Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra (Guðmundur Bjarnason):
Hæstv. forseti. Hv. 13. þm. Reykv. hefur borið fram fsp. á þskj. 453 til mín um sjúkradagpeninga og sem svar við fyrri spurningu á þessu þskj., sem hljóðar svo: ,,Telur ráðherra eðlilegt að upphæð sjúkradagpeninga sé 12.671 kr. á mánuði eins og nú er?``, gæti ég auðvitað svarað með eins atkvæðis orði og sagt nei. En það er kannski fulllítil ábyrgð í því að svara aðeins á þennan hátt. Ég hlýt þó að segja að ég verð að taka undir með fyrirspyrjanda og segja: Ég er honum fyllilega sammála um að sjúkradagpeningar eins og þeir eru nú eru allt of lágir og útilokað fyrir nokkurn mann að lifa af þeim einum saman. Þetta hefur komið fram áður og einnig í tilvitnun hjá fyrirspyrjanda í umræður á seinasta þingi.
Þá er seinni spurningin: ,,Ef ekki, hvenær er að vænta hækkunar á þessum framfærslueyri þeirra sem misst hafa tekjur vegna veikinda?``
Það er svo að eins og þingheimur veit eru lög um almannatryggingar nú í endurskoðun. Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar er gert ráð fyrir að þeirri endurskoðun verði lokið fyrir mitt þetta ár. Stefnt er að því að leggja fram fyrir næsta Alþingi frv. til l. um almannatryggingar. Þessi vinna er í fullum gangi og ég veit að nefndin vinnur þetta verk af mikilli einurð þó að hér sé um stórt og viðamikið mál að ræða og ég hef áður tekið það fram í þessum ræðustól að það sé nauðsynlegt að reyna að koma þessari heildarendurskoðun fram m.a. til að samræma ýmiss konar misræmi sem skapast hefur í lögunum á undanförnum árum og þetta sem hér er til umræðu er einmitt gott dæmi um.
Eitt af þeim fjölmörgu verkefnum þeirrar nefndar sem er að endurskoða löggjöfina er að leita leiða til að hækka sjúkradagpeninga. Nú veit ég að hv. fyrirspyrjanda er vel kunnugt um þá hörðu aðhaldsstefnu ríkisstjórnarinnar undir forustu hæstv. fjmrh. sem nú er rekin í ríkisfjármálum. Þó ekki væri nema af þeirri ástæðu er mjög erfitt að setja nú fram kröfur um hækkun á sjúkradagpeningunum.
Þess má einnig geta að mikið misræmi er nú milli slysatrygginga og sjúkratrygginga. Sjúkradagpeningarnir eru eins og fram hefur komið 12.671 kr. á mánuði, en slysadagpeningarnir 16.071 kr. Þótt ekki sé um háa tölu að ræða, þá samt allverulega hærri. Bara mismunurinn á þessu, þó ekki væri annað gert en hækka sjúkradagpeningana til samræmis við slysadagpeningana, er 70 millj. kr. á ársgrundvelli.
Sem dæmi um þetta misræmi langar mig að segja hér frá að tvær ungar konur komu nýlega á minn fund. Báðar höfðu misst maka sinn. Önnur missti maka sinn af slysförum en hin úr sjúkdómi. Sú sem missti mann sinn úr sjúkdómi fær sex mánaða bætur greiddar á grundvelli 17. gr. almannatryggingalaganna þar sem segir: ,,Hver sem á lögheimili hér á landi og verður ekkja eða ekkill innan 67 ára aldurs á rétt á bótum í sex mánuði eftir lát maka. Hafi bótaþegi barn eða börn yngri en 18 ára á framfæri sínu á hann rétt
á bótum í tólf mánuði til viðbótar.``
Hin, sem missti maka sinn af slysförum, fær hins vegar átta ára dánarbætur greiddar á grundvelli 35. gr. almannatryggingalaganna, en þar segir, með leyfi forseta: ,,Ekkja eða ekkill sem var samvistum við hinn látna eða á framfæri hans hljóta bætur í átta ár frá dánardægri hins látna.``
Hér er gríðarlegur munur á aðstæðum eða möguleikum þessara tveggja ungu kvenna til að framfleyta sér og sínum og er gott dæmi um einmitt misræmið í löggjöfinni allri og nauðsyn þess að endurskoða hana í heild sinni. Þetta ósamræmi tel ég að sé með öllu óviðunandi. Hér þarf að samræma hluti og það veit ég að sú nefnd sem er að endurskoða löggjöfina hefur verið að kanna hvaða leiðir séu færar í þeim efnum.
Eins og ég sagði áðan er ég fyrirspyrjanda sammála um að sjúkradagpeningar eru allt of lágir, en sem betur fer hlaupa sjúkra- og orlofssjóðir verkalýðsfélaganna einnig undir með hinum sjúku eða slösuðu, en það er að sjálfsögðu ekki nóg. Sjúkradagpeningarnir verða að hækka og á það hef ég lagt áherslu við þessa endurskoðun laganna. En okkur er þröngur stakkur sniðinn í þessum efnum og eins og ég nefndi áðan: bara það að hækka sjúkradagpeninga til jafns við slysadagpeninga mundi auka útgjöld um 70 millj. á ársgrundvelli. Hækkun sjúkradagpeninganna verður að vera í tengslum við aðrar breytingar á almannatryggingalöggjöfinni. Hækkunar er því ekki að vænta fyrr en almannatrygginganefndin hefur lokið störfum sínum og lagt fram sínar tillögur og þær hafa fengið þinglega meðferð. Ég treysti því að þessari endurskoðun ljúki í vetur og það verði hægt að standa við ákvæði stjórnarsáttmálans um að henni sé lokið fyrir mitt þetta ár og að nýtt frv. geti litið dagsins ljós á næsta þingi.