Pálmi Jónsson:
    Virðulegi forseti. Góðir áheyrendur. Á þessum vordögum er kuldalegt um að litast í íslensku þjóðlífi. Vetur konungur heldur völdum sínum óskertum þó að allir viti að hann muni þoka fyrir sumrinu þótt seinna verði en oft áður. En það er einnig kuldalegt um að litast um þessar mundir í efnahags- og atvinnumálum þjóðarinnar og lífsafkomu fólksins í landinu. Ekkert bendir til þess að þar sé bata að vænta.
    Þegar ríkisstjórnin var mynduð í lok september sl. sögðu forustumenn hennar að þeir ætluðu að leysa efnahagsvanda þjóðarinnar. Þeir ætluðu að treysta grundvöll atvinnulífsins og þeir ætluðu að treysta stöðu landsbyggðarinnar. Og þeir sögðu líka að lokið væri óvissu og úrræðaleysi í málefnum þjóðarinnar. Skyldi nú þetta hafa gerst?
    Þrisvar sinnum hefur ríkisstjórnin gripið til þess sem hún kallar efnahagsráðstafanir. Allar hafa þær ráðstafanir miðast við það eitt að fleyta málum áfram til skamms tíma, sumpart gagnslausar eða gagnslitlar en sumpart mótaðar af því að koma á miðstýrðu uppbóta- og millifærslukerfi í átt við það sem allir voru sammála um fyrir þremur áratugum að hefði runnið sitt skeið til enda. Undirstöðuatvinnuvegir þjóðarinnar verða nú að lúta slíkum millifærslum og pólitískri skömmtunarstjórn fjármuna úr sjóðakerfi sem tildrað hefur verið upp til þess að þar verði teknar ákvarðanir um það hver skuli fá að lifa og hver eigi að deyja. Þetta sjóðakerfi er sett á laggir með ríkisábyrgðum sem nema 8--9 milljörðum kr. og hefur því bakhjarl í nýjum sköttum á þjóðina ef svo heldur fram sem horfir.
    Heilbrigður rekstrargrundvöllur virðist horfinn úr orðasafni stjórnarliðsins, enda láta sumir forustumenn þess ótvírætt liggja að því að gjaldþrot og hrun fyrirtækja feli í sér nauðsynlega hagræðingu. Ofan á tæpari atvinnuhorfur en verið hafa í áratugi bætist nú upplausn í kjaramálum.
    Fjármál ríkisins fóru úr böndum á síðasta ári eins og allir vita. Við undirbúning fjárlaga fyrir þetta ár tilkynnti Ólafur Ragnar að nú skyldu taka við nýir siðir, jafnvægi í rekstri ríkisins, engar erlendar lántökur til ríkissjóðs en þess í stað sparsemi og aðhald. Jöfnuði átti að ná með nýjum sköttum þrátt fyrir sívaxandi umsvif ríkisins.
    Við afgreiðslu fjárlaga var metið að nýir skattar ríkisstjórnarinnar skiluðu ríkissjóði 7,2 milljörðum kr. á þessu ári. Allir eru þeir sóttir í vasa hins almenna borgara og eiga samanlagt að nema 27,9% af landsframleiðslu sem er mun hærra en nokkru sinni áður á þessum áratug. Á sama tíma og tekjur launafólks dragast saman skal það borga meira en áður í ríkissjóð. Og á sama tíma og fyrirtækin eru hvert af öðru að fara á höfuðið eða standa höllum fæti skulu einnig þau borga meira en áður til ríkissjóðs.
    Þrátt fyrir það að fjárlög væru afgreidd með jöfnuði og betur þó kynnti ég rækilega í umræðum að forsendur fjárlaganna væru úr lausu lofti gripnar. Þær eru líka þegar brostnar, bæði í verðlags-, launa- og

gengismálum. Því er svo komið í aprílmánuði, vegna brostinna forsendna og ákvarðana ríkisstjórnarinnar um útgjöld umfram fjárlög á þessu ári, að nú eru ekki lengur horfur á jöfnuði heldur halla sem nú er áætlað að verði allt að 2,5 milljörðum kr. Er þá ekki tekið tillit til þess að sumir skattapóstar ríkisstjórnarinnar kunna að bresta því fyrirtæki borga ekki skatta þegar þau eru komin á höfuðið og einstaklingar borga ekki skatta ef þeir hafa ekki atvinnu.
    Þá er heldur ekki tekið tillit til þess að ríkisstjórnin er sífellt að stefna að auknum ríkisumsvifum, aukinni eyðslu. Hún vill stofna nýtt ráðuneyti, umhverfismálaráðuneyti, og hún vill stofna keðju nýrra dómstóla um allt land. Hvert málið á fætur öðru ber þess vott að miðstýringin og eyðslan eiga að fara vaxandi. Ofan á allt þetta afgreiða stjórnarflokkarnir lánsfjárlög sem fela í sér lántökuheimildir sem nema fast að 40 milljörðum kr. eða sem svarar hálfum fjárlögunum. Skuldabaggarnir eiga sem sé að þyngjast en ekki að léttast.
    Ríkisstjórnin sagðist ætla að treysta stöðu landsbyggðarinnar. Meðan ráðherrarnir horfa aðgerðalausir á hallarekstur undirstöðuatvinnuveganna þannig að fiskvinnslan í heild er sögð gjaldþrota er ekki verið að treysta stöðu landsbyggðarinnar heldur þvert á móti. Ef undirstöðuatvinnuvegirnir hrynja, þá hrynur einnig landsbyggðin og þá er stutt í það að yfirbyggingin fari sömu leiðina.
    Atvinnuvegirnir verða að fá skilyrði til sæmilegrar afkomu ef landsbyggðin á að geta dafnað og þjóðfélagsbyggingin að standa. Þrátt fyrir þessa hrikalegu stöðu er sífellt verið að vega að atvinnuvegunum með aukinni skattheimtu, minnkandi framlögum hins opinbera og stórhækkuðum þjónustugjöldum stofnana á vegum ríkisins. Stórfelld hækkun á bensíngjaldi og einkum þungaskatti dísilbifreiða kemur harkalega niður á landsbyggðinni, ekki síður fyrir það að nú á að taka 690 millj. kr. af því fé sem innheimtist samkvæmt sérmerktum tekjustofnum Vegagerðar ríkisins beint í ríkissjóðshítina í stað þess að skila þeim til vegaframkvæmda eins og lög kveða á um.
    Nú þegar vika er af sumri eru harðindi sem um miðjan vetur. Við þessar
aðstæður þykir ríkisstjórninni tilefni til þess að senda bændum sérstakar kveðjur sínar. Nú flytur ríkisstjórnin hvert málið á fætur öðru sem felur í sér árás á bændastéttina. Svo er t.d. um frumvörp er varða jarðrækt, búfjárrækt og hið nýja umhverfismálaráðuneyti þar sem svipta á landbúnaðinn forræði fyrir landsnytjum og jafnvel fyrir bújörðum.
    Sjálfstæðismenn hafa flutt tillögur um þann þýðingarmikla málaflokk sem auðvelt er að samræma því grundvallaratriði að eftirlit, verndun og nýting náttúruauðlinda lúti sömu yfirstjórn. Þó kastar tólfunum þegar handhafar framkvæmdarvaldsins, landbrh. og dómsmrh., hefja afskipti af persónufrelsi manna og friðhelgi heimilisins með því að fyrirskipa svokallaða búfjártalningu sem er eignakönnun hjá einni stétt. Allt er það að því er best verður séð án

allra heimilda í lögum.
    Virðulegi forseti. Ég sagði í upphafi máls míns að nú væri kuldalegt um að litast. Í hnotskurn blasir við að undirstöður þjóðfélagsins eru að bresta. Landsbyggðin er veikari en nokkru sinni og óvissan er geigvænleg. Til þess að breyta þessu þarf þjóðin nýja forustu, nýja ríkisstjórn. Sú ríkisstjórn getur ekki tekið við fyrr en að loknum kosningum. Þær verða væntanlega fyrr en síðar. Ég treysti því að í þeim kosningum verði fylgi Sjálfstfl. svo öflugt að hann fái þann styrk sem þarf til þess að veita nýja forustu fyrir því endurreisnarstarfi sem nú er nauðsynlegast og verður að ganga fyrir öðru, þ.e. að styrkja undirstöðurnar, að sjá til þess að atvinnuvegirnir nái að blómgast þannig að fólkið í landinu búi við atvinnuöryggi og trú á framtíðina. Einungis á þann hátt verður óvissunni vikið til hliðar. --- Gleðilegt sumar.