Viðskiptaráðherra (Jón Sigurðsson):
    Virðulegi forseti. Áður en ég vík beinlínis að því máli sem hér er tekið til umræðu utan dagskrár, vil ég gera tvær athugasemdir um þingsköp.
    Í fyrsta lagi að fyrir liggur í sameinuðu þingi fsp. til viðskrh. um bankaviðskipti Olís. Mér finnst orka tvímælis að taka það mál sem hér er til umræðu upp utan dagskrár þegar þetta er ljóst. Skriflegs svars var óskað við þeirri fsp., það hefur enn ekki verið veitt, en nú er verið að undirbúa það.
    Í öðru lagi var mér ekki tilkynnt um þessa utandagskrárumræðu fyrr en klukkan var farin að ganga þrjú í dag, þ.e. fyrirvarinn var u.þ.b. þrír stundarfjórðungar. Mér skilst að formönnum þingflokka hafi heldur ekki verið skýrt frá umræðunni fyrr en svo seint. Þetta er að sjálfsögðu ekki fallið til þess að koma á viti bornum umræðum um mál eins og það sem hér er tekið upp utan dagskrár. Engu að síður vil ég verða við því að taka málið til umræðu og sný mér þá að því.
    Ég ætla ekki að hafa um þetta mörg orð. Eins og flestum er kunnugt er olíukaupunum frá Sovétríkjunum þannig hagað að gerður er formlegur samningur á milli viðskrn. og sovéska ríkisolíufélagsins um kaup á olíu en viðskrn. framselur síðan samninginn til olíufélaganna þriggja sem reyndar taka þátt í gerð samningsins á fyrsta stigi. Olíufélögin greiða hvern skipsfarm af olíu í hlutfalli við hlutdeild hvers og eins þeirra í farminum og þau setja tryggingar fyrir greiðslu áður en lestun fer fram.
    Það er alkunna að trúnaðarbrestur virðist hafa orðið milli Olíuverslunar Íslands hf. og viðskiptabanka fyrirtækisins, Landsbanka Íslands. Þess vegna hafa greiðslutryggingar fyrir tvo síðustu olíufarma vegna Olíuverslunarinnar ekki verið settar af Landsbankanum, en Olíuverslunin hefur fengið Alþýðubankann til þess að setja slíka tryggingu. Þetta var tilkynnt sovéska viðskiptabankanum sem fer með þessi olíuverslunarmál. Þetta reyndist í upphafi nægilegt. Fyrir fáum dögum barst þó athugasemd frá bankanum þess efnis að Alþýðubankinn væri ekki það sem kallað er ,,correspondent`` banki í samningum um olíukaupin. Þ.e. hann hafði ekki verið tilkynntur sem viðskiptaaðili í sambandi við þau viðskipti. Samkvæmt eftirgrennslan sendiráðs Íslands í Moskvu er hér fremur um kvörtun vegna forms en efnis að ræða og ég sé ekkert því til fyrirstöðu að Alþýðubankinn fái tilskilda viðurkenningu þegar nauðsynleg gögn um bankann og stöðu hans hafa borist til Moskvu, en þau gögn hafa reyndar þegar verið send. Ég tel þess vegna þetta mál fyrst og fremst vera formlegs eðlis.
    Á þessu stigi vil ég ekki segja neitt frekar um bankaviðskipti Olíuverslunarinnar. Í tilefni af þeirri fyrirspurn sem liggur hér frammi í Sþ. frá hv. þm. Hreggviði Jónssyni um þau mál hef ég óskað eftir upplýsingum um málið frá Landsbankanum og bankaeftirlitinu, en þær upplýsingar hafa enn ekki borist og fyrr en þær hafa borist er ekki tímabært að skýra það mál frekar.
    Varðandi Alþýðubankann og skipti hans við

Olíuverslunina er mér tjáð að þau viðskipti sem hér um ræðir séu ekki varanleg, heldur einungis bráðabirgðafyrirgreiðsla en gegn fullnægjandi tryggingum fyrir bankann. Ég vek athygli á því að þessi viðskipti eru ekki síst tilkomin vegna óska starfsmanna Olíuverslunarinnar sem hafa gengið fram í því að fá Alþýðubankann til þess að stofna til þessara viðskipta, en ég fullyrði að mjög tryggilega sé gengið frá viðskiptahlið málsins. Um þetta veit ég reyndar ekki umfram það sem fram hefur komið opinberlega. Einu afskipti ráðuneytisins formlega af þessu máli hafa verið þau að fylgjast með því að umsamdar tryggingar séu settar í sambandi við olíuinnflutninginn sem er á grundvelli samnings sem viðskrn. hefur gert og að greiða að öðru leyti fyrir framkvæmd olíukaupanna þaðan.