Ferill 174. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: Word Perfect.
1991–92. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.
115. löggjafarþing. – 174 . mál.
190. Frumvarp til laga
um breytingu á grunnskólalögum, nr. 49/1991.
Flm.: Guðni Ágústsson, Stefán Guðmundsson.
1. gr.
Við 1. mgr. 49. gr. laganna bætist nýr liður, j-liður, er orðast svo:
Fræðsla um fjármál einstaklinga og ábyrgð á fjárskuldbindingum.
2. gr.
Lög þessi öðlast þegar gildi.
Greinargerð.
Í grunnskólalögum er mörkuð stefna í að undirbúa nemendur á sem flestum sviðum þjóðlífsins undir lífsbaráttuna. Ekkert segir þó þar um fræðslu um þann þátt sem mestu kann að ráða í lífi hvers manns, hvernig honum tekst að fara með sín eigin fjármál. Enginn vafi er á því að fræðsla um meðferð peninga, sparnað og aðhald í eigin fjármálum er nú mikilvægari en fyrr. Enn fremur er full ástæða til að fræða ungmenni og reyndar þjóðina alla um hvað ábyrgð á fjárskuldbindingum þýðir.
Í vaxandi mæli er kornungt fólk að verða gjaldþrota vegna þess að það hefur skuldsett sig um of eða skrifað upp á víxla og skuldabréf vina sinna án þess að þekkja áhættuna sem í slíku er fólgin. Ungt fólk hefur einnig lagt upp í áhættusaman atvinnurekstur og sóst eftir veðum og ábyrgðum hjá foreldrum eða venslamönnum með hörmulegum afleiðingum í allt of mörgum tilfellum.
Tímarnir hafa breyst mikið. Á hverjum degi fær fólk freistandi tilboð um afborgunarkjör á skuldabréfum eða greiðslukortum. Öll langtímalán eru nú verðtryggð og húsnæðis- og lífeyrissjóðslán fylgja fólki með sama þunga í áratugi.
Það hendir allt of marga að ætla ekki nógu stóran hluta af launum til reksturs heimilis miðað við greiðslu vaxta og afborgana. Þetta sýna beiðnirnar um greiðsluerfiðleikalán og skuldbreytingu.
Hér hafa ekki þróast jafnábyrg samskipti milli bankastofnana og einstaklinga og ríkja hjá mörgum öðrum þjóðum. Að kunna fótum sínum forráð í fjármálum er mikilvægasti lykillinn að lífshamingjunni. Sívaxandi erfiðleikar hjá einstaklingum og fyrirtækjum í eigin rekstri benda til þess að hér skorti mikið á í fjármálalegri ábyrgð og kunnáttu í meðferð á peningum og áætlanagerð.
Skólarnir er sá vettvangur þar sem ríkisvaldið getur leiðbeint börnum og unglingum og varað þau við mörgum hættum sem eru á veginum fram undan en ekki skal dregið úr ábyrgð foreldra og þess uppeldishlutverks sem heimilin gegna á öllum sviðum.
Hér verður að leggja nýja áherslu á gætni í fjármálum og að fólki sé það ljóst að það er mikilvægt að eyða ekki meiru en aflað er. Fræðsla um fjármál í skólum landsins, fyrst í 9. eða 10. bekk grunnskóla og síðar ítarlegri fræðsla í framhaldsskólum, gæti gjörbreytt því ástandi sem því miður hefur ríkt hjá allt of mörgu ungu fólki síðustu árin, í fjármálum og einkalífi.
Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.
Um 1. gr.
Með 1. gr. frumvarpsins er gert ráð fyrir að fræðsla um fjármál einstaklinga og ábyrgð á fjárskuldbindingum verði tekin upp í aðalnámsskrá grunnskóla. Við það er miðað að þessi kennsla verði í 9. og 10. bekk grunnskóla og miði að því að gera einstaklinga færari um að skipuleggja fjármál sín og að þeir geri sér fulla grein fyrir hver ábyrgð fylgir fjárskuldbindingum og hverjar afleiðingar slíkar skuldbindingar geta haft ef illa fer.
Um 2. gr.
Greinin þarfnast ekki skýringa.
