Ásgeir Hannes Eiríksson :
    Virðulegi forseti. Ég mæli hér fyrir brtt. við lánsfjárlög um að ríkissjóður taki að láni og endurláni Ólafi J. Laufdal 1 milljarð króna í því skyni að hann geti heimt aftur eign sína Hótel Ísland, geti lokið smíði þess og rekið það sem hótel í eigu einstaklings í Reykjavík.
    Þetta er prinsippmál í mínum huga, algjört prinsippmál. Ég er hér að velta upp fleti á lánsfjárlögum sem snýr að einkaframtakinu og það innan borgarmarka Reykjavíkur. Því er þessi tillaga flutt. Hér er um að ræða einstakling sem býr í Reykjaneskjördæmi og starfar í Reykjavík. Þetta snertir þéttbýlið, atvinnustarfsemi einstaklingsins í þéttbýli.
    Fyrir mörgum árum kom hingað til lands kunnur víkingur, Jóhannes Jósefsson, sem þá hafði ferðast víða um lönd og kennt og sýnt íslenska glímu og bardagaaðferð sem hann byggði á þessari þjóðlegu, gömlu, íslensku íþrótt. Hann hafði haft góðar tekjur af þessari starfsemi sinni, kom hingað heim laust fyrir 1930 þegar þjóðin var að búa sig undir að fagna einhverju merkasta afmæli í sögu þjóðarinnar, alþingishátíðinni. Hann hafði með sér dágóðan höfuðstól sem hann hafði aurað saman á ferðum sínum og hann velti því fyrir sér hvernig hann gæti komið þessum peningum til starfa í þjóðfélaginu. Í þeim erindagjörðum fór hann til Jónasar frá Hriflu og spurði: Hvernig get ég best orðið þjóð minni að gagni með þessum peningum?
    Jónas frá Hriflu svaraði honum: Ef ég á að vera heiðarlegur við þig þá skaltu leggja þessa peninga í innflutningsverslun. En ef þú vilt virkilega verða að gagni þá skaltu nota þessa peninga til að byggja hótel í Reykjavík. Fyrsta flokks hótel vantar okkur til þess að geta staðið með sóma að afmælinu sem fyrir höndum er og boðið hingað fulltrúum annarra þjóða og gert þeim eins hátt undir höfði og þeir eiga að venjast í öðrum löndum.
    Þess vegna réðst Jóhannes Jósefsson í það að byggja Hótel Borg, en stofnaði ekki heildverslun. Jóhannes Jósefsson lýsir því vel í samtalsbókinni við Stefán Jónsson, fyrrv. alþm., hvernig glíman við að reisa Hótel Borg var. Jóhannes segir þar: ,,Ég glímdi marga erfiða glímu um ævina,`` --- hann glímdi við menn, jötna og hann glímdi m.a.s. við bjarndýr --- ,,en að reisa Hótel Borg var mín erfiðasta glíma.``
    Það var hans erfiðasta glíma. En Hótel Borg reis og Hótel Borg hefur verið þjóðinni til sóma. Hún kom þegar þjóðin þurfti á stórhóteli að halda. Síðan hefur sem betur fer þróast vísir að myndarlegum ferðaiðnaði á Íslandi. Við höfum byggt fleiri hótel, við höfum reynt að svara kalli tímans því að hótel er meira en gististaður, hótel þurfa að geta hýst ráðstefnur og hótel þurfa að geta búið erlendum ferðamönnum og öðrum það húsaskjól sem þeir eiga að venjast.
    Hótel Ísland var stór liður í þessari þróun hér á Íslandi. Hótelið er búið það myndarlegum ráðstefnusölum að það hefur aukið möguleika íslensku þjóðarinnar á að taka á móti ráðstefnum. Og hótel þetta í fullum rekstri stendur undir einum milljarði og gott betur en einum milljarði.
    Þetta var til skamms tíma eina stórhótelið í einkaeign í Reykjavík. Hér eru fjögur hótel sambærileg, þrjú í Reykjavík. Tvö eru í eigu auðhringsins Flugleiða, Eimskips o.s.frv., og eitt er í eigu bændasamtakanna. Nú stefnir í það að bændasamtökin eignist líka Hótel Ísland. Þá eru tvö í eigu þeirra og tvö í eigu Flugleiða. Einstaklingurinn hefur látið í minni pokann í þessu hótelhaldi. Enda var það svo að þegar það spurðist að Ólafur yrði að láta af hótelhaldi sínu og mundi missa sitt hótel, þá byrjaði strax umræðan í þeim hópum sem ég þekki best til meðal ungra manna sem enn eru að reyna að halda uppi einkaframtaki á Íslandi: Til hvers erum við að þessu? Óli er fallinn, af hverju förum við ekki í önnur lönd og freistum gæfunnar? Því að nú eru möguleikarnir að opnast. Nú eru landamærin að opnast og við megum búa okkur undir það að sjá á eftir fjölmörgu fólki með smáneista af sjálfsbjargarviðleitni og sem vill reyna fyrir sér upp á eigin spýtur. Það fólk er að tapa trúnni og það er langmesti skaðinn af þessu gjaldþroti sem hér er um að ræða. Langmesti skaðinn að það eru til menn sem hafa hugsað eins og hótelhaldarinn, sem vilja spreyta sig, sem eru að tapa trúnni og við erum að missa þá úr landi af því að það eru að opnast möguleikar annars staðar.
    Hvað verður þá eftir, ef fólkið með drifkraftinn fer? Hver ætlar að skaffa atvinnuna hér á landi? Hvaðan kemur atvinnan? Hvers virði fyrir þjóðfélagið er hver og einn maður sem nennir að leggja á sig það sem fylgir því að brjótast áfram í íslensku efnahagsþjóðfélagi? Það er alveg eins gott að velta því fyrir sér eins og einhverju öðru.
    Við skulum ímynda okkur að í húsinu Hótel Ísland hafi ekki verið hótelhald. Við skulum ímynda okkur að í kjallaranum hafi verið loðdýrarækt, á jarðhæðinni hafi verið fiskeldi og á hæðum hótelsins hafi verið hefðbundinn landbúnaður. Við skulum ímynda okkur hvernig hefði farið fyrir því húsi þá. Hefði verið um gjaldþrot að ræða? Hefðu þáverandi eigendur mátt sjá á eftir húsinu? Ég held ekki, dæmin sýna og sanna það. ( ÓÞÞ: Þá hefði minkurinn étið fiskinn.) Minkurinn hefði étið fiskinn, það hefði strax komið upp innanbúðarvandamál, en ekki gjaldþrot. Því að þeir sjóðir sem sérstaklega eru til þess fallnir að borga atvinnugreinum af þessu tagi hefðu séð fyrir því að um gjaldþrot væri ekki að ræða. Ég tala nú ekki um ef húsið hefði verið byggt fyrir utan borgarmörkin, þá hefðu möguleikarnir tvöfaldast á að halda húsinu gangandi.
    Í umræðunni í dag er annað hús af svipaðri stærð. Það gengur maður undir manns hönd við að bjarga Sláturfélagi Suðurlands. Það á húseign hér í Reykjavík og hefur veitt mörgum ágætum Reykvíkingi atvinnu til skamms tíma. Nú stendur til að færa þennan atvinnurekstur að Hvolsvelli, en til þess að það megi verða þarf þjóðfélagið að kaupa húseignina. Það þykir ekkert tiltökumál. Það má búast við því að núna fyrir lok þessa þings sjái tillaga dagsljósið um að Sláturfélagshúsið verði keypt, þó það sé ekki enn þá búið að færa neinar sönnur á það að við höfum eitthvað við húsið að gera. En Sláturfélagið á aðgang að kerfinu sem einstaklingurinn stendur frammi fyrir eins og þrítugum hamrinum. Sá er munurinn. Sláturfélaginu verður bjargað, einstaklingurinn verður látinn róa.
    Það sem hér er talað um er lán sem yrði endurlánað, ekki styrkur eða óafturkræft framlag.
Þjóðin hefur oft tekið að sér að ábyrgjast með vinnuþreki sínu lán til ýmissa aðila í þjóðfélaginu. Ber þar kannski hæst Flugleiðir. Þjóðin hefur líka ábyrgst alla vega framkvæmdir í héraði, ferjur, skip, fiskiskip og við teljum það ekki eftir okkur. Á sama hátt er hér í rauninni aðeins verið að tala um að þjóðin ábyrgist lán sem mundi hvíla á þessu hóteli og hótelið stendur svo sannarlega undir því.
    Virðulegi forseti. Ég ætla ekki að hafa þennan málflutning lengri. Eins og ég sagði áðan er þetta spurningin um einstaklinginn frammi fyrir kerfinu. Einstaklingurinn í Reykjavík eða einstaklingurinn úti á landi.
    Hótelhald er vaxandi grein sem margir byggja vonir við að geti orðið umtalsverð atvinnugrein á Íslandi í framtíðinni. Hótel Ísland er stór hluti af þessari grein og það er mikils um vert að inn í þessa grein veljist í framtíðinni einstaklingar sem eru reiðubúnir til þess að taka á. Til þess að svo megi verða, til þess að vekja menn til umhugsunar um þessi mál er þessi tillaga fyrst og fremst flutt.