Júlíus Sólnes:
Virðulegi forseti. Ég skal reyna að vera mjög stuttorður. Ég kem aðallega upp í pontu í tilefni af ummælum hæstv. menntmrh. Mér virtist í dag að hann hefði eitthvað misskilið tilefni þess að Borgfl. lagði fram tillögu um að fella í burtu m.a. þessa umdeildu málsgr. í 4. gr. bráðabirgðalaganna frá því í maí. Svo var helst á hæstv. menntmrh. að heyra að það væri stjórnarliðið sem flytti þessa tillögu, jafnvel menntmrh. sjálfur því að hann talaði um að stjórnarandstaðan væri nú allt í einu orðin andsnúin þessari tillögu. Ég verð að minna hæstv. ráðherra á að þetta er tillaga þingmanna Borgfl. í Ed. og að sjálfsögðu munum við greiða henni atkvæði, hæstv. menntmrh.
Þá langar mig aðeins í örfáum orðum að koma inn á gengisfellingartal sem hér hefur verið mjög áberandi í ræðum manna. Við stóðum að nál. minni hl. í hv. fjh.- og viðskn. Ed., en þar er talað um að gengi krónunnar sér rangt skráð og undir það tökum við. Sömuleiðis er vikið að því að verði gengið fellt sé nauðsynlegt að koma til móts við launþega t.d. með því að lækka söluskatt. Á þetta getum við einnig fallist. Við höfum margoft bent á að það hafi verið skynsamlegt og rétt að fella matarskattinn niður á haustdögum eða a.m.k. lækka hann verulega til að koma til móts við launþega þegar laun voru fryst og samningarnir voru felldir úr gildi.
Annars er það alveg ljóst að við getum ekki búið lengur við það ástand að raungengi íslensku krónunnar sé svo hátt skráð sem verið hefur þannig að útflutningsframleiðslan lognist hreinlega út af og viðskiptahallinn rjúki upp úr öllu, nálgist kannski tugi milljarða kr. Þjóðarbúið hlýtur að fara á hvolf að lokum ef slíkt heldur áfram.
Hins vegar erum við þess meðvitaðir að gengisfelling er ekki eins auðveld og hún var fyrir nokkrum áratugum. Þegar við felldum gengið ótt og títt á 8. áratugnum, svo að við tölum ekki um hinar stóru gengisfellingar sem urðu hér undir lok 7. áratugarins þegar kreppuástandið skall hér á 1968, það muna nú flestir, þá voru erlendar skuldir þjóðarinnar miklu, miklu minni þannig að gengisfelling sem slík hafði miklu minni áhrif, hún jók ekki á skuldir landsins eins og nú gerist. Ef erlendar skuldir þjóðarinnar eru taldar vera um 130 milljarðar hækkar 20% gengisfelling þessar erlendu skuldir okkar upp í rúmlega 150, tæplega 160 milljarða þannig að það er miklu erfiðara að fella gengið og nota gengisfellingu yfirleitt sem hagstjórnartæki nú á dögum. Þess vegna höfum við alltaf lagt á það áherslu að það verður að taka allt efnahagslífið, stilla því upp sem reikningsdæmi, gera upp debet og kredit og þá er gengisfelling orðin hrein afgangsstærð. Hún er reiknuð afgangstærð sem kemur að lokum sem niðurstaða þegar búið er að gera dæmið upp að öðru leyti.
Svo er það ríkissjóður, munaðarleysinginn sem enginn vill gangast við, þessi endalausa hít sem aldrei verður södd. Ég vil að lokum benda þeim á sem stjórna ríkinu að reyna að líta fremur á ríkisreksturinn eins og fjölskyldu sem er að reyna að reka heimili sitt
og verður fyrir tekjumissi, hvað gerir fjölskyldan? Jú, skynsöm fjölskylda gerir einfaldlega það að hún byrjar á því að tíunda hverjar verða tekjurnar og síðan ákveður hún útgjöldin. En eins og þingstörfunum er hér háttað byrjum við á því að ákveða útgjöldin og svo eru tekjurnar einfaldlega skrúfaðar upp þangað til við getum mætt þessum útgjöldum.
Ég ítreka þetta og geri þetta að mínum síðustu orðum í þessari umræðu, að við tökum upp önnur vinnubrögð, byrjum á því að áætla tekjurnar og sníðum okkur svo stakk eftir vexti hvað útgjöldin varðar.