Ferill 55. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: Word Perfect.

---

1994. – 1064 ár frá stofnun Alþingis.
118. löggjafarþing. – 55 . mál.

55. Frumvarp til laga

um breyting á áfengislögum, nr. 82 2. júlí 1969, með síðari breytingum.

Flm.: Rannveig Guðmundsdóttir, Petrína Baldursdóttir.

1. gr.

    Við 13. gr. laganna bætist ný málsgrein, er verður 2. mgr., og orðast svo:
    Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins skal að höfðu samráði við landlæknisembættið og Umferðarráð merkja allar umbúðir undir áfengi, sem selt er í útsölum hennar, á áberandi stað með viðvörun, sem skal vera á íslensku og læsileg, þar sem fram kemur að áfengis neysla barnshafandi kvenna geti valdið fósturskaða og að neysla áfengis og akstur öku tækja fari ekki saman.

2. gr.

    Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

    Frumvarp þetta var flutt á síðasta þingi en varð eigi útrætt.
    Íslendingar voru meðal fyrstu þjóða sem lögleiddu að merkimiðar með varnaðarorð um um skaðsemi tóbaks væru settir á allar tóbaksumbúðir. Þetta framtak vakti athygli víða um lönd og enda þótt erfitt sé að mæla bein áhrif slíkra viðvarana eru flutningsmenn sannfærðir um að slík varnaðarorð hafa bæði bein og óbein áhrif.
    Fósturskaðar af völdum áfengis voru mikið til umræðu fyrir um áratug og hafa síðan stöðugt verið í umfjöllun en eins og kunnugt er hafa með rannsóknum fengist óyggjandi sannanir fyrir skaðsemi þess fyrir fóstur. Erlendar tíðnitölur sýna að eitt af hverjum 750–1.000 fæddum börnum séu alvarlega skemmd af þessum sökum. Tíðnitölur eru ekki þekktar hérlendis en vitað er um nokkur börn sem eru sköðuð.
    Í Bandaríkjunum var fyrir fimm árum lögleitt að viðvaranir um skaðsemi áfengis skuli vera á öllum áfengisumbúðum og er þar ekkert undanskilið, hvorki létt vín né áfengur bjór. Viðvörunin á áfengisumbúðum í Bandaríkjunum er svohljóðandi:
    „Opinber viðvörun:
    1. Að ráði landlæknis ættu barnshafandi konur ekki að neyta áfengis sökum hættu á fósturskaða.
    2. Áfengisneysla dregur úr ökuhæfni og hæfileika til að stjórna vélum og kann að valda heilsutjóni.“
    Íslenskt áfengi, sem selt er í Bandaríkjunum, er með viðvörunum eins og að ofan greinir. Annars væri sala á því ekki leyfð. Ekki verður séð að neinir tæknilegir örðugleik ar séu samfara því að merkja áfengi sem selt er hér á landi með viðlíka hætti og nú er lög boðið í Bandaríkjunum. Merkingu áfengisumbúða kann að fylgja nokkur kostnaður, en sé ráð fyrir þessu gert strax við prentun merkimiða hlýtur sá kostnaður að vera hverfandi lítill.
    Flutningsmenn vilja að lokum geta þess að þó að frumvarp þetta hafa eigi orðið útrætt síðasta vetur hafði framlagning þess samt þau áhrif að ein íslensk ölgerð, Viking Brugg hf., tók að merkja dósir sínar á svohljóðandi hátt: „Viking brugg vill benda á að áfengisneysla barns hafandi kvenna getur valdið fósturskaða og að neysla áfengis og stjórnun ökutækja eða ann arra tækja fara ekki saman.“ Forsvarsmenn þess fyrirtækis segja að aukakostnaður af þessum sökum hafi verið hverfandi lítill. Frumvarp þetta er sett fram í þeim tilgangi að vernda borgar ana og þótt einhver aukakostnaður hljótist af þá er hann léttvægur á móti því ef eitthvað tekst að sporna við þeirri miklu slysahættu eða hættunni á fósturskaða sem neysla áfengra drykkja getur haft í för með sér.