Guðrún Agnarsdóttir:
    Hæstv. forseti. Ég fagna því að þetta mál er hér komið fram að frumkvæði hæstv. iðnrh. en málefnið heyrir í raun e.t.v. ekki undir hann beinlínis heldur undir hæstv. heilbrrh. en ég hygg að samvinna hafi verið á milli ráðuneytanna. Er það vel að hæstv. iðnrh. skuli hafa haft frumkvæði að þessu máli, enda forvinna í málinu þó nokkur þegar hann kemur í ráðuneytið. Þó að ég fagni því mjög að þetta mál skuli nú vera komið fram og leggi megináherslu á það og taki undir með hæstv. iðnrh. að það liggur á að samþykkja þetta mál og taka það nokkuð hratt og vel í gegnum þingið vil ég samt lýsa yfir nokkrum vonbrigðum með seinaganginn í málinu. Kvennalistakonur lögðu fram tvær till. til þál. fyrir um það bil ári, á síðasta þingi. Önnur þeirra varðaði einnota umbúðir og var reyndar flutt af þingmönnum úr nær öllum flokkum. Þessi till. var samþykkt. Hin var flutt af kvennalistakonum eingöngu og varðaði endurvinnslu og fullnýtingu úrgangsefna. Þessar tillögur voru þó eiginlega saltaðar báðar með loforðum um það að þessum málum yrði sinnt á næstu vikum. Það varð þó ekki, en málið er nú að hluta komið fram og ber að fagna því.
    Almennt séð finnst mér þetta hið ágætasta mál. Það hefur kannski ekki gefist mjög mikill tími til að gaumgæfa það. Það er stutt síðan það var lagt fram, en í fljótu bragði séð virðist þetta fyrirkomulag vera hið ágætasta. Það eru samt nokkrar athugasemdir sem ég vildi gera á þessu stigi málsins um leið og ég bið um leyfi til að fá áheyrnaraðild fyrir hönd Kvennalistans í hv. iðnn. þegar umfjöllun málsins fer fram, en við eigum ekki fulltrúa í þeirri nefnd.
    Það er þá í fyrsta lagi að ég fagna því að frv. heitir frv. til laga um ráðstafanir gegn umhverfismengun af völdum einnota umbúða fyrir drykkjarvörur. Ég álít að það sé afar mikilvægt vegna þess að hér er fyrst og fremst um að ræða umhverfisverndarmál og mér finnst gott að það komi skýrt og vel fram í heiti frv.
    Varðandi skilagjaldið sem er eitt af meginefnum þessa frv., þá stendur í 1. gr. að það megi nema allt að 10 kr. en síðar er tekið fram að það muni verða byrjað á því, og stendur í athugasemdum, að lagt verði á skilagjald t.d. 5 kr. á dós. Jafnvel þó að hér sé talað um að skilagjald víða erlendis sé lægra hefur það samt komið fram hjá umhverfisverndarmönnum hérlendis að þetta gjald muni reynast of lágt, að í raun séu 10 kr. algjört lágmark til þess að tryggja skil á dósunum. Þetta er kannski uppeldisatriði. Það kann að vera að aðrar þjóðir séu betur upp aldar, almenningur sé sneggri til að hlýða slíkum tilmælum eða beiðnum eða jafnvel fyrirskipunum. Það eru margir sem efast um að fólki þyki það ómaksins vert að skila dósum og fá einungis 5 kr. fyrir.
    Svo er annað sem ber að athuga líka og það er að þetta skilagjald sé verðtryggt. Það kemur hvergi fram í frv. að þessi upphæð eigi að vera verðtryggð. Ég held að það sé mjög mikilvægt. Að vísu stendur í 3. gr. að félagið eigi að sjá til þess að koma upp

skilvirku fyrirkomulagi á söfnun skilagjaldsskyldra umbúða. Það stendur einnig að félagið eigi að kappkosta að ná sem bestum skilum á skilagjaldsskyldum umbúðum og hafa samstarf við einstaklinga, fyrirtæki og félagasamtök um sérstakar hreinsunarherferðir. En þó er þessi þversögn sem kemur fram í athugasemdunum að fyrirtækið hefur samt raunverulega hag af því sjálft að sem minnst safnist af dósum. Þetta er varhugavert og menn hafa gert sér grein fyrir því að þarna er þversögn og ég held að það sé mjög mikilvægt að taka á því strax í byrjun þegar verður farið af stað með kynningarherferð meðal almennings.
    Síðan kemur fram í 3. gr. að félagið eigi að greiða 5% af árlegum tekjuafgangi til Náttúruverndarráðs. Ég tel að e.t.v. hefði þurft að tengja beinna þetta skilagjald, ef við getum kallað það svo, til Náttúruverndarráðs við veltu eða skilagjaldið sjálft. Nú er um að ræða, eins og kemur fram í athugasemdunum, mjög mikinn stofnkostnað þessa félags og það veldur eiginlega undrun minni hversu dýrt það er að setja svona fyrirtæki á laggirnar. Stofnkostnaður er áætlaður 93 millj. ef gert er ráð fyrir að byggt verði yfir starfsemina en 60 millj. ef leigt verður húsnæði og hlutafé gæti orðið á bilinu 30--45 millj. kr. Þetta er mikið fé og það má kannski vænta þess að það verði ekki mikill tekjuafgangur fyrstu árin því að þarna er um að ræða áfangaþróun og uppeldislegt atriði, hversu fljótt fólki lærist að skila dósunum aftur. Ég vildi því beina þeim athugasemdum til hæstv. iðnrh. að e.t.v. megi tengja þetta öðru en tekjuafgangi til þess að tryggja það að Náttúruverndarráð og þá umhverfisvernd fái sinn skerf.
    Síðan kemur reyndar fram í frv. að þó að það sé fyrst og fremst verið að hugsa um áldósirnar núna muni verða hugað að öðrum tegundum umbúða í framtíðinni eftir því sem fyrirtækinu vex fiskur um hrygg og ég tel að það sé mjög gott því að þarna er náttúrlega um að ræða mikla möguleika bæði á endurvinnslu glers og pappaumbúða af ýmsu tagi. En hér á landi er auðvitað eins og víða annars staðar mikil notkun á pappír sem þyrfti að endurnýta.
    Ég ætla ekki að hafa mörg orð um þetta mál í 1. umr. nema að endurtaka stuðning minn við þetta góða málefni, vona að vinnsla þess í nefnd gangi sem hraðast fyrir sig, en jafnframt að fullt tillit verði tekið til þeirra athugasemda sem ég hef komið fram með og gerðar breytingar í þá veru í vinnslu málsins í nefndinni.