Albert Guðmundsson:
    Hæstv. forseti. Ég lýsi ánægju minni með að forsrh. er að fjarlægjast þá stefnu í efnahagsmálum sem hann hefur leitt og nálgast þá efnahagsstefnu sem Svíar hafa boðað, enda, eins og hann sagði, er lánskjaravísitala ekki í gangi í Svíþjóð. Sú stefna sem forsrh. er nú að nálgast er alveg þveröfug við þá stefnu sem er rekin hér á landi og við þá stefnu sem Svíar hafa sjálfir rekið fram að þessu, en það er einhver sú mesta skattastefna sem nokkurt land hefur rekið. Sú stefna, eins og ég hef margtekið fram í þessum ræðustól og kannski að forsrh. fari að hlusta á þau orð vegna þess að þau koma annars staðar frá, en hæstv. fjmrh. Svíþjóðar, Falldin, breytir frá skattastefnu Svía, að vísu á það að vera breyting sem nær yfir u.þ.b. fimm ár, í það að fólkið og fyrirtæki fá að halda eins miklu eftir af sjálfsaflafé og mögulegt er sem þýðir að draga á verulega úr þörfum ríkisins til að seilast í vasa einstaklinga og fyrirtækja. Ef ég má leyfa mér að túlka orð forsrh. þannig að hér sé um hugarfars- og stefnubreytingu að ræða hjá honum í þessa átt frá skattpíningarstefnunni yfir í það að fólkið fái að halda eins miklu eftir af sínu sjálfsaflafé og mögulegt er lýsi ég fyllsta stuðningi mínum við þá stefnu forsrh.
    En hann sagði líka að það væru tiltölulega litlir skattar á Íslandi, þeir væru meiri og hærri víða annars staðar. Það getur vel verið að skattar séu víða hærri en þeir eru á Íslandi, en þeir eru tiltölulega miklir á Íslandi. Ég er ansi hræddur um að hæstv. forsrh. sé að bera ráðstöfunarfé fólks, ráðstöfunarfé sem það hefur eftir langan vinnudag, eftirvinnu, næturvinnu, helgarvinnu og akkorðsvinnu, við það ráðstöfunarfé sem þegnar þeirra landa sem ég þekki til hafa eftir dagvinnu eina saman.
    Ég veit ekki til þess að það sé neins staðar unninn eins langur vinnudagur og á Íslandi til að hafa ekki meira en kannski hliðstætt ráðstöfunarfé og fólk hefur venjulega í öðrum löndum eftir dagvinnuna eina. Ég er ansi hræddur um að hér sé ráðherra að reyna að sleppa út úr umræðu með því að fara til hliðar við raunveruleikann. A.m.k. er þetta mín reynsla og hef ég búið í nokkrum löndum.
    En það sem ég hjó eftir hjá hæstv. fjmrh. var að hann talaði nokkuð um pólitíska hagsmunaárekstra. En ég tel að stjórnkerfið og þau lög sem við höfum búið til og það kerfi sem núv. ríkisstjórn er að endurbæta á sinn hátt, þó að í mínum huga sé það að skemma þjóðfélagið, sé furðulegt. Það er svo furðulegt að þeir sem hafa verið kjörnir til að gæta hagsmuna fólksins geta það ekki. Það er alveg útilokað. Ég ætla að nefna eitt dæmi um hvernig það virkar.
    Nú er það vilji og stefna forsrh. að lánskjaravísitala sé lækkuð eða felld niður. Það er stefna og vilji forsrh., sem er hæstv. efnahagsráðherra, að vextir séu lækkaðir og það eru hagsmunir fólksins í landinu að vextir og kostnaður við peninga og fjármögnun t.d. á húsbyggingum eða annarri uppbyggingu sé sem ódýrastur, að peningarnir séu ekki okurpeningar. En það eru þeir í dag. Maður skyldi ætla að

verkalýðsforustan vinni ötullega að því með forsrh. að lækka kostnaðinn við peningana, lækka fjármagnskostnað. En hvað skeður? Fjármagnseigendur ráða ferðinni og segja: Það er jafnvel bannað að breyta lögum og við verðum að halda áfram að hafa háa vexti og háa lánskjaravísitölu til þess að peningarnir gefi sem allra mest af sér. --- Og verkalýðsforustan verður að taka undir þetta þrátt fyrir að það er gagnstætt hagsmunum fólksins, einstaklinganna í samtökunum. Af hverju? Það er vegna þess að lífeyrissjóðakerfið er orðið svo sterkt í verkalýðshreyfingunni að hún þolir ekki að missa aukatekjur af háum vöxtum og af hárri lánskjaravísitölu. Þá verður hún að vega og meta: Eigum við að láta fólkið halda áfram að borga háa vexti og borga lánskjaravísitölu eða eigum við að láta sjóðina njóta þess? Þetta eru ekki neinar smáupphæðir því mér skilst samkvæmt upplýsingum sem ég fékk í dag að það séu um 70 milljarðar í lífeyrissjóðum og öðrum sjóðum. Þar fyrir utan er sparnaður í þjóðfélaginu um 86 milljarðar sem eru þá meira og minna í veltunni. Sem sagt: Kerfið sem búið er að koma á er þannig að þó þú viljir gera þitt besta fyrir umbjóðendur ertu að gera þeim illt hvorum megin sem þú vinnur, hvort sem þú vinnur fyrir fólkið sem einstaklinga í samtökunum eða fyrir sjóðina sem eru eign heildarinnar.
    Svona er stjórnkerfið orðið flókið. Hagsmunir og hagsmunaárekstrar eru ekki bara á því pólitíska sviði, þeir eru úti um allt þjóðfélagið sem ástæða, sem afleiðing af því kerfi sem búið er að koma á. Ef hæstv. forsrh. er með leið út úr þessu kerfi vildi ég gjarnan fá að vera þátttakandi í að breyta því sem dáti einhvers staðar í fylkingunum. Ég er ekki að biðja um sæti í ríkisstjórn. En það þarf fjöldann til að ná árangri á þessu sviði. Ég fagna því að forsrh. hefur dæmt það kerfi sem hann nú stjórnar og ræður yfir, byggt upp að verulegu leyti á löngum tíma, og hefur hugsað sér að fara inn á nýjar brautir.