Stefán Valgeirsson :
    Virðulegi forseti. Mér barst í bréfi blaðaúrklippa frá smábátaeiganda á Austfjörðum. Fyrirsögnin á þessu er: ``Endurskoða ber lögin um stjórn fiskveiða.`` Undirfyrirsögn: ,,Austfirðingar telja mótsagnir í lögunum.``
    ,,Austfirðingar innan Fiskifélags Íslands vilja að lögin um stjórnun fiskveiða, sem samþykkt voru sl. vor og eiga að taka gildi um áramót, verði endurskoðuð. Í samþykktum fjórðungsþings fiskideildar Austurlandsfjórðungs sem beint er til Fiskifélagsins til samþykktar segir að greinilegar mótsagnir séu í lögunum og því verði að endurskoða þau.
    Fiskiþing hefst í lok þessa mánaðar og eru fjórðungsþing og fundir í hinum ýmsu fiskideildum þegar hafnir til undirbúnings þinginu. Austfirðingar hafa nú skilað inn samþykktum sínum til Fiskifélagsins en þar gagnrýna félagsmenn ,,þær mótsagnir sem koma fram í 1. gr. laga um stjórn fiskveiða, nr. 38/1990, þar sem segir að nytjastofnar á Íslandsmiðum séu sameign þjóðarinnar.`` Þá segir enn fremur í samþykktinni: ,,Framkvæmdin er síðan sú að skipa - og bátaeigendum er úthlutað veiðiheimildum sem framseldar eru bæði fyrir eitt ár í senn og til endanlegrar eignar þeirra sem kaupa. Þrátt fyrir að seinna í sömu grein standi: ,,Úthlutun veiðiheimilda samkvæmt lögum þessum myndar ekki eignarrétt eða óafturkallanlegt forræði einstakra aðila yfir veiðiheimildum.``
    Þingið mótmælir þeirri röskun sem óhjákvæmilega verður í atvinnumálum landsbyggðarinnar með hinum nýju kvótalögum sem leitt hefur til sölu fjölda smábáta. Fundurinn bendir á að framkvæmd laganna í núverandi mynd getur kippt grundvellinum undan búsetu manna í heilum byggðarlögum sem byggja afkomu sína á veiðum og vinnslu.
    Fundurinn óskar eftir að lögin verði tekin til endurskoðunar með tilliti til ofangreindra staðreynda og byggðarlögum verði á einhvern hátt bættur skaðinn.``
    Þá samþykkti fundurinn einnig ályktun þess efnis að sóknarmarksskipum yrðu gefin tækifæri til aðlögunar í einhvern tíma til að draga úr áhrifum afnáms sóknarmarksins.``
    Að flestu leyti er ég sammála þeim Austfirðingum í þessu máli og ég vil minna á það í því sambandi að ég flutti nokkrar brtt. við frv. þegar fjallað var um það á sl. vori.
    Við 7. gr. var ein brtt., sú að fiskveiðikvótanum yrði skipt á milli fiskvinnslustöðvanna og skipanna. Um þetta var mikið rætt í nefnd sem fjallaði um frv. þegar það var í vinnslu. Ég vildi, og sá maður sem mætti þar fyrir mín samtök, að þessi hlutföll væru 40% fyrir fiskvinnsluna en 60% fyrir skipin. En það varð að samkomulagi þeirra sem náðu samstöðu um málið að skiptin yrðu 30% fyrir fiskvinnsluna en 70% til fiskiskipa.
    Í öðru lagi lagði ég til að við 10. gr. bættust tveir nýir málsliðir svohljóðandi:
    ,,Ráðherra getur ákveðið að einungis sé heimilt að flytja út óunninn afla, tiltekið hlutfall af árlegu aflamarki fiskiskips og fiskvinnslustöðvar. Þá getur ráðherra ákveðið að heimilt sé að framselja útflutningsheimildir milli handhafa þeirra.``
    Það var hringt í mig núna rétt fyrir hádegið frá Grímsey og sagt að í morgunfréttum hafi það komið fram að verð á smáfiski hér á einhverjum fiskmarkaði hafi verið þrisvar sinnum hærra en þeir fá fyrir fiskinn í Grímsey. Ég veit ekki um sannleiksgildi þessarar fréttar, ég heyrði hana ekki, en þetta er mér tjáð.
    Ein af þeim brtt. sem ég bar fram var svohljóðandi:
    ,,Ekki er heimilt að framselja aflahlutdeild fiskiskips eða fiskvinnslustöðvar nema til fiskiskips eða fiskvinnslustöðvar innan sama sveitarfélags.``
    Og síðan kom brtt. við 4. gr.: ,,Annar flutningur á aflamarki er óheimill.``
    Ég held að ef þetta hefði verið samþykkt, eða a.m.k. sumt af því, þá stæðum við ekki frammi fyrir þeim vanda sem nú blasir við og ég held að það sé ekki hægt fram hjá því að komast öðruvísi en að þessi lög verði endurskoðuð strax eftir áramótin.
    Í mig hafa hringt margir smábátaeigendur víðs vegar um landið, en ég ætla ekki að fara að tíunda það hér frekar. En það hefur verið minnst sérstaklega í þessu sambandi á Grímsey og því vil ég segja það hér að einn af eigendum báts þar fékk í þorskkvóta þegar í fyrsta sinn var úthlutað kvóta 212 tonn af þorski og ufsinn var frjáls. Nú er honum úthlutað 109 tonnum af þorski og 88 tonnum af ufsa. Öðrum báti, sem mun hafa verið keyptur seint á árinu 1988 og mun hafa aflað í ár rúmlega 300 tonn, er nú boðið upp á 73 tonn af þorski.
    Þó að ég sé með ýmsar fleiri tölur, þá vil ég ekki fara að tefja tímann með því. Það þjónar engum tilgangi. En þessar tölur tala sínu máli. Ég hef sagt það við hæstv. sjútvrh. áður, og oftar en einu sinni og oftar en tvisvar, að þessi fiskveiðistefna sem er farið eftir, þar sem leyft er að selja kvóta skipanna og það er framkvæmdarvaldið sem leyfir það þrátt fyrir 1. gr. laganna, skapi hættu á því að það verði litið svo á að það skapist hefð á eign á þessum kvóta. Og hvernig verður þá með það farið? Það þekkjum við frá öðrum atvinnurekstri. Þá hygg ég a.m.k. að erfitt verði að eiga við það ef hefð er talin hafa skapast, að það verði þá að beita eignarnámsheimildum, en þá þarf bara að borga fullt verð fyrir. Þetta getur auðvitað ekki gengið. Annars vegar 1. gr. eins og hún er og í öðru lagi að líða það, leyfa það, taka ekki í taumana að það sé hægt að selja til eignar þennan fiskkvóta. Það er alveg auðséð á þeirri þróun sem hefur orðið í þessum málum að þær byggðir sem standa höllum fæti, þeir einstaklingar sem lenda í því að þeir ná ekki sínum kvóta einu sinni sem þeir eru þó ekki ofhaldnir af flestir hverjir, þá missa þeir kvótann, missa þeir bátinn og þeir sem hafa peninga kaupa hann.
    Ég held að það hafi verið dálítill misskilningur hjá hv. þm. Skúla Alexanderssyni sem var að tala um Atvinnutryggingarsjóð útflutningsgreina. Ég veit að hann þekkir vel þær reglur sem þar eru og þær bjóða ekki upp á það að hægt sé frá þeim sjóði að kaupa neinn

kvóta. Það er misskilningur.
    En að endingu vil ég leggja tvær spurningar fyrir hæstv. ráðherra: Ætlar ráðuneytið virkilega að líða sölu kvótans þar sem fram er komið, að mér er tjáð, að menn eru farnir að telja hann sér til eignar á skattskýrslum? Sé það rétt, ætlar hann að gera það þrátt fyrir það hvernig lögin eru?
    Mín samtök knúðu það fram að í stjórnarsáttmála í september 1988 var sett grein sem hljóðar þannig, með leyfi forseta: ,,Mörkuð verði sérstök fiskvinnslustefna.`` Hvar er hún? Hvað er um hana? Er það virkilega fiskvinnslustefna að láta flytja aflann í stórum stíl til annarra landa, að mismuna mönnum á þann hátt að sumir fá leyfi til að flytja, aðrir geta það ekki? Væri ekki nær að fara eftir þeirri tillögu sem ég flutti um það að allir hafi sama rétt og geti leigt sinn rétt til annarra sem vilja flytja út? Eða er þetta jafnrétti á milli manna og byggða?
    Ég mælist til þess í fullri vinsemd, af því að nú er komin reynsla á þetta, nú eru augu flestra manna að opnast fyrir því til hvers þessi fiskveiðistefna leiðir að öllu óbreyttu, að ráðherrann hafi frumkvæði um breytingar sem leiða til þess að byggðirnar, sem standa margar hverjar á mjög veikum grunni, það verði á einhvern hátt komið í veg fyrir að síðustu mennirnir fari úr þessum byggðum. Mér er sagt að 600 manns hafi farið frá Vestfjörðum á þessu ári, 68 frá einu byggðarlagi. Er þetta byggðastefna? Er þetta fiskvinnslustefna? Er þetta það sem við viljum?