Þorsteinn Pálsson:
    Herra forseti. Eins og fram hefur komið í umræðum um þetta mál er með ólíkindum hver aðdragandi þess hefur verið og framgangur innan stjórnarflokkanna. Það vekur vitaskuld mesta athygli hvernig hæstv. félmrh. hefur gengið fram við mótun þessa máls og afgreiðslu þess innan stjórnarflokkanna. Mesta athygli vakti auðvitað hótun hæstv. ráðherra að segja af sér ef málið næði ekki fram að ganga. Augljóst var í upphafi að þeirri hótun var beint gegn stjórnarandstöðuflokkunum. Að vísu er það svo að undir venjulegum kringumstæðum taka stjórnarandstöðuflokkar ekki alvarlega þó ráðherrar hóti að segja af sér og það fór einnig svo í þessu tilviki að því er Sjálfstfl. varðar en Kvennalistinn á hinn bóginn tók þessa hótun alvarlega og gekk inn í þann leik hrossakaupa sem átt hefur sér stað í tengslum við framgang málsins.
    Þessi uppákoma hæstv. ráðherra rifjaði upp fyrir mér ýmislegt frá fyrri tíð. Hún er reyndar í miklu samræmi við vinnubrögð Alþfl. í núv. hæstv. ríkisstjórn. Ég man varla eftir nokkru alvörumáli sem hér hefur komið inn þar sem þingmenn Alþfl. hafa ekki verið uppi með hótanir um að hætta að styðja stjórnina ef þetta málið eða hitt næði ekki fram að ganga. Það voru settar nokkrar milljónir í hv. þm. Karl Steinar Guðnason vegna svona hótunar. Hv. þm. Karvel Pálmason hefur verið með hótanir af þessu tagi og nú kom síðast hæstv. félmrh. Það eru deildar meiningar um það hvort 600 millj. kr. kaupin hafi verið 100 þús. kr. kostnaður við hvert atkvæði Kvennalistans eða hvort það hafi verið 600 millj. kr. kostnaður við ráðherrastól félmrh. og ætla ég ekki að blanda mér í þær deilur.
    En ég minnist þess að í fyrri ríkisstjórn lýsti hæstv. núv. félmrh., sem einnig var félmrh. í þeirri stjórn, yfir verkfalli í fjölmiðlum og tilkynnti að hann hefði ákveðið að leggja niður störf í ríkisstjórn Íslands ef tiltekið mál næði ekki fram að ganga. Og það vildi svo til að daginn eftir þessa yfirlýsingu var fundur í ríkisstjórn Íslands. En eins og öllum alþingismönnum er kunnugt þá er það auðvitað skylda forsrh. að leysa ráðherra frá störfum sem ekki gegnir ráðherraskyldum sínum og lýsir yfir og framkvæmir yfirlýsingu um verkfall. Hæstv. félmrh. mætti ekki til ríkisstjórnarfundarins eftir yfirlýsinguna og þegar sá fundur hafði staðið skamma hríð var honum ekki slitið heldur var honum frestað og formanni Alþfl. gerð grein fyrir skyldum forsrh. í tilvikum sem þessum. Síðan var ákveðið að ríkisstjórnarfundi skyldi fram haldið síðdegis þennan sama dag. Sá fundur hófst undir kvöldmat og þá mætti hæstv. félmrh. til fundar. Þetta atvik rifjaðist upp fyrir mér vegna þess að það sýnir að taka má á hótunum sem þessum með mismunandi hætti og alls ekki sjálfgefið að hótanir af þessu tagi kalli á víðtæk hrossakaup innan ríkisstjórnar. Ég er þeirrar skoðunar að jafnvel innan þeirrar hæstv. ríkisstjórnar sem nú situr hefði verið algjör óþarfi að taka hótun sem þessa á þann veg að stjórnarflokkarnir hafi farið í svo víðtæk hrossakaup

sem raun ber vitni. En það er nú önnur saga og lýsir miklu fremur metnaðarleysi hæstv. ríkisstjórnar.
    Framganga málsins og málflutningur og hrossakaup hæstv. ráðherra bera svo á hinn bóginn vott um það að annaðhvort skortir hæstv. ráðherra algjörlega skilning á því viðfangsefni sem hér er til umræðu og því viðfangsefni sem húsnæðiskerfið er, ellegar að hæstv. ráðherra er algjörlega metnaðarlaus um stöðu þeirra mála og lætur sig einu gilda hver verður efnisleg niðurstaða mála. Hvor skýringin sem réttari er er býsna alvarleg um stöðu málsins.
    Þáttur Kvennalistans er auðvitað nokkuð sérstakur. Ríkisstjórnarflokkarnir hafa ásamt Kvennalistanum gert sérstakt samkomulag um framgang málsins sem byggir á yfirlýsingu um 600 millj. kr. raunaukningu á framlögum til húsnæðismála. Hér er gefin út innistæðulaus ávísun.
    Það vita allir sem nálægt þessum málum hafa komið á undanförnum árum að það er ekkert hrist fram úr erminni að ná 600 millj. kr. raunaukningu til félagslegra íbúða. Þegar formaður Alþfl. var fjmrh. í síðustu ríkisstjórn þá hefði ekki þýtt fyrir hæstv. félmrh. að bera slíka ósk á borð og var fjármálaóstjórnin á þeim tíma þó með þeim hætti að hún endaði með því að þeir ,,lifrarbandalagsmenn`` skiluðu 7 milljarða halla á ríkissjóði á síðasta ári. Þrengslin voru samt slík að það hefði ekki einu sinni flögrað að hæstv. félmrh. að fara fram á 600 millj. kr. raunaukningu á framlögum til félagslegra íbúða í nokkurri alvöru. Hæstv. félmrh. veit að þetta er ekki auðunnið verk. Og hæstv. ríkisstjórn hefur enga grein gert fyrir þessu. En það er auðvitað fullkomlega ábyrgðarlaust að afgreiða málið á þeirri forsendu að þetta verði að raunveruleika án þess að gera grein fyrir því hvernig á að útvega þetta fé því að hér er ekki um neinar smátölur að ræða í samanburði við það sem til ráðstöfunar hefur verið með hliðsjón af möguleikum lífeyrissjóðanna og ríkissjóðs. Þess vegna er eðlilegt og alveg óhjákvæmilegt að hæstv. fjmrh. geri grein fyrir því hvernig á að afla þessa fjármagns. Og með því að þessi yfirlýsing er óhjákvæmilegt skilyrði fyrir framgangi málsins á þessu þingi þá hlýtur það að vera skilyrði að það liggi fyrir hvernig fjármunanna á að afla.
Á að skerða almenna húsnæðislánakerfið um 600 millj.? Á að leggja á nýja skatta eða á að takmarka ráðstöfunarfé lífeyrissjóðanna til lána í annað en húsnæðismál um 600 millj.? Þetta eru spurningar sem óhjákvæmilegt er að svara. Og það er ekki nóg að hæstv. fjmrh. svari þeim. Þingmenn Kvennalistans, sem hafa tekið ábyrgð með ríkisstjórninni á framgangi málsins, verða auðvitað að gera grein fyrir því hvernig á að afla fjárins. Þegar þetta skilyrði er sett um framgang málsins nú, þá verður að svara því líka nú af hálfu Kvennalistans hvernig peningarnir eiga að koma.
    Það er ekki óalgengt að Kvennalistinn tali um forgangsröðun verkefna sem lausn á fjárhagsvanda þegar um er að tefla framlög til framkvæmda eða þjónustuverkefna sem sá stjórnmálaflokkur hefur áhuga

á, og það geta verið góð og gild rök, en um leið og Kvennalistinn tekur ríkisstjórnarábyrgð á framgangi slíks máls þá eru auðvitað gerðar kröfur um það, ef leysa á þetta með nýrri forgangsröðun verkefna, að gerð sé grein fyrir því við afgreiðslu málsins hvaða verkefni það eru sem eiga að víkja til hliðar.
    Hv. 17. þm. Reykv. hefur hér í þessari umræðu gert ítarlega grein fyrir þeim skoðanaágreiningi sem uppi er um þetta mál á milli stjórnarflokkanna. --- Og nú óska ég eftir því, herra forseti, að hæstv. starfandi forsrh. og formaður Framsfl. verði viðstaddur þessa umræðu því að það er deginum ljósara að skilyrði sem stjórnarflokkarnir eru að setja hverjir öðrum um framgang málsins eru ekki einkamál þeirra. Hér er verið að stíga gífurlega mikið skref í húsnæðismálum, skref sem skiptir fjölda fólks miklu máli, snertir hagsmuni margra fjölskyldna í landinu og hefur áhrif til langs tíma. Það er ekkert einkamál stjórnarflokkanna hvaða skilyrði þeir setja hverjir öðrum um forsendur að baki þessu frv. Alþingi Íslendinga á kröfu til þess að þau mál liggi hér alveg skýrt fyrir og ekki einasta það að skilyrði hvers flokks liggi hér skýrt fyrir. ( Forse ti: Vegna beiðni ræðumanns hér rétt áðan um að starfandi forsrh. kæmi hingað til fundar þá skal það upplýst að hann er nú sem stendur í ræðustól í Ed. en ráðstafanir verða til þess gerðar að hann komi hingað þegar hann hefur lokið máli sínu.) Ég þakka fyrir þessar upplýsingar, herra forseti, og vænti þess að ekki líði á löngu þangað til hæstv. starfandi forsrh. tekur þátt í þessum umræðum vegna þess að þær forsendur sem stjórnarflokkarnir eru að setja hér fyrir afgreiðslu málsins hljóta að skipta sköpum.
    Það hefur verið sýnt fram á að þessi skilyrði ganga þvert hvert gegn öðru og það er útilokað að Alþingi geti afgreitt frv. sem þetta með misvísandi skilyrðum sem forsendu af hálfu þeirra flokka sem bera ábyrgð á framkvæmdarvaldinu í landinu. Ef staða málsins er sú að úr þessum ágreiningi verður ekki greitt í þessari umræðu þá er óhjákvæmilegt að stjórnarmeirihlutinn taki málið að nýju til umfjöllunar sín á milli og umræðunni verði frestað þannig að ríkisstjórnarflokkunum gefist tóm til þess að komast að niðurstöðu.
    Á það hefur þegar verið bent að í hrossakaupunum um framgang málsins var sett inn sérstakt ákvæði að kröfu Framsfl. í 1. gr. frv. þar sem kveðið er á um það að lífeyrissjóðirnir geti fullnægt samningsbundnum skuldabréfakaupum af Húsnæðisstofnun að hluta með húsbréfum. Sú nefnd sem samdi frv. gerði ráð fyrir því að kaupskylda lífeyrissjóðanna yrði lækkuð um leið og húsbréfakerfið tæki gildi og smám saman afnumin, en fyrst í stað lækkuð niður í 47% að ég hygg. Þannig átti smám saman að gefa þessu nýja kerfi aukið svigrúm en grundvallarforsendan var sú að húsbréfin væru á frjálsum markaði því ella virkar ekki þetta kerfi. Nú setti Framsfl. ákveðin skilyrði og hv. 1. þm. Vesturl. hefur lýst þeim mjög skilmerkilega. Fyrir atbeina Framsfl. var þetta ákvæði sett inn, að í stað þess að kaupskyldan yrði lækkuð yrði henni

haldið óbreyttri en lífeyrissjóðirnir gætu fullnægt kaupskyldunni með kaupum á húsbréfum að ákveðnum hluta eða 10% af kaupskyldunni. Í athugasemdum með þessari grein kemur berlega fram að með þessu eigi að veita lífeyrissjóðunum nokkurt fjárhagslegt svigrúm til þess að taka þátt í húsbréfakaupunum. Þetta orðalag í athugasemdum með greininni styður þann skilning sem hv. 1. þm. Vesturl. lagði í skilyrði Framsfl., að með þessu væri verið að takmarka húsbréfin við þennan hluta af kaupskyldunni og óheimilt væri samkvæmt þessu samkomulagi að gefa út húsbréf fyrir stærri upphæð en sem næmi 10 hundraðshlutum af kaupskyldunni. Þessu sjónarmiði hefur skilmerkilega verið lýst af hálfu 1. þm. Vesturl.
    Hæstv. félmrh. hefur á hinn bóginn túlkað þetta á þann veg að hér sé verið að ganga lengra í því að opna þetta kerfi og koma því á frjálsan markað því það séu ekki einungis þessi 10%, sem lífeyrissjóðirnir hafi heimild til þess að kaupa, heldur hafi þeir þvert á móti heimild til þess að kaupa eins og þá lystir fyrir afganginn af sínu ráðstöfunarfé af húsbréfum. Hér stangast auðvitað mjög á skilyrði og forsendur. Ég vil því leggja þá fyrirspurn fyrir hæstv. starfandi forsrh. hvort það sé réttur skilningur sem hv. 1. þm. Vesturl. hefur lagt í skilyrði Framsfl. eða hvort hæstv. forsrh. stendur með hæstv. félmrh. að þeirri skilgreiningu sem hæstv. félmrh. hefur lýst. Og með
því að hæstv. starfandi forsrh. er ekki hér í salnum þá vil ég beina því til hæstv. félmrh. að hann komi þessari fyrirspurn á framfæri og tryggi að henni verði svarað hér af forustu Framsfl. Ætla ráðherrar Framsfl. að standa með eða á móti skilgreiningu hæstv. félmrh.? Ætla þeir að standa með eða á móti skilgreiningu hv. 1. þm. Vesturl.?
    Nú má vel vera að ýmsum þyki sem svo að þetta sé bara atriði fyrir þingmenn Framsfl. hvort þeir ætli að greiða frv. atkvæði þrátt fyrir yfirlýsingar hæstv. félmrh., en málið er auðvitað miklu stærra en svo. Alþingi Íslendinga verður að fá að vita nákvæmlega hverjar þessar forsendur eru. Það er ekkert einkamál hv. þm. Framsfl. hvort þeir eru að greiða hér atkvæði með framgangi málsins á grundvelli þeirra skilnings eða á grundvelli skilnings hæstv. félmrh. Alþingi Íslendinga verður að fá að vita hvað er ofan á í þessu máli áður en málið er afgreitt frá þinginu. Svipuðu máli gegnir um vextina.
    Hv. 17. þm. Reykv. hefur ítarlega gert grein fyrir þeim mismunandi túlkunum sem fram hafa komið um hrossakaupin að því er vextina varðar. Það er ljóst að húsbréfakerfið virkar ekki nema í almenna húsnæðiskerfinu séu markaðsvextir. Fram á þetta hefur verið sýnt með skýrum rökum. Þetta er niðurstaða nefndarinnar og jafnvel Kvennalistinn gerði ekki kröfu til þess að markaðsvextir yrðu afnumdir í þessu kerfi.
    Kvennalistinn gerði einungis þá kröfu að þeir sem nú þegar hafa fengið lán í húsnæðiskerfinu þyrftu ekki að greiða hærri vexti en í gildi hafa verið ef ég skil skilyrði þeirra rétt. Kvennalistinn gerði sér með öðrum orðum grein fyrir því að kerfið gat ekki gengið ef það átti að halda áfram niðurgreiðslum vaxta. En hæstv.

félmrh. hafði engar áhyggjur af því hvort hún var að koma fram húsbréfakerfi eða einhverju öðru. Það eina sem skipti hæstv. félmrh. máli var það að einhver pappír yrði samþykktur á Alþingi og hæstv. ráðherra stóð því nákvæmlega á sama um það hvaða hrossakaup gerð yrðu um málið. En hæstv. félmrh. hefur lýst því að vaxtamismunur verði ekki meiri en 0,5--1%.
    Alþb. hefur hins vegar sett þau skilyrði að vextirnir fari aldrei upp fyrir 4,5% og ég skil ummæli hv. þm. Hjörleifs Guttormssonar á þann veg að hann, ekki síst í atkvæðagreiðslu við 2. umr. málsins, líti svo á að ummæli hæstv. félmrh. hafi enga þýðingu, séu merkingarlaus og dauð og ómerk. Og þess vegna styðji Alþb. framgang málsins af því að ummæli hæstv. félmrh. séu merkingarlaus og gildislaus og þýðingarlaus að því er vextina varðar. Og nú vil ég inna hæstv. fjmrh. eftir því hvort það sé réttur skilningur að stuðningur Alþb. við frv. byggist á því að yfirlýsingar hæstv. félmrh. um vextina, þar sem einungis er tekið fram að vaxtamunur eigi að vera 0,5--1% en ekki að þeir skuli ævinlega bundnir við 4,5%, sé merkingarlaus. Er það, hæstv. fjmrh., forsendan fyrir stuðningi Alþb., ekki einasta að þessi krafa hafi verið sett fram og því hafi verið lýst yfir af hálfu Alþb. heldur að þeir telji að ummæli hæstv. félmrh. séu merkingarlaus í þessu sambandi, og Alþb. geti komið í veg fyrir það innan ríkisstjórnar að vextir verði hærri jafnvel þó að vaxtamunurinn á lánum sem húsbyggingasjóðirnir taka og veittum lánum verði mun meiri en hæstv. félmrh. hefur gert hér grein fyrir.
    Það er nauðsynlegt að fá skýr svör við þessu því að ég get ekki séð að stjórnarflokkarnir hafi lokið heimavinnu sinni varðandi þetta mál fyrr en niðurstaða er fengin. Ég get ekki séð að þeir geti boðið Alþingi Íslendinga upp á að afgreiða málið fyrr en niðurstaða er fengin í þessu máli. Það er þá að ég hygg einhver aumasta framkoma einnar ríkisstjórnar fyrr og síðar, ef það á að bjóða Alþingi Íslendinga upp á að afgreiða málið með þessar gagnstæðu yfirlýsingar af hálfu hæstv. ríkisstjórnar. Ég ítreka það að ef skýr svör um samræmda afstöðu fást ekki í þessari umræðu, þá hlýtur að vera óhjákvæmilegt að fresta umræðunni og gefa hæstv. ríkisstjórn tóm til þess að ljúka sinni heimavinnu.
    Það hefur mikið verið vitnað til samkomulags, sem hæstv. fjmrh. hefur gert við lífeyrissjóðina og undirritað var fyrir skömmu, um skuldabréfakaup lífeyrissjóðanna af Húsnæðisstofnun ríkisins á þessu ári. Hæstv. fjmrh. hefur mjög látið að því liggja að með þessu samkomulagi hafi verið tryggt að vaxtastigið sé komið niður í 5%. Hér er um að ræða eina af þeim villandi yfirlýsingum um staðreyndir mála sem yfirleitt einkennir allt sem frá hæstv. fjmrh. kemur, en í þessu samkomulagi er það að vísu tekið fram að vextir af þessum bréfum skuli fyrst um sinn vera 6% og síðan 5%. En mér er kunnugt um það að lífeyrissjóðirnir voru reiðubúnir til þess að gera þetta samkomulag án þess að það væri nokkur tala í því um vexti önnur en ákvæðin um það að vextirnir skuli

ákveðast á næsta ári með hliðsjón af því sem markaðurinn í raun og veru gefur. En það hafi verið krafa hæstv. fjmrh. í þessum umræðum að þarna færu inn tölur, 6% og 5%, en lífeyrissjóðirnir hefðu þess vegna getað sætt sig við að það væri engin vaxtatala vegna þess að hin raunverulega vaxtaákvörðun í þessu samkomulagi felst í þeim ákvæðum samningsins að vextina skuli meta eftir á.
    Bjartsýnir menn á fjármagnsmarkaðnum um hagstæða vaxtaþróun gera ráð fyrir því í dag að vextir geti orðið í raunveruleikanum viðmiðunarvextirnir sem
þetta samkomulag gerir ráð fyrir, 6--7%. Ég tek það fram að þeir bjartsýnustu sem ég hef rætt við reikna með að þetta verði. Hæstv. fjmrh. er nú að auglýsa í heilsíðuauglýsingum sérstakt kostatilboð: ,,Lokaðu vaxtalækkanir úti. Læstu háu vextina inni,,, segir hæstv. fjmrh. ( Fjmrh.: Þetta er fín auglýsing.) og býður mönnum að kaupa spariskírteini á 7%. Ég tek undir með hæstv. fjmrh. í frammíkalli hans, þetta er fín auglýsing. Viðskiptahættir af þessu tagi voru teknir upp í tíð frjálshyggjufjármálaráðherra sem setið hafa í stóli hans á undan honum og voru þáttur í þeirri miklu breytingu til frjálsræðisáttar sem átti sér stað á fjármagnsmarkaðnum. Þetta eru raunveruleg og eiginleg frjálshyggjuvinnubrögð, að auglýsa háa vexti, segja við kaupendur ,,notið tækifærið fram að þessum degi, þá er hætt við að vextirnir lækki og kaupið þið nú meðan vextirnir eru háir`` og spila þannig svolítið á markaðinn. Ég minnist þess að þetta gerðum við talsvert meðan ég var í fjmrn. Árið 1986 til að mynda höfðum við strax á miðju ári náð inn öllu því lánsfjármagni sem við ætluðum okkur að ná á því ári með sölu spariskírteina. Strax á miðju ári hafði salan gengið svo vel að það var búið að selja það sem fjárlög gerðu ráð fyrir. Þá gátum við hætt sölu spariskírteina til þess að knýja niður vextina og það tókst. Þess vegna verð ég að segja það alveg eins og er að ég verð að hæla hæstv. ráðherra fyrir það að beita þessum frjálshyggjuvinnubrögðum en þau ganga auðvitað þvert á allar yfirlýsingar hans og hæstv. ríkisstjórnar, að nú eigi að stjórna vaxtamálum með öðrum hætti, handafli og hverfa frá hinni miklu frjálshyggju. Allar þær upphrópanir eru þess vegna markleysa og allar árásirnar á Sjálfstfl. um vaxtastefnu hans eru þess vegna markleysa af vörum hæstv. ráðherra.
    Nú er verið að selja þessi bréf á 7% vöxtum. Salan á þessum bréfum núna í maímánuði kemur inn í viðmiðunarútreikninginn sem fram fer eftir áramótin og mun hafa áhrif á endanlegt vaxtastig. Spariskírteini ríkissjóðs hafa ekki selst að nokkru marki fyrr en hreyfing hefur komið á núna upp á síðkastið eftir að hæstv. ráðherra tók upp hin gömlu og gildu frjálshyggjuvinnubrögð við sölu spariskírteinanma. Ef hæstv. ráðherra tekst að selja verulegan hluta spariskírteinanna núna á þessu frálshyggjutímabili, þá verður það meginviðmiðunin þegar kemur að endanlegu uppgjöri.
    Samband almennra lífeyrissjóða hefur í fréttabréfi

sínu sagt alveg skýrt og skorinort að ef þeir hefðu í fyrra náð jafngóðum samningum fyrir sitt leyti við fjmrn., þá hefðu vextirnir orðið talsvert hærri en þeir voru í raun og veru. Kjarni málsins er nefnilega sá að samningurinn sem hæstv. ráðherra gerði við lífeyrissjóðina er einhver óhagstæðasti samningur sem fjmrn. hefur gert af þessu tagi um langan tíma út frá sjónarmiði eða hagsmunum ríkissjóðs því að það er ekkert þak á vöxtunum í þessum samningi. Það ræðst allt eftir á og ýmislegt bendir nú til þess að þrátt fyrir það að markaðurinn hafi að undanförnu verið hagstæður og knúið á um nokkra lækkun vaxta, þá muni hlutirnir ganga á annan veg á markaðinum seinni hluta ársins.
    Verslunarráðið hefur til að mynda nýlega gert athugun á raunkostnaði af skammtímavíxlum sem eru mjög mikilvægir fyrir stóran hluta atvinnulífsins, til að mynda iðnaðinn. Þar kemur í ljós að raunkostnaður af þessum víxlum er að hækka aftur núna. Hann var í júlí í fyrra 18%, í marsmánuði sl. var hann svipaður eða rúmlega 17%, en er núna í maí kominn upp í tæp 32%. En flest bendir til þess að efnahagsstefna ríkisstjórnarinnar sé að leiða til þess að vaxtakostnaðurinn sé á uppleið aftur þó að óumdeilt sé að markaðurinn en ekki handaflið hafi knúið þá nokkuð niður að undanförnu. Þess vegna hygg ég að það sé varlega áætlað að niðurstaðan verði sú að vextirnir verði 6--7% þegar upp verður staðið.
    En hvernig á nú að fara með þetta mál þegar þetta liggur fyrir? Hvernig á að gera þetta upp eftir á í húsnæðiskerfinu? Nú hefur hæstv. félmrh. sagt: Vaxtamunurinn verður ekki meiri en 0,5--1%. Hv. þm. Hjörleifur Guttormsson hefur sagt: Vextirnir fara aldrei upp fyrir 4,5% og hæstv. ríkisstjórn á eftir að vinna þá heimavinnu að svara þeim spurningum hvað sé rétt í þessu efni. En nú ætla ég að spyrja hæstv. fjmrh.: Ætlar hann að borga vaxtamismuninn úr ríkissjóði eða ætlar hann að bakreikna útlánin úr byggingarsjóðunum? Ætlar hann að því er húsbréfin varðar, sem rúmast innan kaupskyldunnar, að bakreikna vextina með sama hætti og hann þarf að gera í viðskiptum sínum við lífeyrissjóðina? Og hvaða ringulreið mun það skapa á þessum markaði ef það á að vera niðurstaðan? Ef það er ekki niðurstaðan, ætlar hann að greiða mismuninn með fé skattborgaranna?
    Það er óhjákvæmilegt að hæstv. ráðherra svari þessum fyrirspurnum og það liggi fyrir áður en umræðunni lýkur hver er hin raunverulega stjórnarstefna því að það er ekkert húsbréfakerfi sem er hér í uppsiglingu. Það er ekkert nema óskapnaður sem frá Alþingi fer ef forsendurnar eru jafnólíkar og ganga í jafnólíkar áttir eins og hæstv. ríkisstjórn hefur lýst.
    Niðurstaðan í þessari umræðu allri er auðvitað sú að hæstv. félmrh. hefur ekki meiri metnað fyrir framgang málsins en þann að hún hefur í raun og veru kippt húsbréfahugmyndinni út úr þessu frv. Það er nánast ekkert eftir af
húsbréfunum. Í raun og veru er húsbréfafrv. fallið og hver felldi það? Ekki hv. þm. Alexander Stefánsson.

Ekki þingmenn Sjálfstfl. Sá sem felldi þetta húsbréfafrv. var hæstv. félmrh., annaðhvort af þeirri ástæðu að hæstv. ráðherra hefur engan skilning á því sem er að gerast eða engan metnað til þess að koma hér á eðlilegu og raunhæfu skipulagi í húsnæðismálum. Mér sýnist að málið sé komið í þann farveg að það stappi nærri því að hv. þm. Alexander Stefánsson eigi að geta greitt atkvæði með því af því að það er ekkert eftir af húsbréfahugmyndinni. Og ég verð að segja að það er búið að auðmýkja svo fyrrv. formann Alþfl., hæstv. forseta þessarar deildar, sem var í forustu fyrir þessu nefndarstarfi, með þeim hrossakaupum sem varaformaður Alþfl. hefur haft forustu fyrir í framgangi málsins að það er nánast ekkert eftir af hans starfi.
    Hv. þm. Kjartan Jóhannsson er sennilega sá eini af þm. Alþfl. sem enn er fylgismaður frjálslyndra hugmynda í efnahags- og atvinnumálum. Á þeirri stjórnmálaskoðun fékkst niðurstaða í þeirri nefnd sem undirbjó frv. Nú er hann á förum til annarra verka á erlendum vettvangi. En þetta síðasta verk sem hann vann að á vegum Alþfl. --- og ég ítreka að grundvallarhugmyndin að því var góð --- hefur nú nánast verið eyðilagt með öllu af varaformanni Alþfl., hæstv. félmrh., og eru það nú heldur kaldar kveðjur sem fyrrv. formaður Alþfl. fær þannig frá flokksfélögum sínum og hinni nýju forustu í flokknum þegar hann er að ljúka störfum sínum hér á Alþingi fyrir Alþfl.
    Ég ætla svo ekki að fara mörgum orðum um allt það skrum og allar þær staðleysur sem hæstv. félmrh. hefur haft í frammi um þetta frv. eins og þær að húsbréfakerfið uppræti á einu augnabliki allar biðraðir og með þessu sé komið í veg fyrir ég held 5--6 milljarða eyðslu ríkisins í húsnæðismálum. Þetta er enn eitt dæmið um það að hæstv. félmrh. sýnist ekki vita um hvað húsnæðismálin snúast, sýnist ekki vita hvað er kostnaður og hvað er lán í húsnæðiskerfinu. Allar ákvarðanir eru teknar á þessu skilningsleysi eða metnaðarleysi hæstv. ráðherra og Alþingi Íslendinga er ætlað að taka ákvarðanir á þessum grunni. Það er auðvitað óverjandi með öllu.
    Herra forseti. Ég vil enn á ný ítreka þær spurningar sem hér hafa verið lagðar fram og lýsa því aftur yfir að ég tel útilokað að þessari umræðu ljúki án þess að skýr niðurstaða fáist í þeim augljósu ágreiningsefnum sem hér eru uppi og umræðunni verði að öðrum kosti frestað til þess að hæstv. ríkisstjórn geti lokið heimavinnu sinni.