Landbúnaðarráðherra (Steingrímur J. Sigfússon):
    Hæstv. forseti. Á grundvelli upplýsinga sem ég hef dregið saman, m.a. frá Sauðfjárveikivörnum ríkisins, gef ég eftirfarandi svör við þessari fsp:
    Í fyrsta lagi er spurt hvort riða hafi verið staðfest á nýjum svæðum sl. þrjú ár og ef svo er, þá hvar.
    Það er í eftirfarandi tilvikum: Í Hrunamannahreppi í Árnessýslu á einum bæ skammt austan Hvítár árið 1988, í Grímsey á árinu 1987 og í Kirkjubæjarhreppi á einum bæ vestast í Síðuhólfi 1987.
    Í öðru lagi er spurt hvort áður þekkt riðusvæði hafi stækkað með nýjum tilvikum sl. þrjú ár og ef svo er, þá hver.
    Þau svæði eru:
    Dalahólf hið nyrðra: Þar var staðfest riða á einum bæ í Skarðshreppi á árinu 1988, en áður var staðfest riða í þessu hólfi á einum bæ í Laxárdalshreppi árið 1978. Í Skagafjarðarsýslu hefur hólf austan vatna á Kjálka stækkað með því að staðfesta riðu á einum bæ á árinu 1987 og enn fremur var í Skagafjarðarsýslu vestan vatna staðfest riða á nokkrum bæjum á árunum 1987 til 1989, í Skarðshreppi og Staðarhreppi. Áður hafði fundist riða í Lýtingsstaðahreppi og Seyluhreppi og á einum bæ í Staðarhreppi.
    Austfjarðahólf: Þar var staðfest riða á einum bæ innarlega í Skriðdal á árinu 1989, en áður hafði fundist riða á nokkrum bæjum neðst í hreppnum. Sömuleiðis greindist riða á einum bæ á Berufjarðarströnd á árinu 1989, en áður hafði fundist riða á einum bæ á árinu 1983 og einum bæ á árinu 1979 á því svæði.
    Í þriðja lagi er spurt: ,,Hjá hve mörgum bændum hefur riðuniðurskurður verið framkvæmdur og hver er heildartala fjárins?``
    Svarið er að á árunum 1978--1985 var framkvæmdur niðurskurður á 168 fjárbúum, samtals 27.894 kindur, á árunum 1986--1989 hjá 393 fjárbúum, samtals
79.191 kind. Síðan stóð Framleiðnisjóður fyrir niðurskurði á árinu 1986 á samtals 49 fjárbúum, samtals 8.386 kindum. Þetta gera samtals á árunum 1978--1989 609 fjárbú og 115.471 kind.
    Í b-lið 3. tölul. er spurt: ,,Hjá hve mörgum er bótasamningi lokið?`` Svarið er: Hjá 299 fjárbúum er bótasamningum lokið.
    Og í c-lið 3. liðar er spurt: ,,Hve margir hafa hafið sauðfjárbúskap að nýju?`` Svarið er: 109 aðilar.
    Þá er í fjórða lagi spurt: ,,Hefur bótasamningi eða framkvæmd hans verið breytt síðan skipulegur niðurskurður hófst?`` Svarið er það að vorið 1989 var eldri samningur frá árinu 1987 lagfærður þannig að bókanir sem fylgdu honum voru teknar inn í nýja samninginn sem málsgreinar. Þessar nýju málsgreinar vörðuðu ákvæði um greiðslu dráttarvaxta og vörðuðu þau tilvik þegar riðuveiki er staðfest að hausti eða eftir að fóðuröflun hefur farið fram og bætur greiðast með sérstökum hætti vegna þess.
    Þá voru eldri málsgreinar felldar út sem orðnar

voru óþarfar og höfðu tengst samningagerð frá fyrri árum sem ekki voru sem sagt lengur virkar. Ég hygg að tíminn leyfi ekki að ég fari ítarlega og efnislega ofan í þær breytingar sem þarna urðu, en þetta eru breytingarnar í meginatriðum. Þess má þó geta að ráðuneytið hefur enn fremur í tengslum við þessa samningagerð heimilað Sauðfjárveikivörnum að gefa bændum sérstakar yfirlýsingar vegna réttarstöðu þeirra hvað snertir þann fullvirðisrétt sem þeir hafa í höndum þegar þeir taka þátt í niðurskurðaraðgerðunum og að réttur þeirra verði ekki skertur af þeim sökum umfram aðra vegna þess að þeir hafa tekið þátt í þessum aðgerðum.
    Í fimmta lagi er spurt: ,,Er verðgildi bótanna sambærilegt nú og við upphaf baráttunnar við riðuveiki?`` Þar er einfaldast að svara því til að bætur eru nú allt aðrar og miklu meiri en þær voru við upphaf aðgerðanna gegn riðuveiki. Staðreynd málsins er sú að í upphafi var í raun aðeins um óverulega aðstoð að ræða til bænda í formi uppeldisstyrks á lömb. Á tímabili voru bætur miðaðar við skattamat áa en frá árinu 1982 hafa bætur verið greiddar samkvæmt reglugerð nr. 556 frá 1982. Auk þess fá bændur tryggt fullt haustgrundvallarverð fyrir felldan fjárstofn og ýmsar tryggingar hafa verið teknar inn í samninginn á síðustu árum sem eiga að tryggja verðgildi bótanna til bænda svo að þeir fái hverju sinni sanngjarnar bætur. Vísa ég í þessu efni einnig til svarsins við 4. spurningu, m.a. ákvæða um vexti o.fl.
    Í sjötta lagi er spurt: ,,Ætlar ráðherra að beita sér fyrir einhverjum breytingum á framkvæmd niðurskurðar eða bótasamninga?`` Svarið er að á nýliðnu ári lauk síðasta stóra niðurskurðarárinu, síðasta stóra árinu í þessum aðgerðum sem staðið hafa um langt árabil. Við gerum okkur vonir um að í framhaldinu verði ekki um að ræða nema mjög takmarkaðar, óverulegar eftirhreytur, sem rétt er þó að búast við, einstök tilvik sem kunna að koma upp og tekið verður þá á. Þannig dragi mjög úr framkvæmdunum og í raun og veru verði um mjög fá tilvik og óverulegar greiðslur að ræða borið saman við það sem verið hefur á þeim árum undanförnum sem aðgerðirnar hafa verið í fullum gangi. Það er því ekki sérstaklega gert ráð fyrir því að vegna þeirra tilvika
verði um breytingar að ræða. Ég hef talið eðlilegt að ljúka þessum aðgerðum og reyna að hafa í þeim samræmi, bæði hvað framkvæmdir og vinnureglur snertir sem og bótagreiðslur, þannig að ekki kæmi upp misræmi af þeim sökum að undir lok aðgerðanna væri um breytingar að ræða.
    Ég vil þó geta þess að ég hef ákveðið og þegar skipað sérstaka nefnd til að endurskoða og yfirfara öll íslensk lagaákvæði sem varða búfjársjúkdóma og varnir gegn þeim. Undir starf þeirrar nefndar mun að sjálfsögðu falla endurskoðun laga nr. 23/1956, um varnir gegn útbreiðslu næmra sauðfjársjúkdóma og útrýmingu þeirra. Þau lög taka til riðuveiki og framkvæmd niðurskurðarins hefur verið á grundvelli þeirra laga. Nefndinni er einmitt ætlað að taka tillit til breyttra aðstæðna frá gildistökunni, en lög þessi voru

reyndar upphaflega samin fremur með aðra sjúkdóma en riðuveiki í huga.