eftir áliti olíufélaganna á því hvort hagkvæmt gæti talist að koma upp birgðatanki fyrir innflutning á svartolíu til Seyðisfjarðar, með það í huga náttúrlega að nota tankinn sem þar er fyrir reynist hann til þess brúklegur.
    Nú liggur fyrir álit Olíufélagsins hf. og Olíufélagsins Skeljungs hf., en svar hefur hins vegar ekki borist enn frá Olís. Ég ætla, með leyfi hæstv. forseta, að vitna orðrétt í niðurstöður Olíufélagsins og Skeljungs, en kjarninn í þeim er á þennan veg, með leyfi hæstv. forseta:
    ,,Niðurstaðan af þessum útreikningum er sú að þegar allt er tekið til út frá gefnum forsendum sýnist ekki hagkvæmt að dreifa innflutningshöfnum vegna svartolíu frekar en orðið er. Auk viðbótarkostnaðar sem slíkt hefur í för með sér versnar nýting á þeim birgðastöðvum og flutningatækjum sem fyrir hendi eru og ekki verður séð að fram náist beinn sparnaður vegna þeirrar aðgerðar, heldur þvert á móti. Áætlað er að rekstrarkostnaður mundi aukast um liðlega 8 millj.

kr. á ári ef svartolíu yrði dreift frá Seyðisfirði.
    Það gefur auga leið að matsatriði koma víða upp. Hins vegar eru þeir liðir sem hér um ræðir settir fram samkvæmt bestu vitneskju og mati miðað við þann skamma tíma sem gefist hefur til að framkvæma þessa útreikninga.
    Til viðbótar við það sem fram kemur í ofangreindum útreikningum eru önnur atriði sem rétt er að benda á og skipta máli þegar rætt er um fjölgun innflutningshafna á svartolíu. Þar vegur þyngst að undanfarin ár hefur svartolíudreifing verið erfiðleikum háð á vissum tímabilum þar sem óvissa hefur verið um afhendingu seljenda á vörunni í tæka tíð. Þar hefur valdið veðrátta oft og tíðum sem helst í hendur við hámark eftirspurnar eftir svartolíu hér á landi. Af þeim sökum hefur verið mikilvægt að svartolíubirgðir séu staðsettar á sem fæstum stöðum þannig að hægt sé að nýta þær sem best eftir aðstæðum hverju sinni. Ekki er ástæða til að ætla að þessi möguleiki sé enn úr sögunni, þ.e. að afhendingarerfiðleikar geti komið upp varðandi svartolíu. Með því að setja upp nýja birgðastöð, og þar með dreifa innflutningsbirgðunum enn frekar, er ljóst að samstilling birgðadreifingar og notkunar verður mun erfiðari en ella. Jafnframt eru líkur á að biðdagagjöld, þ.e. vegna tankskipanna, verði eitthvað meiri við fjölgun losunarhafna.``
    Hér lýkur tilvitnum í álit Olíufélagsins og Skeljungs. Ég geri þetta álit þeirra ekki að mínu, en segi blátt áfram að þegar álit Olís liggur fyrir mun stjórn flutningsjöfnunarsjóðsins taka allar álitsgerðirnar þrjár til umfjöllunar og leggja á þær mat, því hér er í raun og veru verið að ræða um nýtt mál, þ.e. hvort taka eigi nýja birgðastöð fyrir svartolíu inn í dreifikerfi á þeirri olíutegund hér á landi.